Een oncontroversiële Nobelprijs

Jean Tirole won maandag de Nobelprijs voor economie. Niemand misgunt hem dat. Nobelprijzen in de economie zijn soms controversieel. Vorig jaar bijvoorbeeld was onder de Nobelprijswinnaars de bedenker van de 'efficiënte markthypothese'. Sommige mensen zagen dat als een miskleun, vlak na een financiële crisis die het tegendeel van die efficiëntie leek aan te tonen. Van zulke controverse is dit jaar geen sprake. Ten eerste staat de kracht van de inzichten van Jean Tirole buiten kijf. Ik zal zijn contributies op het gebied van marktorganisatie en regulering niet beschrijven, dat heeft de Nobelprijscommissie hier al gedaan. Als bewijs volstaat dat waarschijnlijk geen enkele actieve econoom zoveel topartikelen heeft gepubliceerd als Tirole. Het is misschien wel een beetje verrassend dat hij als enige in dit vakgebied is gelauwerd, maar de meest voor de hand liggende co-winnaar en co-auteur, Jean-Jacques Laffont, overleed tien jaar geleden.

Door: Foto: International Monetary Fund (cc)
Quote du Jour

Quote du jour | Moral indignation

, door

In Europe, austerity policies have been driven less by economic analysis than by Germany’s moral indignation over the notion that irresponsible borrowers might not face the full consequences of their actions.

So the policy response to a crisis of excessive debt has, in effect, been a demand that debtors pay off their debts in full. What does history say about that strategy? That’s easy: It doesn’t work.

[…] it has been very hard to get either the policy elite or the public to understand that sometimes debt relief is in everyone’s interest. Instead, the response to poor economic performance has essentially been that the beatings will continue until morale improves.

Doneer!

Mededeling

Sargasso is een laagdrempelig platform waarop mensen kunnen publiceren, reageren en discussiëren, vanuit de overtuiging dat bloggers en lezers elkaar aanvullen en versterken. Sargasso heeft een progressieve signatuur, maar is niet dogmatisch. We zijn onbeschaamd intellectueel en kosmopolitisch, maar tegelijkertijd hopeloos genuanceerd. Dat betekent dat we de wereld vanuit een bepaald perspectief bezien, maar openstaan voor andere zienswijzen.

In de rijke historie van Sargasso – een van de oudste blogs van Nederland – vind je onder meer de introductie van het liveblog in Nederland, het munten van de term reaguurder, het op de kaart zetten van datajournalistiek, de strijd voor meer transparantie in het openbaar bestuur (getuige de vele Wob-procedures die Sargasso gevoerd heeft) en de jaarlijkse uitreiking van de Gouden Hockeystick voor de klimaatontkenner van het jaar.

Foto: DennisM2 (cc)

Too big to fail

, door

ANALYSE - Financiële crises zijn niets nieuws. Toch was de impact van de crisis van 2008 groter dan ooit. Dit heeft te maken met de ontwikkeling die banken de laatste decennia hebben doorgemaakt. Hoe konden banken uitgroeien tot de bijna almachtige instellingen die het nu zijn? En wat betekent dat voor de consequenties van crises?

Prof. Dr. Joost Jonker (Economische en Sociale Geschiedenis, UU en Bedrijfsgeschiedenis, UvA) stelt dat we crises goed kunnen omschrijven, maar nooit volledig kunnen verklaren. Voorspellen is al helemaal een stap te ver.

Ingrediënten van een crisis

‘De ene crisis is de andere niet,’ zegt Jonker, ‘maar er zijn wel overeenkomsten.’ Zo zijn er een aantal standaard ingrediënten die je in elke crisis terugziet.

Eerst is er een kunstmatige piek in de prijzen van een vermogensbestanddeel, bijvoorbeeld van tulpen tijdens de tulpenmanie in 1637, of de internetbubbel eind jaren negentig. De prijzen worden omhoog gestuwd door beleggers naar een prijs die het product helemaal niet waard is. Totdat er een kantelpunt komt, dan knalt de prijs naar beneden. Door de prijsval ontstaat er een loop op contant geld, dat waardevast is, en lenen mensen elkaar geen geld meer uit. Het krediet droogt op waardoor financiële instellingen failliet gaan. Dan volgt er een neerwaartse spiraal van prijzen, vertrouwen en krediet en loopt de economische activiteit terug: recessie.

