NIEUWS - De Nieuwe Pers wordt de groenste krant van Nederland. De digitale opvolger van De Pers combineert gratis dagelijks nieuws, een betaald weekendmagazine en persoonlijke abonnementen op journalisten. De Nieuwe Pers zamelt via het crowdfunding platform Oneplanetcrowd geld in voor de online doorstart in januari 2013.
Tot het eind van de Koude Oorlog heeft de BVD de CPN in de gaten gehouden. Maar de dienst deed veel meer dan spioneren. Op basis van nieuw archiefmateriaal van de AIVD laat dit boek zien hoe de geheime dienst in de jaren vijftig en zestig het communisme in Nederland probeerde te ondermijnen. De BVD zette tot tweemaal toe personeel en financiële middelen in voor een concurrerende communistische partij. BVD-agenten hielpen actief mee met geld inzamelen voor de verkiezingscampagne. De regering liet deze operaties oogluikend toe. Het parlement wist van niets.
COLUMN - Amerika is gewoon een geweldig land, meent de herintredende Sargassoblogger rc. In zijn nieuwe rubriek Notes from New Netherlands zal hij zijn liefde en ergenissen bezingen. Vandaag het eerste deel: waarom we allemaal intens van de Verenigde Staten moeten houden.
Met de Amerikaanse presidentsverkiezingen in het zicht, verbaast mij steeds weer de obsessie van de Nederlandse media met Amerika. Verkiezingen in Duitsland, Frankrijk of Rusland, worden nauwelijks dieper besproken dan wat er van de telex van het ANP rolt, maar over de Amerikaanse verkiezingen hoor je uit en ter na de ene na de andere deskundige zijn anekdotisch mening uit de doeken doen op radio, tv en in de krant. Waarom in godsnaam?
De Amerikaan kent zonder blikken en blozen het antwoord wel: cause America is thé greatest country in thé world. De bewondering voor Amerika, hoewel die niet graag volmondig wordt toegegeven in Nederland of Europa, komt natuurlijk niet uit de lucht vallen. Ondanks tientallen jaren van linkse doembeelden over Amerika tijdens en na de Koude Oorlog, en ondanks dat je doorgaans alleen maar de doorsnee massacultuur uit Amerika (betaalbare, zo Nederlands zijn we dan weer wel) voor je kiezen krijgt. Waarom die enorme aandacht voor Amerika? Omdat Amerika simpelweg een geweldig land is, en de Amerikaan een bewonderenswaardig mens.
ACHTERGROND - Duizenden mensen leven in zorgwekkende omstandigheden, maar krijgen geen ondersteuning omdat ze elke vorm van zorg vermijden. Bemoeizorgteams proberen dat te veranderen. Zij zoeken mensen op en bieden actief hun hulp aan, maar werkt het ook?
Hij is een bekende verschijning voor degene die ‘s ochtends wel eens door het stadspark van een grote stad fietst: de verwarde, wat vermagerde man die je schuchter vanonder een dekzeil aankijkt, met argwanende ogen en een hoofd vol geklitte haren. En veel mensen kennen in eigen stad of dorp wel een buurtgenoot, waar het onkruid in de voortuin tot aan de eerste verdieping reikt en de lege kratten pils, een winkelwagen en een fiets, zonder voorwiel, op de betegeling door elkaar op de grond liggen. Maar wat weten we eigenlijk van deze mensen? Waarom leven zij in vaak kommervolle omstandigheden en zouden ze het op prijs stellen als je ze hulp aanbiedt? De bemoeizorg meent van wel.
Bemoeizorg helpt!
Al ruim twintig jaar bestaan er in Nederland bemoeizorgprogramma’s voor mensen die ondanks hun beroerde levensomstandigheden geen contact hebben met de reguliere hulpverlening zoals de geestelijke gezondheidszorg, verslavingszorg of het maatschappelijk werk. In deze programma’s worden cliënten opgezocht door bemoeizorgers nadat er een melding is gedaan door bijvoorbeeld familie, buren of woningbouw. Bemoeizorgers verlenen vervolgens laagdrempelige, praktische hulp in de eigen leefomgeving van cliënten. Met als doel hen na een aantal maanden door te kunnen verwijzen naar reguliere voorzieningen.
