door Bart Ossendrijver Via een installatie wordt in een gortdroge woestijn water gevangen, zo uit de lucht. Het klinkt als een handige gadget uit een sciencefictionfilm, maar het instrument bestaat echt. Scheikundige en Nobelprijswinnaar Omar Yaghi maakte het vernuftige apparaat en legt in het NRC uit hoe het werkt. Het systeem bestaat uit MOF’s: metaal-organische raamwerken die een poreuze spons vormen en H2O moleculen uit de lucht trekken. De installatie voegt nog wat mineralen toe en klaar is kees: het water is geschikt om te drinken. Als het mogelijk is de installatie op te schalen, kan het duizenden liters schoon drinkwater per dag oogsten. Daarmee kan technologie als deze een rol spelen in het oplossen van het nijpende wereldwijde watertekort. Ook in Nederland hebben we te maken met een groeiend (drink)waterprobleem. In 2023 doken we samen met geowetenschapper Michelle van Vliet (UU) in de complexiteit van het watersysteem. Dat er waterschaarste is, werd in 2018 door een grote droogte duidelijk. Maar het Nederlandse watertekort ontstaat door een ingewikkelde samenkomst van een historisch té snel waterafvoersysteem, een stijgende vraag door bevolkingsgroei en vervuiling van onze bronnen. Het is duidelijk dat de grootte van de tekorten zal toenemen. Een eenduidige oplossing is er niet, misschien is daarom zelfs in Nederland een technologie die water uit de lucht vangt een welkome uitvinding. Ben jij verder benieuwd naar hoe ons drinkwaterprobleem in Nederland is ontstaan en wat we er aan moeten doen? Kijk dan hieronder naar de hele video. Met geowetenschapper dr. Michelle van Vliet (UU), jurist prof. Marleen van Rijswick (UU) en ecohydroloog dr. Ruud Bartholomeus (KWR/WUR). https://www.youtube.com/watch?v=ZeyuInjTj7U
Koningsdag in een land vol wantrouwen. Ik hoef hopelijk niet uit te tekenen waarom dit liedje van The King (of Rock & Roll) toepasselijk is, toch?
Het videoclipje is nog leuk gedaan ook.
Op een vroege zomerochtend loopt de negentienjarige Simone naakt weg van haar vaders boerderij. Ze overtuigt een passerende automobiliste ervan om haar mee te nemen naar een afgelegen vakantiehuis in het zuiden van Frankrijk. Daar ontwikkelt zich een fragiele verstandhouding tussen de twee vrouwen.
Wat een fijne roman is Venus in het gras! Nog nooit kon ik zoveel scènes tijdens het lezen bijna ruiken: de Franse tuin vol kruiden, de schapen in de stal, het versgemaaide gras. – Ionica Smeets, voorzitter Libris Literatuurprijs 2020.
Luchtfoto’s! Luchtfoto’s! Die waren best handig, redeneerden de generaals in de Eerste Wereldoorlog, om te weten waar vijandelijke loopgraven waren. En zo kregen de legers fotografische diensten, zo groeiden de fotoarchieven en zo kregen archeologen er een hulpmiddel bij. Op een zuurstofrijke bodem groeien gewassen beter, en een oude, reeds lang gedempte sloot is nog lang snel zuurstofrijker dan de omgeving. Zulke crop marks zijn zichtbaar op een luchtfoto. In Flanders Fields zijn zo tientallen middeleeuwse versterkte boerderijen geïdentificeerd, en elk jaar wordt wel iets ontdekt op de foto’s die in de jaren twintig boven Irak zijn gemaakt. Zoiets kan natuurlijk ook in Nederland.
Een lid van een lokale afdeling van de Nederlandse Archeologievereniging-AWN (zeg maar de vereniging van archeologieliefhebbers) bekeek de luchtfoto’s die tijdens de Tweede Wereldoorlog zijn gemaakt van de droogvallende Noordoostpolder, en hij zag dat even voorbij Urk een kring lag in een deel van de polder dat ooit bij het eiland hoorde, maar al in de Late Middeleeuwen door de zee is verzwolgen. De kring is sindsdien nooit meer zichtbaar geweest, aangezien het nieuwe land in gebruik is genomen voor de landbouw. Ook op de foto’s van Google Earth en op de LIDAR-beelden van het Actueel Hoogtebestand is niets te zien.
Europese regeringsleiders zijn deze week op Cyprus voor een informele top. De op één na kleinste lidstaat is de eerste helft van dit jaar de roulerend voorzitter van de EU. De helft van het land is nog steeds bezet door Turkije, elders bezetten de Britten ook nog altijd een gebied voor hun militaire bases en inlichtingendiensten. Maar daarover zal het op deze top niet gaan. Terwijl de EU-leiders praten over de oorlogen in het Midden-Oosten en Oekraïne hebben de Cyprioten de Britse oorlogsmachine op de agenda gezet in de campagne voor de parlementsverkiezingen komende maand.
