Een maand geleden schreef ik Alles went, ook een genocide, naar aanleiding van het besluit van de NPO om Nederland toch weer aan het Songfestival te laten deelnemen. De genocide in Gaza, de vermoorde journalisten en de politieke inmenging van Israël waren voor AVROTROS reden om zich terug te trekken. De NPO vond wat aangepaste spelregels kennelijk voldoende om weer over “verbinding” te kunnen praten, met een kaakzakkende verwijzing naar de Tweede Wereldoorlog, waarvoor de organisatie gemakshalve dan wel die genocide even opzij moest schuiven.
Vandaag blijkt dat Nederland alsnog thuisblijft. Geen enkele omroep wil de Nederlandse inzending verzorgen. Een opmerkelijke afgang voor de NPO, die met veel bombarie had aangekondigd de organisatie zelf ter hand te nemen. Alsof je principiële bezwaren kunt oplossen met een andere organisatiestructuur.
Honderden omroepmedewerkers kwamen in verzet en zeven omroepen eisten opheldering. Kennelijk had de NPO bij al haar gepreek over verbinding vergeten te informeren of haar eigen omroepen eigenlijk wel mee wilden doen.
In mijn eerdere stuk constateerde ik hoe gemakkelijk morele grenzen verschuiven zodra een misstand lang genoeg voortduurt. Het ongemak slijt, de aandacht verslapt en uiteindelijk kan alles weer gewoon doorgaan. Gelukkig blijkt dat in dit geval minder onvermijdelijk dan gevreesd. De omroepen hebben laten zien dat je ook eenvoudigweg kunt weigeren mee te werken.
De NPO wilde iedereen verbinden. Het was alleen vergeten eerst zelf de verbinding te zoeken.
Reacties (9)
De NPO blijft wel het songfestival uitzenden, inclusief nederlands commentaar en de voorbeschouwingen.
De voorbeschouwingen lijken mij interessant.
“Vorig jaar werd de artiest van dit land uitgefloten, maar toen heeft de EBU snel het geluid weggedrukt en vervangen door vooraf opgenomen gejuich. ”
“vorig jaar konden mensen tien keer op dezelfde artiest stemmen, maar dat is dit jaar veranderd.”
Wat ik interessant vind is waarom de EBU niet gewoon alle stemmen heeft vrijgegeven, op individuele basis. Dus als iemand 10 x 12 punten aan Israël heeft gegeven, dat dan ook aan één persoon toewijzen, zodat iedereen kon zien of de manier waarop de score van Israël was opgebouwd erg afwijkend was. Maar ik vermoed dat dat iets te veel duidelijkheid gaf over de succesvolle Israëlische campagne.
Wat mij betreft zou het NPO-bestuur zich eens ernstig over de houdbaarheid van hun eigen positie mogen beraden, of zou hun Raad van Toezicht dat voor hen mogen doen als ze daar zelf niet het besef voor hebben. Deze farce zegt een hoop over hun (gebrek aan) leiderschap, moreel kompas, en geschiktheid.
Ik meen bij Pauw en De Wit, werd gezegd dat de omroepen over de inhoud gaan, en de NPO over het geld, dus de NPO managers gingen hier hun boekje te buiten. Naast immoreel: ongeschiktheid, arrogantie of machtswellust?
De beslissing tot deelname naar buiten te brengen zonder eerst achter de schermen een andere omroep dan AVRO/TROS te vinden, is een blunder. Welke omroep wil trouwens na alle ophef nog van genocide goedkeuring verdacht worden?
Bovendien is de EBU gelieerd met de omroepen, niet met een overkoepelende organisatie als de NPO.
Het schijnt voor het eerst te zijn dat de omroepen als één blok tegen de NPO zijn opgestaan.
Degene die over het geld gaat, bepaalt toch per definitie de inhoud?
(of denk ik nu te macchiavellistisch…?)
Daarom is het kijk- en luistergeld afgeschaft en straks ook de ledenstructuur.
De rechtse politiek wil een uitgeklede staatszender ten gunste van de commerciëlen in handen van enkele miljardairs die bv. via Vandaag Inside hun denkbeelden pushen en de massa dom houden.
Ik heb het idee dat dat eerder kortzichtig vrijemarktfundamentalisme is dan een visie voor de langere termijn. Er is geld mee te verdienen en dus moeten ondernemers daarbij hun gang kunnen gaan, zonder een overheid die ze daarbij voor de voeten loopt. Dat dat ten koste zou kunnen gaan van de kwaliteit van de informatievoorziening interesseert ze daarbij niet zoveel. De redenering is dan dat de consument, via de kijkcijfers, zelf kan bepalen wat hij voorgeschoteld krijgt. Allemaal conform het (neo)liberale wereldbeeld.
Met andere woorden, het is vooral onverschilligheid over de gevolgen van doorgedreven commercialisering, in plaats van een doordacht plan. Dat maakt het niet minder kwalijk.
In de jaren ’70 en ’80 was het vooral besparen op de “te linkse” omroep.
Toen de commerciëlen kwamen werd de STER van de publieke omroep opeens een soort onwettige barrière voor de commerciëlen om geld te verdienen.
Ik zie wel degelijk een trend, zo niet script om de publieke omroepen de nek om te draaien.
Het door elkaar gooien van de omroepen per uur in plaats van een avondje AVRO of VPRO stript de omroepen automatisch van hun herkenbaarheid en ideologie. Het afschaffen van de ledenverplichting gaat de genadeslag geven, er komen geen nieuwe omroepen meer bij en de oude verwateren of geven het straks zelf op. Niet eens een soort verkiezing van omroepen wordt georganiseerd. Dus wie gaat straks de straat op als een minister van het kaliber Plasterk gewoon alle kleurloze omroepen, zonder leden of verkiezingen, opheft?
Ik zie het aan het hoofd van het “gezamenlijke” OP1 zetten van Telegraaf zetbaas Bert Huisjes als de zoveelste (succesvolle) poging van rechts om de omroepen monddood en karakterloos én rechts te maken. Alleen BNNVARA pikte dat niet meer maar laat daarentegen het rechtse Pauw en De Wit toch weer ongemoeid.
Misschien is het allemaal niet doordacht en past het in een trend (zie ook de BBC) en ik hou ook niet van complotdenken, maar… ik vind het allemaal wel toevallig in het straatje van (extreem) rechts passen.
Die trend ontken ik niet. Alleen zie ik een ander motief: in de markt kun je er geld aan verdienen, en dan is een publieke omroep oneerlijke concurrentie. Daarom willen de marktgelovigen de NPO steeds verder verzwakken.
Verder is het markt- en managementdenken overal in de maatschappij steeds verder doorgedrongen, dus ook binnen de NPO. Maar dat lijkt me ook eerder ideologie die zichzelf niet meer als zodanig herkent, dan een helemaal uitgedachte strategie.
En er zijn de manipulatieve trucs van de verre rechterkant, waar een heleboel journalisten en programmamakers intrappen. Waardoor zijn gaan overcompenseren om vooral niet het verwijt te krijgen links te zijn. Of meegaan met het alomtegenwoordige Calimero-gedrag, in plaats van daar kritisch naar te kijken.