CIVICUS is een internationale alliantie die zich inzet voor de versterking van burgerparticipatie en het maatschappelijk middenveld wereldwijd. De organisatie brengt elk jaar een rapport uit waarin de ruimte voor burgeracties in beeld wordt gebracht. Dat gaat dan over het respect in beleid, wetgeving en praktijk voor de vrijheid van vereniging, meningsuiting en vreedzame vergadering en de mate waarin staten deze fundamentele rechten beschermen. Het rapport over 2025 is onlangs gepubliceerd. Het laat een aanmerkelijk daling zien van de ruimte die burgers krijgen, ook in het rijkere deel van de wereld. Slechts 39 van de 198 landen en gebieden hebben nu een open burgerlijke ruimte-rating, wat aangeeft dat fundamentele vrijheden in die landen over het algemeen worden gerespecteerd, vergeleken met 83 landen die nu worden beoordeeld als landen met een repressieve of totaal gesloten burgerlijke ruimte, wat wijst op routinematige onderdrukking van fundamentele burgerlijke vrijheden. Drieënzeventig procent van de wereldbevolking leeft onder deze beperkte omstandigheden. Bijna 31 procent woont in landen waar de burgerlijke ruimte volledig gesloten is. Dat zijn dan landen in het Midden-Oosten, China en Rusland. In Europa verschuiven Frankrijk, Duitsland en Italië van een beoordeling als 'beperkt' naar 'belemmerd', wat wijst op een verslechterend klimaat voor het maatschappelijk middenveld in de Europese Unie (EU). Georgië en Servië vallen in de categorie 'repressief', de op één na slechtste beoordeling voor de burgerlijke ruimte, en Zwitserland in de categorie 'beperkt', net als Nederland. Nederland krijgt een score van 75/100 vanwege repressie van Extinction Rebellion op straat en de tegenwind van de Tweede Kamer waar een motie van JA21 werd aangenomen om XR de ANBI status te ontnemen. Europese landen die het beter doen zijn onder andere Noorwegen, Estland, IJsland en Portugal. De ratings zijn gebaseerd op rapportages van met CIVICUS geliëerde organisaties en onderzoeksinstellingen op het gebied van burgerlijke vrijheden. Filipijnen De CIVICUS Monitor 2025 heeft vijf landen uit verschillende werelddelen geselecteerd waar de situatie op dit gebied extra zorgen baart: Iran, Benin, Georgia, Ecuador en de Filipijnen. De Monitor beoordeelt dat laatste land vier jaar na het aantreden van president Marcos jr. als "repressief", wat wijst op ernstige beperkingen van de vrijheid van meningsuiting, vreedzame vergadering en vereniging. Er is een zeer verontrustend patroon van overheidsoptreden tegen protesten dat de democratische ruimte beperkt en fundamentele vrijheden onderdrukt", aldus Josef Benedict, onderzoeker bij CIVICUS Monitor Asia. "Het heeft een afschrikwekkend effect op veel mensen in de Filipijnen die zich willen uitspreken en organiseren." De onderdrukte demonstraties en protesten van de bevolking waren onder meer gericht tegen de enorme corruptie in het land en tegen de mijnbouw door buitenlandse bedrijven die ten koste gaat van het leven van boeren en vissers. De overheid heeft het afgelopen jaar te maken gekregen met massale protesten tegen het huidige regime. Een van de organisatoren, Karapatan, schreef een jaarverslag onder de titel 'De niet te stoppen golf van volksprotesten voorverantwoordelijkheid en rechtvaardigheid!' Karapatan registreerde ook onder Marcos jr. nog 135 'extra judicial killings' en 699 politieke gevangenen. In de Filipijnen kunnen mensen nog wel de straat op gaan. Veel Filipijnse migranten die vooral in het Midden-Oosten zitten krijgen daar geen kans voor. Volgens de meest recente gegevens bevinden zich in 2025-2026 975.000 Filipijnse arbeidsmigranten in de VAE, 813.000 in Saoedi-Arabië, 250.000 in Qatar, 211.000 in Koeweit, 31.000 in Israël en 1.400 in Iran, landen waar ze van alle burgerlijke vrijheden zijn afgesloten en nu ook nog te maken krijgen met oorlogsgeweld. Zo kwam Mary Ann Velasquez, die 32 jaar lang als verzorgster in Israël werkte, om het leven door bomscherven terwijl ze haar bejaarde cliënt hielp een schuilkelder te bereiken. Migrantenarbeiders genieten beperkte bescherming en hebben een beperkte juridische status onder de arbeidswetgeving in West-Azië. In tijden van crisis laten veel werkgevers hun werknemers in de steek, houden ze loon in en nemen ze paspoorten en reisdocumenten in beslag. In eerdere conflicten waren migrantenarbeiders vaak de laatsten die vertrokken en de meest kwetsbaren. Voor de naar schatting 205.000 Filipijnse arbeidsmigranten zonder geldige verblijfsvergunning is de situatie nog erger, schrijft het NDF, een linkse Filipijnse koepelorganisatie die in eigen land veel verzet coördineert.
