Kiezen en Delen | Pay what you want

Verschillende Nederlandse ondernemers experimenteren met pay-what-you-want betalingssystemen. Een sympathiek concept, maar loont het ook? In Rotterdam opende deze zomer het Geefcafe haar deuren, een Pay-What-Yo-Want (PWYW) restaurant waar je zelf kiest hoeveel je betaalt voor je eten: 20 euro, 10 euro, of gewoon helemaal niets. PWYW is een idee dat langzaam aan populariteit wint, nadat Radiohead in 2007 haar album In Rainbows via PWYW aanbood op internet. Amsterdam heeft al sinds vorig jaar een PWYW koffiehuis/lunchroom op de Albert Kuypstraat met de welluidende naam TRUST. Op haar website wordt het betaalconcept met grote welsprekendheid aangekondigd:

Door: Foto: copyright ok. Gecheckt 06-11-2022

Quote du jour | Verplaatsen

[…] de ongemakkelijke waarheid is dat steeds meer mensen werk doen waar we eigenlijk prima zonder kunnen. Voor deze mensen geldt dat, als ze plotseling stoppen met hun werk, ze de wereld niet armer, lelijker of leger achterlaten. Denk aan de handige beurshandelaar die rijk wordt ten koste van een of ander pensioenfonds. Denk aan de slimme advocaat die eindeloos procedeert tegen een ander bedrijf. Of denk aan de briljante copywriter die de slogan van het jaar verzint, waardoor een concurrent failliet gaat.

Het zijn stuk voor stuk mensen die geen welvaart creëren, maar vooral verplaatsen.

Natuurlijk is de scheiding tussen creëren en verplaatsen niet absoluut. In veel banen gebeurt het allebei. Zo is er geen twijfel aan dat de financiële sector kan bijdragen aan onze welvaart (en andere sectoren beter kan laten functioneren). Maar de banken zijn inmiddels zo groot dat veel van hun activiteit puur verplaatsend is geworden, of zelfs vernietigend. De explosieve groei van het bankwezen heeft de koek niet groter gemaakt, maar grotendeels opgeslokt.

Steun ons!

De redactie van Sargasso bestaat uit een club vrijwilligers. Naast zelf artikelen schrijven struinen we het internet af om interessante artikelen en nieuwswaardige inhoud met lezers te delen. We onderhouden zelf de site en houden als moderator een oogje op de discussies. Je kunt op Sargasso terecht voor artikelen over privacy, klimaat, biodiversiteit, duurzaamheid, politiek, buitenland, religie, economie, wetenschap en het leven van alle dag.

Om Sargasso in stand te houden hebben we wel wat geld nodig. Zodat we de site in de lucht kunnen houden, we af en toe kunnen vergaderen (en borrelen) en om nieuwe dingen te kunnen proberen.

Foto: Armin Kübelbeck, CC-BY-SA, Wikimedia Commons

De eurocrisis is weer terug: Frankrijk is de zondebok

ANALYSE - Mathijs Bouman heeft gereageerd op mijn stuk van afgelopen donderdag over de ‘creditcardmetafoor’ die hij gebruikt voor het Franse begrotingstekort. Ik reageer op zijn verdediging: misleidende beeldspraak wordt vaak gebruikt om beleid te verantwoorden. Met economie heeft dit niets te maken.

Afgelopen donderdag schreef ik een kort stukje over de manier waarop Mathijs Bouman berichtte over de Franse begrotingscrisis in het RTL Nieuws van woensdagavond. Ik val in mijn stukje wat fel uit naar Bouman. Ik wil benadrukken dat mijn kritiek niet specifiek tegen hem is gericht maar tegen de berichtgeving over economie in het algemeen. Anderzijds is het wel zo dat hij daarin een prominente plaats heeft. Daarom is het volgens mij wel terecht om Bouman als voorbeeld aan de kaak te stellen.

Ik wil in dit artikel reageren op zijn verdediging van de creditcardmetafoor. Ik zal in dit en enkele vervolgartikelen duidelijk maken dat de berichtgeving over Frankrijk (en begrotingstekorten in het algemeen) erg eenzijdig is en waarom het een gevolg en geen oorzaak is van de eurocrisis.

De creditcardmetafoor

De creditcardmetafoor van Bouman komt er op neer dat we ons moeten ‘voorstellen [dat we] sinds we de euro hebben eigenlijk één gezin [zijn] in Europa met één creditcard’. Je moet dan afspraken maken over het gebruik daarvan anders kom je als gezin snel rood te staan. ‘Als je je daar niet aan houdt, als zoontje of als moeder of als vader, dan krijg je een straf. Zo’n stelsel hoort er bij als je één munt hebt.’

Foto: copyright ok. Gecheckt 09-11-2022

Recensie | De economie van goed en kwaad

RECENSIE - In ‘De economie van goed en kwaad’ houdt de Tsjechische econoom Tomás Sedlácek een gedreven en goed onderbouwd pleidooi om de ethische kant van de economie weer in ere te herstellen, schrijft Hans Beerends.

