Woorden: is de sociale huisvesting afgeschaft

Het is hier vaker besproken: je moet zorgvuldig zijn met woorden, want ze hebben invloed op de manier waarop je denkt. Woorden betekenen iets, in een sociale context. Het onderwerp is ineens weer actueel, nu het plan Wonen 4.0 de aandacht trekt.  Daarin schetsen de Vereniging Eigen Huis, de Woonbond, Aedes en NVM hun visie op een integrale hervorming van de woningmarkt.

Mij ontregelde het begrip “marktconforme huren”, niet voor het eerst. Als dat echt waar zou zijn, zou de sociale huisvesting afgeschaft zijn. Ik vond de primair gereserveerd reactie van Jaques Monasch dan ook wel op zijn plaats. Is het de bedoeling de sociale woningsector af te schaffen? Dan is het wat moeilijk de deelname van Woonbond en Aedes aan dit plan te verklaren. Waarom wijkt de taal zo sterk van de werkelijkheid af?

In het plan zijn marktconforme huren een huurniveau “waarbij er een reële verhouding is tussen prijs, kwaliteit en vraag”. “Uiterlijk na dertig jaar zijn de huren vrij” , als er gesproken kan worden van een evenwichtige marktsituatie, aldus het rapport.

Maar dat is natuurlijk net waarom het gaat. Die evenwichtige marktsituatie was en is er niet. En het begrip “marktsituatie” is al even diffuus. Heb je het dan ook over inkomensverdeling, inkomensongelijkheid? “ Inkomensherverdeling is geen doel van dit plan”, aldus het rapport. Aha, nu snap ik het. De Woonbond en Aedes hebben de sociale inspiratie van zijn ideologische lading ontdaan en doen daarom mee aan de afschaffing van de sociale woningbouw.

Doe het veilig met NordVPN

Sargasso heeft privacy hoog in het vaandel staan. Nu we allemaal meer dingen online doen is een goede VPN-service belangrijk om je privacy te beschermen. Volgens techsite CNET is NordVPN de meest betrouwbare en veilige VPN-service. De app is makkelijk in gebruik en je kunt tot zes verbindingen tegelijk tot stand brengen. NordVPN kwam bij een speedtest als pijlsnel uit de bus en is dus ook geschikt als je wil gamen, Netflixen of downloaden.

Steun ons!

De redactie van Sargasso bestaat uit een club vrijwilligers. Naast zelf artikelen schrijven struinen we het internet af om interessante artikelen en nieuwswaardige inhoud met lezers te delen. We onderhouden zelf de site en houden als moderator een oogje op de discussies. Je kunt op Sargasso terecht voor artikelen over privacy, klimaat, biodiversiteit, duurzaamheid, politiek, buitenland, religie, economie, wetenschap en het leven van alle dag.

Om Sargasso in stand te houden hebben we wel wat geld nodig. Zodat we de site in de lucht kunnen houden, we af en toe kunnen vergaderen (en borrelen) en om nieuwe dingen te kunnen proberen.

Foto: Riccardof (cc)

