De eurocrisis is weer terug: Frankrijk is de zondebok

Mathijs Bouman heeft gereageerd op mijn stuk van afgelopen donderdag over de ‘creditcardmetafoor’ die hij gebruikt voor het Franse begrotingstekort. Ik reageer op zijn verdediging: misleidende beeldspraak wordt vaak gebruikt om beleid te verantwoorden. Met economie heeft dit niets te maken. Afgelopen donderdag schreef ik een kort stukje over de manier waarop Mathijs Bouman berichtte over de Franse begrotingscrisis in het RTL Nieuws van woensdagavond. Ik val in mijn stukje wat fel uit naar Bouman. Ik wil benadrukken dat mijn kritiek niet specifiek tegen hem is gericht maar tegen de berichtgeving over economie in het algemeen. Anderzijds is het wel zo dat hij daarin een prominente plaats heeft. Daarom is het volgens mij wel terecht om Bouman als voorbeeld aan de kaak te stellen. Ik wil in dit artikel reageren op zijn verdediging van de creditcardmetafoor. Ik zal in dit en enkele vervolgartikelen duidelijk maken dat de berichtgeving over Frankrijk (en begrotingstekorten in het algemeen) erg eenzijdig is en waarom het een gevolg en geen oorzaak is van de eurocrisis.

Door: Foto: Armin Kübelbeck, CC-BY-SA, Wikimedia Commons
Waan van de dag

‘Het kabinet ontwikkelt plannen om groei aantal zzp’ers in te dammen’

, door

Aldus het FD:

Het kabinet ontwikkelt plannen om de groei van het aantal zzp’ers in te dammen: fiscale faciliteiten als de belastingaftrek voor zelfstandigen moeten verdwijnen en voor werkgevers wordt het minder aantrekkelijk om zzp’ers in te huren.

Het aantal zelfstandigen zonder personeel (zzp) groeit hard. Van 632.000 in 2009 naar 800.000 dit jaar en bij ongewijzigd beleid naar één miljoen in 2020. Daardoor stijgen ook de kosten voor de schatkist: zzp’ers maken gebruik van fiscale faciliteiten als de zelfstandigen- en startersaftrek, en de winstvrijstelling voor het midden- en kleinbedrijf. Omdat zelfstandigen minder belasting betalen dan werknemers, maar wel beroep doen op een deel van de sociale zekerheid, is de angst dat zij het stelsel steeds meer ‘uithollen’.

Foto: copyright ok. Gecheckt 09-11-2022

Recensie | De economie van goed en kwaad

, door

RECENSIE - In ‘De economie van goed en kwaad’ houdt de Tsjechische econoom Tomás Sedlácek een gedreven en goed onderbouwd pleidooi om de ethische kant van de economie weer in ere te herstellen, schrijft Hans Beerends.

Economen gaan uit van data en statistieken, verwerken deze in een computermodel en de uitkomsten worden gepresenteerd als objectieve waardevrije adviezen. Morele overwegingen of ideologische vooronderstellingen spelen volgens hen geen enkele rol. Uitkomsten van het wiskundige onderzoek zijn onweerlegbare feiten waar de goegemeente het mee moet doen, of men dat nu leuk vindt of niet.

Volgens de Tsjechische econoom Tomás Sedlácek, schrijver van het boek De economie van goed en kwaad, is hier sprake van een verloedering van de economische wetenschap. Economen gaan zijns inziens wel degelijk uit van ideologische vooronderstellingen, alleen worden die niet benoemd. Ondertussen gaan zij, als ware het een vanzelfsprekendheid, uit van de vooronderstelling van de noodzaak van economische groei en van de vooronderstelling dat groei beperkt kan worden tot het meten van materiële zaken.

Volgens Sedlácek is economie echter bij uitstek een sociale wetenschap die zich van oudsher, in samenspraak met andere disciplines, bezighield met morele vragen. De huidige economische wetenschap heeft zich echter opgesloten in een ivoren toren en laat discussies over goed en kwaad over aan anderen.

Foto: copyright ok. Gecheckt 23-11-2022

Verkwikkend rebels

, door

RECENSIE - Itai Agur is econoom. Hij werkte bij het IMF, de Nederlandse Bank en de Europese Centrale Bank. met enige nadruk stelt hij dat zijn boekje “Voorbij de heilige huisjes van de Nederlandse economie” alleen zijn eigen inzichten bevat.

Dat is te snappen. Buitenhof had afgelopen zondag weer een gebruikelijke deskundige in Sweder van Wijnbergen. Wat hij zei had ik net gelezen bij Agur. Zijn toon is studentikoos: “Ik ben daarom zo langzamerhand bezorgd dat ik na het uitgeven van dit boek gelyncht ga worden door makelaars. Vandaar nu even een alinea ter zelfbescherming.” (p.101)
Natuurlijk, het is allemaal al zo vaak beweerd: onze belachelijke subsidie op schulden voor eigen woningen, onze merkwaardige mengvormen van egalitaire en ongelijkheidvergrotende mechanismen. Maar laten we ons laten bijlichten door karaktervolle jonge honden als Itai Agur en de gebruikelijke deskundigen in alle rust met pensioen sturen. De gangbare journalistiek wordt geeuwverwekkend saai.