Meer dan de helft van de kiezers in de Republiek Cyprus wil de Britse militaire bases op het eiland in de oostelijke Middellandse Zee sluiten, zo blijkt uit een nieuwe peiling van de Cypriotische omroep. De peiling weerspiegelt de grote zorgen van de Cyprioten na een droneaanval op een hangar voor Amerikaanse spionagevliegtuigen op een Britse basis op Cyprus, aan het begin van de oorlog met Iran. De onvrede bestond al langer vanwege de steun van de Britten aan Israël in de Gaza-oorlog. Groot-Brittannië gebruikte zijn luchtmachtbasis in Akrotiri, op het zuidelijke schiereiland van het eiland, om honderden spionagevluchten boven Gaza uit te voeren, en stuurde ook militaire vrachtvliegtuigen naar Israël en straaljagers om Jemen te bombarderen. In Akroteri en Nicosia vonden demonstraties plaats tegen de Britten. Demonstranten van de linkse oppositiepartij AKEL trokken de besneeuwde bergen van Troodos in om te protesteren tegen de aanwezigheid van een spionagebasis daar op de hoogste top van hun land [foto].
Dat kan! Sargasso is een collectief van bloggers en we verwelkomen graag nieuw blogtalent. We plaatsen ook regelmatig gastbijdragen. Lees hier meer over bloggen voor Sargasso of over het inzenden van een gastbijdrage.
Jennah Bell maakt indruk met deze ingetogen versie van Soundgardens ‘Black Hole Sun’. Haar eerste EP dateert alweer van 2017. Vijf lieve luisterliedjes, beetje soulful.
Geen idee of ze het nog probeert te maken als professioneel artiest nu. Niemand is graag permanent blut. Ze kan in elk geval zeggen dat het serieus heeft geprobeerd.
COLUMN - Intrigerend streven, van de gisteren opgerichte politieke partij De Nieuwe Alliantie (DNA). Op de website staat als één van de kernwensen van de partij: ‘Eén taal, één rechtsorde, één gedeelde cultuur.’
Van rechtsorde en cultuur heb ik niet veel verstand, maar hoezo één taal? Ik neem even aan dat die ‘ene taal’ dan Nederlands is, want in die taal is de boodschap zelf gesteld en het lijkt me niet verstandig om je eigen boodschap meteen te ondermijnen door zelf een andere taal te gebruiken dan die ene.
DNA schermafbeelding deel van website
Eén taal van wat? Ja, ‘Nederland’, maar wat betekent dit in de praktijk? De gymnasia verbieden? Toeristen komen het land niet meer in zonder taaltoets? Buitenlandse YouTube wordt verplicht nagesynchroniseerd? Friezen en Limburgers terug naar hun eigen land?
Het streven naar één taal voor één land is een oud romantisch idee. Hoe het precies in Noord-Korea werkt, zullen we waarschijnlijk nooit weten, maar afgezien daarvan zijn er volgens mij geen landen die het bereikt hebben. Overal zijn altijd minderheden die hun eigen taal hebben. De laatste jaren begon dit besef bij uitstek ook bij de zogeheten ‘rechtse’ partijen door te breken. Zij pleitten doorgaans bijvoorbeeld voor het opnemen van minstens het Nederlands en Fries in de grondwet, maar noemden daar vaak ook Nedersaksisch en Limburgs en gebarentaal en Papiaments bij.
Er bestaat een hardnekkig verhaal dat kunstmatige intelligentie het huidige kapitalisme naar een nieuw niveau zal tillen. Efficiënter, productiever, innovatiever, voor iedereen. Alsof de machine eindelijk doet wat de spreadsheet altijd al beloofde, zelfs de aloude hypothetische 4-urige werkdag kwam weer eens om de hoek kijken. Tegelijk schuurt er iets fundamenteels. AI en dat soort kapitalisme versterken elkaar slechts tot op een bepaald punt. Daarna beginnen ze elkaar te ondermijnen.
De kern van het probleem ligt in waardecreatie. Kapitalisme draait om schaarste, eigendom en het vermarkten van arbeid. AI ondergraaft precies die drie pijlers. niet in de nieuwe AI-markt, maar bijna alle dienstverlenende markten, op een ongekende schaal. Zodra een model teksten, beelden, code en zelfs beslissingen reproduceerbaar maakt tegen marginale kosten die richting nul gaan, verdampt schaarste in die markten. Wat overblijft is overvloed. En overvloed laat zich slecht vangen in een systeem dat afhankelijk is van prijsmechanismen.
Het is al zichtbaar in de praktijk. Bedrijven investeren miljarden in AI, om vervolgens hun eigen markt te kannibaliseren. Denk aan softwarebedrijven die generatieve AI integreren waardoor maatwerkontwikkeling sneller en goedkoper wordt, met directe druk op hun eigen consultancy-inkomsten. Of mediaplatforms die AI-tools aanbieden waarmee gebruikers zelf content genereren, wat de vraag naar professionele makers op datzelfde platform ondermijnt. De efficiëntiewinst slaat terug op het verdienmodel.
