Hoe verder met links?

Pleidooi voor een nieuwe linkse samenwerking. De winst van de PvdA is nog geen zegen voor links Nederland. Per saldo blijft de linkerkant van het politieke spectrum al jaren stabiel in de minderheid. Partijen met een prioriteit voor solidariteit, gelijke kansen, een betere verdeling van de welvaart en een duurzame economie, halen in Nederland tot nu toe geen meerderheid omdat ze werken als communicerende vaten. Winst voor de PvdA is meestal verlies voor min of meer verwante partijen en andersom. Anders dan in ons omringende landen slaagt links (zelfs met D66) er nog steeds niet in een meerderheid te krijgen. Nederland is door de bank genomen meer rechts dan links. En links is dus altijd gedoemd met rechts samen te werken of oppositie te voeren. In beide gevallen leidt dat tot frustraties van mensen die zich in hun stemgedrag hebben laten leiden door de hoop op verandering richting een meer solidair Nederland.

Door: Foto: Sargasso achtergrond wereldbol
Foto: Sargasso achtergrond wereldbol

Voer Italiaanse toestanden in!

, door

De Nederlandse democratie is de laatste jaren in soortgelijke problemen geraakt als de Italiaanse vijftien jaar geleden. Sommige oplossingen die in Italië gekozen zijn, zouden ook hier kunnen werken, volgens de auteur.

Een kind kan zien dat er wel wat aan onze democratie te versleutelen valt. Een paar dagen na een campagne waarin een linkse en een rechtse partij elkaar verketterden, vallen ze elkaar in de armen omdat er geen andere keus is. In tien jaar tijd zijn de kiezers vijf keer naar de stembus getrokken en bijna iedere keer stemden ze weer radicaal iets anders. Er is geen enkele reden om te denken dat die instabiliteit met de nieuwe regering zal verdwijnen.

Dat zijn Italiaanse toestanden, zou je vroeger zeggen, ware het niet dat het Italiaanse politieke systeem inmiddels een stabielere indruk maakt dan het Nederlandse. Na een serie van hervormingen, waarvan de laatste in 2005 was, is men daar uitgekomen op een systeem waarvan we sommige elementen best ook hier zouden kunnen proberen.

Het belangrijkste: dat partijen worden aangemoedigd een coalitie te vormen vóór de verkiezingen. Ze moeten daartoe verklaren dat ze tot die coalitie behoren – een versterkte vorm van de bestaande lijstverbinding – en een gezamelijke premierskandidaat aanwijzen. De aanmoediging bestaat eruit dat de grootste coalitie gegarandeerd 54% van de zetels in het parlement krijgt, zodat ze in ieder geval een meerderheid heeft.

Doe het veilig met NordVPN

Mededeling

Sargasso heeft privacy hoog in het vaandel staan. Nu we allemaal meer dingen online doen is een goede VPN-service belangrijk om je privacy te beschermen. Volgens techsite CNET is NordVPN de meest betrouwbare en veilige VPN-service. De app is makkelijk in gebruik en je kunt tot zes verbindingen tegelijk tot stand brengen. NordVPN kwam bij een speedtest als pijlsnel uit de bus en is dus ook geschikt als je wil gamen, Netflixen of downloaden.

Rechts-populisme is salonfähig geworden

, door

Wie gelooft dat het populisme afgelopen verkiezingen een gevoelige slag heeft gekregen heeft het behoorlijk mis. De verkiezingsuitslag vertoont een Nederland dat hopeloos verdeeld is tussen rechts populisme en centrum-links realisme.

“Het midden heeft gewonnen!” Juichen de kranten. Met name de internationale pers stelt dat in Nederland de common sense weer een beetje lijkt te zijn teruggekeerd na twee jaar populisme en onzinpolitiek.

Arend Jan Boekesteijn gaat nog verder. Hij concludeert afgelopen donderdag in “1 voor de Verkiezingen” dat de gedoogconstructie “gewerkt” heeft in het bestrijden van het populisme. Een slechtere analyse van wat gebeurd is, bestaat niet. De PVV is namelijk niet gekrompen tijdens de kabinetsperiode. Dat gebeurde pas toen het CDA ze uitsloot en het duidelijk werd dat de PVV nooit in een volgende regering zou komen. Een cordon sanitaire; het woord is taboe in Nederland. Maar het is wel de beste manier om populisten aan te pakken, zo blijkt maar weer.

