Algemene Politieke Beschouwingen zonder traditionele aftrap van wantrouwen

Na de rijtoer, de hoedjes, troonrede en balkonscene toog de Tweede Kamer gisteren aan het serieuze werk: de Algemene Politieke Beschouwingen (APB). Daarmee waren we nog niet van de gebruikelijke tradities af. Zo was daar de traditie dat de grootste oppositiepartij de aftrap mocht verrichten. Dat werd deze keer niet heer Wilders, die tot zijn chagrijn de beurt aan heer Klaver moest laten. Wilders kwam pas als derde aan de beurt. Daarmee verviel ook de door Wilders in 2007 opgetuigde traditie van de motie van wantrouwen jegens het kabinet. We halen het verslag er even bij en zien dat Klaver een hand uitsteekt naar het kabinet: Als ik op alle punten zou zeggen "daar valt niet over te praten", dan moet ik een motie van wantrouwen indienen. Dat ga ik niet doen. Ik zou het een schande vinden als dit kabinet valt. Als tweede kwam heer Paternotte aan de beurt, die het natuurlijk was opgevallen dat de traditie van een motie van wantrouwen bij het begin van de APB tot zijn genoegen is komen te vrvallen: De heer Paternotte (D66): Voorzitter, dank u wel. Het is natuurlijk jarenlang zo geweest dat de Algemene Beschouwingen begonnen met de heer Wilders, die hier dan een uurtje stond te tieren en soms zelfs meteen een motie van wantrouwen op tafel legde. Nu begon het met anderhalf uur Klaver, die letterlijk zei: ik ga géén motie van wantrouwen indienen. Het was ook nog eens een stuk vrolijker dan we eerder hebben gezien, dus volgens mij is dit al een veel positievere start van de Algemene Beschouwingen. Waarna heer Wilders riep: Ik ga een motie van wantrouwen indienen. Dat gaat hij vandaag doen. We zullen zien. Tijdens de Algemene Politieke Beschouwingen (APB) heeft Wilders (PVV) sinds 2007 minstens 10 keer een motie van wantrouwen ingediend tegen het zittende kabinet. Chronologisch overzicht van zijn moties tijdens de APB: • 2007 (Kabinet-Balkenende IV): De traditie begon bij de Algemene Politieke Beschouwingen van 2007. Wilders diende toen direct zijn allereerste motie van wantrouwen in vanwege de dubbele nationaliteiten van de toenmalige PvdA-bewindslieden Albayrak en Aboutaleb. • 2009 (Kabinet-Balkenende IV): Wilders diende een motie van wantrouwen in tegen het gehele kabinetsbeleid. Deze motie werd destijds alleen door de PVV-fractie zelf gesteund. • 2013 & 2014 (Kabinet-Rutte II): Tijdens de zware bezuinigingsjaren diende Wilders steevast aan het begin van de APB een motie in om het kabinet-Rutte/Asscher weg te sturen wegens "afbraakbeleid". • 2017 t/m 2020 (Kabinet-Rutte III): Onder Rutte III groeide de motie van wantrouwen uit tot een nagenoeg vast onderdeel van zijn inbreng. Onderwerpen als het migratiebeleid, de koopkracht en later het coronabeleid vormden de vaste aanleiding. • 2021 & 2022 (Kabinet-Rutte IV): Ook tegen het laatste kabinet-Rutte bleef de PVV-leider deze tactiek herhalen om een fundamentele afwijzing van de Miljoenennota te markeren. • 2025 (Kabinet-Schoof): Zelfs tijdens de APB van 2025, toen de PVV zelf de grootste coalitiepartij was in het kabinet-Schoof, bleven de spanningen in de Kamer rondom moties aanwezig, al richtte de PVV zich logischerwijs niet tegen het eigen bewind. • 2026 (Kabinet-Jetten): Tijdens de huidige Algemene Politieke Beschouwingen gaat Wilders opnieuw een motie van wantrouwen indienen tegen het minderheidskabinet-Jetten. Net als alle overige moties van wantrouwen die Wilders in zijn loopbaan heeft ingediend (minstens 30 keer tegen een kabinet, een minister-president of het gehele regeringsbeleid) is er tijdens de Algemene Politieke Beschouwingen nog nooit één aangenomen door een Kamermeerderheid. De moties dienen primair om de oppositierol van de PVV scherp te profileren. Daar zijn we dan toch niet helemaal van verlost.