Tot het eind van de Koude Oorlog heeft de BVD de CPN in de gaten gehouden. Maar de dienst deed veel meer dan spioneren. Op basis van nieuw archiefmateriaal van de AIVD laat dit boek zien hoe de geheime dienst in de jaren vijftig en zestig het communisme in Nederland probeerde te ondermijnen. De BVD zette tot tweemaal toe personeel en financiële middelen in voor een concurrerende communistische partij. BVD-agenten hielpen actief mee met geld inzamelen voor de verkiezingscampagne. De regering liet deze operaties oogluikend toe. Het parlement wist van niets.
Er is een nieuwe biopic uit over het leven van Michael Jackson, en de recensies zijn… nogal lauw. Alleen de Telegraaf is onverdeeld positief.
Hoe het ook zij: wie wel eens een liedje van Toto heeft gehoord, hoort in bovenstaand nummer de invloed van toetsenist/componist Steve Porcaro. Ook diens broer Jeff (drums), David Paich (synthesizer) en Steve Lukather (gitaar) speelden mee.
De VVD zegt het inmiddels hardop: we willen geen land publiekelijk veroordelen dat we als bondgenoot zien. Daarmee verschuift internationaal recht van norm naar bijzaak. Want als veroordeling afhangt van vriendschap, dan is het recht per definitie ondergeschikt. De uitkomst staat eigenlijk al vast, de weg ernaartoe wordt vooral een kwestie van timing. En die genocide? Die staat juridisch helemaal nog niet vast aldus de VVD.
En ja, juristen zijn voorzichtig met het woord genocide. Begrijpelijk. Het Genocideverdrag stelt hoge eisen: intentie, bewijs, drempels. Zolang internationale tribunalen geen definitieve uitspraak hebben gedaan, blijft het formeel onderwerp van debat. Formeel, want intussen stapelen de feiten zich op. Wat zichtbaar is, wordt bureaucratische terminologie. Wat voor iedereen zonder oogkleppen op evident is, blijft voor de VVD ‘onderwerp van onderzoek’.
Voor de VVD is dat precies de ruimte die nodig is. Geen veroordeling, want juridisch nog niet vastgesteld. Geen positie, want het ligt complex. Geen consequenties, want de procedure loopt nog. Er ontstaat een feedbackloop van onwil. De VVD wijst naar juristen die nog geen eindoordeel hebben. Juristen opereren in een context waarin politieke druk ontbreekt, of erger nog ze worden tegengewerkt, door onder anderen diezelfde VVD. Het resultaat is stilstand die eruitziet als zorgvuldigheid.
Ook in Closing Time volgen we dagelijks het nieuws.
En dan wel ‘op de muziek van….’, waarbij soms er een liedje te binnen schiet dat past bij het nieuws van vandaag.
De Britse percussiegroep Stomp leest ook de krant. Dat gaat gepaard met wat human beatbox: de mens als trommel en de krant als gerommel.
Wie deze groep wil zien moet wachten tot november om naar het dichtsbijzijnde theater te gaan (Brussel, Koninklijk Circus).
We schrijven het jaar 1995. Folk metal bestaat al, als genre, maar nog niet zo lang – slechts een jaar of vier eerder werd het genre uitgevonden (voor zover je daar van kan spreken) door Skyclad. Het Portugese Moonspell brengt zijn debuutalbum Wolfheart uit: een interessante combinatie van meer gothic en death metal, met een klein vleugje folk, die de band wereldwijd op de kaart zet in het genre. Behalve: de ‘special edition’ van het album heeft een bonusnummer, Ataegina, waarbij dat vleugje folk een vrachtlading folk is. In het Portugees gezongen ook nog. Leuk leuk leuk!
Weten jullie nog, die rapper die Minecraft raps maakt? Dan Bull? Die doet blijkbaar ook raps van andere games. Zoals Boltgun, een boomer shooter – oftewel een first person shooter in de stijl van de oude Doom en Quake games. Erg amusant, voor zowel nostalgische boomers die games willen spelen die lijken op die van hun jeugd, als voor liefhebbers van Warhammer 4ok.
Sargasso is een laagdrempelig platform waarop mensen kunnen publiceren, reageren en discussiëren, vanuit de overtuiging dat bloggers en lezers elkaar aanvullen en versterken. Sargasso heeft een progressieve signatuur, maar is niet dogmatisch. We zijn onbeschaamd intellectueel en kosmopolitisch, maar tegelijkertijd hopeloos genuanceerd. Dat betekent dat we de wereld vanuit een bepaald perspectief bezien, maar openstaan voor andere zienswijzen.
In de rijke historie van Sargasso – een van de oudste blogs van Nederland – vind je onder meer de introductie van het liveblog in Nederland, het munten van de term reaguurder, het op de kaart zetten van datajournalistiek, de strijd voor meer transparantie in het openbaar bestuur (getuige de vele Wob-procedures die Sargasso gevoerd heeft) en de jaarlijkse uitreiking van de Gouden Hockeystick voor de klimaatontkenner van het jaar.
.jpg){kind=link}