Daarnaast is het populisme absoluut niet dood. Bas Heijne geeft in het NRC blijk van een iets beter begrip van de uitslag. Hij stelt terecht dat het midden niet gewonnen heeft, maar ten onder gegaan is in polarisatie. Resultaat is dat met twee winnende “middenpartijen” coalitievorming alles behalve een makkelijke taak zal zijn. En daarbij is Heijne er bang voor dat waar deze zogenaamde middenjongens water bij de wijn zullen doen, ze een weerloos slachtoffer zullen worden voor populisten op links en rechts.

Volkspartij zonder Vrijheid en Democratie

, door

VVD haalt de tondeuse door haar ideologische veren. Ze is niet meer de partij voor vrijheid, maar de partij van een sterke staat en een onderdanig individu. Want VVD heeft iets nieuws bedacht: het parlement moet internationale verdragen zelf interpreteren. Gastredacteur Mihai Martoiu Tico legt uit.

De VVD geeft als voorbeeld een nieuwe migrant. De VVD wilde dat de migranten niet meteen recht hebben op een uitkering (tegenwoordig kan je zelfs nationale collectieve zelfmoord verkopen als het slecht is voor migranten). Maar De Raad van State zei dat deze maatregel in strijd is met Europese verdragen, dus het ging niet door. Joost Taverne, VVD-kamerlid, voerde verkiezingscampagne met: “We willen de grondwet veranderen dat we ons in Nederland niet de wet laten voorschrijven door het buitenland en internationale verdragen.”

Op dit moment heeft internationaal recht directe werking in Nederland. Stel je voor dat je Geert Wilders heet en je terecht staat voor haatzaaien. Je advocaat kan tegen de rechter zeggen: “Er bestaat een mensenrechtenverdrag dat vrijheid van meningsuiting garandeert. Meneertje de rechter, als u Wilders schuldig vindt, dan schendt u dit verdrag.” En zo loop je vrij rond. De VVD vindt dit niet goed werken.

Wat wil de VVD?

Doneer!

Mededeling

Sargasso is een laagdrempelig platform waarop mensen kunnen publiceren, reageren en discussiëren, vanuit de overtuiging dat bloggers en lezers elkaar aanvullen en versterken. Sargasso heeft een progressieve signatuur, maar is niet dogmatisch. We zijn onbeschaamd intellectueel en kosmopolitisch, maar tegelijkertijd hopeloos genuanceerd. Dat betekent dat we de wereld vanuit een bepaald perspectief bezien, maar openstaan voor andere zienswijzen.

In de rijke historie van Sargasso – een van de oudste blogs van Nederland – vind je onder meer de introductie van het liveblog in Nederland, het munten van de term reaguurder, het op de kaart zetten van datajournalistiek, de strijd voor meer transparantie in het openbaar bestuur (getuige de vele Wob-procedures die Sargasso gevoerd heeft) en de jaarlijkse uitreiking van de Gouden Hockeystick voor de klimaatontkenner van het jaar.

Lezen: Bedrieglijk echt, door Jona Lendering

Mededeling

Bedrieglijk echt gaat over papyrologie en dan vooral over de wedloop tussen wetenschappers en vervalsers. De aanleiding tot het schrijven van het boekje is het Evangelie van de Vrouw van Jezus, dat opdook in het najaar van 2012 en waarvan al na drie weken vaststond dat het een vervalsing was. Ik heb toen aangegeven dat het vreemd was dat de onderzoekster, toen eenmaal duidelijk was dat deze tekst met geen mogelijkheid antiek kon zijn, beweerde dat het lab uitsluitsel kon geven.