Economen gaan uit van data en statistieken, verwerken deze in een computermodel en de uitkomsten worden gepresenteerd als objectieve waardevrije adviezen. Morele overwegingen of ideologische vooronderstellingen spelen volgens hen geen enkele rol. Uitkomsten van het wiskundige onderzoek zijn onweerlegbare feiten waar de goegemeente het mee moet doen, of men dat nu leuk vindt of niet.

Volgens de Tsjechische econoom Tomás Sedlácek, schrijver van het boek De economie van goed en kwaad, is hier sprake van een verloedering van de economische wetenschap. Economen gaan zijns inziens wel degelijk uit van ideologische vooronderstellingen, alleen worden die niet benoemd. Ondertussen gaan zij, als ware het een vanzelfsprekendheid, uit van de vooronderstelling van de noodzaak van economische groei en van de vooronderstelling dat groei beperkt kan worden tot het meten van materiële zaken.

Volgens Sedlácek is economie echter bij uitstek een sociale wetenschap die zich van oudsher, in samenspraak met andere disciplines, bezighield met morele vragen. De huidige economische wetenschap heeft zich echter opgesloten in een ivoren toren en laat discussies over goed en kwaad over aan anderen.

Doneer!

Sargasso is een laagdrempelig platform waarop mensen kunnen publiceren, reageren en discussiëren, vanuit de overtuiging dat bloggers en lezers elkaar aanvullen en versterken. Sargasso heeft een progressieve signatuur, maar is niet dogmatisch. We zijn onbeschaamd intellectueel en kosmopolitisch, maar tegelijkertijd hopeloos genuanceerd. Dat betekent dat we de wereld vanuit een bepaald perspectief bezien, maar openstaan voor andere zienswijzen.

In de rijke historie van Sargasso – een van de oudste blogs van Nederland – vind je onder meer de introductie van het liveblog in Nederland, het munten van de term reaguurder, het op de kaart zetten van datajournalistiek, de strijd voor meer transparantie in het openbaar bestuur (getuige de vele Wob-procedures die Sargasso gevoerd heeft) en de jaarlijkse uitreiking van de Gouden Hockeystick voor de klimaatontkenner van het jaar.

‘Kloof tussen man en vrouw op arbeidsmarkt kleiner’

Zo bericht de Volkskrant. Dat geldt echter niet voor de economische kloof:

De kloof tussen man en vrouw is in Nederland weer iets afgenomen. Meer vrouwen hebben politieke macht gekregen en er studeren nóg meer vrouwen dan mannen. Maar de economische kloof is alleen maar verder gegroeid.

Omringende landen doen het relatief beter, waardoor Nederland weer een plaatsje is gezakt op de gelijkheidsindex.

Verder:

Bij het huidige tempo is de kloof in Nederland pas over 81 jaar weggewerkt, stelt het WEF.

Foto: copyright ok. Gecheckt 23-11-2022

Verkwikkend rebels

RECENSIE - Itai Agur is econoom. Hij werkte bij het IMF, de Nederlandse Bank en de Europese Centrale Bank. met enige nadruk stelt hij dat zijn boekje “Voorbij de heilige huisjes van de Nederlandse economie” alleen zijn eigen inzichten bevat.

Dat is te snappen. Buitenhof had afgelopen zondag weer een gebruikelijke deskundige in Sweder van Wijnbergen. Wat hij zei had ik net gelezen bij Agur. Zijn toon is studentikoos: “Ik ben daarom zo langzamerhand bezorgd dat ik na het uitgeven van dit boek gelyncht ga worden door makelaars. Vandaar nu even een alinea ter zelfbescherming.” (p.101)
Natuurlijk, het is allemaal al zo vaak beweerd: onze belachelijke subsidie op schulden voor eigen woningen, onze merkwaardige mengvormen van egalitaire en ongelijkheidvergrotende mechanismen. Maar laten we ons laten bijlichten door karaktervolle jonge honden als Itai Agur en de gebruikelijke deskundigen in alle rust met pensioen sturen. De gangbare journalistiek wordt geeuwverwekkend saai.

Agur schrijft over de crisis in de eurozone, toezicht op banken en huizen, belastingen, pensioenen, onderwijs, gezondheidszorg, de haalbaarheid van zijn voorstellen en visies. Agur wil de wereld veranderen door “fundamentele hervormingen”. Onze regering meent dat te doen, maar Agur en ik vinden het minder dan klein bier. Een open denkwijze voltrekt zich per definitie buiten het politieke speelveld, zegt Agur. Dat lijkt me een strategische mistaxatie. Foutloos is het boekje ook niet, maar dat geeft niets, want zijn tekst is overtuigend en scherp, verkwikkend rebels. En de keuze van onderwerpen is zeer trefzeker. Ik geef een paar voorbeelden.

Euro en EU

Doe het veilig met NordVPN

Sargasso heeft privacy hoog in het vaandel staan. Nu we allemaal meer dingen online doen is een goede VPN-service belangrijk om je privacy te beschermen. Volgens techsite CNET is NordVPN de meest betrouwbare en veilige VPN-service. De app is makkelijk in gebruik en je kunt tot zes verbindingen tegelijk tot stand brengen. NordVPN kwam bij een speedtest als pijlsnel uit de bus en is dus ook geschikt als je wil gamen, Netflixen of downloaden.

