Internationale solidariteit is zelfverdediging

Internationale solidariteit is ook een vorm van eigenbelang. Want wie elders opkomt voor vrijheid, democratie en menselijke waardigheid, verdedigt uiteindelijk ook de wereld waarin wij zelf willen leven. Dat geldt voor verschillende conflicten en politieke situaties, ook al zijn ze onderling niet met elkaar te vergelijken. Cuba: solidariteit tegen isolatie Cuba is al decennialang het onderwerp van internationale solidariteitscampagnes. Vooral de Amerikaanse economische blokkade heeft geleid tot steunacties vanuit allerlei landen. Artsen, hulpverleners, maatschappelijke organisaties en politieke bewegingen hebben zich uitgesproken tegen het isolement van het eiland. Trump valt Cuba aan met een olieboycot, sancties tegen Cubaanse leiders en strijdkrachten en geniepige pogingen van een speciale taskforce van de CIA om een ‘regime change’ te forceren. Vorige week volgden nieuwe sancties. De Amerikaanse ministeries van Financiën en Buitenlandse Zaken kondigden sancties aan tegen negen staatsbedrijven in de mijnbouw, metaalindustrie en bouwsector.  Vooralsnog weet Cuba stand te houden. Mede dankzij internationale solidariteit, die overigens niet beperkt zou moeten blijven tot de directe buren. In Mexico worden herhaaldelijk grote solidariteitsprotesten voor Cuba gehouden. De Mexicanen roepen op de verstikkende sancties te beëindigen. Verder organiseren burgers inzamelingacties en worden hulpgoederen naar Cuba gestuurd, hoewel de Amerikaanse sancties dat wel lastiger maken. Die solidariteit is niet hetzelfde als kritiekloos achter de Cubaanse regering staan. Ook binnen solidariteitsbewegingen bestaat discussie over de politieke vrijheid en mensenrechten in Cuba. Maar internationale solidariteit kan juist betekenen dat je onderscheid maakt: je verzet je tegen economische en politieke druk die gewone Cubanen treft, terwijl je tegelijkertijd kritiek houdt op de machthebbers in Havana. Gaza: solidariteit met burgers onder extreem geweld De internationale solidariteit met de Palestijnen en met de bevolking van Gaza is de afgelopen jaren sterk gegroeid. Demonstraties, inzamelingsacties, medische hulp en oproepen tot een staakt-het-vuren laten zien dat mensen zich niet willen neerleggen bij het idee dat burgers in een oorlog slechts collateral damage zijn. En om het nog maar eens dik te onderstrepen: solidariteit met Palestijnse burgers is net zo min hetzelfde als steun aan Hamas als dat kritiek op de Israëlische regering antisemitisme is. Oekraïne: solidariteit met een aangevallen samenleving De steun aan Oekraïne laat een andere vorm van internationale solidariteit zien. Toen Rusland Oekraïne binnenviel, werd voor veel Europeanen duidelijk dat vrede en democratie niet vanzelfsprekend zijn. Miljoenen Oekraïners moesten vluchten, terwijl anderen hun land verdedigden tegen een Russische invasie. Humanitaire hulp, opvang van vluchtelingen, financiële steun en militaire steun zijn verschillende vormen van solidariteit. Ze komen voort uit het idee dat een groot land niet zomaar het recht heeft om met geweld de grenzen van een buurland te veranderen. Gisteren werd in Oekraïne de 35ste Onafhankelijkheidsdag gehouden. De Nederlandse hulporganisatie ‘Protect Ukraine’  maakte dezelfde dag bekend samen met een Noorse organisatie een ondergronds ziekenhuis in Oekraïne te gaan bouwen, zodat gewonde militairen straks dichter bij het front kunnen worden behandeld. Dat is mede dankzij de donaties, die een boost kregen toen Zomergast Tommy Wieringa vertelde over het werk van ‘Protect Ukraine’. Solidariteit is geen liefdadigheid Internationale solidariteit wordt vaak voorgesteld als liefdadigheid: wij hebben het goed en helpen mensen die het slechter hebben. Maar solidariteit is ook een investering in een wereld waarin democratie, rechtsstaat en mensenrechten niet afhankelijk zijn van de vraag aan welke kant van een grens iemand geboren is. Wanneer mensen in Oekraïne zich verzetten tegen Russische agressie, wanneer Palestijnen opkomen voor hun rechten en wanneer mensen wereldwijd zich verzetten tegen onderdrukking en uitsluiting, gaat het niet alleen over hun toekomst. Het gaat ook over de politieke krachten die daarmee worden tegengehouden. Het verzet tegen autoritaire en extreemrechtse krachten Internationale solidariteit is relevant voor de strijd tegen dictatoriale en extreemrechtse bewegingen. Wie alleen opkomt voor democratie wanneer die democratie zich binnen de eigen landsgrenzen bevindt, verdedigt uiteindelijk een kwetsbaar principe. Democratische waarden hebben pas betekenis wanneer we bereid zijn ze ook buiten onze eigen directe omgeving te verdedigen. Natuurlijk is niet ieder internationaal conflict een simpele kwestie van goed tegen kwaad. De werkelijkheid is ingewikkelder. Maar ingewikkeldheid mag geen excuus worden voor onverschilligheid. Internationale solidariteit begint met het besef dat mensen die ergens anders wonen niet alleen anderen zijn. Hun vrijheid, veiligheid en rechten zijn verbonden met die van ons. Daarom is solidariteit met Cuba, Gaza of Oekraïne niet uitsluitend een kwestie van medemenselijkheid. Het is ook een kwestie van verstandig eigenbelang. Solidariteit over grenzen heen is daarom geen luxe, maar zelfverdediging.