(Bewerk) Morrissey heeft een nieuw album uit; en als Many Icebergs Ago representatief is voor de rest van deze plaat, dan is het de moeite van het luisteren zeker waard.
Dat kan! Sargasso is een collectief van bloggers en we verwelkomen graag nieuw blogtalent. We plaatsen ook regelmatig gastbijdragen. Lees hier meer over bloggen voor Sargasso of over het inzenden van een gastbijdrage.
ACHTERGROND, OPROEP - door Tea Keijl
Djoeke Ardon werkt als onderzoeker bij Movisie al jaren aan het tegengaan van genderongelijkheid. Haar Participatielezing over de manosphere bouwt ze op aan de hand van onderzoeken uit met name de Verenigde Staten en het Verenigd Koninkrijk, maar ook door vele gesprekken met professionals, docenten en ouders in Nederland. Bovendien struint ze zelf rond op sociale media van influencers die propageren dat jongens en mannen gespierd moeten zijn en dat ze vrouwen kunnen domineren. En die vaak ook verkondigen hoe je snel geld kunt verdienen.
‘Er zijn Nederlandse influencers met dit soort boodschappen die een half miljoen volgers hebben’
Ardon: ‘Er zijn Nederlandse influencers met dit soort boodschappen die een half miljoen volgers hebben. En video’s die viraal gaan, bereiken een veelvoud hiervan.’ Uit Brits onderzoek blijkt dat 80 procent van de jongeren daar de Brits-Amerikaanse influencer Andrew Tate kent.
In de Participatielezing duikt Ardon in de ontstaansgeschiedenis van de manoshpere. Rond de eeuwwisseling gebeurden er in de krochten van het internet al dingen die nu aan te wijzen zijn als de wortels van het gedachtegoed. Ze stuit op extreme verhalen: ‘Die gaan over getraumatiseerde jongens die het gevoel hadden dat ze er niet bij hoorden. Online vonden ze elkaar en zo ontstonden hechte gemeenschappen.’
De Verenigde Staten hebben opnieuw een oorlog gewonnen. Of preciezer: ze hebben verklaard dat ze gewonnen hebben. Minister van Defensie Pete Hegseth sprak over een “decisive military victory”. Iran zou effectief teruggedrongen zijn en tot een staakt-het-vuren zijn gebracht.
Dat roept een basale vraag op: wat is er precies veranderd? De Straat van Hormuz is weer open, maar dat was hij voor dit conflict ook. Iran bestaat nog steeds. De machtsstructuur in Teheran staat overeind. De regionale spanningen blijven intact. Alleen de context is verschoven: meer schade, meer wantrouwen, minder controle. Een systeem dat al fragiel was, draait nu onder nog hogere druk. En ondertussen gaat Israël rustig door met het Gaza-stijl bombarderen van Libanon.
Dit type overwinning voelt bekend. Tijdens de Golfoorlog van 1991 werd Koeweit bevrijd, waarna de machtsverhoudingen grotendeels bleven zoals ze waren. Saddam Hoessein bleef aan de macht. De regio ging door met dezelfde spanningen, aangevuld met sancties, no-fly zones en permanente militaire dreiging. De oorlog als onderhoudsmechanisme voor instabiliteit.
Regime change als administratieve vervanging
Interessanter is de manier waarop het begrip “regime change” verschuift. Ooit verwees het naar een daadwerkelijke breuk: een ander regime, andere machtsbasis, een structurele verandering. In de huidige praktijk betekent het blijkbaar iets anders. De strategie richt zich op het uitschakelen van leiders. De top wordt verwijderd, waarna opvolgers uit dezelfde structuren hun plaats innemen. De organisatie blijft, de logica blijft, de belangen blijven.
De redactie van Sargasso bestaat uit een club vrijwilligers. Naast zelf artikelen schrijven struinen we het internet af om interessante artikelen en nieuwswaardige inhoud met lezers te delen. We onderhouden zelf de site en houden als moderator een oogje op de discussies. Je kunt op Sargasso terecht voor artikelen over privacy, klimaat, biodiversiteit, duurzaamheid, politiek, buitenland, religie, economie, wetenschap en het leven van alle dag.
Om Sargasso in stand te houden hebben we wel wat geld nodig. Zodat we de site in de lucht kunnen houden, we af en toe kunnen vergaderen (en borrelen) en om nieuwe dingen te kunnen proberen.
