Hoe naïef kan je zijn, Lubach?

Arjen Lubach vindt het eng dat Ongehoord Nederland mogelijk uit het publieke bestel verdwijnt nadat de zaak pas echt escaleerde vanwege de inhoud van een uitzending. Zijn angst: een toekomstige rechtse regering kan dat precedent gebruiken om linkse omroepen aan te pakken. Ik kijk Lubach vaak wat later, dus vergeef me dat ik zijn uitzending van maandag nu pas behandel. Zijn politieke conclusie is in ieder geval kinderlijk naïef. Rechts heeft namelijk helemaal geen precedent nodig om achter linkse omroepen aan te gaan. Lubach neemt ON! zelf nadrukkelijk niet in bescherming. De omroep was journalistiek al lang af. Er waren sancties, overtredingen van de journalistieke code en structurele problemen met feitencontrole en samenwerking. Volgens Lubach had ON! dáárop gepakt moeten worden. Zijn probleem is dat de zwaarste escalatie pas kwam nadat Joost Niemöller en zijn medewerkers in een uitzending positieve elementen uit een speech van Hitler probeerde te halen. Alleen: waarom zou dat eigenlijk zo erg zijn? Een samenleving mag ergens van schrikken. Sterker nog, soms is dat precies hoe een grens zichtbaar wordt. Jarenlang kun je discussiëren over journalistieke normen, incidenten, sancties en procedures, totdat er iets gebeurt waardoor ineens glashelder wordt waar al die regels voor bedoeld waren. Dat zo'n uitzending de druppel vormt, maakt de eerdere overtredingen niet minder relevant. Het maakt vooral duidelijk dat eindeloze tolerantie zelf ook een politieke keuze is. De tolerantieparadox Daar zit de tolerantieparadox die Lubach vrijwel omdraait. Een open samenleving hoeft mensen die haar normen ondermijnen niet onbeperkt te faciliteren uit angst anders zelf intolerant te worden. Ongehoord Nederland wordt bovendien niet verboden. Niemöller mag morgen weer een website beginnen, podcasts opnemen en nog honderd speeches van Hitler doorspitten op zoek naar pareltjes. De vraag is of de Nederlandse samenleving verplicht is daar een plek in het publieke omroepbestel en publiek geld voor beschikbaar te houden. Volgens Lubachs logica moeten we bijzonder voorzichtig zijn met zo'n grens, omdat een toekomstige rechtse regering hem tegen links zou kunnen gebruiken. Alsof die regering eerst onze toestemming nodig heeft. En alsof Lubachs veilige alternatief, de journalistieke code, rechts wél zal tegenhouden. Een groot deel van rechts Nederland vindt zulke journalistieke normen sowieso al links gelul of gezeik om niks: factchecks zijn bevooroordeeld, de NPO is links, vriendjespolitiek, dat doet toch iedereen, de journalistiek is links en regels over betrouwbaarheid en zorgvuldigheid worden al snel gezien als middelen waarmee het (linkse) establishment afwijkende (rechtse) meningen onderdrukt. Wie denkt dat een radicaal-rechtse regering straks eerbiedig zal zeggen dat BNNVARA helaas keurig aan de journalistieke code voldoet en daarom niet verboden kan worden, heeft de afgelopen jaren weinig opgelet. De Verenigde Staten vormen inmiddels één lange demonstratie van de zwakte van die redenering. Na de dood van Antonin Scalia nomineerde Obama in maart 2016 de gematigde Merrick Garland voor het Hooggerechtshof, als compromis om de Republikeinen tegemoet te komen. Die weigerden de benoeming zelfs maar te behandelen omdat het een verkiezingsjaar was. Vier jaar later overleed Ruth Bader Ginsburg enkele weken voor de verkiezingen en joegen dezelfde Republikeinen Amy Coney Barrett door de Senaat. Ze werd acht dagen voor de verkiezingsdag benoemd. De norm gold zolang hij rechts uitkwam. Hetzelfde zie je bij de media. Trump had geen eerdere Democratische aanval op Fox News nodig om publieke media en onwelgevallige omroepen aan te pakken. Precedenten zijn vooral belangrijk voor mensen die van plan zijn zich eraan te houden. En precies daarom is Lubachs angst zo naïef. Wie uit vrees voor toekomstig rechts misbruik weigert grenzen te stellen aan extreemrechts, bindt vooral zichzelf de handen. Want de andere partij heeft die gentlemen's agreement nooit ondertekend, en reken er maar op dat ze zich niet zullen inhouden. Als een toekomstige radicaal-rechtse regering BNNVARA, HUMAN, de VPRO of, reken er maar op, Lubach wil aanpakken, vindt ze wel een reden. Daarvoor hoeft Joost Niemöller eerst helemaal niets positiefs over Hitler te zeggen. Die wil is er al. Alleen de macht ontbreekt nog.

