We hebben een vijand

Foto: Schermafbeelding persconferentie na de ministerraad 9 oktober 2026

Rusland is niet langer “de agressor”. Dat eufemisme zult u uit mijn mond niet vaak meer horen. We mogen niet naïef zijn, iets wat mevrouw Bikker ook zo sterk benadrukte in haar inbreng. Rusland is onze vijand.

Alzo sprak minister Yeşilgöz-Zegerius (bij het Kamerdebat over de defensiebegroting) en gans de pers was in rep en roer.

En holde de pers naar de grenzen om te kijken of die vijand onze grenzen overschreed? Tuurde de pers het hemelgewelf af, zoekend naar vijandige drones, raketten en vuurwerk? Verzamelde de pers zich op ’s land toppen der duinen om verslag te doen van vijandige landing op onze stranden?

Niets van dat al. Want in dezelfde ademtocht waarmee de minister ons vijandbewustzijn nieuw leven inblies, verklaarde ze:

En nee, dat betekent niet dat wij in oorlog zijn

“Hè getfer”, zuchtte de pers, “weer loos alarm”. Dan zelf maar wat reuring opgepookt. De pers ging op zoek naar minister Berendsen van Buitenlandse Zaken en vroeg of hij wel wist dat we een vijand hebben. Het is immers zo dat een kabinet, alle bewindspersonen incluis, met één mond hoort te spreken?

Ja, hij was vooraf niet op hoogte gesteld door Yesilgöz over haar gekozen woorden, maar “De minister van Defensie spreekt ook namens mij”, zei Berendsen. “Rusland is onze grootste veiligheidsdreiging.”

Weer geen heel opzienbarend nieuws. De pers had nog één kans tot verdiepend onderzoek: de persconferentie na de ministerraad, alwaar de minister-president aan de tand gevoeld kon worden.

De Winther (Telegraaf): “Meneer Jetten, is Rusland de vijand van Nederland?”
Minister-president Jetten: “Ja, Rusland is zeker een van de vijandige mogelijkheden waar we als Nederland en Europa mee te maken hebben.”

Nou, scherp als altijd sprong meneer De Winther daar natuurlijk gelijk bovenop: “Eén van de vijandige mogelijkheden? Welke hebben we dan nog meer?”

Ho, wacht…. Zo ging het niet. De Winther verwees naar wat de minister van Defensie in het Kamerdebat had gepresteerd:

We zagen gisteren de minister van Defensie dat dat duidde. Het was toch wel een enige verrassing omdat die term vijand toch wat serieuzere implicatie lijkt te hebben dan agressor. Bent u het eens met het feit dat dat twee verschillende woorden zijn met een verschillende achtergrond?

De minister-president, op taalkundig gebied niet de achterlijkste, beaamde meteen:  “Zeker. Het zijn verschillende woorden.” Hij gaf een kort opsomming van de stand van zaken (de agressieoorlog in Oekraïne gaat maar door, er is in toenemende sprake van sabotage, intimidatie, allerlei acties ook in Europa, op NAVO-grondgebied die aan Rusland toegeschreven kunnen worden) en concludeerde: “Ik denk dat de minister van Defensie wat dat betreft terecht de boodschap gisteren uitdroeg, laten we daar niet naïef over zijn en er alles aan doen om die dreiging uit Rusland af te slaan.”

Natuurlijk was dat aanleiding voor de heer De Winther om de minister-president te bevragen over de politiek-militaire implicaties van de wel erg korte analyse die hij zojuist de pers had voorgeschoteld. De Winther haalde eens diep adem en zei:

Wist u dat ze dit ging zeggen gisteren in het debat?

En zo emmerde dat door,  tot aan journalist Wester (RTL) toe (“Had u niet van tevoren willen weten dat ze dat zou gaan zeggen? Ik snap dat u niet alle teksten van tevoren inziet, maar u wordt hier ook op aangesproken straks.”)

Toen ook heer Wester doorkreeg dat de minister-president zich niet op liet juinen, leek hij eindelijk een veel relevantere vraag te stellen:

Maar Nederland wil dan toch ook graag weten, wat is dan precies die dreiging? Waarom moet ik Rusland ineens zien als de vijand?

Met dat “ineens” bleek de journalist wel een stukje geschiedenis en heel wat context vergeten te zijn. De minister-president kon dus op zijn gemak verwijzen naar inmiddels alom bekende zaken: “sabotageacties op Europees grondgebied, ondermijnen van onze samenleving, waarschuwingen van veiligheidsdiensten dat Rusland niet per se gaat stoppen bij Oekraïne, in bijvoorbeeld Polen is een aantal keren sprake geweest van schending van het luchtruim, een mislukte droneaanval op een Duitse luchthaven.”

Wester gaf het verder op, maar had één messcherpe vraag:

Als we een vijand hebben, moeten we dan ook rekening houden met een oorlog?

De minister-president herhaalde in iets andere bewoordingen wat de minister van Defensie donderdag ook al had gezegd:

Nee, daar is in die zin geen acuut risico op een grootschalige oorlog of een directe confrontatie.

Mooi, fijn, ik ben gerustgesteld. Ik ga gewoon weer boodschappen doen.

