Vrede als eenmanszaak

Trumps Board of Peace is wat er gebeurt wanneer zelfoverschatting een kindje met zichzelf probeert te krijgen. Het handvest (hier te vinden) van de nieuwe organisatie leest niet als een vredesinitiatief, maar vooral als een handleiding voor persoonsverheerlijking. Vrede, zo lezen we, vraagt geen instituties, geen checks, geen tegenspraak. Vrede vraagt één man. En die man heet Donald J. Trump. En hij heeft een rol, nou ja, één? Hij is voorzitter, scheidsrechter, poortwachter en eindstation tegelijk. Geen tijdelijk ambt dat hem overstijgt, geen functie die zonder hem bestaat, maar een positie die zo is ontworpen dat de organisatie wel om hem heen moet draaien. Zijn naam staat vastgeschroefd in de tekst alsof vrede persoonsgebonden is en zijn rol is overdraagbaar via aanwijzing. Internationale organisaties horen mensen te overleven. Deze organisatie heeft moeite met ademhalen zodra Trump zijn pen neerlegt. Dat is geen bestuur, dat is een eenmansshow met met een reglement dat applaus afdwingt. De raad mag stemmen, vergaderen, praten. Maar daarna beslist Trump en daarvoor ook. De voorzitter keurt besluiten goed, interpreteert ze, herziet ze en ontbindt het hele circus wanneer hij daar zin in heeft. Opvolging regelt hij zelf. Dat heet in andere contexten absolute macht, hier heet het pragmatisme. Bureaucratie is slecht, dus vervangen we haar door willekeur. Een nieuw soort monarchie. Het lidmaatschap is al even helder. Trump nodigt staten uit zoals hij gasten selecteert voor een gala. Wie genoeg geld meeneemt, mag blijven. Wie dat niet kan, krijgt tijdelijk spreekrecht en daarna de uitgang. Dat is geen multilateralisme, dat is een louche nachtclub met een deurbeleid. Vrede voor wie betaalt, stabiliteit zolang de sponsorrekening is voldaan, de deur wagenwijd open voor omkoping, want nergens is beperkt wie er - behalve staten - mogen bijdragen. De Executive Board bestaat uit mensen die door Trump zijn gekozen, door Trump worden verlengd en door Trump kunnen worden verwijderd. Loyaliteit is hier dé functie-eis. Kritiek past niet in het functieprofiel. Wie te lastig doet, verdwijnt. Zo ontstaat een internationaal orgaan dat vooral heel goed is in bevestigen dat de voorzitter gelijk heeft. Ook juridisch klopt het plaatje. De Board krijgt immuniteit en kan bepalen wie immuniteit heeft. Tegelijk is er, uiteraard, geen serieuze externe controle. Geschillen worden intern opgelost. De interpretatie ligt bij... Trump. Dat levert duidelijkheid op. Dezelfde soort duidelijkheid als wanneer iemand zelf de regels schrijft, zelf de wedstrijd fluit en zichzelf tot winnaar uitroept. Het mooiste is dat dit alles wordt verkocht als antwoord op falende instituties. Alsof de les uit internationale crises is dat er nog te veel democratische procedures bestaan. Alsof het probleem van de wereldorde ligt bij overleg, niet bij macht. De Board of Peace doet alsof ze boven de politiek staat, terwijl ze alle politiek reduceert tot één persoon. Wat hier wordt gepresenteerd als vrede, is in werkelijkheid controle. Wat wordt verkocht als pragmatisme, is centralisatie. Wat wordt geprezen als leiderschap, is buigen voor ego. Deze vredesraad is geen vredesproject. Het is een monument voor een man die gelooft dat wereldproblemen verdwijnen als iedereen naar hem luistert en alleen naar hem. En zoals altijd geldt: als één man zegt dat hij de vrede kan leveren, check dan eerst waar de nooduitgang zit.

