Te rustig zonder Rita

De zaterdagcolumn van Felix Rottenberg uit de papieren editie van het Parool verschijnt iedere zondag, maandag of dinsdag op Sargasso.

Geert Wilders is politiek tot theater aan het maken en dat gaat hem goed af. Zijn timing wordt steeds geraffineerder.

Eerst werd de voorzitter van de Tweede Kamer, Gerdi Verbeet, getest door een backbenchertje van de PVV. Hij zette het debat over de dubbele paspoorten grof in, waarna Wilders kon doorstoten. De kwestie domineerde het debat over de regeringsverklaring en de krantenkoppen over de Statenverkiezingen. Niemand weet er echt raad mee.

Terugschieten of relativeren? Maandag begon de PvdA te knoeien. Dat is allemaal geen opzet, maar gewoon onwennigheid met het politieke spel, waarin journalisten flink meehelpen stoken.

Dus als Wilders PvdA-Kamerlid Khadija Arib hekelt als adviseur van de Marokkaanse koning, geeft Aribs fractievoorzitter Jacques Tichelaar zijn voorlichters een laffe instructie: zeg dat we tot de bodem uitzoeken hoe het precies zit met het adviseurschap van Arib.Het is een bekende reflex, die aarzeling van PvdA-politici, zeker pal voor de verkiezingen.

Is de PvdA nu wel voorbereid op nieuwe provocaties van Wilders? De PVV-leider heeft van zijn ploeg fractiemedewerkers een infanterie gevormd die via allerlei digitale archieven jaagt op politici die met moslims sympathiseren. Door dat geduw van Wilders is er nauwelijks tijd achterover te leunen en open van gedachten te wisselen. Die tien tot vijftien procent steun voor de PVV in de peilingen roept onzekerheid op.

De zaterdagcolumn van Felix Rottenberg uit de papieren editie van het Parool verschijnt iedere zondag, maandag of dinsdag op Sargasso.

Geert Wilders voert een hetze tegen de islam. “Alles is geoorloofd,” zei hij vorige week in een interview in NRC Handelsblad. Volgens de PVV-fractieleider moeten de demografische ontwikkelingen zo gestuurd worden dat in een volgend kabinet niet nóg twee moslims komen.
Onderschat het niet: tussen de vijftien en twintig procent van het Nederlandse electoraat voelt zich aangesproken door de ideeën van Wilders. Gisteren, in de trein naar Rotterdam, zat tegenover mij een kantoorklerk luid te telefoneren. Er kwam een kebab etende Turkse man de wagon binnenlopen. De schuttingtaal die de kantoorklerk over de Turk bezigde, was pittig. Ik permitteerde mij een kalmerende opmerking, maar toen barstte de klerk pas echt in een hellezang uit: iedereen werd op één hoop gegooid, Israëliërs, Afghanen, Afrikanen en Turken.
Even dacht ik : zat nu de allemansvriend Mark Rutte maar naast me, want die kan in allerlei ongemakkelijke situaties zo voorkomend reageren. Neem het debat over de regeringsverklaring, donderdag: eerst prijst Rutte de bewindslieden Ahmed Aboutaleb en Nebahat Albayrak, om even later, met dezelfde glimlach, Albayrak op te roepen haar Turkse nationaliteit op te geven, want daarmee zou zij een voorbeeld voor andere migranten kunnen zijn.
Rutte blijft me verbazen. Hij is hard op weg een lichtgewicht politicus te worden, wat hij niet was voordat hij partijleider werd. Het ging mis bij de lijsttrekkersverkiezingen vorige jaar april, toen hij Rita Verdonk tegenover zich vond.

Dat had Rutte niet verwacht, lijkbleek stond hij verslaggevers te woord. Natuurlijk prees hij zijn nieuwe tegenstandster in alle toonaarden. Maar zijn intuïtie sloeg alarm.
Rutte had de VVD meteen voor een scherpe keuze moeten stellen: “Vrienden, de tijd van polarisatie jegens migranten is voorbij.” Maar dat durfde hij niet, dus het schisma in de partij bleef, terwijl de voorzitter van de VVD-programcommissie, British Telecom-topman Ben Verwaaijen, juist onder ogen zag dat een nieuwe migratiegolf noodzakelijk is om de tekorten op de arbeidsmarkt op te vangen.

De zaterdagcolumn van Felix Rottenberg uit de papieren editie van het Parool verschijnt iedere zondag, maandag of dinsdag op Sargasso.

Tony Blair heeft tot zijn spijt geen dagboek bijgehouden. Dat is een stommiteit van de eerste orde. In Engeland is de dagboekschrijverij een serieuze aangelegenheid. “Do you diary too?” hoorde ik de legendarische radicale Labour-politicus Tony Benn ooit aan een collega vragen. Benn begon in 1940 aan zijn dagboek, toen zijn vader lid werd van het Hogerhuis en hij zelf nog op de middelbare school zat. Sindsdien volgt hij zijn eigen leven met de pen: zijn debuut in het Lagerhuis, zijn ministerschap onder Harold Wilson, de barre jaren in de oppositie tegen Margaret Thatcher; het is allemaal minutieus beschreven.
Benn nam ook letterlijk alles op: gewapend met een cassetterecorder en een thermosfles met thee plus mok nam hij plaats achter elke forumtafel. Alle debatten en gesprekken werden geregistreerd. ’s Avonds in bed sprak hij bandjes in met een terugblik op de dag, die door zijn vrouw werden uitgetikt en bewerkt.
Een premier in Engeland heeft niet alleen tientallen ambtelijke adviseurs, hij beschikt ook over een grote persoonlijke staf. Dagelijks
zitten vier secretaresses voor hem klaar, van wie twee alleen al om zijn agenda te beheren.
Onbegrijpelijk is het dat op 1 mei 1997, toen Blair aantrad, zijn kabinetssecretaris, die Butler heette, hem niet dringend aanraadde elke dag tien minuten zijn observaties op te nemen. De aanloop tot de oorlog in Irak, bijvoorbeeld, daar willen we toch alles van weten, ook omdat Blair zich heeft laten ontvallen dat zijn besluit mee te gaan met Bush hem bijna beslopen heeft.

Bill Clinton heeft grote invloed gehad op dat besluit. Hij was vóór de oorlog, maar allerminst een militair expert. Talloze nachtelijke
telefoongesprekken heeft Blair gevoerd met de voormalige Amerikaanse president, zijn beste politieke vriend. Impressies van deze
conversaties geven inzicht in de chaotische gedachtewereld van het wonderkind Blair.