Sargasso is een laagdrempelig platform waarop mensen kunnen publiceren, reageren en discussiëren, vanuit de overtuiging dat bloggers en lezers elkaar aanvullen en versterken. Sargasso heeft een progressieve signatuur, maar is niet dogmatisch. We zijn onbeschaamd intellectueel en kosmopolitisch, maar tegelijkertijd hopeloos genuanceerd. Dat betekent dat we de wereld vanuit een bepaald perspectief bezien, maar openstaan voor andere zienswijzen.
In de rijke historie van Sargasso – een van de oudste blogs van Nederland – vind je onder meer de introductie van het liveblog in Nederland, het munten van de term reaguurder, het op de kaart zetten van datajournalistiek, de strijd voor meer transparantie in het openbaar bestuur (getuige de vele Wob-procedures die Sargasso gevoerd heeft) en de jaarlijkse uitreiking van de Gouden Hockeystick voor de klimaatontkenner van het jaar.
NIEUWS - Het was een schande dat Willem Holleeder bij College Tour zou zitten, riep half Nederland, inclusief De Telegraaf. Maar misdaadjournalist John van den Heuvel blijkt eerder dit jaar Holleeder half om een interview gesmeekt te hebben, zonder resultaat.
ACHTERGROND - Bijna dertig jaar geleden heeft het kabinet Lubbers I de marktwerking in de openbare dienstverlening geïntroduceerd. Onderzoek naar privatisering, verzelfstandiging en marktprikkels in de ouderenzorg en het hoger onderwijs wijst uit dat de verwachtingen nog niet zijn waargemaakt, schrijft onderzoeker Anna de Zeeuw.
Bij de introductie van marktwerking leefden er bij politiek en dienstverleners hoge verwachtingen. Marktwerking zou ten goede komen aan een groter kostenbewustzijn, productinnovatie, en meer keuzevrijheid. En inderdaad, de ouderenzorg en het hoger onderwijs gingen ‘bedrijfsmatiger’ werken, al bleef de overheid, ondanks het proces van privatisering en verzelfstandiging, een stevig stempel op de sectoren drukken.
Fusies en protocollen
Wat uit mijn onderzoek naar percepties van marktwerking en kwaliteit in de periode 1982-2008 sterk naar voren komt, is dat de (landelijke) overheid de ouderenzorg en het hoger onderwijs vooral is gaan sturen via strakke protocollen en processen. Dat doet ze als opdrachtgever en financier vooraf en als kwaliteitsinspecteur achteraf. De overheid wil hoe dan ook controle houden op de dienstverlening en de kwaliteit ervan. Wat daarbij meespeelde was de publieke verontwaardiging over managers die vooral goed voor zichzelf (en hun salaris) zouden zorgen.
Een tweede opvallende ontwikkeling in de ouderenzorg en het hoger onderwijs is dat er door de marktwerking een proces op gang is gekomen van fusie en concentratie. Het aantal maatschappelijke dienstverleners nam af en als gevolg daarvan groeide de omvang van de instellingen fors. En deze dienstverlenende ‘molochs’ begonnen zich voornamelijk te richten op rendement en protocollen: in het hoger onderwijs hanteert men bijvoorbeeld de termen ‘studierendement’, ‘doorstroomsnelheid’ en bindende accreditatiekaders.
ANALYSE - Een minister van Internationale Samenwerking zou handelsbelangen en ontwikkelingssamenwerking goed kunnen laten samen gaan, schreef Jeroen van Gerven vorige week op Sargasso. Handel als speerpunt in OS-beleid is echter al lang de ingezette koers. Dat dit ten koste kan gaan van duurzame ontwikkeling, betoogt Suzanne Kröger. Geld dat bedoeld is voor armoedebestrijding, wordt gebruikt om de verduurzaming van multinationals te financieren.