‘Het kabinet ontwikkelt plannen om groei aantal zzp’ers in te dammen’

Aldus het FD:

Het kabinet ontwikkelt plannen om de groei van het aantal zzp’ers in te dammen: fiscale faciliteiten als de belastingaftrek voor zelfstandigen moeten verdwijnen en voor werkgevers wordt het minder aantrekkelijk om zzp’ers in te huren.

Het aantal zelfstandigen zonder personeel (zzp) groeit hard. Van 632.000 in 2009 naar 800.000 dit jaar en bij ongewijzigd beleid naar één miljoen in 2020. Daardoor stijgen ook de kosten voor de schatkist: zzp’ers maken gebruik van fiscale faciliteiten als de zelfstandigen- en startersaftrek, en de winstvrijstelling voor het midden- en kleinbedrijf. Omdat zelfstandigen minder belasting betalen dan werknemers, maar wel beroep doen op een deel van de sociale zekerheid, is de angst dat zij het stelsel steeds meer ‘uithollen’.

‘Schaduwelite beschermt banken’

Klinkt dit als aluhoedjesmateriaal? Ja, dit klinkt als aluhoedjesmateriaal, maar het wordt wél gezegd door hoogleraar Ewald Engelen. En die is volgens mij geen fantast:

Een ‘schaduwelite’ heeft er met lobbyen en dreigementen, chantage en leugens voor gezorgd dat beperkingen van de bankensector na de crisis werden gestopt of afgezwakt.

Dat zegt financieel geograaf Ewald Engelen in zijn nieuwe boek ‘De schaduwelite’. Volgens hem heeft deze groep ervoor gezorgd dat maatregelen om de banken en andere financiële instellingen aan banden te leggen uitbleven of sneuvelden.

Engelens schaduwelite bestaat onder anderen uit de voormalige en huidige burgemeester van Amsterdam, Job Cohen en Eberhard van der Laan, de voormalige Amsterdamse wethouders Lodewijk Asscher en Maarten van Poelgeest en landelijke politici, bankiers en toezichthouders op de financiële sector.

Quote du Jour | Bouw aan het subsidie-infuus

QUOTE -

Wil je doorstroming op de woningmarkt? Dan moet je weer minstens 50 miljoen euro in die pot storten. Zo’n dertienduizend jonge huishoudens konden hierdoor toch een woning kopen. Dat draagt uiteindelijk ook weer bij aan de werkgelegenheid

Aldus Maxime Verhagen, voorzitter Bouwend Nederland.
Net als banken vindt de bouwsector dat ze voor het overleven subsidie nodig hebben. BTW op arbeid in bouw zit op 6% (regeling verlengd) en schenkingen tot een ton zijn nog tot eind dit jaar heffingsvrij. Gewoon indirecte subsidie, alleen mag het niet zo heten.
En waarom wel keihard de culturele sector snoeien en niet de bouw, die meegeholpen heeft aan de huizenprijszeepbel?

Europese beurzen opnieuw hard onderuit

Vanwege de nieuwe inflatiecijfers. Die liggen rond de nul procent, of zijn zelfs negatief.

En dat is om verschillende redenen slecht nieuws, niet in het minst omdat een lage of negatieve inflatie ervoor zorgt dat schulden steeds minder dragelijk worden, wat tot besparingen leidt om de schulden te kunnen aflossen, die op hun beurt de bestedingen omlaag duwen.

En die lagere bestedingen zorgen dan weer voor een stokkende economische groei, oplopende werkloosheid, minder inkomsten, relatief hogere schulden, etc., etc. Een vicieuze cirkel dus.

Lezen: De BVD in de politiek, door Jos van Dijk

Tot het eind van de Koude Oorlog heeft de BVD de CPN in de gaten gehouden. Maar de dienst deed veel meer dan spioneren. Op basis van nieuw archiefmateriaal van de AIVD laat dit boek zien hoe de geheime dienst in de jaren vijftig en zestig het communisme in Nederland probeerde te ondermijnen. De BVD zette tot tweemaal toe personeel en financiële middelen in voor een concurrerende communistische partij. BVD-agenten hielpen actief mee met geld inzamelen voor de verkiezingscampagne. De regering liet deze operaties oogluikend toe. Het parlement wist van niets.

Lezen: Bedrieglijk echt, door Jona Lendering

Bedrieglijk echt gaat over papyrologie en dan vooral over de wedloop tussen wetenschappers en vervalsers. De aanleiding tot het schrijven van het boekje is het Evangelie van de Vrouw van Jezus, dat opdook in het najaar van 2012 en waarvan al na drie weken vaststond dat het een vervalsing was. Ik heb toen aangegeven dat het vreemd was dat de onderzoekster, toen eenmaal duidelijk was dat deze tekst met geen mogelijkheid antiek kon zijn, beweerde dat het lab uitsluitsel kon geven.

Vorige Volgende