Foto: Sargasso achtergrond wereldbol

De verkiezingen en de euro

, door
Waarin Tom Doormal betoogt dat de PvdA en de VVD, zoals bekend gedoemd om samen te werken, beide geen duidelijk verhaal hebben over Europa en de euro. Terwijl juist dat nu de hoogste urgentie heeft.
Of er politiek veel veranderd is op 12 september weet ik niet. Hans Wiegel, die ooit politieke wetenschappen studeerde in Amsterdam, had altijd mooie relativeringen: als je gewetensvol een indeling in rechtse en linkse partijen maakt, vallen historisch gezien de sprongen in verkiezingsuitslagen nagenoeg weg en blijft er vooral stabiliteit over. Die sommetjes kunnen ook nu.
Dat wil zeggen: stabiliteit op de as, die er toe doet, namelijk die van de verdeling. Politiek gaat over de vraag “who gets what, when and how”, zoals de politicoloog Lasswell het ooit formuleerde. Die vraag naar de verdeling is de links-rechts-vraag: links wil eerlijker, gelijker; rechts wil initiatief en inspanning lonend maken. Het probleem zit in de beoordeling van verschillen tussen mensen: rechts vindt dat je verantwoordelijk bent voor wie je bent geworden, wat je kunt, wat je wilt. Links ziet dat anders: mensen worden al verschillend geboren en hebben ook maar beperkt invloed op omstandigheden waaronder ze opgroeien.
Op 12 september werd die verdeling in links en rechts bevestigd: maar door de overmatige media-aandacht viel een bericht over het Verfassungsgericht uit Karlsruhe een beetje weg. 

Schuivende en slippende partijen

, door

DATA, DATA - De kieskaart van Nederland is flink opgeschud afgelopen woensdag. De grote winnaar is niet de PvdA: die herstelt louter wat eerder is verloren. De VVD eet Nederland op.

Veel kaartjes in deze post. Ik heb eens per gemeente bekeken wat partijen gewonnen en verloren hebben. De kaarten zijn interactief, dus je kunt ook je eigen omgeving/gemeente opzoeken. Een aantal dingen valt op: de VVD doet het vrijwel overal goed, behalve in het hoge Noorden. De drie noordelijke provincies stemmen traditioneel ‘rood’, en dat lijkt ook nu niet veranderd te zijn.

De PvdA doet het in het noorden en in de grote steden goed, maar verder nergens. Op basis van de CDA-kaart kunnen we de christen-democratie net zo goed opdoeken, en als de PVV een blijvende factor in de Nederlandse politiek wil blijven, moet het flink gaan werken aan z’n achterban in het zuiden van Nederland.

Grote winnaar: VVD

De VVD doet het bijna overal in Nederland goed, maar vooral in Zuidoost-Brabant en Noord-Limburg. Dat is opvallend, want die regio staat niet bepaald bekend als het meest kansrijke gebied in Nederland. En je staat er ook niet dagelijks in de file, volgens mij.

Lezen: De BVD in de politiek, door Jos van Dijk

Mededeling

Tot het eind van de Koude Oorlog heeft de BVD de CPN in de gaten gehouden. Maar de dienst deed veel meer dan spioneren. Op basis van nieuw archiefmateriaal van de AIVD laat dit boek zien hoe de geheime dienst in de jaren vijftig en zestig het communisme in Nederland probeerde te ondermijnen. De BVD zette tot tweemaal toe personeel en financiële middelen in voor een concurrerende communistische partij. BVD-agenten hielpen actief mee met geld inzamelen voor de verkiezingscampagne. De regering liet deze operaties oogluikend toe. Het parlement wist van niets.

Steun ons!

Mededeling

De redactie van Sargasso bestaat uit een club vrijwilligers. Naast zelf artikelen schrijven struinen we het internet af om interessante artikelen en nieuwswaardige inhoud met lezers te delen. We onderhouden zelf de site en houden als moderator een oogje op de discussies. Je kunt op Sargasso terecht voor artikelen over privacy, klimaat, biodiversiteit, duurzaamheid, politiek, buitenland, religie, economie, wetenschap en het leven van alle dag.

Om Sargasso in stand te houden hebben we wel wat geld nodig. Zodat we de site in de lucht kunnen houden, we af en toe kunnen vergaderen (en borrelen) en om nieuwe dingen te kunnen proberen.

Nieuwe partijen – de resultaten

, door

In een serie van zes artikelen presenteerden we de nieuwe politieke partijen. Hoe hebben deze partijen het gedaan bij de verkiezingen van 12 september 2012?