Europees energiegevecht over schaliegas

Schaliegas is aardgas dat wordt gewonnen uit gesteente. Het is een nieuwe fossiele energiebron die alleen ten koste van ernstige vervuiling aangeboord kan worden. In veel landen is er dan ook hevig verzet tegen de winning van schaliegas. In Nederland zijn proefboringen in de Brabantse gemeente Boxtel omstreden. Minister Verhagen besloot proefboringen tot dit najaar op te schorten en kondigde een onafhankelijk onderzoek aan, maar onlangs bleek dat dit niet geldt voor alle soorten boringen. Deze maand werd bekend dat Frankrijk, Bulgarije, Roemenië en Tsjechië om milieuredenen hebben besloten het boren naar schaliegas op te schorten. In Tsjechië is een moratorium afgekondigd om de nodige maatregelen ter bescherming van het milieu te kunnen nemen. Maar de milieubeweging hoopt op een definitief verbod. Polen staat voor een groot dilemma. Het land heeft enorme voorraden van schaliegas en zou op den duur minder afhankelijk worden van Rusland als dat gas gewonnen zou kunnen worden. Maar als de anti-schaliegas stemming in Europa doorzet zou Brussel daar wel eens een stokje voor kunnen steken. Oekraïne, dat voor zijn energievoorziening ook graag wat minder afhankelijk is van grote broer Rusland zal geen last krijgen van de EU. Onlangs sloten Shell en Chevron in dit land contracten voor de exploitatie van schaliegas in 2018. Shell hoeft voor zijn reputatie als milieuvervuiler niet te vrezen. Die is toch al kapot. Wat gaat Europa doen? Er worden rapporten geschreven, zegt men. In het Europees Parlement heeft het Poolse lid van de milieucommissie Boguslaw Sonik, partijgenoot van premier Tusk, het standpunt ingenomen dat er geen aanvullende regelgeving nodig is. Zijn Nederlandse collega Bas Eickhout van de Groene fractie vindt het echter onverantwoord dat er bij de boringen naar schaliegas chemicaliën de grond in worden gespoten waarvan de effecten op mens en milieu vooralsnog onbekend zijn. Hij vond vorig najaar al dat de Europese Commissie een moratorium op de winning van schaliegas moet afkondigen. De Commissie is in elk geval tegen een verbod, met steun van Eickhout’s CDA-collega in het Europees Parlement Van Nistelrooij.

Consumentenvertrouwen. Best belangrijk?

Aan het begin van elke maand worden duizend Nederlanders opgebeld door iemand van het CBS. ‘Zou ik u enkele vragen mogen stellen in het kader van ons Consumenten Conjunctuuronderzoek?’ Wat het CBS wil weten is hoe ‘de Nederlander’ tegen ‘de economie’ aankijkt. ‘Wat vindt u van de ontwikkeling van de algemene economische situatie? Is het de afgelopen 12 maanden beter of slechter geworden in Nederland? En hoe zal het het komende jaar gaan?’ Daarnaast wil het CBS weten hoe ‘de Nederlander’ tegen zijn eigen financiële situatie aankijkt en of hij van plan is om binnenkort een flatscreen of wasdroger aan te schaffen. Het CBS husselt dan volgens een vast procedé de pessimistische en optimistische antwoorden door elkaar en voilà, het consumentenvertrouwen is daar in één elegant cijfertje – deze maand ‘-38’ en dat is laag.

Persoonlijk zou ik het moeilijk vinden om antwoord op die vragen te moeten geven. Moeilijk omdat ik echt niet weet wat met ‘de algemene economische situatie’ bedoeld wordt, laat staan hoe die zich zal ontwikkelen. En moeilijk omdat ik weet dat mijn voorspelling of voornemen consequenties hebben voor de banen van hardwerkende Nederlanders.

Dat laatste is misschien overdreven. Ten eerste ben ik geen Warren Buffett of president van de Nederlandse Bank, wier woorden altijd meteen een beetje werkelijkheid worden (Nout Wellink moest dus wel liegen). En ten tweede is bekend dat het consumentenvertrouwen eigenlijk achter de feiten aanloopt, het is een ‘lagging’ en niet een ‘leading indicator’. Dat zie je ook wel in bovenstaand grafiekje (toch?). Het hobbelt achter beurskoersen, inflatie, werkloosheid en huizenprijzen aan. Consumenten beschikken vaak later over relevante informatie, en hebben allerlei ingesleten gewoontes die niet een-twee-drie mee veranderen met de economische ‘fundamentals’. Het consumentenvertrouwen is gewoon niet echt een goede voorspeller van de daadwerkelijke consumptie. En mijn aankondiging dat ik dit jaar geen flatscreen ga kopen betekent eigenlijk ook niet zoveel – misschien geef ik wel meer uit aan  chocola of kleren om mijn pessimisme wat te verzachten.