In 2007 sloot toenmalig minister Koenders de Schokland-akkoorden met diverse publieke en private spelers. De traditionele hulprelaties moesten worden omgebogen; het bedrijfsleven kreeg een grotere rol om het bereiken van de millenniumdoelen dichterbij te brengen. Public Private Partnerships werden de manier om de soms wat verstofte OS-clubs te laten samenwerken met het efficiënt opererende bedrijfsleven. Een duidelijke win-win situatie, iedereen was laaiend enthousiast. Een lijn die nog steviger werd doorgezet door het eerste Kabinet-Rutte.
In deze periode werd ook het Initiatief Duurzame Handel (IDH) opgericht. Het doel: de internationale handel van grondstof tot eindproduct verduurzamen. Terwijl de grote ontwikkelingsorganisaties werden gekort, kreeg het IDH een ruim 20 miljoen euro per jaar om samen met multinationals als Akzo Nobel en Unilever de wereldwijde handelsketens groener te maken. ‘Dat draagt bij aan het wereldwijd bestrijden van armoede, bescherming van het milieu, en maakt duurzame handel tot norm’, valt te lezen op de IDH-website.
Dat kan! Sargasso is een collectief van bloggers en we verwelkomen graag nieuw blogtalent. We plaatsen ook regelmatig gastbijdragen. Lees hier meer over bloggen voor Sargasso of over het inzenden van een gastbijdrage.
DOCUMENTAIRE - Dagelijks wordt Herman Sier herinnerd aan de reis die hij een maand geleden maakte naar Nigeria. Niet door de naderende uitzending van de documentaire over die reis (“Hallo wereld, hier Olieramp”, vrijdagavond om 21:15 uur op Nederland 2), maar door de enorme verschillen tussen daar en hier waar hij elke dag tegenaan loopt.
Dat besef ik elke keer dat ik de wc doorspoel, met water dat zwaarder gecontroleerd is en een betere kwaliteit heeft dan bronwater in het restaurant of uit de winkel. Doet me telkens weer denken aan die moeder die we spraken bij die waterput bij het plaatsje K-dere in Nigeria. Ondanks de gore stank en smaak van het water uit die put, drinken zij en haar jonge kinderen daarvan.
Natuurlijk vermoedt ze dat het ongezond en gevaarlijk is, want ze heeft in haar omgeving steeds meer kinderen ziek zien worden. Maar ze moet wel, er is niets anders. Wij weten hóe ongezond en gevaarlijk het is: in een rapport van het milieubureau van de VN staat gedocumenteerd dat er tot 900 maal de norm aan benzeen in het drinkwater is aangetroffen.
Dat herinnert me aan een heel ander verschil: hoe anders gaan we hier om met vervuiling! Neem het olielek in Barendrecht, geconstateerd op 11 juli dit jaar. De NAM schreef het volgende in haar eigen nieuwsbrief:
DATA - Overheid blij, universiteiten blij, want de Nederlandse universiteiten doen het beter op de Times Higher Education (THE) World University Rankings. Maar hoe serieus kan je die nemen?
Universiteiten zijn grote, complexe organisaties. Die worden niet zomaar binnen een jaar veel beter of slechter. Maar de ranglijst van THE laat enorme sprongen zien. Zo ging de Erasmus Universiteit in één jaar van plaats 157 naar plaats 72.
Statistisch en wetenschappelijk is zo’n sprong niet hard te maken. Als je alle universiteiten van Nederland die alle drie de jaren een plaats hadden in die ranglijst laat zien in een grafiek, is het helemaal ongeloofwaardig.
Neem dan liever deze Shanghai ranglijst. Daar is het verloop veel geleidelijker en daarmee realistischer.
INTERVIEW - Op Sargasso besteden we regelmatig aandacht aan hoe onze privacy gevaar loopt in de digitale samenleving. Filmmaker Peter Vlemmix wilde voor een veel groter publiek duidelijk maken hoe onze privacy vrijwel dagelijks geschonden wordt. Daarom maakte hij de film Panopticon, die deze maand zijn online première beleeft.