Quote du Jour | De Schlechtmenschen

In een onderhoudende column analyseert Thomas von der Dunk de Gutmenschen en Schlechtmenschen, en alles wat het ons land gebracht heeft dat de Schlechtmenschen een tijdje de regering hebben mogen vormen:

In de dagen van Schoof IA/IB/IC – ik weet even niet meer in welke fase van ontbinding het door Wilders en Yesilgöz gebaarde coalitie-lijk zich toen bevond – kregen we ook een voorproefje van wat het rechtse redden van de joods-christelijke beschaving uit de klauwen van het linkse wokisme inhoudt: neofascistisch tuig dat ‘wij zijn Nederland’ brullend en vandaliserend door de straten van Den Haag trok.

Steun ons!

De redactie van Sargasso bestaat uit een club vrijwilligers. Naast zelf artikelen schrijven struinen we het internet af om interessante artikelen en nieuwswaardige inhoud met lezers te delen. We onderhouden zelf de site en houden als moderator een oogje op de discussies. Je kunt op Sargasso terecht voor artikelen over privacy, klimaat, biodiversiteit, duurzaamheid, politiek, buitenland, religie, economie, wetenschap en het leven van alle dag.

Om Sargasso in stand te houden hebben we wel wat geld nodig. Zodat we de site in de lucht kunnen houden, we af en toe kunnen vergaderen (en borrelen) en om nieuwe dingen te kunnen proberen.

Foto: Keith Kasaija on Unsplash

Afrikaanse jongeren in opstand

In Oeganda is de 81-jarige Yoweri Museveni voor de zevende keer uitgeroepen tot winnaar van de presidentsverkiezingen. Dit keer met 71,6% van de stemmen, zijn beste resultaat sinds de eeuwwisseling. Museveni is sinds 1986 aan de macht. Niemand had een andere uitslag verwacht. Wat niet wil zeggen dat de populariteit van de president onomstreden is. Analisten zeggen dat de opkomst de belangrijkste factor was die de uiteindelijke uitslag bepaalde. Met 52% was de participatiegraad de laagste sinds 1996. 

De belangrijkste tegenkandidaat van Museveni was opnieuw de populaire zanger Bobi Wine. Hij behaalde 24% van de stemmen. Direct na de verkiezingen is hij door het leger „onder dwang” uit zijn woning in Kampala gehaald en met een legerhelikopter naar een onbekende locatie gebracht, meldt zijn partij het National Unity Platform (NUP). Wine beschuldigde de autoriteiten van verkiezingsfraude. Het is een herhaling van vijf jaar geleden toen hij zich ook gekandideerd had voor de presidentsverkiezingen. Toen werd hij een maand voor de verkiezingen gearresteerd. Wine windt er geen doekjes om wat hij wil bereiken: een verandering van het hele Oegandese politieke systeem. Hij werkt daarvoor langs twee lijnen: meedoen met de verkiezingen, zitting nemen in het parlement en anderzijds de opstand tegen de zittende macht aanjagen. Hij heeft geen concreet verkiezingsprogram. Hij ontkent de claim dat hij de enige figuur is die Oeganda kan redden. Het gaat hem uitsluitend om een einde te maken aan een repressief en corrupt systeem.

Hoe krijgen we de EU onafhankelijker van de VS?

ACHTERGROND - Dat is de vraag die steeds meer rondzingt op sociale media. Bernard van Welten, lid van de Wetenschappelijke Adviesraad Politie en oud-hoofdcommissaris van Amsterdam-Amstelland, stelt op LinkedIn:

Wanneer zwijgen medeplichtigheid wordt.

Donald Trump heeft in zijn eerste jaar niet zomaar een andere politieke koers gekozen. Hij heeft systematisch pijlers onder de rechtsstaat, democratische instituties, wetenschap en de internationale orde ondermijnd.
Dat zijn geen frames, maar feiten.