Reacties (18)

#1 Bolke

Oorlog eindelijk, naar het front jullie.

#1.1 Co Stuifbergen - Reactie op #1

Bedoel je dat de politici oorlog voeren willen?
Vroeger was u een stuk scherper.

Maar goed, we hebben recent op sargasso al een discussie gehad over wie de oorlog veroorzaken.
En belangrijker, de vraag hoe de agressor het best bestreden wordt.
https://sargasso.nl/stopt-de-oorlog-in-oekraine-binnenkort/

#1.2 Bolke - Reactie op #1.1

Tegen vijanden voer je oorlog he, dus hup naar het oost front jullie

#1.3 Hans Custers - Reactie op #1.2

Volgens Van Dale kan een vijand onder meer zijn:

iemand die een ander haat en dat door woord en daad toont, of probeert te tonen, die opzettelijk probeert de ander te benadelen

Je hoeft er dus helemaal niet per definitie mee in oorlog te zijn. Niet dat ik daarmee bedoel dat ik enthousiast ben over de woordkeus van Yeşilgöz. Maar ik ben dat ook niet over kinderachtige semantische spelletjes. En al helemaal niet als die nergens op slaan.

#1.4 Bolke - Reactie op #1.3

Leuk die dikke Van Dale definitie maar in de context van landen gaat die vlieger niet op, een land tot vijand verklaren is de laatste stap voor een daadwerkelijke oorlogsverklaring.

Yesilgoz had Poetin tot vijand moeten verklaren maar nu heeft ze een heel land tot vijand verklaart, dat is in diplomatieke kringen toch echt van een heel andere orde, dat is echt de laatste trede op de diplomatieke escalatie ladder.

Ik zal me dan ook niet verbazen dat de Nederlandse ambassadeur in Rusland binnenkort te horen krijgt dat ze naar huis kan.

Dus hup, naar het oost front jullie.

#1.5 Hans Custers - Reactie op #1.4

een land tot vijand verklaren is de laatste stap voor een daadwerkelijke oorlogsverklaring.

Heb je zelf weer eens wat internationaal recht verzonnen?

Overigens zijn oorlogsverklaringen in de internationale politiek ook al een hele tijd uit de mode geraakt.

#1.6 Bolke - Reactie op #1.5

Oja, tot wat ga je Rusland hierna verklaren dan, dubbel-vijand, extra-vijand, vijand-extraordinaire?

Dus hup, naar het oost front jullie.

#1.7 Hans Custers - Reactie op #1.6

Politici kunnen hun eigen oorlogsretoriek kiezen. En dat doen ze ook regelmatig. Daar bestaan geen vastgestelde regels voor.

#1.8 Bolke - Reactie op #1.7

Alleen zo jammer dat het er niet om gaat hoe politici denken dat het over komt bij de vijand maar over hoe de vijand het opvat, het zal echt niet de eerste keer zijn dat een verkeerde woord keuze tot een oorlog heeft geleid.

Dus hup, naar het oost front jullie.

#1.9 Hans Custers - Reactie op #1.8

Ik denk niet dat de woordkeus van de Nederlandse minister van Defensie op dit moment zwaar meeweegt in de oorlogsplannen van Poetin.

#1.10 Co Stuifbergen - Reactie op #1.5

Overigens zijn oorlogsverklaringen in de internationale politiek ook al een hele tijd uit de mode geraakt.

Inderdaad. Een aanval heeft meer kans op succes als het een verrassing is.

#1.11 Hans Custers - Reactie op #1.10

Het gaat zelfs nog verder. Want landen noemen het niet eens meer oorlog als ze eer eentje beginnen. Het is een “speciale operatie”, of zoiets. En Poetin is zeker niet de enige die dat doet.

Ik weet niet of dat in Nederland is uitgevonden, maar we waren er wel vroeg bij met de “politionele acties”.

#2 Co Stuifbergen

Yesilgöz noemt “agressor” een eufemisme.
En de Russische ambassade is boos omdat ze Rusland “de vijand” noemt.

Terwijl eigenlijk “agressor” gewoon duidelijk aangeeft dat Rusland de oorlog begonnen is.
Daardoor is Oekraïne een vijand van Rusland geworden (zolang de oorlog duurt. er zijn geen aanwijzingen dat Oekraïne, als de oorlog gestopt wordt, Rusland nog langer kwaad wil doen).

Een vijand kan dus een heel fatsoenlijk land zijn.
Maar een agressor niet.

#3 Brood

Dit is de zoveelste keer dat ze denkt dat ze minister van buitenlandse zaken is.

#3.1 Bolke - Reactie op #3

Er is geen bewijs dat ze denkt.

#3.2 Saskia Do - Reactie op #3.1

En toen? Er is ook geen bewijs dat jij denkt. Integendeel zou ik zeggen.

#4 Co Stuifbergen

bolke,

u herhaalt steeds “hup naar het oost front jullie”.

Tegen wie zegt u dit? wie zijn “jullie” die naar het “oost front” moeten? En waarom zouden zij dat moeten?

#4.1 Bolke - Reactie op #4

Jij onder andere.

Geef een reactie

Je e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

| Registreren

*
*
*