Doneer!

Sargasso is een laagdrempelig platform waarop mensen kunnen publiceren, reageren en discussiëren, vanuit de overtuiging dat bloggers en lezers elkaar aanvullen en versterken. Sargasso heeft een progressieve signatuur, maar is niet dogmatisch. We zijn onbeschaamd intellectueel en kosmopolitisch, maar tegelijkertijd hopeloos genuanceerd. Dat betekent dat we de wereld vanuit een bepaald perspectief bezien, maar openstaan voor andere zienswijzen.

In de rijke historie van Sargasso – een van de oudste blogs van Nederland – vind je onder meer de introductie van het liveblog in Nederland, het munten van de term reaguurder, het op de kaart zetten van datajournalistiek, de strijd voor meer transparantie in het openbaar bestuur (getuige de vele Wob-procedures die Sargasso gevoerd heeft) en de jaarlijkse uitreiking van de Gouden Hockeystick voor de klimaatontkenner van het jaar.

Lezen: Venus in het gras, door Christian Jongeneel

Op een vroege zomerochtend loopt de negentienjarige Simone naakt weg van haar vaders boerderij. Ze overtuigt een passerende automobiliste ervan om haar mee te nemen naar een afgelegen vakantiehuis in het zuiden van Frankrijk. Daar ontwikkelt zich een fragiele verstandhouding tussen de twee vrouwen.

Wat een fijne roman is Venus in het gras! Nog nooit kon ik zoveel scènes tijdens het lezen bijna ruiken: de Franse tuin vol kruiden, de schapen in de stal, het versgemaaide gras. – Ionica Smeets, voorzitter Libris Literatuurprijs 2020.

Foto: Sargasso achtergrond wereldbol

To ESM or not to ESM?

In de Tweede Kamer wordt gisteren en vandaag gediscussieerd over de ondertekening van het verdrag voor het Europese Steunfonds. Ondertekening betekent dat Nederland voor maximaal 40 miljard euro aangeslagen kan worden om landen in de eurozone te helpen die in economische problemen komen. Ik maak me zorgen over de kwaliteit van het debat. Politici die zeggen dat ze moeilijke keuzes maken doen dat juist niet en zadelen de burger met de rekening op. Moeten we nu wel of niet ondertekenen? Het gaat om veel geld. Er is wel degelijk een oplossing voor de eurocrisis, maar dan moet er echt gekozen worden, namelijk vóór de euro.

Mogelijk kwam Tony Van Dijck van de PVV nog het dichtst bij de waarheid toen hij er schande van sprak dat de ECB meer dan 1000 miljard euro aan Spaanse en Italiaanse obligaties heeft uitgeven zonder dat het ook maar iets heeft geholpen. De rente in Spanje is namelijk weer flink aan het stijgen. Hoe dicht hij bij de waarheid zat zal ik straks uitleggen.

Het dieptepunt van de avond was CDA Kamerlid Blanksma. Zij zette nog eens keurig de clichés die ik vorige week besprak (en een paar andere) op een rij: (ik parafraseer) Begroting op orde, schulden kan je niet met schulden goed maken, schuld mag je niet door schuiven aan onze kinderen, we moeten hervormen zodat de economie weer groeit. Even daarvoor sprak ze als schooljuffrouw de Kamer nog even toe: er moeten strenge maatregelen genomen worden tegen landen die de boel op hun beloop hebben gelaten. Desnoods moeten ze onder financiële curatele geplaatst worden. Uh? Landen onder curatele?

Piraterij schaadt de filmindustrie nauwelijks

Het illegaal downloaden en kopieëren van films zou de filmindustrie om zeep helpen. Het was dan ook makkelijk scoren toen deze week bekend werd dat het bioscoopbezoek in Europa ondanks de crisis nog steeds licht stijgt. Hoezo schade?
Maar de reacties waren terecht. Te korte periode om iets over te zeggen en hoe zit het met de verkoop- en verhuurmarkt?
Dus op zoek naar data.