Door: Foto: Eric Karim Cornelis on Unsplash
Quote du Jour

Quote du Jour | Trump profiteert van 9/11

, door

Onder de kop ‘De wetteloze reactie op 9/11 maakte de weg vrij voor Donald Trump‘ schrijft Mari Meyer over de binnenlandse gevolgen voor de VS van veiligheidsmaatregelen die zijn genomen na de aanslagen op het World Trade Center, nu 25 jaar geleden.

In het artikel komt David Kaye, hoogleraar internationaal recht aan het woord:

“Vlak na de aanslagen hanteerden we een wetteloze aanpak, zonder serieus na te denken over de vraag of die maatregelen gepast of nuttig waren voor onze veiligheid. Wat we vandaag de dag zien, lijkt op een militarisering van de Amerikaanse overheid tegen mensen die in de Verenigde Staten wonen”, zegt Kaye. Dat leidt ertoe dat inwoners – migranten, maar ook staatsburgers – te maken hebben met de Nationale Garde die wordt ingezet tegen eigen burgers, alsmaar strengere grensmaatregelen en toenemende surveillance (…) Amerikanen wordt sindsdien het idee voorgespiegeld dat privacy onbelangrijk is in een wereld waarin terrorisme bestaat. Veel gesprekken over surveillance worden nog altijd gelinkt aan het uitbannen van dreiging. Wie zich ertegen verzet, wordt neergezet als iemand die niet geeft om de nationale veiligheid. Privacy en vrijheid van meningsuiting worden voorgesteld als luxe, niet als noodzakelijke onderdelen van een democratie.”

Doneer!

Mededeling

Sargasso is een laagdrempelig platform waarop mensen kunnen publiceren, reageren en discussiëren, vanuit de overtuiging dat bloggers en lezers elkaar aanvullen en versterken. Sargasso heeft een progressieve signatuur, maar is niet dogmatisch. We zijn onbeschaamd intellectueel en kosmopolitisch, maar tegelijkertijd hopeloos genuanceerd. Dat betekent dat we de wereld vanuit een bepaald perspectief bezien, maar openstaan voor andere zienswijzen.

In de rijke historie van Sargasso – een van de oudste blogs van Nederland – vind je onder meer de introductie van het liveblog in Nederland, het munten van de term reaguurder, het op de kaart zetten van datajournalistiek, de strijd voor meer transparantie in het openbaar bestuur (getuige de vele Wob-procedures die Sargasso gevoerd heeft) en de jaarlijkse uitreiking van de Gouden Hockeystick voor de klimaatontkenner van het jaar.

Foto: SnapSaga on Unsplash

Indonesië koloniseert West-Papoea met veel geweld

, door

Het Indonesische leger heeft op West-Papoea, het voormalige Nederlands Nieuw Guinea, een klopjacht geopend op leden van het West-Papoea Nationaal Bevrijdingsleger die zondag vijf wegenbouwvakkers hebben gedood. Volgens het Bevrijdingsleger werkten ze voor de Indonesische inlichtingendienst. In juli werd een Amerikaanse piloot in de hooglanden van West-Papoea gedood. Hij zou betrokken geweest zijn bij het transport van militairen naar het gebied waar de opstandelingen opereren. Eerder dit jaar werden acht mensen gedood, volgens Indonesië burgers op zoek naar goud, volgens het Bevrijdingsleger undercover medewerkers van het Indonesische leger. Volgens Paula Makabory van de overkoepelende United Liberation Movement for West Papua is van de kant van Indonesië sprake van een toename van buitengerechtelijke executies en het gebruik van drones en landmijnen in burgergebieden. Met vertegenwoordigers van andere bewegingen in de Pacific riep zij op tot onderzoek van de VN Hoge Commissaris voor de Mensenrechten. Indonesië heeft tot nu toe een bezoek van de Hoge Commissaris afgehouden. 