De Professional Darts Corporation heeft een probleem opgelost dat niemand echt had: dat iemand die een pijl kan gooien, dat blijkbaar anders doet als diegene transgender is, en dat die daar dan voordeel uit haalt. Alsof er ergens een geheime spier zit waardoor deze mensen de triple 20 verdacht vaak weten te vinden.
De realiteit is pijnlijk en simpel. Noa-Lynn van Leuven won gewoon toernooien, inclusief gemengde evenementen, en bleek dus goed in darten. Dat is het hele probleem. Die kwaliteit maakte jaloers.
Terwijl beelden van de missie van Artemis II al rondgaan, met de aarde als fragiele blauwe bol in zorgvuldig georkestreerde composities, dreigde dezelfde staat die dit voor elkaar kreeg op aarde een hele beschaving van de kaart te vegen. Donald Trump formuleerde het zonder omwegen: Iran zou binnen een nacht kunnen verdwijnen.
Dat contrast vraagt nauwelijks interpretatie. Boven ons hoofd cirkelt een ruimtevaartprogramma dat ons laat voelen hoe klein en kwetsbaar de aarde is. Het soort beelden dat traditioneel leidt tot reflectie, tot besef van onderlinge afhankelijkheid en dat we die fragiele planeet moeten beschermen. Het bekende ‘overview effect’ wordt weer van stal gehaald, ditmaal als marketinglaag voor een nieuwe maanmissie.
Op hetzelfde moment wordt op aarde gesproken in termen die precies het tegenovergestelde impliceren. Niet kwetsbaarheid, maar hoe te vernietigen. Niet verbondenheid, maar het idee dat een complete samenleving als strategische variabele kan worden uitgeschakeld.
Het ongemak zit in het feit dat dit geen tegenstelling is die opgelost hoeft te worden. Beide komen voort uit dezelfde infrastructuur, dezelfde technologische en politieke logica. De raket die astronauten rond de maan brengt en de raket die een stad kan uitwissen delen meer dan alleen hun vorm.
De foto’s die Artemis II nu al oplevert worden massaal gedeeld. De aarde als icoon van kwetsbaarheid, gevangen in perfecte belichting. Foto’s waar we allemaal op staan. Ondertussen blijft de taal van vernietiging gewoon circuleren. Het zijn twee uitdrukkingen van dezelfde macht, die tegelijk kan observeren en vernietigen en het mooiste en slechtste in de mens boven brengt.
Door Niels Karsten
Het vertrek van Nathalie van Berkel als kandidaat-staatssecretaris en Tweede Kamerlid na ophef over haar cv riep de nodige vragen op over de screening van politieke ambtsdragers. De casus laat zien dat het verstandig is om ministers en staatssecretarissen een gedegen risicoanalyse integriteit te laten doorlopen, in plaats van een vrijwillig zelfassessment. Bij bijna alle wethouders gebeurt dat al wel. Sowieso is de screening van wethouders wezenlijk anders ingericht dan die van bewindslieden. De verschillen zijn echter lang niet altijd even consistent doordacht.
Het uitgangspunt bij de screening van politieke ambtsdragers in Nederland is dat de democratie haar werk moet kunnen doen: de kiezer bepaalt wie hem vertegenwoordigt, en de volksvertegenwoordiging kiest vervolgens haar uitvoerend bestuurders. Beiden worden daarbij zo min mogelijk beperkt. De screening van politieke ambtsdragers is daarom in de basis relatief licht. Zo zijn politieke functies grondwettelijk uitgesloten van veiligheidsonderzoek, op basis waarvan ambtenaren die een risico vormen voor de nationale veiligheid een functie kan worden geweigerd. Voor zover er screening plaatsvindt, heeft die vooral een adviserende functie: ze brengt integriteitsrisico’s in kaart en maakt betrokkenen daarvan bewust maar houdt niet tegen dat iemand de betreffende functie alsnog gaat vervullen. Dat zou namelijk een inperking zijn van het grondwettelijk geborgde actieve en passieve kiesrecht . In reactie op integriteitskwesties uit het verleden heeft zich evenwel een rijke screeningspraktijk ontwikkeld rond politieke ambtsdragers, met zowel formele als meer informele instrumenten. Die komt de bestuurlijke integriteit ten goede, maar creëert tegelijk grote en fundamentele verschillen tussen bestuursniveaus. Die verschillen zijn lang niet altijd bewust gecreëerd en de betekenis en gevolgen ervan zijn vaak niet consistent doordacht. Dat punt laat zich goed illustreren aan de hand van wethouders.
Bedrieglijk echt gaat over papyrologie en dan vooral over de wedloop tussen wetenschappers en vervalsers. De aanleiding tot het schrijven van het boekje is het Evangelie van de Vrouw van Jezus, dat opdook in het najaar van 2012 en waarvan al na drie weken vaststond dat het een vervalsing was. Ik heb toen aangegeven dat het vreemd was dat de onderzoekster, toen eenmaal duidelijk was dat deze tekst met geen mogelijkheid antiek kon zijn, beweerde dat het lab uitsluitsel kon geven.