Na een jaar Trump blijkt appeasement niet te werken. Na Venezuela heeft Trump z’n zinnen op Groenland gezet. Vanuit de EU klinken ondertussen stevigere tegengeluiden dan vorig jaar bij het onderhandelen over nieuwe handelstarieven. Er zijn een aantal gebieden waarop de EU de VS relatief snel en hard kan raken in sectoren, waar Trump aanhangers de overhand lijken te hebben: ICT, olie&gas en de financiële sector. Tegelijkertijd heeft de EU zwakheden door strategische afhankelijkheid van de VS als het gaat om betaalsystemen (alle betaalkaarten zijn van Amerikaanse bedrijven, ook digitaal maken Amerikaanse bedrijven, zoals Apple & Google Pay de dienst uit), cloud computing en office software. Een completer beeld van vitale diensten die afhankelijk zijn van de VS vind je bij Bert Hubert.

Overnameverbod Solvinity

Een logische eerste stap voor Nederland is om de overname van Solvinity aan het Amerikaanse techbedrijf Kyndryl te verbieden. Het Bureau Toetsing Investering (BTI) van het ministerie van Economische Zaken onderzoekt of de overname door mag gaan. Solvinity is verantwoordelijk voor DigiD (onderdeel van de vitale infrastructuur) en een groot deel van de software van de justitiële keten (staatsgeheim).

Lezen: Venus in het gras, door Christian Jongeneel

Op een vroege zomerochtend loopt de negentienjarige Simone naakt weg van haar vaders boerderij. Ze overtuigt een passerende automobiliste ervan om haar mee te nemen naar een afgelegen vakantiehuis in het zuiden van Frankrijk. Daar ontwikkelt zich een fragiele verstandhouding tussen de twee vrouwen.

Wat een fijne roman is Venus in het gras! Nog nooit kon ik zoveel scènes tijdens het lezen bijna ruiken: de Franse tuin vol kruiden, de schapen in de stal, het versgemaaide gras. – Ionica Smeets, voorzitter Libris Literatuurprijs 2020.

Foto: Azzedine Rouichi on Unsplash

De formatie: “stabiliteit” als hoogste waarde, maar voor wie?

De berichtgeving over de afsplitsing bij de PVV legt een duidelijke prioriteit bloot. In analyses verschijnt stabiliteit als doorslaggevend criterium. Het woord “kansen” valt snel, alsof het ontstaan van deze nieuwe fractie vanzelf al vooruitgang betekent. Inhoud volgt later, zo lijkt het. Of verdwijnt misschien zelfs wel naar de achtergrond.

Die framing wordt expliciet gemaakt door Rob Jetten, die zoals gezegd stelt dat de nieuwe fractie kansen biedt. Er komt een opvallend onderscheid bovendrijven: het probleem met de PVV lijkt misschien uiteindelijk minder te liggen bij haar standpunten dan bij de onvoorspelbaarheid van haar leider. Dat oordeel geldt, zo lijkt het, ook binnen D66. De PVV geldt daarmee als ongeschikt door haar vorm, niet door haar inhoud. Zodra de factor Wilders wordt afgezwakt, komt samenwerking binnen bereik. Jetten vraagt zich voor de vorm nog wel even af welke koers de nieuwe fractie gaat varen, maar die vraag kan hij zelf ook wel beantwoorden.

Dus kansen? Welke kansen zijn dat precies? En voor wie? Het antwoord op de vraag lijkt procedureel: onderhandelingsmacht in een minderheidsconstructie. Dat klinkt bestuurlijk volwassen en rationeel. Het blijft tegelijk leeg. Procedure wordt doel. Het parlementaire schaakbord verschuift en dat heet winst. het zijn in ieder geval geen kansen voor de rechtsstaat en voor al gemarginaliseerde groepen, want over de richting gaat het niet.

Foto: "Mini parkeren" by ianus is licensed under CC BY-NC-SA 2.0

Hoe parkeerbeleid een inkomensfilter wordt

De discussie over betaald parkeren en vergunningen wordt meestal gevoerd in termen van leefbaarheid en schaarse openbare ruimte. Dat zijn verdedigbare uitgangspunten. In veel grote steden bestaat daarom een regeling die doorgaans POET heet: Parkeren Op Eigen Terrein. Die regeling is ingevoerd om misbruik van goedkope bewonersvergunningen tegen te gaan, bijvoorbeeld door commerciële voertuigen of door huishoudens die feitelijk al over een privéparkeerplek beschikken.

