Ook van het Kabinet-Jetten is geen openheid te verwachten

Het toeslagenschandaal wordt steeds schandaliger. Onlangs heeft Trouw onthuld dat ambtenaren van de Dienst Toeslagen weigerden toeslagenouders uit te leggen waarom zij van fraude verdacht werden, informatie waar zij volgens de wet recht op hebben. In het door Trouw op grond van de WOO achterhaalde memo staat dat de Dienst géén documenten verschaft die onderbouwen waarom ouders het stempel ‘Opzet / Grove Schuld’ kregen. De reden hiervoor is ‘een interne werkafspraak’. De Dienst neemt voor lief dat deze werkafspraak in strijd is met de wet. De afspraak is aan het begin van de toeslagenaffaire gemaakt en was vorig jaar september nog steeds van kracht met als gevolg dat de hersteloperatie nog steeds niet goed uitgevoerd kon worden. Want 'zonder volledige informatie kan een advocaat gedupeerde ouders niet goed bijstaan. Bovendien kan een rechter dan niet goed beoordelen in hoeverre de overheid ouders onrechtmatig heeft behandeld,' zegt advocaat Khadija Bozia. Het is niet het eerste geval van geheimhouding in de Toeslagenaffaire. Het meest bekend is het memo van toenmalig ambtenaar, nu staatssecretaris Sandra Palmen uit 2017. Zij schreef toen al dat dat de Belastingdienst "laakbaar" had gehandeld bij de stopzetting van kinderopvangtoeslag en dat ouders gecompenseerd moesten worden voor het handelen van de dienst. Er werd niets mee gedaan. Pas kort voor de verhoren van de parlementaire ondervragingscommissie, in oktober 2020, werd het memo openbaar, na vragen van het Kamerlid Pieter Omtzigt. Nu moet Palmen zich in haar nieuwe functie verantwoorden over het recent opgedoken memo. Volgens haar gaat het om ‘een discussiestuk’ dat nooit ter besluitvorming aan haar is voorgelegd. Er zou een verbeterde versie zijn van de werkwijze, maar die werd kennelijk ook vorig najaar nog altijd niet goed toegepast. De wanorde bij de Belastingdienst is compleet. Overigens niet alleen ten koste van de toeslagenouders. Het kan ook ten koste van de schatkist. Vorig jaar kwam uit de doofpot van het ministerie van Financiën (foto) het bericht dat mogelijk duizenden mensen ten onrechte als gedupeerde in het Toeslagenschandaal zijn aangemerkt en financieel gecompenseerd. Een intern rapport hierover is door het ministerie maandenlang geheim gehouden. Het zou om „heel veel ouders” gaan wier aanvraag met de juiste informatie waarschijnlijk anders was beoordeeld. Het ministerie had wel degelijk bewijs kunnen leveren over verstuurde rappelbrieven, die betrokkenen naar eigen zeggen niet zouden hebben ontvangen. Ze hoeven het ten onrechte verstrekte compensatiegeld niet terug te betalen. Dat de administratie van de Belastingdienst niet op orde blijkt te zijn is één ding. Dat het ministerie daarover nog steeds niet transparant is lijkt me een zonde die zwaarder telt. Het suggereert dat de politiek beleden openheid en de noodzakelijke cultuuromslag in het ambtelijk apparaat nog steeds ver weg zijn. Rutte III struikelde indertijd over het schandaal. Juist ook vanwege het achterhouden van informatie. Wat hebben Jetten, Bontebal en Yesilgöz hiervan geleerd? Regeerakkoord In het regeerakkoord van de minderheidscoalitie D66/VVD/CDA komt het woord openbaarheid niet voor. Wel staat er dat de regering in navolging van Estland alle overheidsdiensten online toegankelijk wil maken. Nog afgezien van dit bewijs van achterlijkheid (in Estland dateert de digitale overheid van vlak na de eeuwwisseling) zegt dit nog niets over transparantie van het bestuur. Onder het kopje 'Een betrouwbare en menselijke overheid' staat de invoering van een lobbyregister aangekondigd, maar ook dat is te zien als een hoogst urgente 'inhaalslag' voor een open overheid. Er staat als voorbehoud bij dat het register 'praktisch en werkbaar moet zijn voor zowel overheid als belangenbehartigers'. Nog meer vage praat: de Wet Open Overheid moet beter toepasbaar gemaakt worden op basis van de evaluatie (verwacht in 2026). 'In de tussentijd werken we aan de uitvoerbaarheid, onder andere door de informatiehuishouding beter op orde te krijgen en beter gebruik te maken van kunstmatige intelligentie.' Over gebreken in de informatiehuishouding en kaasstolpgedrag dat ten koste gaat van de veiligheid schrijft Sargasso al zo'n twintig jaar. Verwacht dus niet te veel van dit kabinet als het gaat om de informatiehuishouding en openbaarheid van bestuur. Over het toeslagenschandaal staat in het regeerakkoord: 'herstel van de financiële en emotionele schade is nodig en urgent. De lessen uit de parlementaire enquête en ondervraging verdienen daarom opvolging.' Dat ligt dan op het bordje van de herbenoemde (tijdelijke?) staatssecretaris Palmen (partijloos). In het vorige kabinet is zij daar nog niet veel mee opgeschoten. Het eindrapport van de enquetecommissie is inmiddels twee jaar oud. De nieuwe regering kondigt nu een ingrijpende herziening aan van het belasting- en toeslagenstelsel. 'Nodig en urgent' is vooral een verantwoordelijke, rechtvaardige en controleerbare belastingdienst. Het valt te betwijfelen of het nieuwe kabinet dit voor elkaar kan krijgen. [overgenomen van Free Flow of Information]