Omdat bij elke verkiezing altijd een aantal partijen meedoen die nog niet eerder in de Tweede Kamer zaten en deze ‘nieuwkomers’ zoveel stemmen trekken dat ze goed zijn voor gemiddeld 3,5 zetels per verkiezing, waren we nieuwsgierig naar de nieuwe partijen bij deze verkiezingen.
Met ‘nieuw’ bedoelen we de partijen die niet eerder een zetel in het parlement hadden. Sommige partijen deden eerder pogingen, maar zonder resultaat.

In zes artikelen presenteerden we de mensen, de achtergronden en een aantal andere bijzonderheden. Hoewel zich dit jaar veel nieuwelingen aanmeldden, deden uiteindelijk elf nieuwe partijen mee aan de verkiezingen. Geen topscore, want in 1971 deden zeventien nieuwe partijen mee. Toch is het relatief veel, want sinds 1948 tellen we gemiddeld 8,7 nieuwelingen per verkiezing De verkiezingen van 2012 kende dus een bovengemiddeld aantal nieuwkomers.

De mediabelangstelling voor nieuwe partijen was even mager als altijd.

De obligate overzichtjes van standpunten haalden nog wel de landelijke media, die verder alleen geïnteresseerd waren in Hero Brinkmans DPK en 50Plus. In de peilingen kwam 50Plus wel voor, omdat de partij op één tot drie zetels werd gepeild. Het DPK werd ook gepeild, maar haalde in de peilingen geen enkele zetel, evenals de Piratenpartij die één keer in een peiling voorkwam.

Duiding

, door

Zouden ze het zelf nu geloven, al die partijcoryfeeën die gisteren met een doodernstig gezicht voor de camera’s stonden te verkondigen dat de kiezer massaal voor PvdA en VVD had gestemd omdat deze “het regeringsbeleid steunde”, of zich juist “aangesproken wist door het verhaal van de PvdA”, of “had gekozen voor stabiliteit”, of “vond dat de problemen nu eens echt aangepakt moesten worden”?

Commentatoren waagden zich nog verder de diepte in. Wim Voermans proclameert al het einde van de Fortuyn-revolte, Nausicaa Marbe het einde van het populisme. En Claes de Vreese ziet in de uitslag “een keuze voor partijen die kiezen voor een toekomstgerichte, oplossingsgerichte aanpak”. Buitenlandse kranten schreven dat Nederland kiest voor een pro-Europese koers.

Ik geloof er eerlijk gezegd allemaal geen biet van. De Nederlandse kiezer is nog net zo rancuneus als voorheen. Vandaar dat massa’s mensen strategisch op de VVD en het PvdA hebben gestemd. Nederland is tot op het bot verdeeld, tussen mensen die als de dood zijn dat hun eigen portemonnee er aan gaat als die vermaledijde Roemer of Samson met zijn SP of PvdA de grootste partij zou worden, en mensen die als de dood zijn dat de verzorgingsstaat eraan gaat als Links onvoldoende vuist weet te maken tegen de vreselijk rechtse Rutte, en die deze aalgladde premier – na twee jaar beleid waar Rechts z’n vingers bij af kon likken – het liefst het torentje uit gekegeld hadden.

Doneer!

Mededeling

Sargasso is een laagdrempelig platform waarop mensen kunnen publiceren, reageren en discussiëren, vanuit de overtuiging dat bloggers en lezers elkaar aanvullen en versterken. Sargasso heeft een progressieve signatuur, maar is niet dogmatisch. We zijn onbeschaamd intellectueel en kosmopolitisch, maar tegelijkertijd hopeloos genuanceerd. Dat betekent dat we de wereld vanuit een bepaald perspectief bezien, maar openstaan voor andere zienswijzen.

In de rijke historie van Sargasso – een van de oudste blogs van Nederland – vind je onder meer de introductie van het liveblog in Nederland, het munten van de term reaguurder, het op de kaart zetten van datajournalistiek, de strijd voor meer transparantie in het openbaar bestuur (getuige de vele Wob-procedures die Sargasso gevoerd heeft) en de jaarlijkse uitreiking van de Gouden Hockeystick voor de klimaatontkenner van het jaar.