Wat op papier een redelijke parkeermaatregel lijkt, krijgt in de praktijk regelmatig het karakter van een inkomensfilter. Dat wordt zichtbaar in Kortenbos, een Haagse wijk waar parkeerbeleid steeds minder draait om ruimte en steeds meer om betaalbaarheid. Hier zie je wat er gebeurt wanneer beleidsdoelen worden doorvertaald zonder rekening te houden met de sociale realiteit. Kortenbos kent relatief veel sociale huur en bewoners met beperkte financiële marges.

De POET-regeling was nadrukkelijk niet bedoeld om mensen die sociaal huren hun auto af te nemen of om mobiliteit afhankelijk te maken van inkomen. Toch is dat precies wat hier dreigt te gebeuren. Sociale huurders die eerder voor minder dan honderd euro per jaar een parkeervergunning hadden, verliezen die vergunning onder POET. De reden is dat hun woning administratief gekoppeld is aan een nabijgelegen parkeergarage. Daarmee vallen zij buiten het regime van betaalbaar bewonersparkeren en worden zij geconfronteerd met commerciële tarieven. Die worden als ‘schappelijk’ gepresenteerd, terwijl zij in de praktijk oplopen tot ongeveer duizend euro per jaar, tien keer meer dan daarvoor.

Doneer!

Sargasso is een laagdrempelig platform waarop mensen kunnen publiceren, reageren en discussiëren, vanuit de overtuiging dat bloggers en lezers elkaar aanvullen en versterken. Sargasso heeft een progressieve signatuur, maar is niet dogmatisch. We zijn onbeschaamd intellectueel en kosmopolitisch, maar tegelijkertijd hopeloos genuanceerd. Dat betekent dat we de wereld vanuit een bepaald perspectief bezien, maar openstaan voor andere zienswijzen.

In de rijke historie van Sargasso – een van de oudste blogs van Nederland – vind je onder meer de introductie van het liveblog in Nederland, het munten van de term reaguurder, het op de kaart zetten van datajournalistiek, de strijd voor meer transparantie in het openbaar bestuur (getuige de vele Wob-procedures die Sargasso gevoerd heeft) en de jaarlijkse uitreiking van de Gouden Hockeystick voor de klimaatontkenner van het jaar.

Video du Jour | ‘We bevinden ons midden in een breuk, niet in een overgang’

VIDEO - De premier van Canada, Mark Carney hield een interessante speech tijdens het World Economic Forum, waarin hij kritisch kijkt naar onze allianties en samenwerkingen uit het verleden en in het heden, en feitelijk oproept tot een nieuwe wereldorde, zonder de VS. Hij noemt Trump’s Amerika niet bij naam, maar het is duidelijk over wie hij het heeft. Hieronder de toespraak, en daaronder de integrale vertaling, minus wat borstklopperij over wat Canada allemaal doet. Wil je ook dat lezen? Hier is de hele speech te downloaden.

Quote du Jour | Universiteit Groningen vrij van Big Tech

Nolda Tipping-Griffioen is initiatiefnemer van de nieuwe ambitie van de RUG: zij willen in 2030 los zijn van Big Tech. In december 2025 sprak ik hierover met haar, zij is sinds 1,5 jaar CIO en algemeen directeur IT bij de Rijksuniversiteit Groningen (RUG). Met groeiende verbazing volgde ze de nieuwsberichten over de geopolitieke ontwikkeling met betrekking tot digitale autonomie. Die verbazing zette ze om in actie: binnen de RUG bracht ze een ‘coalition of the willing’ bij elkaar waarmee ze samen een roadmap ontwikkelde die de universiteit binnen vijf jaar ambieert los te maken van Big Tech.

Volgende