Closing Time | Sorcerer

We hebben er weer een nieuwe bij! In iedere geval eentje die ik niet kende. Nee, niet de band, de genrenaam natuurlijk. Sorcerer maakt, volgens het internet, ‘epic doom metal’. Wut? Since wanneer is dat een ding? Nou ja, maakt niet uit, ik tag ‘em braaf, zodat als ooit in een verre toekomst iemand hier op Sargasso zoekt naar alle epic doom metal dit gewoon in de zoekresultaten naar boven komt. Vette band trouwens, en mooi clipje al gaat het in dit genre geen originaliteitsprijs winnen, naar ik vermoed.

Foto: Vernielingen

De genocidale ‘Vredesraad’

De ‘Vredesraad’ gaat doorpakken. Vijf miljard dollar voor de wederopbouw van Gaza. Het bedrag klinkt indrukwekkend, maar de geschatte schade ligt volgens de VN rond de 70 miljard, een druppel op een gloeiende plaat.

Wederopbouw als ritueel
Wederopbouw in Gaza is een terugkerend ritueel, alleen was de schaal van vernietiging dit keer anders. Er wordt gebombardeerd, verwoest, ontheemd. Daarna volgt een donorconferentie, beloftes, miljarden. Er wordt gebouwd, maar als het (bijna) af is begint de cyclus opnieuw en bombardeert Israël het plat. En de internationale gemeenschap roept foei, doet een plas en verder blijft alles zoals het was. En organiseert een nieuwe donorconferentie.

Ook nu zal er niets veranderen. Wie serieus gelooft in duurzame wederopbouw, moet ook de politieke condities veranderen die die verwoesting mogelijk maken. Zonder opheffing van blokkades, zonder bewegingsvrijheid, zonder soevereine zeggenschap over grenzen, luchtruim en zee, blijft wederopbouw een tijdelijke lapmiddel. Je kunt een stad ‘herbouwen’, terwijl de voorwaarden voor de volgende vernietiging intact blijven.

Vastgoedfantasieën op puin
Alsof het geheel nog cynischer moest worden, circuleren inmiddels plannen om Gaza te herontwikkelen als grootschalig vastgoedproject. Ideeën over luxe kuststroken, investeringszones en een hertekende skyline worden gepresenteerd als pragmatische toekomstvisie. In die logica verandert verwoesting in een kans, onteigening in herbestemming. De oorspronkelijke bewoners verdwijnen uit het beeld, gereduceerd tot demografische variabele. Ze mogen in ieder geval niet meepraten over hun eigen toekomst.

Foto: © Sargasso logo Kort copyright ok. Gecheckt 09-02-2022

Wordt het niet eens tijd voor ‘onze krant’?

Grote kranten zijn bijna overal in het bezit van een relatief klein aantal rijke mensen. Welke invloed oefenen zij uit op personeelsbeleid en berichtgeving als deze bijvoorbeeld onwelgevallig is voor hun klasse?

Wordt het niet tijd voor (bijv.) een stewardship owned dagblad/krant of iets met een collectief model?

Ik ben abonnee van best wat kranten en nieuwsbladen omdat ik denk dat goede journalistiek de beste bescherming biedt tegen democratisch verval. Maar ik zou graag bijdragen aan een krant waar leden (lezers) en journalisten samen volledig in controle zijn over de bedrijfsvoering. In plaats van een paar veel te machtige Belgen, laat staan Jeff Bezos.

Lezen: Bedrieglijk echt, door Jona Lendering

Bedrieglijk echt gaat over papyrologie en dan vooral over de wedloop tussen wetenschappers en vervalsers. De aanleiding tot het schrijven van het boekje is het Evangelie van de Vrouw van Jezus, dat opdook in het najaar van 2012 en waarvan al na drie weken vaststond dat het een vervalsing was. Ik heb toen aangegeven dat het vreemd was dat de onderzoekster, toen eenmaal duidelijk was dat deze tekst met geen mogelijkheid antiek kon zijn, beweerde dat het lab uitsluitsel kon geven.