Human Right Watch (HRW) rapporteerde dit voorjaar over een escalatie van het conflict. ‘Militairen dringen door tot in afgelegen gebieden en vestigen militaire buitenposten in dorpen van de inheemse bevolking om controle over deze afgelegen regio’s te verkrijgen. Militaire operaties in deze gebieden worden gekenmerkt door het gebruik van antipersoneelsmijnen of boobytraps en door technologieën voor luchtoorlogvoering, waaronder bewapende drones en gevechtsvliegtuigen. De grootschalige structurele uitbreiding van de Indonesische strijdkrachten (TNI) onder het bewind van president Prabowo Subianto heeft nieuwe mogelijkheden gecreëerd voor systematische landroof in Merauke, Biak-Numfor, Intan Jaya en andere geografische gebieden die van economisch belang zijn.’

Foto: Alan Martinez on Unsplash

Recensie: Wakker in Paraguay

, door

Ik had Wakker in Paraguay gemist toen de VPRO de serie uitzond. Nu de documentaire een wildcard heeft gekregen voor de Gouden Televizier-Ring en daarmee meedoet aan de nominatieronde, werd het tijd om dat alsnog recht te zetten.

Wakker in Paraguay heeft een slimme keuze gemaakt: de makers hoeven hun hoofdpersonen nauwelijks tegen te spreken. Ze hoeven chemtrails, 5G-angst, de Deep State en verhalen over een naderende dictatuur ook niet uitgebreid te ontkrachten. Ze zetten de camera neer en wachten tot de werkelijkheid het werk doet.

De vijfdelige VPRO-serie volgt Nederlanders die het vertrouwen in overheid en samenleving grotendeels hebben opgezegd en daarom naar Paraguay vertrekken. Daar hopen ze te vinden wat Nederland volgens hen heeft verloren: vrijheid, ruimte, lage belastingen en vooral weinig bemoeienis van bovenaf.

Dat levert soms buitengewoon grappige televisie op. Mensen die Nederland ontvluchten vanwege overheidsdwang ontdekken dat Paraguay zelf ook gewoon regels, instanties en bureaucratie kent. Wie bang is voor surveillance overweegt ondertussen camera’s om ongewenste bezoekers van het eigen terrein te weren. De overheid moet weg, behalve waar eigendom, veiligheid en orde beschermd moeten worden.

De kracht van de serie zit precies in die botsingen. De makers hoeven geen debatleider te spelen en ook geen factchecker die na iedere uitspraak in beeld springt. Daardoor zie je iets interessanters dan een discussie over de vraag of chemtrails bestaan: je ziet hoe een volledig wereldbeeld zich gedraagt wanneer het met de echte wereld in aanraking komt.

Lezen: Bedrieglijk echt, door Jona Lendering

Mededeling

Bedrieglijk echt gaat over papyrologie en dan vooral over de wedloop tussen wetenschappers en vervalsers. De aanleiding tot het schrijven van het boekje is het Evangelie van de Vrouw van Jezus, dat opdook in het najaar van 2012 en waarvan al na drie weken vaststond dat het een vervalsing was. Ik heb toen aangegeven dat het vreemd was dat de onderzoekster, toen eenmaal duidelijk was dat deze tekst met geen mogelijkheid antiek kon zijn, beweerde dat het lab uitsluitsel kon geven.

Closing Time | Gerrit zingt niet

, door

Nee, hij vertelt een verhaal. En nog een deprimerend verhaal ook. Wellicht niet de beste keuze, want jullie komen hier waarschijnlijk voor een leuk deuntje (of wat teringherrie) voor het slapen gaan. Maar het is wel een belangrijk verhaal, want we moeten gewoon zsm stoppen met het verbranden van meuk. Doen we morgen weer muziek!

Foto: Mélodie Descoubes on Unsplash

Niet alles op Kakhiel, maar wel altijd een man

, door

Iedere man zou Kakhiel moeten volgen. Niet omdat de grappen er altijd even goed zijn, maar omdat de site inmiddels onbedoeld een behoorlijk overtuigend dossier heeft opgebouwd ter ondersteuning van de uitspraak: “niet alle mannen, maar wel altijd een man”.