Met Gewoon Jos door Gewoon NL, slot: ’t Lolbroekje

, door

Waarin Max Molovich met de charismatische politicus Jos Kuintjes op verkiezingscampagne door gewoon Nederland trekt. Aflevering 8: peuterspeelzaal ’t Lolbroekje. Gewoon Jos komt erachter dat Max op de Piraten heeft gestemd. Er knapt iets in hem.

Als ik rond de klok van 20.45 uur het schoolpleintje van peuterspeelzaal ‘t Lolbroekje betreed, zie ik Jos meteen zitten. Voor de deur. In het schijnsel van het ganglicht. Op z’n hurken. Handen in het haar. Naast hem een tas van de Aldi. Voor hem een reeks flyers met de bekende mintgroene kleur. Jos staat erop met zijn duim omhoog. De tekst: “Stem wijzer: stem gewoon Jos voor een Gewoon NL.” Vreemde kriebels in mijn buik.

Ik loop naar ‘m toe en vraag wat er is. Hij kijkt me aan. In tranen. “Ik dacht dat je een grapje maakte”, zegt hij. Moedeloos schuddend laat hij zijn hoofd weer in zijn handen zakken. Ik ruik een vreemde geur. “Wat bedoel je”, vraag ik. Hij kijkt omhoog. Door de tranen heen zie ik nu ineens zijn woede. “De piraten?”, zegt hij, nauwelijks hoorbaar. “Je hebt op de Piraten gestemd? Wat is dit voor apenland?” 

Een half uur geleden belde ik Jos op om te vragen of ik langs kon komen. Hij vroeg me of ik al gestemd had. Ik vertelde hem dat ik op de Piraten had gestemd. Hij moest lachen. Een vrouw zet haar fiets in het fietsenrek, stapt af en loopt het gebouw binnen. “Ik dacht dat je een grapje maakte, Max. Ik dacht gewoon dat je een grapje maakte. De Piraten? En weet je wie er niet op stond, Max, weet je wie ze gewoon vergeten hadden om op die lijst te zetten? Mij, Max. Gewoon NL was nergens te bekennen. Ik stond gewoon niet op de lijst. Ze hebben me godverdomme gewoon genegeerd. Heb ik gewoon voor niks al die weken mijn stinkende best gedaan. Heb ik gewoon voor niks al die mensen gemobiliseerd. Geen Gewoon NL te bekennen. Maar wel een zooitje Piraten. Ik zeg het je: hier zit Camiel achter. Die vuile hufter.”

Met dank aan Max Pam

, door

Linkse politici zijn eerlijke idealisten. Rechtse politici zijn realistische jokkebrokken. Mihai Martoiu Ticu test een bewering van Max Pam.

In zijn column van woensdag in de Volkskrant verzekert Max Pam ons dat hij de verkiezingen met 99,9% zekerheid kan voorspellen. Waarom? Omdat hij het geheim van links en rechts kent:

“Ten eerste hebben linkse mensen als wereldverbeteraars de neiging om te optimistisch te zijn over hun eigen kansen. Links is altijd optimistisch, rechts pessimistisch, of zo men wil realistisch. Ten tweede hebben linkse mensen ook meer de neiging om te theoretiseren…”

Er zit wat in. Max Pam geeft geen echte voorbeelden, dus heb ik die er zelf bij gezocht.

Neem bijvoorbeeld Paul Feldman. Feldman was directeur van The Public Research Institute of the Center For Naval Analyses, maar hij nam ontslag om bagels te verkopen. Hij ging ’s ochtends bij bedrijven rond en legde er een mandje met bagels en een doos voor geld neer. ’s Avonds haalde hij zijn mandje en het doosje op.

Maar Feldman was ook wetenschapper; hij hield alles keurig bij, en ontdekte dat mensen niet altijd eerlijk zijn. Vlak voor de kerstdagen, Thanksgiving en Valentijnsdag nam de diefstal met 15% toe. Op Fourth of July, Labor Day, en Columbus Day werd er normaal betaald. Na 11 September daalde de diefstal met 15%. Met mooi weer nam diefstal af en met slecht weer toe. Bij grote bedrijven was de diefstal bovendien hoger; ik vermoed dat meer concurrentie tot meer vals spelen leidt. Het mooiste is dat Feldman ook een verschil ontdekte tussen arbeiders (zeg maar de PvdA-stemmers) en de bazen (zeg maar de VVD-stemmers). Bij sommige bedrijven werkten de verschillende sociale klassen op verschillende verdiepingen. Hoe hoger de klasse hoe hoger de diefstal.

