Biopatenten onder vuur
Misschien wel het belangrijkste nieuws van deze week komt uit Amerika, waar een patent op gele bonen werd teruggetrokken. Een Amerikaanse bonenteler had een gele boon gekweekt, en daar patent op aangevraagd. En elke Mexicaanse boer wiens bonen toevallig die kleur hadden, moest hem betalen. Die situatie is nu recht gezet.
U bent waarschijnlijk geen Mexicaanse bonenboer. Waarom is dit dan toch relevant voor u? Omdat het gaat over rechten en patenten op genen en biodiversiteit. Met de opkomst van immer verbeterende biotechnologie en farmacologie wordt de natuur steeds waardevoller. Als een boom een biologisch insecticide kan leveren, of een spons een mogelijk kankermedicijn in zich heeft, dan is ‘ie veel geld waard.
Voor wie is dat geld? Dat is nou net het probleem. Iedereen wil het geld hebben, en probeert het vast te leggen met patenten, en krijgt vervolgens al gauw de beschuldiging van biopiraterij naar het hoofd geslingerd. Overheden claimen rechten, en de stam die al jaren weet dat de bessen van de Heilige Boom diabetes geneest wil ook geld zien. Omdat veel technologieën nieuw zijn, hebben juristen nooit goed nagedacht over dit soort kwesties. Er bestaat de conventie van Rio, maar die maakte de boel alleen maar onoverzichtelijker, getuige krankzinnige patenten als deze over gele bonen.