Agur schrijft over de crisis in de eurozone, toezicht op banken en huizen, belastingen, pensioenen, onderwijs, gezondheidszorg, de haalbaarheid van zijn voorstellen en visies. Agur wil de wereld veranderen door “fundamentele hervormingen”. Onze regering meent dat te doen, maar Agur en ik vinden het minder dan klein bier. Een open denkwijze voltrekt zich per definitie buiten het politieke speelveld, zegt Agur. Dat lijkt me een strategische mistaxatie. Foutloos is het boekje ook niet, maar dat geeft niets, want zijn tekst is overtuigend en scherp, verkwikkend rebels. En de keuze van onderwerpen is zeer trefzeker. Ik geef een paar voorbeelden.

Euro en EU

Steun ons!

Mededeling

De redactie van Sargasso bestaat uit een club vrijwilligers. Naast zelf artikelen schrijven struinen we het internet af om interessante artikelen en nieuwswaardige inhoud met lezers te delen. We onderhouden zelf de site en houden als moderator een oogje op de discussies. Je kunt op Sargasso terecht voor artikelen over privacy, klimaat, biodiversiteit, duurzaamheid, politiek, buitenland, religie, economie, wetenschap en het leven van alle dag.

Om Sargasso in stand te houden hebben we wel wat geld nodig. Zodat we de site in de lucht kunnen houden, we af en toe kunnen vergaderen (en borrelen) en om nieuwe dingen te kunnen proberen.

Foto: Frans Schouwenburg (cc)

Nu de olieprijs zo hard daalt, gaat de benzineprijs dan mee?

, door

DATA - Jawel, de olieprijs daalt. Laagste niveau sinds eind 2010! En gelijk komt weer de opmerking: maar de benzineprijs daalt vast niet zo snel.

Dus moeten we toch maar weer eens een oud onderzoek nieuw leven in blazen.

Gelijk maar beginnen met de grafiek die we hebben bijgewerkt tot aan deze week.

olie_vs_benzine_2007w48_2014w42b_475
U ziet, de benzineprijs blijft altijd gewoon meebewegen. Uiteraard vaak met een beetje vertraging. Maar die vertraging is juist groter wanneer de olieprijs omhoog gaat dan wanneer deze daalt.

Bij dit verhaal is het goed om een aantal zaken te weten.

Ten eerste gaat het bij de olieprijs in de media altijd over de prijs in dollars, terwijl u aan de pomp in euro’s afrekent. Koersschommelingen kunnen de daling (of stijging) in euro’s soms veel minder laten zijn. Relevant voor de oliemaatschappijen die de kosten moeten berekenen.

Ten tweede zit er altijd een vertraging tussen het kopen van olie op ‘de markt’ en het moment dat die olie als benzine uit uw lokale pomp komt.

Ten derde is oliesamenstelling van benzine hier in west Europa ongeveer 70% Brent en 30% WTI. Dus een extreme daling van WTI hoeft hier niet gelijk heel veel effect te hebben.

Foto: Sargasso achtergrond wereldbol

KORT | Wens te kopen bereikt nieuw dieptepunt

, door

DATA - Uit de cijfers van de Eigen Huis marktindicator blijkt dat op dit moment slechts een op de drie personen de voorkeur heeft voor een koopwoning. Dit is minder dan de helft van het aantal mensen dat in februari 2008 aangaf de voorkeur te geven aan een eigen woning boven een huurwoning. Hiermee is een voorlopig dieptepunt bereikt in de geneigdheid om te kopen.

De voorkeur voor huren bereikt overigens geen hoogtepunt, omdat het aantal mensen dat ‘het even niet weet’ is toegenomen. Zowel het niveau van de huren als de rechten van huurders zijn afgelopen jaren verslechterd in de hoop mensen terug te bewegen richting een koopwoning. Dit lijkt dus beperkt effect te sorteren.

Via Woningmarktcijfers.

Lezen: Bedrieglijk echt, door Jona Lendering

Mededeling

Bedrieglijk echt gaat over papyrologie en dan vooral over de wedloop tussen wetenschappers en vervalsers. De aanleiding tot het schrijven van het boekje is het Evangelie van de Vrouw van Jezus, dat opdook in het najaar van 2012 en waarvan al na drie weken vaststond dat het een vervalsing was. Ik heb toen aangegeven dat het vreemd was dat de onderzoekster, toen eenmaal duidelijk was dat deze tekst met geen mogelijkheid antiek kon zijn, beweerde dat het lab uitsluitsel kon geven.