Wie Kakhiel via Instagram of de website volgt, krijgt met grote regelmaat screenshots voorgeschoteld van mislukte dates, WhatsApp-gesprekken en andersoortige DM’s. Zodra het over daten, seks of relaties gaat, is het patroon meestal hetzelfde: een vrouw zegt nee, reageert niet, toont weinig belangstelling of stelt een grens, en ergens aan de andere kant van het scherm besluit een man dat dit vooral het begin van een onderhandeling is, of erger, een scheldpartij. Zelfs de chats van Wordfeud en Marktplaats zijn niet veilig.

Natuurlijk is Kakhiel geen wetenschappelijke steekproef. Niemand stuurt screenshots in van de man die een “nee” krijgt, “jammer, fijne avond” zegt en daarna gewoon verdergaat met zijn leven. De site selecteert op ontsporing, want ontsporing is grappiger dan normaal gedrag.

Maar zelfs met die forse selectievertekening blijft één ding moeilijk over het hoofd te zien: als mensen in deze gesprekken ontsporen, zijn het opvallend vaak mannen, zeker als het om relaties en seks gaat. Vrouwen kunnen uiteraard ook stalken, manipuleren, schelden, grenzen negeren of zich volkomen krankzinnig gedragen. Alleen zie je die verhalen bij Kakhiel bijna nooit. Bij mannen lijkt er een bijna eindeloze voorraad varianten te bestaan op hetzelfde scenario: afwijzing wordt niet geaccepteerd, belangstelling wordt opgeëist en een grens wordt behandeld als iets waar nog overheen gegaan kan worden. Dat verschil is geen bewijs voor een exacte verhouding tussen mannen en vrouwen, maar het is wel opvallend genoeg om niet voortdurend weg te kunnen poetsen met “vrouwen doen dit ook”.

Foto: Ben Wicks on Unsplash

Geopolitiek voor kleuters

, door

Daadkracht betekent in de internationale politiek steeds vaker: iets zichtbaars doen, liefst onmiddellijk, en de vraag of het ook werkt naar achteren schuiven.

Italië levert een fraai voorbeeld. Na de massale migratie naar Ceuta voerde het grenscontroles in voor reizigers uit Spanje. Spanje antwoordde met controles op reizigers uit Italië. Inmiddels zijn beide maatregelen verlengd. Italië zegt verdere migratie vanuit Ceuta te willen voorkomen. Alleen ligt Ceuta buiten Schengen en worden reizigers van daar naar het Spaanse vasteland al gecontroleerd. De Italiaanse maatregel plaatste dus vooral nog zinloos een hek achter een bestaand hek. In de naam van daadkracht.

Duitsland doet ook een duit in het zakje. Het controleert sinds 2024 zijn landgrenzen en heeft alweer een verlenging tot maart 2027 aangekondigd. Die controles veroorzaken rond grensovergangen forse files. Bij de A3/A12 bij Emmerich zijn aan het einde van zulke files ernstige ongelukken gebeurd, met gewonden en meerdere doden. Grensgemeenten hebben daar herhaaldelijk voor gewaarschuwd. Toch gaan de controles door.

De verhouding tussen middel en resultaat raakt zo steeds verder uit beeld. Zolang de regering maar kan laten zien dat ze optreedt. Donald Trump beheerst die bestuursstijl als geen ander. De Golf van Mexico werd voor de Amerikaanse overheid de Gulf of America en Lake Ontario heet inmiddels Lake America.

Lezen: De BVD in de politiek, door Jos van Dijk

Mededeling

Tot het eind van de Koude Oorlog heeft de BVD de CPN in de gaten gehouden. Maar de dienst deed veel meer dan spioneren. Op basis van nieuw archiefmateriaal van de AIVD laat dit boek zien hoe de geheime dienst in de jaren vijftig en zestig het communisme in Nederland probeerde te ondermijnen. De BVD zette tot tweemaal toe personeel en financiële middelen in voor een concurrerende communistische partij. BVD-agenten hielpen actief mee met geld inzamelen voor de verkiezingscampagne. De regering liet deze operaties oogluikend toe. Het parlement wist van niets.

Waan van de dag

Trump: hoe koop je een democratie?

, door

Donald Trump heeft een nieuwe verkiezingsbelofte: als de Republikeinen in november het Huis én de Senaat behouden, krijgt iedere volwassen Amerikaan 5.000 dollar. Kosten: ruim een biljoen dollar. Financiering: onduidelijk. Voorwaarde: de juiste partij moet winnen.