Eerst maar eens het langjarige verloop van het bezoek aan de bioscoop in Europa:

Lijkt me duidelijk dat het bioscoopbezoek in Europa niet merkbaar te lijden heeft onder piraterij. Maar hoe zit het dan met de verkoop en verhuur? Een andere bron bracht uitkomst:

In deze cijfers is, zover ik kan nagaan, geen rekening gehouden met de speciale tv-kanalen met films die diverse kabelmaatschappijen tegenwoordig tegen extra betaling aanbieden. Wel met video-on-demand.
Het wekt dan toch wel de indruk dat er na het topjaar 2004 significant minder in films wordt omgezet. Vooral de huurmarkt moet het ontgelden.
Daar staat tegenover dat de omzet nog altijd meer dan 50% hoger ligt dan eind vorige eeuw.

Maar er ontbreekt een stukje van de puzzel. De eerste grafiek ging namelijk alleen over aantallen bezoekers, de tweede over geld. Dat maakt moeilijk vergelijken.
Helaas heeft het instituut van de eerste grafiek alleen van de laatste jaren ook omzetcijfers. Daar valt echter wel ongeveer ontwikkeling van het gemiddelde prijskaartje uit af te leiden. Als we die trend gebruiken om bezoekcijfers uit het verleden in geld uit te drukken, geeft dat in ieder geval een indruk. Vervolgens combineren we die cijfers met de verkoop/verhuurcijfers van hierboven:

Lezen: Bedrieglijk echt, door Jona Lendering

Bedrieglijk echt gaat over papyrologie en dan vooral over de wedloop tussen wetenschappers en vervalsers. De aanleiding tot het schrijven van het boekje is het Evangelie van de Vrouw van Jezus, dat opdook in het najaar van 2012 en waarvan al na drie weken vaststond dat het een vervalsing was. Ik heb toen aangegeven dat het vreemd was dat de onderzoekster, toen eenmaal duidelijk was dat deze tekst met geen mogelijkheid antiek kon zijn, beweerde dat het lab uitsluitsel kon geven.

Foto: Sargasso achtergrond wereldbol

Markt koopwoningen Nederland verliest 7 jaar

DATA - De markt voor koopwoningen in Nederland is afgelopen maand teruggevallen tot het niveau van precies 7 jaar geleden. CBS geeft iedere keer een vergelijking van een maand met dezelfde maand een jaar geleden. Maar daardoor is het grote plaatje niet duidelijk. Als we van hetzelfde CBS de prijsindexcijfers per maand over langere tijd in een grafiek stoppen, zie je duidelijk waar de markt staat:


En iedere maand dat het blijft dalen, gaan we ook nog minimaal een maand verder terug in de tijd. Dus na de zomer mogelijk al 8 jaar verloren.

Foto: Sargasso achtergrond wereldbol

Pakken wat je pakken kan

Met een serie webcasts scherpen we in de aanloop naar het Nationaal Privacy Debat op 11 juni alvast de meningen. Onder leiding van journalist Brenno de Winter kruisen steeds enkele deskundigen de degens over een aspect van het thema privacy. In deze tweede video buigen Maurice Wessling (beleidsadviseur Consumentenbond), Jan Willem Alphenaar (kenner van social media) en Simon Hania (Director Privacy and Data Protection bij TomTom) zich over de omgang van bedrijven met persoonlijke gegevens. Ze bepleiten vooral duidelijkheid en eenvoud voor de consument. “Er zit geen goede rem op het verzamelen van data. Binnen de wettelijke kaders is het toch: je kunt pakken wat je pakken kan.”

Kijk ‘m hier in de volle breedte.