Door: Foto: APB 2026 scherm afbeelding Debat direct Tweede Kamer

Closing Time | Saxen van Sax

Ik heb niet zoveel met saxofoons. Niet met hoe die meestal worden gebruikt in de rock- en popmuziek, tenminste. Want daar zijn er meestal maar twee opties: scheurende solo’s of zwoel gedoe met veel valse lucht. Maar het kan ook anders. Dat bewijst saxofoonkwartet Artvark hier. Ze spelen een eigen compositie op vier door Adolphe Sax zelf gebouwde saxofoons uit de periode 1861 – 1866. De instrumenten komen uit de collectie van saxofonist en saxofoonverzamelaar Leo van Oostrom.

Steun ons!

De redactie van Sargasso bestaat uit een club vrijwilligers. Naast zelf artikelen schrijven struinen we het internet af om interessante artikelen en nieuwswaardige inhoud met lezers te delen. We onderhouden zelf de site en houden als moderator een oogje op de discussies. Je kunt op Sargasso terecht voor artikelen over privacy, klimaat, biodiversiteit, duurzaamheid, politiek, buitenland, religie, economie, wetenschap en het leven van alle dag.

Om Sargasso in stand te houden hebben we wel wat geld nodig. Zodat we de site in de lucht kunnen houden, we af en toe kunnen vergaderen (en borrelen) en om nieuwe dingen te kunnen proberen.

Foto: stevepb on Pixabay

Witwassen bij de Bank

COLUMN - Na de verschrikkelijke armoede van de post-Tokio jaren, kreeg ik op een gegeven moment een dak boven mijn hoofd en geld van de Sociale Dienst.
Ik had honger geleden, dus het eerste wat ik kocht was voedsel. Beleg bij Bossé Bossé (zo noemden de Wadada boys de slager op Wittenburg, en die naam is zijn hele loopbaan blijven kleven), vers wit brood, 1 pond varkensvlees en aardappelen. Dat waren de dingen die ik had gemist, omdat ze niet in de vuilnisbakken te vinden waren. Vlees wel maar was te link. Ik kocht ook tampons. Ook die vond je niet in de vuilnisbakken. Althans niet in maagdelijke staat.

In retrospectief onvoorstelbaar: het lukte me om te sparen. Getraumatiseerd door de jaren van ontbering, moest en zou ik een appeltje voor de dorst achter de hand hebben. Bovendien was ik gewend geraakt aan indigentie, woonde ik gratis op de Witte Raaf, en verder had je in die tijd nog niet voor elk wissewasje een duur abonnementen nodig. Vriend Willem Otten, die goed boerde en wist van beleggen zei: “Koop er dollars van. De koers is nu extreem laag.”
Dus dat deed ik braaf. Bij mijn bank, de ABN, filiaal op de Sarphatistraat te Amsterdam.
6 biljetten van 100 US$. Totaal $600,-
Een rib uit mijn lijf.

Foto: Stem anders (Studio Wiersema, stemanders.nu, overgenomen met toestemming) copyright ok. Gecheckt 16-02-2023

Werken moet lonen. Behalve voor werkenden

Werken moet lonen is zo’n VVD-slogan waarvan iedereen inmiddels weet wat ermee wordt bedoeld: uitkeringen moeten omlaag, de sociale zekerheid moet soberder en het verschil tussen werken en niet werken moet groter. Ook in het huidige coalitieakkoord staat het weer.

Maar nu gaat het eens daadwerkelijk over de vraag hoeveel werken loont. De Raad van State constateert namelijk dat van de zes miljard euro aan lastenverzwaringen in 2027 maar liefst 5,8 miljard bij werkenden terechtkomt. Weet je wel, die mensen waarvoor werken juist moet lonen en die er bijna allemaal op achteruit gaan. De lasten voor bedrijven en vermogenden gaan ondertussen juist iets omlaag.

Dat is extra pikant naast de discussie over Box 3. Daar dringt juist de VVD aan op een vermogenswinstbelasting waarbij pas belasting wordt geheven als winst daadwerkelijk wordt gerealiseerd. Volgens de NOS scheelt die variant de schatkist de komende jaren 11 tot 25 miljard euro. Geld dat, als het kabinet zich aan zijn begrotingsregels houdt, ergens anders vandaan moet komen.

En we krijgen nu alvast een aardige aanwijzing waar ergens anders kan zijn. Bij arbeid dus, en daarmee bij mensen met een uitkering. Want werken moet lonen.