Het teleurgestelde zuiden

, door

DATA - De PVV kreeg harde klappen gisteren. Zuid-Nederland lijkt teleurgesteld als we de opkomstcijfers mogen geloven.

Over het algemeen lag de opkomst met 73,8 procent van de kiesgerechtigden erg laag dit jaar, de laagste in veertien jaar. De kiezer is moe. Maar de ene kiezer lijkt meer moe dan de andere.

Als we naar de regionale spreiding van de opkomstcijfers kijken, vallen de grote steden en het zuiden meteen op. Kerkrade is hekkensluiter, met een magere 64,19 procent van de kiesgerechtigden die de moeite nam om te stemmen. Heerlen, Tilburg, Helmond, Roermond, Rucphen, ze scoren allemaal laag. Niet geheel toevallig, denk ik, waren dit ook gemeenten die in 2010 een sterke voorkeur voor de PVV aan de dag legden.

Deze lage zuidelijke scores staan in groot contrast met het Noorden en Oosten van Nederland en enkele welvarende gebieden. De Waddeneilanden scoren standaard boven de 100 procent, vermoedelijk omdat recreanten daar ook stemmen. Rozendaal, 93 procent. Staphorst, 86. Bloemendaal 85. Zie hieronder het overzicht van 2012. Rotterdam komt er bekaaid vanaf, omdat ik nog niet over de definitieve cijfers beschik. Dat geldt ook voor een aantal kleine gemeenten.

Het wordt nog interessanter als we kijken naar de verschillen in opkomstpercentages tussen 2010 en 2012. Vrijwel in heel Nederland zie je een afname (blauw), maar sommige gebieden vallen sterker terug dan anderen. Het Noorden en Oosten van het land pieken af en toe in het rood, daar gingen meer mensen naar de stembus. En laat dat nu net een gebied zijn dat trouw PvdA stemt. Het zuiden, ook hier weer een afname.

Foto: Sargasso achtergrond wereldbol

Het populisme is niet afgestraft

, door

Waarin de auteur de verkiezingsuitslag relativeert. En constateert dat het populisme volop leeft in het politieke midden.

Het politieke midden is terug. Lees ik. En volgens Jolande Sap is het populisme afgestraft. Dat is het natuurlijk helemaal niet. Het populistische stokje van Wilders, waar Sap op doelde, is met veel enthousiasme overgenomen door de VVD. Of moet ik die enorme billboards als onschuldige marketing zien? En wat het populisme van de SP betreft (als u mij toestaat de oplossingen van de SP als populisme te bestempelen): waarom dacht u dat Samsom er zo op bleef hameren dat hij veel dichter bij de SP staat dan bij de VVD.

Het politieke midden is niet terug en het populisme is niet weg. De flanken en hun populistische technieken en standpunten, zijn enthousiast geabsorbeerd door het politieke midden. De VVD loopt nu van Wilders tot Pechtold en de PvdA van Pechtold tot Roemer. Het CDA doet er niet meer toe. We hebben eigenlijk een twee partijenstelsel met wat grotere en kleinere splinterpartijen. Amerikaanse toestanden. 

Rutte was de republikein die waarschuwde voor de socialisten (mijn grootste verbazing toen de voorlopige prognose werd bekendgemaakt, was trouwens dat deze frame, het oproepen van de angst dat de PvdA de grootste zou worden en met de SP in zee zou gaan, zo goed had gewerkt). Samsom was de wijze Obama die de strijd relativeerde en zichzelf als een soort wijze staatsman boven de partijen stelde, wat hem aardig lukte. Ondertussen maakte hij Roemer overbodig. Die had zelf natuurlijk het een en ander aan voorwerk gedaan. De SP was klaar voor de macht. De vraag was of de achterban dat ook vond. Die bleek, toen puntje bij paaltje kwam, toch iets meer vertrouwen in Samsom de staatsman dan in Roemer de staatsman te hebben.

Vorige Volgende