Lezen: De BVD in de politiek, door Jos van Dijk

Tot het eind van de Koude Oorlog heeft de BVD de CPN in de gaten gehouden. Maar de dienst deed veel meer dan spioneren. Op basis van nieuw archiefmateriaal van de AIVD laat dit boek zien hoe de geheime dienst in de jaren vijftig en zestig het communisme in Nederland probeerde te ondermijnen. De BVD zette tot tweemaal toe personeel en financiële middelen in voor een concurrerende communistische partij. BVD-agenten hielpen actief mee met geld inzamelen voor de verkiezingscampagne. De regering liet deze operaties oogluikend toe. Het parlement wist van niets.

Doneer!

Sargasso is een laagdrempelig platform waarop mensen kunnen publiceren, reageren en discussiëren, vanuit de overtuiging dat bloggers en lezers elkaar aanvullen en versterken. Sargasso heeft een progressieve signatuur, maar is niet dogmatisch. We zijn onbeschaamd intellectueel en kosmopolitisch, maar tegelijkertijd hopeloos genuanceerd. Dat betekent dat we de wereld vanuit een bepaald perspectief bezien, maar openstaan voor andere zienswijzen.

In de rijke historie van Sargasso – een van de oudste blogs van Nederland – vind je onder meer de introductie van het liveblog in Nederland, het munten van de term reaguurder, het op de kaart zetten van datajournalistiek, de strijd voor meer transparantie in het openbaar bestuur (getuige de vele Wob-procedures die Sargasso gevoerd heeft) en de jaarlijkse uitreiking van de Gouden Hockeystick voor de klimaatontkenner van het jaar.

Foto: Sargasso achtergrond wereldbol

Het clichémannetje

Marike Stellinga twitterde afgelopen woensdag: Ik kan het niet meer horen, dat ‘de economie kapot bezuinigen’. Nieuw cliché. Oké, dat is een cliché maar daarom is het nog niet vanzelf onwaar. Het beste voorbeeld van het “kapot bezuinigen” van een economie is natuurlijk Griekenland, maar op dit moment gebeurt het ook in Spanje, Portugal en Ierland. En vergeet vooral ook het Verenigd Koninkrijk niet.

Maar laten we even afzien van het waarheidsgehalte en ons concentreren op clichés in het algemeen. Een mooie demonstratie van cliché gebruik gaf Mark Rutte afgelopen woensdag in het programma Gesprek met de minister-president. Daarin struikel je bij wijze van spreken over de clichés … oh wacht, dat is ook een cliché … en dan vooral clichés van het onware soort, die gebaseerd zijn op misverstanden. Zullen we dan maar eens?

Bekijk eerst zelf het interview:

Get Microsoft Silverlight
Bekijk de video in andere formaten.

Ik heb een paar fragmenten in het gesprek uitgelicht. Ik bespreek ze niet in de oorspronkelijke volgorde. Benadrukking in de citaten is van mij. De tekst kunt u op mijn blog in de juiste volgorde en in context nalezen.

Cliché 1: de financiën op orde brengen

Meerdere keren heeft Mark Rutte het over het ‘onder controle brengen” van de overheidsfinanciën. Bijvoorbeeld in:

Consumptietaks levert wél veel op

Vorige week betoogden Timor El-Dardiry en ik op de site van de Volkskrant dat we eigenlijk af zouden moeten van de belasting op arbeid, ten faveure van een progressieve belasting op consumptie. De redenering is simpel: arbeid zou je niet moeten willen belasten, en consumptie van statusgoederen – want die zou worden geraakt – kun je wél belasten, omdat dat uiteindelijk de sociale rangorde in tact laat. Daarbij zou zo’n consumptietaks goed zijn voor het milieu en de financiele armslag van huishoudens,  zwartsparen tegengaan en – belangrijk – progressiever zijn dan de BTW.

Michiel Hennink, politicoloog (in spé), schreef gisteren op vk.nl dat hij het enthousiasme voor dit plan van ons, maar ook van The Economist, niet begreep. De taks zou namelijk moeilijk te innen zijn en sowieos weinig opleveren, maar het zou ook niet duurzaam zijn, slecht voor de economie en de statuszucht van de moderne mens niet veranderen. Toch even een reactie, en hopelijk een voortzetting van de discussie.

