Het komt niet vaak voor dat ik jaloers ben op mensen die in een commissie zitten, maar dat geldt wel voor de Ad Hoc Committee on AI Use in Teaching, Learning, and Research van het Massachusetts Institute of Technology. Zij schreven een rapport over AI in het onderwijs. Voor zover commissies ooit de goede toon kunnen aanslaan is dat deze commissie volgens mij gelukt.
Het is een kwestie waar iedereen in het onderwijs mee worstelt. Op de basisscholen is het geloof ik nog niet heel urgent, maar daarna is toch de vraag: wat moeten we met kunstmatige intelligentie? Wat staan we studenten toe, maar ook wat staan we docenten toe? Hoe gaan we om met het feit dat hier een technologie nu al een paar jaar lang tot steeds verbazingwekkender zaken in staat lijkt die tot een paar jaar geleden nog exclusief aan mensen was voorbehouden? Je met een druk op de knop resultaten krijgt die wij altijd hebben gepretendeerd aan te leren en die we nu ook nog steeds als toetsing gebruiken.
Hét antwoord hebben de collega’s van het MIT niet. Hét antwoord kan ook niet gegeven worden zolang er minstens ieder kwartaal wel weer een doorbraak komt – die machines bijvoorbeeld zelfstandig een wiskundig bewijs kunnen vinden, of er juist blijkt dat de grote bedrijven onder druk van de EU allemaal watermerken in hun teksten zetten, zodat kan worden aangetoond dat ze kunstmatig gegenereerd zijn. Je kunt geen vaste koers zetten op een schip in de storm.
De eerste twee meta-aanbevelingen die de commissie doet zijn dan ook: wees nederig en wees stoutmoedig. Nederig, omdat we zo weinig weten; stoutmoedig, omdat we ondanks die geringe kennis wel dringend actie moeten ondernemen en niet kunnen doen alsof er niets aan de hand is.
Al het onderwijs, in ieder geval al het onderwijs aan een universiteit als MIT, moet herzien worden. Dat geldt niet alleen over de toetsing waar het nu vaak over gaat (kun je nog wel thuis een werkstuk laten schrijven), maar ook over de inhoud. Wat is het soort kennis dat jongeren nodig hebben waarin AI hoogstwaarschijnlijk een belangrijke rol speelt – of dat nu ten goede of ten kwade is?
Daaruit volgen twee andere meta-aanbevelingen voort. De eerste is om alle focus te leggen op het menselijke. Het is ten bijvoorbeeld, schrijft de commissie, aantrekkelijk om als docent werk dat je vroeger door een student-assistent liet doen, nu te laten doen door een bot, die nooit brak is, meteen werk levert, en dat vaak ook nog van hogere kwaliteit. Maar student-assistentschap is ook een vorm van leren, van zien hoe onderzoek in elkaar zit. Hoe kan de komende generatie het onderwijs van binnenuit leren als het allemaal moet komen door een kunstmatig filter van bots?
De tweede meta-aanbeveling is om het leren centraal te stellen, het menselijke leren, het leren om een mens te zijn. De mooiste zinnen van het rapport zijn misschien wel deze:
Leaning into learning means creating a new “social contract” between teachers and students. All of us who teach at MIT will need to be prepared to help students understand both that the process of education is necessarily a productive struggle, and that the most important product of their education is not a GPA or a diploma but themselves: their personal growth and intellectual maturity and the development of their own imagination, insight, and judgment.
Het zijn eeuwige waarheden, we wisten het allang: leren op een school of universiteit is misschien vooral wel leren om te leren: ervaren hoe het is om je lastige kennis eigen te maken; en het gaat niet om het diploma, het gaat erom dat je als mens gegroeid bent. Maar die waarheden verdwijnen altijd onder het stof, omdat het zo handig is om puntenlijsten met elkaar te vergelijken, en niet te bezien of iemand de juiste antwoorden heeft gegeven op het fonologie-examen en niet of die heeft geleerd om zelf nieuwe dingen te leren.
Kunstmatige intelligentie zorgt ervoor dat we dat stof echt weg moeten blazen. De oude criteria zijn waardeloos als je mobiele telefoon een masterdiploma cum laude kan halen. Het kan dan echt alleen nog maar om het belangrijkste gaan. Om mensen.