Daarmee wordt ook duidelijk wat de VVD werkelijk bedoelt met de slogan. Niet dat werkenden zo min mogelijk belasting moeten betalen. Niet dat inkomen uit arbeid gunstiger moet worden behandeld dan inkomen uit vermogen. De partij zegt zelf expliciet dat zij geen hogere belasting op vermogen wil.

Doneer!

Sargasso is een laagdrempelig platform waarop mensen kunnen publiceren, reageren en discussiëren, vanuit de overtuiging dat bloggers en lezers elkaar aanvullen en versterken. Sargasso heeft een progressieve signatuur, maar is niet dogmatisch. We zijn onbeschaamd intellectueel en kosmopolitisch, maar tegelijkertijd hopeloos genuanceerd. Dat betekent dat we de wereld vanuit een bepaald perspectief bezien, maar openstaan voor andere zienswijzen.

In de rijke historie van Sargasso – een van de oudste blogs van Nederland – vind je onder meer de introductie van het liveblog in Nederland, het munten van de term reaguurder, het op de kaart zetten van datajournalistiek, de strijd voor meer transparantie in het openbaar bestuur (getuige de vele Wob-procedures die Sargasso gevoerd heeft) en de jaarlijkse uitreiking van de Gouden Hockeystick voor de klimaatontkenner van het jaar.

Closing Time | Grândola Vila Morena – Tava durumindo

Kátya Teixeira en Luiz Salgado onderzoeken en verspreiden de unieke gemengde Braziliaanse cultuur. Je ziet en hoort hun versies van de Portugese ‘Grandola Vila Morena’, origineel van José Afonso (1929 – 1987) en symbool geworden van de Anjerrevolutie (1974) waarbij de militaire dictatuur werd verdreven. Tot op heden wordt op elke herdenking van deze revolutie het lied massaal gezongen door het Portugese volk.

Het wordt meteen gevolgd door ‘Tava durumindo’, een traditioneel Afro-Braziliaans lied,  over bevrijding van en verzet tegen slavernij. Het lied kreeg bekendheid door de Braziliaanse samba zangeres Clementina de Jesus (1901 – July 19, 1987).

Foto: "Dat zit niet snor" by Roel Wijnants is licensed under CC BY-NC 2.0

Je maintiendrai?

COLUMN - van Prof.Mr. Roel Bekker

De vroegere Belgische ambassadeur in Nederland Dirk Achten heeft na zijn pensionering een behartenswaardig boekje geschreven. [1] Hij vergelijkt daarin de bestuursinrichting en bestuurscultuur van Nederland en België. Hij heeft recht van spreken: hij was voor zijn ambassadeurschap jarenlang SG van het Belgische ministerie van Buitenlandse Zaken en heeft 10 jaar lang als ambassadeur het openbaar bestuur in Nederland van nabij meegemaakt. Zijn conclusie is dat de overheid in Nederland op veel onderdelen beter functioneert dan de Belgische. Maar er is één uitzondering. Hij is verbaasd over de geringe aandacht in Nederland voor handhaving, zeker in verhouding tot de aandacht die beleid maken krijgt.

Herkenbaar! Van beleid kunnen we niet genoeg krijgen, elk probleem, elk pechgeval leidt tot de roep om beleidsinterventies en een berg aan nieuwe regels. De beleidsdirecties groeien hier dan ook als kool. Maar handhaving van die regels? Héél voorzichtig, niet te snel, veel begrip voor de overtreders, drie keer waarschuwen, eerst een gesprek, veel gedogen en vooral zachtaardig optreden, zelfs bij geweldplegers.

Deze zomer was er over casuïstiek over dit onderwerp niet te klagen. Het begon met de Merwedebrug bij Gorinchem die het een beetje begint te begeven. Dus geen vrachtauto’s meer, aldus Rijkswaterstaat. Degene die dacht dat zoiets heel gemakkelijk is te handhaven, had buiten de waard gerekend! Er moesten eerst camera’s komen en dat duurde een paar weken. Vervolgens bleken buitenlandse vrachtauto’s buiten schot te blijven. Dus bleven er ondanks het verbod dagelijks honderden vrachtauto’s over de brug gaan. Uiteindelijk ging de politie de vrachtauto’s maar aanhouden en verbaliseren. Dat raakte slechts een fractie van de overtreders want zoiets kost een half uur (een half uur!) per vrachtwagen.