Hennink denkt dat, als we ons in ons plan slechts op de groep ‘exorbitant rijke consumenten’ willen richten, het niks oplevert en dat de taks dus noodgedwongen de ‘ gewone’ burger met een ordinaire lastenverzwaring opzadelt. Maar wij willen juist géén lastenverzwaring: de consumptietaks moet de belasting op arbeid vervangen, en zal in oplopende schijven worden geïnd.

Foto: Sargasso achtergrond wereldbol

Onze handel kan overstap naar Drachme wel hebben

DATA - De Grieken zijn klaar met het dwingende Europa. De kans wordt steeds groter dat iedereen in Griekenland weer met Drachmes moet gaan betalen. Een gedevalueerde Drachme, dat wel. Ook de internationale handel zal hierdoor wel even flink verstoord raken. Griekenland is vergeleken met andere Europese landen gelukkig geen grote handelspartner van Nederland.

We exporteerden in 2011 voor ongeveer 2,3 miljard euro naar de Grieken. Dat is 0,77 procent van de 302 miljard die we in totaal naar Europese landen uitvoerden. Naar Duitsland exporteerden we in 2011 voor 97 miljard, naar Frankrijk voor 36 miljard. (Bron: CBS)

De belangrijkste uitvoerproducten zijn varkens- en rundvlees, melk,  chemische producten en elektrische apparaten. De uitvoer naar Griekenland is de laatste jaren dalende. In 2008 werd er nog voor 2,6 miljard naar de het mediterrane land uitgevoerd.

Vanuit Griekenland voerden wij in 2011 voor ongeveer 487 miljoen euro producten in, dat is 0,25 procent van de invoer uit alle EU-landen bij elkaar.

We voeren vooral veel voedsel in, tomaten het meeste, maar ook perziken en olijven. Fetakaas, traditioneel uit Griekenland afkomstig, zijn we de afgelopen jaren minder gaan invoeren.

Leve het Scandinavische model

Ons sociale stelsel staat onder druk. In de politiek lijkt het om de keuze te gaan tussen het neoliberale model, of dat model dat de sociaal democraten bepleiten, het Rijnlandmodel. Volgens Klokwerk kan er veel beter gekozen worden voor een derde optie, het zogenaamde Scandinavische model. Dit is beter uitvoerbaar, levert meer vrijheid op en is het meest sociaal.

Het Angelsaksisch model

Dit is het model waar verstokte neoliberalen, zoals in Nederland doorgaans de VVD, nog steeds heilig in geloven. Volgens dit model betalen werknemers en werkgevers weinig premie. Arbeid is dus goedkoop, en het loont. Daarbij kennen werknemers echter maar weinig ontslagbescherming, en is er maar een minimaal vangnet.

Het belangrijkste argument voor dit model:  hiermee kunnen werkgevers goed inspringen op de veranderende (internationale) markt en dus goed concurreren. Maar ook werknemers profiteren van die flexibiliteit. Doordat de doorstroming snel gaat kunnen ze makkelijk van baan wisselen, en toetreders tot de arbeidsmarkt hebben evenveel perspectief als mensen die al een baan hebben.

Er zit echter ook een groot nadeel aan dit model. Een economie die zo in elkaar steekt geeft maar weinig zekerheid en stabiliteit. Wie zijn baan verliest, ook al is het buiten zijn schuld, gaat in inkomen hard achteruit. Ook op collectief niveau is dat nadelig. Wanneer er iets van crisis uitbreekt raakt gelijk de hele maatschappij in een diep dal, want mensen geven collectief ook niets meer uit. Daarbij zullen de banken niet graag hypotheken verstrekken aan mensen met weinig inkomenszekerheid, wat weer slecht is voor de bestedingen. En doen ze dat toch… enfin, wat er dan gebeurt, dat hebben we met de huidige crisis hopelijk wel geleerd.

Vorige Volgende