Comedian Tim Heidecker herinnert zich hoe zijn vader tijdens de Koude Oorlog voorgelicht werd dat je het beste onder de keukentafel kon schuilen bij een nucleair bombardement.
In de jaren daarna kwam het daar gelukkig niet van. Wel een hoop ellende, onder andere van arme lieden die met busjes, vliegtuigen en vesten bommen lieten ontploffen.
Dat was en is verschrikkelijk, tragisch, maar het was geen paddenstoelwolk. Eigenlijk een wonder dat er al die tijd nooit een atoomoorlog heeft plaats gevonden.
Daar heb je een maniak voor nodig.
In 1986 opende een vestiging van McDonald’s bij de Spaanse Trappen in Rome. De Italiaanse journalist Carlo Petrini, protesteerde niet met spandoeken maar met kommen penne die hij uitdeelde aan voorbijgangers. Zo begon Slow Food, inmiddels een wereldbeweging met honderdvijftigduizend leden in honderdzestig landen — gebouwd op het besef dat we niet sneller moeten eten, maar beter.
Nu is er Slow Science: een nieuw manifest, van begin dit jaar, die oproept tot een vergelijkbare omwenteling in de wetenschap. (De initiatiefnemers verwijzen expliciet naar de parallel met Slow Food.) Het nieuwe manifest is pan-Europees. Wat ze delen is een grondgedachte: dat versnelling een vijand is van kwaliteit.
Die gedachte komt geen moment te laat, want de snelkookpan van de wetenschap staat op ontploffen. De wereldwijde productie van wetenschappelijke artikelen steeg van twee miljoen in 2010 naar 3,3 miljoen in 2022 — een groei van 65 procent in twaalf jaar. Verwacht wordt dat door de komst van kunstmatige intelligentie die stroom alleen maar toeneemt. En er zijn weinig aanwijzingen dat hiermee ook de groei van kennis toeneemt.. Een bekende studie in Nature uit 2023, gebaseerd op een analyse van 45 miljoen artikelen en 3,9 miljoen patenten over zes decennia, toonde aan dat die artikelen en patenten steeds minder ‘disruptief’ zijn. Ze bouwen voort op bestaand werk in plaats van het te vervangen. Steeds meer onderzoekers, steeds meer artikelen, steeds minder echt nieuw inzicht.
Donald Trump heeft zijn oorlogsretoriek weer wat opgeschroefd. Terwijl 4 astronauten met een enkele foto de gehele mensheid omvatten en de kwetsbaarheid van onze planeet tonen, zegt deze megalomane narcistische alzheimerpatiënt:
A whole civilization will die tonight, never to be brought back again. I don’t want that to happen, but it probably will
Ondertussen waarschuwt de Amerikaanse democraat Ted Lieu het leger:
Dear @thejointstaff: The UCMJ and federal law prohibit war crimes. Striking civilian infrastructure that causes disproportionate civilian harm constitutes war crimes. You will disobey those illegal orders.
If you commit war crimes, the next Administration will prosecute you.
Niet elke cover is geslaagd, maar Korn doet hier een behoorlijk goede Alice in Chains. Het gaat over drugs, over het vervallen in oude verslavingen, naar aanleiding van de dood van Andrew Wood, zanger van Mother Love Bone in 1990, ten gevolge van een overdosis.
Into the flood again
Same old trip it was back then
So I made a big mistake
Try to see it once my way…
Het is dieptreurig dat ‘Political science’ (politieke wetenschap) wordt bedreven door oorlogsgeleerden, die met hun koude, wrede waanzin “bouwen aan ’t verderf van leven en land”.
Die tekst komt uit ‘Oorlogsgeleerden’, gezongen en gyespeeld door Wannes van der Velde (1937 – 2008) en Roland Van Campenhout. Het is een cover van Bob Dylan’s ‘Masters of War’ (1963), vrij vertaald in zangerig vloeiend Vlaams.
Ge bouwt aan ’t verderf van leven en land
ge steekt met uw streken de wereld in brand.
En al kan ’t u nie schelen, dak ulle verwens
toch zijde ne vloek in de buurt van ne mens.
Sargasso heeft privacy hoog in het vaandel staan. Nu we allemaal meer dingen online doen is een goede VPN-service belangrijk om je privacy te beschermen. Volgens techsite CNET is NordVPN de meest betrouwbare en veilige VPN-service. De app is makkelijk in gebruik en je kunt tot zes verbindingen tegelijk tot stand brengen. NordVPN kwam bij een speedtest als pijlsnel uit de bus en is dus ook geschikt als je wil gamen, Netflixen of downloaden.