Foto: Mike MacKenzie (cc)

AI: Voor winst mag de mensheid wijken

De bazen van de grootste AI-bedrijven waarschuwen inmiddels zelf dat hun technologie uit de hand kan lopen. Dario Amodei van Anthropic wil dat de ontwikkeling wordt afgeremd. Sam Altman en Elon Musk vallen hem bij. Opvallend genoeg beschouwen deze bedrijven het uitsterven van de mensheid door AI inmiddels niet meer als een statistische onmogelijkheid, maar als een risico waarmee serieus rekening moet worden gehouden.

De reden dat hun bedrijven ondertussen gewoon doorgaan, is minstens zo kaakzakkend als de waarschuwing: want wie als enige remt, verliest de race. Daarmee beschrijven ze vrijwel perfect het failliet van marktzelfregulering. De drijvende kracht daarachter is het aandeelhouderskapitalisme. Bedrijven worden structureel beloond voor groei, rendement en marktaandeel, en afgestraft wanneer ze vrijwillig kansen laten liggen die een concurrent wel benut. Zelfs wanneer de mogelijke schade volgens de ondernemers zélf neerkomt op het einde van de mensheid, blijft doorgaan bedrijfseconomisch rationeel.

Musk belichaamt die spagaat komisch goed. In 2023 ondertekende hij een oproep om de ontwikkeling van krachtige AI zes maanden stil te leggen vanwege de mogelijke gevaren. Enkele maanden later richtte hij xAI op om zelf de concurrentie met OpenAI aan te gaan. Nog mooier: Musk is tegelijk een van de luidste pleitbezorgers van een veel kleinere overheid en minder regulering. Uitgerekend bij AI laat hij vervolgens zien waarom zo’n overheid noodzakelijk is, en roept op tot ingrijpen.

Closing Time | Beasts of Bourbon

Er zijn wel meer plekken op aarde waar ze vuige rock’n’roll maken, maar zo vuig als in Australië kunnen ze het nergens anders. En de Beasts of Bourbon horen bij de grootmeesters van het genre. Zo te zien aan het drumstel achter ze, spelen ze hier in het voorprogramma van Iggy and the Stooges. Ik betwijfel of die het voor elkaar kregen om de Raw Power van hun voorprogramma te overtreffen.

Foto: Jurja Steenmeijer fotograaf Marloes van Doorn (met toestemming Sociale Vraagstukken)

Jurja Steenmeijer: autonome professionals zijn betere professionals

INTERVIEW, OPROEP - Door Marcel Ham, Dorien Claessen

Sociaal werk gaat steeds meer gebukt onder regels. Dat beperkt de handelingsruimte van professionals. Dat is de focus van de Marie Kamphuis Lezing die Jurja Steenmeijer (BPSW) houdt op 24 september 2026 tijdens de Agenda van het Sociaal Werk.

Jurja Steenmeijer bijt zich al jaren vast in het vraagstuk van de autonomie van de sociaal werker. Ze schreef er in 2022 een boek over, met daarin een model voor het dagelijks handelen. De vraag naar hoe autonoom sociaal werkers zijn, speelt al decennia, en wordt volgens Steenmeijer met de dag urgenter. De overheid, maar ook diverse organisaties bemoeien zich steeds meer met het professioneel handelen van sociaal werkers. Goed hulpverlenerschap wordt dan al snel het volgen van beleid en voorschriften in plaats van de professionele standaarden van het beroep zelf.

In het verleden was ze zelf sociaal werker en nu is ze directeur van de Academie van de beroepsvereniging van professionals in sociaal werk (BPSW). Bij de Academie kunnen sociaal werkers terecht voor scholing.

Aanmelden Agenda van het Sociaal Werk
‘Sociaal werker aan zet: meer professionele autonomie’ is het thema van de Agenda van het Sociaal Werk die op 24 september 2026 plaatsvindt bij The Colour Kitchen in Utrecht. Jurja Steenmeijer houdt de Marie Kamphuis Lezing. Als sociaal werker, ethica en auteur biedt zij een inspirerende visie op professionele autonomie in het sociaal werk. Diverse workshops gaan in op de positie van sociaal werkers. Je kunt je hier aanmelden.
Foto: Eric Karim Cornelis on Unsplash

Hoe naïef kan je zijn, Lubach?

Arjen Lubach vindt het eng dat Ongehoord Nederland mogelijk uit het publieke bestel verdwijnt nadat de zaak pas echt escaleerde vanwege de inhoud van een uitzending. Zijn angst: een toekomstige rechtse regering kan dat precedent gebruiken om linkse omroepen aan te pakken.