Foto: Heiloo Online (cc)

Almere boekt af maar wil door startersleningen volle mep krijgen

, door

ANALYSE - Omdat Almere geen verliezen wil nemen op haar grondposities, moeten burgers met een informatie-achterstand worden verleid om te dure huizen te kopen.

Almere heeft besloten om een deel van haar grondposities met bouwbestemming te herwaarderen naar landbouwgrond. Hiermee wordt de grond op de balans in een klap 104 miljoen euro minder waard dan de ongeveer 500 miljoen waarvoor het in de boeken stond. Ik heb geen specifieke informatie over de boekwaarde van kavels in Almere maar voor heel Nederland geldt dat een vierkante meter landbouwgrond 5,50 euro kost en dezelfde vierkante meter met bouwbestemming 413 euro.

Een woordvoerder van de gemeente liet me weten dat dit niet betekent dat vraagprijzen zullen worden aangepast.

Afwaardering

Als je onvoldoende aannemelijk maakt (lezen!) aan de accountant dat er binnen afzienbare tijd gebouwd gaat worden op kavels, stellen de regels nu eenmaal dat de grond voor een lager bedrag op de balans moeten komen. Woningcorporaties nemen minder kavels af omdat ze weinig geld hebben vanwege de verhuurdersheffing en niet meer in het lucratieve vrije sector segment mogen bouwen. Commerciële projectontwikkelaars en investeerders werpen zich niet op om het gat te vullen. Zij weten immers dat bij een prijsdaling van 20% op de koopmarkt de bouwgrond zeker het dubbele moet worden verlaagd in prijs.

Lezen: De BVD in de politiek, door Jos van Dijk

Mededeling

Tot het eind van de Koude Oorlog heeft de BVD de CPN in de gaten gehouden. Maar de dienst deed veel meer dan spioneren. Op basis van nieuw archiefmateriaal van de AIVD laat dit boek zien hoe de geheime dienst in de jaren vijftig en zestig het communisme in Nederland probeerde te ondermijnen. De BVD zette tot tweemaal toe personeel en financiële middelen in voor een concurrerende communistische partij. BVD-agenten hielpen actief mee met geld inzamelen voor de verkiezingscampagne. De regering liet deze operaties oogluikend toe. Het parlement wist van niets.

Waan van de dag

Over de werkelijke kosten van windenergie

, door

De afgelopen weken ontstond er beroering over berekeningen van het CPB waaruit zou blijken dat we geld toe moeten leggen op windenergie. In de discussie hier op Sargasso bleek dat de berekeningen misleidend waren: milieueffecten van conventionele energie waren immers niet meegenomen.

We worden op onze wenken bediend door een rapport van Ecofys voor de Europese Commissie. En wat blijkt, windenergie is inderdaad het buitenbeentje. Maar dan wel het goedkoopste buitenbeentje.

Foto: Christian van Elven (cc)

IMF: maak bestaande aflossingsvrije hypotheken duurder

, door

NIEUWS - IMF bracht maandag een rapport uit over de financiële gezondheid van Nederland. In grote lijnen lijkt het of men gewoon de boodschap van het kabinet samenvat over de woningmarkt: ‘meer duidelijkheid en vertrouwen waardoor prijzen weer stijgen’.

De meningen lopen echter uiteen als het gaat om huishoudschulden. Het kabinet heeft dan wel annuïtair aflossen min of meer verplicht voor nieuwe hypotheken en het schroeft stukje bij beetje de maximale lening ten opzichte van de waarde van een woning terug, het IMF stelt voor ook bestaande hypotheken aan te pakken en vindt de huidige Loan-to-Value (LTV) nog te hoog.

Zo valt te lezen dat met een hogere risico opslag voor aflossingsvrije hypotheken vaker zou worden gekozen voor een hypotheek die wordt afgelost. Omdat dat bij nieuwe gevallen altijd het geval is, bedoelt men hier dus dat bestaande aflossingsvrije hypotheken duurder moeten worden gemaakt.

Om daarnaast financiële risico’s voor banken te beperken, zouden ook de leningen ten opzichte van de waarde van de woning omlaag moeten, naar zo’n 80%. Als de overheid nu vast duidelijkheid zou geven dat na 2018 mensen 20% eigen geld mee moeten nemen (ex. kosten koper) zouden zij nog tijd hebben om hiervoor te sparen, aldus het IMF.