In de achttiende eeuw ontwierp de Engelse filosoof Jeremy Bentham een gebouw voor instituties waar de bewoners continu in de gaten gehouden konden worden, zonder dat ze wisten wanneer. Hij noemde het Panopticon, het alziende oog. Bewoners van zulke instituties zouden nul privacy hebben.
Filmmaker Peter Vlemmix zag in onze huidige digitale samenleving steeds meer parallellen met Benthams Panopticon. De technologische ontwikkelingen van de laatste decennia maken het voor overheden, bedrijven en kwaadwillende individuen mogelijk onze privacy in grote mate te schenden. In een documentaire van één uur laat Vlemmix zien op wat voor manieren overheden en bedrijven ons persoonlijk leven binnen kunnen dringen en bespreekt hij met onder andere internetjournalist Alexander Klöpping en advocate Inez Weski wat dat voor onze privacy betekent.
‘Als je in Nederland naar de psychiater gaat, wordt dat vastgelegd in een DBC (Diagnose Behandeling Combinatie, red.) en wordt dat gedeeld met je zorgverzekeraar. Die kan dus herleiden waar jij voor bij de psychiater bent geweest. Dat vond ik heel raar,’ zegt Vlemmix aan het begin van ons gesprek in café Olivier in Utrecht. ‘Net als dat enorme netwerk van camera’s dat overal hangt. Ik vond dat interessant en wilde dat uitzoeken. Dus ben ik met een aantal mensen die ik ken om tafel gaan zitten om deze documentaire te maken.’
NIEUWS - Door soldaten een spelletje te laten spelen op hun smartphones, wil het Amerikaanse leger soldaten met Post Traumatisch Stress Syndroom opsporen, om ze zo goed te kunnen behandelen. Drie softwarebedrijven zijn gevraagd zo’n spelletje te ontwerpen.
Oktober-filmtip voor alle outdoorfanaten, liefhebbers van extreme sports en avonturiers: bezoek de European Outdoor Film Tour.
Waan je een ware waaghals tijdens een serie korte documentairefilms over vrije (en soms een beetje lijpe) geesten die extreme sporten op een extreme manier beoefenen. Dit jaar stort je onder andere in een ‘wing suit’ de diepte in, raas je met snowboards en mountainbikes van bergen, of beklim je ze juist, jaag je in een kano door een kolkende rivier, doorkruis je het desolate Victoria Island en wandel je over een wiebelige ‘slack line’ boven diepe afgronden.
Bekijk de EOFT-trailer en stort je in het avontuur! Medio tot eind oktober trekt EOFT door bioscoopzalen in Nederland.
Kan je niet wachten? Kijk dan eens naar deze video, waarin Danny Macaskill zich een kunstenaar op de fiets toont, tegen de achtergrond van prachtig Edinburgh, op mooie en toepasselijke muziek (“Every occasion I’ll be ready for the funeral”) van Band of Horses. Of kijk naar Alex Honnold die Big Walls beklimt zonder touw en klimgordel.
Sargasso heeft privacy hoog in het vaandel staan. Nu we allemaal meer dingen online doen is een goede VPN-service belangrijk om je privacy te beschermen. Volgens techsite CNET is NordVPN de meest betrouwbare en veilige VPN-service. De app is makkelijk in gebruik en je kunt tot zes verbindingen tegelijk tot stand brengen. NordVPN kwam bij een speedtest als pijlsnel uit de bus en is dus ook geschikt als je wil gamen, Netflixen of downloaden.
Bedrieglijk echt gaat over papyrologie en dan vooral over de wedloop tussen wetenschappers en vervalsers. De aanleiding tot het schrijven van het boekje is het Evangelie van de Vrouw van Jezus, dat opdook in het najaar van 2012 en waarvan al na drie weken vaststond dat het een vervalsing was. Ik heb toen aangegeven dat het vreemd was dat de onderzoekster, toen eenmaal duidelijk was dat deze tekst met geen mogelijkheid antiek kon zijn, beweerde dat het lab uitsluitsel kon geven.