Waan van de dag

‘Schaduwelite beschermt banken’

, door

Klinkt dit als aluhoedjesmateriaal? Ja, dit klinkt als aluhoedjesmateriaal, maar het wordt wél gezegd door hoogleraar Ewald Engelen. En die is volgens mij geen fantast:

Een ‘schaduwelite’ heeft er met lobbyen en dreigementen, chantage en leugens voor gezorgd dat beperkingen van de bankensector na de crisis werden gestopt of afgezwakt.

Dat zegt financieel geograaf Ewald Engelen in zijn nieuwe boek ‘De schaduwelite’. Volgens hem heeft deze groep ervoor gezorgd dat maatregelen om de banken en andere financiële instellingen aan banden te leggen uitbleven of sneuvelden.

Engelens schaduwelite bestaat onder anderen uit de voormalige en huidige burgemeester van Amsterdam, Job Cohen en Eberhard van der Laan, de voormalige Amsterdamse wethouders Lodewijk Asscher en Maarten van Poelgeest en landelijke politici, bankiers en toezichthouders op de financiële sector.

Foto: International Monetary Fund (cc)

Een oncontroversiële Nobelprijs

, door

ACHTERGROND - Jean Tirole won maandag de Nobelprijs voor economie. Niemand misgunt hem dat.

Nobelprijzen in de economie zijn soms controversieel. Vorig jaar bijvoorbeeld was onder de Nobelprijswinnaars de bedenker van de ‘efficiënte markthypothese’. Sommige mensen zagen dat als een miskleun, vlak na een financiële crisis die het tegendeel van die efficiëntie leek aan te tonen.

Van zulke controverse is dit jaar geen sprake. Ten eerste staat de kracht van de inzichten van Jean Tirole buiten kijf. Ik zal zijn contributies op het gebied van marktorganisatie en regulering niet beschrijven, dat heeft de Nobelprijscommissie hier al gedaan. Als bewijs volstaat dat waarschijnlijk geen enkele actieve econoom zoveel topartikelen heeft gepubliceerd als Tirole. Het is misschien wel een beetje verrassend dat hij als enige in dit vakgebied is gelauwerd, maar de meest voor de hand liggende co-winnaar en co-auteur, Jean-Jacques Laffont, overleed tien jaar geleden.

Ten tweede is Tirole in de economenwereld een beetje van iedereen. Doordat hij algemene principes van de speltheorie op een groot aantal gebieden en markten heeft toegepast, kennen velen economen zijn werk. De laatste vijftien jaar heeft hij daarnaast een serie invloedrijke artikelen geschreven op het snel groeiende gebied van de intersectie tussen psychologie en economie, waar hij strategische interacties tussen de verschillende motivaties in onszelf modelleert. Vele economiestudenten, waaronder ikzelf, zijn bovendien opgegroeid met zijn standaardwerk Game Theory (met Drew Fudenberg).

Quote du Jour

Quote du Jour | Bouw aan het subsidie-infuus

, door

QUOTE -

Wil je doorstroming op de woningmarkt? Dan moet je weer minstens 50 miljoen euro in die pot storten. Zo’n dertienduizend jonge huishoudens konden hierdoor toch een woning kopen. Dat draagt uiteindelijk ook weer bij aan de werkgelegenheid

Aldus Maxime Verhagen, voorzitter Bouwend Nederland.
Net als banken vindt de bouwsector dat ze voor het overleven subsidie nodig hebben. BTW op arbeid in bouw zit op 6% (regeling verlengd) en schenkingen tot een ton zijn nog tot eind dit jaar heffingsvrij. Gewoon indirecte subsidie, alleen mag het niet zo heten.
En waarom wel keihard de culturele sector snoeien en niet de bouw, die meegeholpen heeft aan de huizenprijszeepbel?

Waan van de dag

Europese beurzen opnieuw hard onderuit

, door

Vanwege de nieuwe inflatiecijfers. Die liggen rond de nul procent, of zijn zelfs negatief.

En dat is om verschillende redenen slecht nieuws, niet in het minst omdat een lage of negatieve inflatie ervoor zorgt dat schulden steeds minder dragelijk worden, wat tot besparingen leidt om de schulden te kunnen aflossen, die op hun beurt de bestedingen omlaag duwen.

En die lagere bestedingen zorgen dan weer voor een stokkende economische groei, oplopende werkloosheid, minder inkomsten, relatief hogere schulden, etc., etc. Een vicieuze cirkel dus.

Lezen: De BVD in de politiek, door Jos van Dijk

Mededeling

Tot het eind van de Koude Oorlog heeft de BVD de CPN in de gaten gehouden. Maar de dienst deed veel meer dan spioneren. Op basis van nieuw archiefmateriaal van de AIVD laat dit boek zien hoe de geheime dienst in de jaren vijftig en zestig het communisme in Nederland probeerde te ondermijnen. De BVD zette tot tweemaal toe personeel en financiële middelen in voor een concurrerende communistische partij. BVD-agenten hielpen actief mee met geld inzamelen voor de verkiezingscampagne. De regering liet deze operaties oogluikend toe. Het parlement wist van niets.

Vorige Volgende