Foto: Sargasso achtergrond wereldbol

Je kan beter postzegels sparen

, door

DATA - Een tweet waarin een verkoper grapte over winst maken met 200 postzegels leidde tot een kort onderzoek. En wat blijkt, je kan beter je geld stoppen in postzegels dan op een spaarrekening zetten. Tenminste, als je de laatste twaalf jaar als uitgangspunt neemt.

Kocht je in 2002 een zegel voor 39 eurocent (nu een 1 zegel) zou die nu 64 cent waard zijn. De spaarrekening had je niet verder gebracht dan 54 cent. En als je de recente verhogingen ziet, gaat het alleen maar harder.

Update 7 oktober: PostNL heeft de tarieven voor 2015 bekend gemaakt. Dan wordt het 69 cent. Onderstaande grafiek is daarop aangepast.

spaarpostzegels_2015_475

Opmerkingen:
– Het historisch rendement komt over die periode neer op ongeveer 4,2% per jaar, maar dat biedt natuurlijk geen garantie
– In 2002 kon je natuurlijk nog geen ‘1 zegel’ kopen die bruikbaar blijft. Dus dit gaat alleen op als je het nu doet en er niets verandert.

Steun ons!

Mededeling

De redactie van Sargasso bestaat uit een club vrijwilligers. Naast zelf artikelen schrijven struinen we het internet af om interessante artikelen en nieuwswaardige inhoud met lezers te delen. We onderhouden zelf de site en houden als moderator een oogje op de discussies. Je kunt op Sargasso terecht voor artikelen over privacy, klimaat, biodiversiteit, duurzaamheid, politiek, buitenland, religie, economie, wetenschap en het leven van alle dag.

Om Sargasso in stand te houden hebben we wel wat geld nodig. Zodat we de site in de lucht kunnen houden, we af en toe kunnen vergaderen (en borrelen) en om nieuwe dingen te kunnen proberen.

Waan van de dag

Waarom freelance journalistiek in Vlaanderen niet loont

, door

Kranten- en tijdschriftenuitgevers schotelen freelance schrijvers een standaardcontract voor met bizar lage tarieven.

Door de financiële vergoeding voor bewezen diensten te rubriceren als ‘auteursrechten’ wordt de belasting omzeild, en zo kunnen de tarieven laag worden gehouden.

Maar de Belgische belastingdienst denkt daar anders over en zadelt freelancers op met naheffingen en boetes van tienduizenden euro’s.

Waan van de dag

Coca Cola’s voorkeur voor de wegwerpverpakking

, door

Eerder deze week schreven we over het afkopen van het statiegeldsysteem bij Lidl en Aldi met behulp van verplichte afvalstoffenbijdragen. Vandaag beschrijft Jesse Frerik op Follow The Money de achterliggende motivatie van Coca Cola. Moraal van het verhaal: wegwerpverpakkingen leveren Coca Cola een sterkere marktpositie op ten opzichte van hun bottelaars en u betaald de rekening voor afvalverwerking dubbel en dwars. Aan de ene kant via hogere belastingen en aan de andere kant met uw tijd (als u meedoet met de periodieke acties om zwerfafval op te ruimen.

Waan van de dag

Het ging een paar uurtjes lang beter op de woningmarkt

, door

Je huis wordt meer waard – behalve als je op Texel woont, kopte het NRC vandaag:

Na jaren van crisis gaat het eindelijk – voorzichtig – beter met de huizenmarkt. “Een soort prop is van de markt geschoten”, zei een opgeluchte voorzitter Ger Hukker van makelaarsvereniging NVM bij de presentatie van de vorige kwartaalcijfers, in juli. Vandaag presenteert de NVM de nieuwste cijfers. Hoe staat de woningmarkt ervoor?

Quote du Jour

Quote du jour | Ongelijkheidspopulisme

, door

In linkse kringen is het bon ton om te roepen dat de ongelijkheid groeit. […] Dit ongelijkheidspopulisme kan met feiten worden weerlegd.

Arno Scheepers, VVD-raadslid in Hilversum, in de Volkskrant.

Kom maar op dan, zou ik zeggen:

Eind 2013 heeft het CBS aan de hand van de gini-coëfficiënt, de internationale maatstaf voor inkomensongelijkheid, aangetoond dat die sinds 2000 nagenoeg ongewijzigd is gebleven.

En wat heeft de Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid daar in juni van dit jaar over gezegd?

Vorige Volgende