Ik kijk Lubach vaak wat later, dus vergeef me dat ik zijn uitzending van maandag nu pas behandel. Zijn politieke conclusie is in ieder geval kinderlijk naïef. Rechts heeft namelijk helemaal geen precedent nodig om achter linkse omroepen aan te gaan.

Lubach neemt ON! zelf nadrukkelijk niet in bescherming. De omroep was journalistiek al lang af. Er waren sancties, overtredingen van de journalistieke code en structurele problemen met feitencontrole en samenwerking. Volgens Lubach had ON! dáárop gepakt moeten worden. Zijn probleem is dat de zwaarste escalatie pas kwam nadat Joost Niemöller en zijn medewerkers in een uitzending positieve elementen uit een speech van Hitler probeerde te halen.

Alleen: waarom zou dat eigenlijk zo erg zijn?

Een samenleving mag ergens van schrikken. Sterker nog, soms is dat precies hoe een grens zichtbaar wordt. Jarenlang kun je discussiëren over journalistieke normen, incidenten, sancties en procedures, totdat er iets gebeurt waardoor ineens glashelder wordt waar al die regels voor bedoeld waren. Dat zo’n uitzending de druppel vormt, maakt de eerdere overtredingen niet minder relevant. Het maakt vooral duidelijk dat eindeloze tolerantie zelf ook een politieke keuze is.

Closing Time | Blue Murder

Blue Murder maakte in de jaren ’80 deel uit van wat toen de Amsterdamse gitaarschool werd genoemd, samen met onder meer Claw Boys Claw en Fatal Flowers. Ze hebben nooit de status bereikt van die laatste twee. Dat zal vooral zo zijn omdat de band niet zo lang bestond. Maar waarschijnlijk waren ze ook wat te poppy voor veel gitaarliefhebbers. Zo poppy dat ze mochten komen playbacken in Countdown. Ik dacht niet dat Claw Boys Claw of Fatal Flowers dat ooit voor elkaar hebben gekregen. [Correctie: het blijkt dat ik dat verkeerd dacht. Op het Youtube-kanaal van Countdown zijn ook filmpjes van die bands te vinden.] De alternatieve muziekliefhebber zal wat meer onder de indruk zijn van het feit dat Jools Holland Blue Murder uitnodigde voor een optreden in zijn BBC-programma The Tube. Ook speelden ze op Pinkpop, toen dat nog veel bijzonderder was dan nu – het festival duurde maar een dag en er was maar een in tweeën gesplitst podium – weliswaar als invallers voor The Jesus and Mary Chain, die op het laatste moment hadden afgezegd.

Closing Time | Goddamn, Lizard Man

Man/Woman/Chaisaw bestaat al sinds 2019. Toch is het nog een jonge band: de oprichters waren namelijk piepjonge middelbare scholieren toen ze ermee begonnen. De twee mannen en vier vrouwen zullen nu dus jonge twintigers zijn. (Over de leeftijd van de kettingzaag heb ik geen informatie.) Toch beheersen ze al iets waar veel ervaren muzikanten moeite mee hebben: de kunst van het weglaten. Best belangrijk voor zo’n grote band met drums, bas, twee gitaren, toetsen, viool en meerdere zangstemmen. Het gedoseerd inzetten van alle mogelijkheden die die instrumenten bieden is een sterk punt van deze band. Naast de goede liedjes die ze schrijven, natuurlijk.

Doe het veilig met NordVPN

Sargasso heeft privacy hoog in het vaandel staan. Nu we allemaal meer dingen online doen is een goede VPN-service belangrijk om je privacy te beschermen. Volgens techsite CNET is NordVPN de meest betrouwbare en veilige VPN-service. De app is makkelijk in gebruik en je kunt tot zes verbindingen tegelijk tot stand brengen. NordVPN kwam bij een speedtest als pijlsnel uit de bus en is dus ook geschikt als je wil gamen, Netflixen of downloaden.

Lezen: De BVD in de politiek, door Jos van Dijk

Tot het eind van de Koude Oorlog heeft de BVD de CPN in de gaten gehouden. Maar de dienst deed veel meer dan spioneren. Op basis van nieuw archiefmateriaal van de AIVD laat dit boek zien hoe de geheime dienst in de jaren vijftig en zestig het communisme in Nederland probeerde te ondermijnen. De BVD zette tot tweemaal toe personeel en financiële middelen in voor een concurrerende communistische partij. BVD-agenten hielpen actief mee met geld inzamelen voor de verkiezingscampagne. De regering liet deze operaties oogluikend toe. Het parlement wist van niets.

Volgende