We hebben een vijand

Iedereen zal deze dooddoener wel eens voorbij zien komen in discussies over klimaatverandering: “Het klimaat verandert altijd”. In langere verhalen van pseudosceptici wordt die dooddoener meestal ingekleed met meer woorden, en vaak met een grafiek uit een bona fide paleoklimatologisch onderzoek. Op zich klopt het wat er wordt gezegd, maar er wordt een misleidende indruk gewekt.

De suggestie is dat het klimaat in het verleden zomaar veranderde, zonder dat er iets te zeggen is over de oorzaken en processen die daarvoor zorgden. En als dat in het verleden zo ging, dan zou dat nu ook zo kunnen zijn, toch? Het publiek wordt zo in de richting gestuurd van een onwetenschappelijke manier van denken, die in de verste verte geen recht doet aan al die wetenschappers die in de afgelopen tweehonderd jaar hebben bijgedragen aan de kennis over de werking van het klimaatsysteem. Wetenschappers nemen geen genoegen met “natuurlijk” als verklaring, net zo min als ze dat met “zomaar” zouden doen.

Variatie (anomalie) van de gemiddelde wereldtemperatuur in de afgelopen 400 miljoen jaar, aangevuld met projecties tot 2100. Let op de verspringende schaal van de x-as. Bron: Haywood et al. 2019.

De misleiding zit hier niet in wat er wordt gezegd, maar in wat er wordt weggelaten. Een opmerking of afbeelding over klimaatveranderingen uit het verleden wordt losgehaald uit nagenoeg de complete klimaatwetenschap. Op een manier die grenst aan geschiedvervalsing. De werkelijkheid is namelijk dat de kennis die er is over het broeikaseffect is ontstaan vanuit onderzoek naar die vroegere klimaatveranderingen. Dat we weten dat het opwarmt door onze uitstoot van CO₂, is een bijvangst van de wetenschappelijke interesse in de paleoklimatologie. Dankzij wetenschappers als Joseph Fourier, die tweehonderd jaar geleden al begreep dat het klimaat niet zomaar verandert, omdat er een enorme hoeveelheid energie nodig is om de aarde ook maar een beetje op te warmen. (Voor een iets uitgebreidere toelichting op de wetenschapsgeschiedenis verwijs ik naar het langere stuk hierover op Klimaatveranda, en voor een veel uitgebreidere toelichting naar mijn boek.)