Closing Time | Lucassen & Soeterboek’s Plan Nine

Een paar oude rockers, die in de jaren 90 eens samen wat liedjes hadden geschreven, besluiten na een jaar of 30 ze alsnog op te nemen en uit te brengen. Puik plan, zeg ik! Als de rest van het materiaal net zo mooi is als Before the Morning Comes, hadden ze ons ook niet zo lang hoeven laten wachten. Maar beter laat dan nooit, enzo.

Foto: "Vrouwen kiesrecht" by Roel Wijnants is licensed under CC BY-NC 2.0

Kunnen wij wel zonder ‘Links’?

LONGREAD - We weten inmiddels wel dat onze politieke instituties gedomineerd worden door de echt kapitaalkrachtigen en de mensen en regimes met macht. We zien ieder dag dat de economie (en meer nog dan ooit ook de digitale) gedomineerd wordt door dezelfde groepen. In de week dat dat ING bekend maakt een winst van zes miljard euro bij te kunnen schrijven en ASML een recordwinst van bijna tien miljard meldt, haalt het nieuwe kabinet zes en een half miljard weg bij sociale zekerheid en maar liefst tien miljard bij de zorg. Dat krijg je als dat vermaledijde ‘Links’  buitenspel wordt gezet. Goed, dan hebben we direct antwoord op de vraag waarmee deze tekst opent. Nee dus. We kunnen niet buiten ‘Links’.

Want we hebben als individu zo goed als geen mogelijkheden om op landelijk niveau beleid of instituties te beïnvloeden. Daar heb je dus collectieve macht voor nodig. Vroeger had ‘Links’ die macht. Nu beleven wij de nadagen van de neoliberale zinsbegoocheling. Van burger naar consument, van mens van vlees en bloed en wellicht nog een ziel, naar een vinkje in een spreadsheet.  En van patiënt naar kostenpost, van vluchteling naar lastpost. Van solidariteit naar haat en nijd.

Dan heb je de verkiezingen, de campagnes, de anticiperende gehoorzaamheid van media die ook voortgedreven worden door het opportunisme om mee te gaan met de rechtse golf. En daar hebben we opeens een frisse Rob Jetten, die zich onderscheidt met een positieve vibe waar ook progressieve en verbinding zoekende linkse kiezers door worden verleid. En wat blijkt? De neoliberale agenda van de VVD wordt gewoon voortgezet. Het gaat wellicht ietsjes groener worden, en onderwijs ontspringt de dans, maar dat is het dan wel. De rijken worden ontzien en worden rijker. De armen worden armer. Niet zo gek, als ‘Links’ op de reservebank moet blijven zitten.

Steun ons!

De redactie van Sargasso bestaat uit een club vrijwilligers. Naast zelf artikelen schrijven struinen we het internet af om interessante artikelen en nieuwswaardige inhoud met lezers te delen. We onderhouden zelf de site en houden als moderator een oogje op de discussies. Je kunt op Sargasso terecht voor artikelen over privacy, klimaat, biodiversiteit, duurzaamheid, politiek, buitenland, religie, economie, wetenschap en het leven van alle dag.

Om Sargasso in stand te houden hebben we wel wat geld nodig. Zodat we de site in de lucht kunnen houden, we af en toe kunnen vergaderen (en borrelen) en om nieuwe dingen te kunnen proberen.

Quote du Jour | Onze Vijanden

QUOTE - Altijd fijn als prominente Bosnisch-Servische prominente politici een vuurtje opstoken in de regio:

After insulting Bosniaks during the election campaign, Dodik used his speech to describe Muslim Bosniaks from Sarajevo as enemies and “balijas” – a highly derogatory term – and call for the independence of Republika Srpska from Bosnia and Herzegovina.

Dat is immers nog nooit misgegaan daar. En gelukkig zijn er geen gruwelijkheden die nog vers in het geheugen zitten, waardoor dat soort haatzaaierij en groepsbelediging nog vruchtbaardere aarde heeft dan hier in West-Europa. En het is niet alsof er impliciet gedreigd wordt met geweld.

Closing Time | Afraid of the Dark

Ach ja, weer eens wat metacore voor de afwisseling. Dit is van Motionless in White, een Amerikaans gezelschap dat al sinds 2004 aan de weg timmert. Het is niet helemaal mijn genre binnen het brede spectrum van de metalmuziek, maar die afwisseling tussen cleane en vuige vocalen, dat blijf ik ook in deze stijl toch wel erg prettig vinden.

Doe het veilig met NordVPN

Sargasso heeft privacy hoog in het vaandel staan. Nu we allemaal meer dingen online doen is een goede VPN-service belangrijk om je privacy te beschermen. Volgens techsite CNET is NordVPN de meest betrouwbare en veilige VPN-service. De app is makkelijk in gebruik en je kunt tot zes verbindingen tegelijk tot stand brengen. NordVPN kwam bij een speedtest als pijlsnel uit de bus en is dus ook geschikt als je wil gamen, Netflixen of downloaden.

Volgende