Daarmee wordt de interessantere vraag inmiddels niet eens meer wat zo’n stunt kost, maar of hij legaal is. Juristen wijzen erop dat het mogelijk buiten de Amerikaanse regels tegen verkiezingsomkoping valt, omdat Trump niemand letterlijk betaalt voor zijn individuele stem, en dat het kan worden gelezen als het aankondigen van een belastingverlaging.

Foto: IoSonoUnaFotoCamera (cc)

Trump maakt eindelijk serieus werk van diversiteit

, door

Donald Trump heeft DEI (Diversity, Equity, and Inclusion) zo ongeveer tot staatsvijand verklaard. Mensen moeten worden aangenomen op kwaliteit, ervaring en verdienste, in plaats van op allerlei andere eigenschappen die toevallig goed uitkomen.

Een nobel uitgangspunt. Alleen lijkt zijn eigen regering te zijn samengesteld door iemand die deze memo niet heeft ontvangen. Trump bracht een hedgefondsmanager naar Financiën, een televisiegezicht naar Defensie, een complotdenker naar Volksgezondheid en een voormalig worstelbestuurder naar Onderwijs. Ook elders kregen televisiepersoonlijkheden, miljardairs, politieke activisten en trouwe bondgenoten toegang tot functies waarvoor vroeger zoiets bekrompens als relevante ervaring en bestuurlijke competentie werd verlangd.

Eigenlijk is de regering-Trump daarmee een indrukwekkend DEI-project. De Diversity zit wel goed. Trump rekruteert uit zeer uiteenlopende beroepsgroepen. Mensen uit de televisie-, worstel-, hedgefonds-, complot- en miljardairssector zijn eindelijk fatsoenlijk vertegenwoordigd in het landsbestuur. Vooral het glazen plafond voor Fox News-medewerkers heeft flinke barsten opgelopen.

Ook aan Equity is gedacht. Sommige kandidaten beginnen nu eenmaal met een achterstand omdat ze relevante ervaring, bestuurlijke kwaliteiten of intellectuele bagage missen. In een inclusieve organisatie laat je zulke mensen natuurlijk niet vallen. Je kijkt naar wat ze wél meebrengen. Bekendheid bijvoorbeeld. Geld. Een groot bereik op sociale media. Of het talent om Donald Trump in iedere denkbare situatie gelijk te geven.

Quote du Jour

Quote du Jour | Een begrafenis met eer

, door

QUOTE - Het kon niet op, op de begrafenis van de voor genocide veroordeelde oorlogsmisdadiger Mladic. Het hoofd van de orthodoxe kerk leidde de dienst, ministers uit Servië zaten vooraan in de kerk, naast hoge piefen uit het Servische deel van Bosnië. Hij werd begraven met militaire eer – alsof hij niet verantwoordelijk was voor de eerste genocide op het Europese continent sinds de Tweede Wereldoorlog. Het was het schaamteloos vereren van een ‘held’, in plaats van met gepaste schaamte en berouw terugkijken op de wandaden gepleegd in naam van het Servische volk.

Closing Time | Kings of Leon

, door

Kings of Leon maakt typische stadionrock: superstrak getimed, midtempo, meezingbare refreinen, stevig maar niet te hard, u kent het. Maar dat was niet altijd zo. Ze begonnen als prettig rammelend rockbandje. Dichterbij de garage dan het stadion. Het verschil tussen de rammelende en de stadion-uitvoering van deze Kings is goed te horen als je de originele opname van Molly’s Chambers uit 2003 vergelijkt met een live uitvoering van tien jaar later. Ieder zijn voorkeur, zullen we het daar maar op houden?

Doe het veilig met NordVPN

Mededeling

Sargasso heeft privacy hoog in het vaandel staan. Nu we allemaal meer dingen online doen is een goede VPN-service belangrijk om je privacy te beschermen. Volgens techsite CNET is NordVPN de meest betrouwbare en veilige VPN-service. De app is makkelijk in gebruik en je kunt tot zes verbindingen tegelijk tot stand brengen. NordVPN kwam bij een speedtest als pijlsnel uit de bus en is dus ook geschikt als je wil gamen, Netflixen of downloaden.

Volgende