Door: Foto: Yada Pongsirirushakun on Unsplash
Foto: engin akyurt on Unsplash

Rusland is weer welkom in de olympische familie

, door

Het IOC heeft de deur voor Rusland weer verder opengezet. Het Russische olympisch comité is voorlopig gerehabiliteerd, waardoor Russische sporters en ploegen weer richting internationale competities en uiteindelijk Los Angeles 2028 kunnen bewegen. Of dat straks ook weer met vlag, volkslied en nationale kleuren mag, moet nog worden beslist. Voorlopig heet het dus nog voorzichtigheid, maar laten we het voor het gemak ‘gewenning’ noemen.

Aan de oorlog is intussen niets wezenlijks veranderd. Rusland voert nog altijd een bloedige aanvalsoorlog tegen Oekraïne. De reden waarom Russische sporters en teams ooit werden geweerd, bestaat dus nog steeds. Alleen de bestuurlijke rek is eruit. De morele verontwaardiging heeft zijn houdbaarheidsdatum blijkbaar bereikt.

Het IOC zal wijzen op neutraliteit. Sport mag niet worden gegijzeld door politiek, heet het dan. Maar die neutraliteit werkt opvallend vaak één kant op. Oekraïense sporters trainen in een land waarvan sportfaciliteiten zijn verwoest, waar ploeggenoten en familieleden aan het front zitten of zijn omgekomen, en waar een gewone voorbereiding al een privilege is geworden. World Athletics gebruikte precies dat argument vorige week nog om de uitsluiting van Rusland en Belarus te handhaven: er is geen tastbare beweging richting vrede en de positie van Oekraïense atleten is ernstig beschadigd.

Doe het veilig met NordVPN

Mededeling

Sargasso heeft privacy hoog in het vaandel staan. Nu we allemaal meer dingen online doen is een goede VPN-service belangrijk om je privacy te beschermen. Volgens techsite CNET is NordVPN de meest betrouwbare en veilige VPN-service. De app is makkelijk in gebruik en je kunt tot zes verbindingen tegelijk tot stand brengen. NordVPN kwam bij een speedtest als pijlsnel uit de bus en is dus ook geschikt als je wil gamen, Netflixen of downloaden.

Foto: Tim Reckmann (cc)

Neutraliteit als schaamlap: hoe het IOC Rusland een handje helpt

, door

Er mocht geen kaart op hun kleding: Oekraïne, en zijn internationaal erkende grenzen. Inclusief de gebieden die Rusland inmiddels met geweld heeft ingenomen. Te politiek, oordeelde het Internationaal Paralympisch Comité. Dus verboden.

Dat is de lijn: geen politiek op de Spelen. Alleen geldt dat principe opvallend selectief. Want terwijl Oekraïense atleten worden teruggefloten omdat ze hun eigen land als geheel willen afbeelden, mogen Russische sporters gewoon onder eigen vlag deelnemen. Een staat die op dat moment actief een buurland binnenvalt en delen daarvan bezet houdt, vormt kennelijk geen probleem binnen het kader van ‘neutraliteit’.

Blijkbaar is een landkaart politiek. Een oorlog minder.

De redenering van het IOC en IPC is bekend. Sport moet verbinden, boven de politiek staan, neutraal blijven. Maar neutraliteit betekent hier geen gelijk speelveld. Neutraliteit betekent dat de bestaande machtsverhoudingen worden vastgezet. In dit geval: Russische bezetting als impliciet uitgangspunt. En dat helpt vooral Rusland.

Het IOC presenteert zich graag als apolitieke scheidsrechter. In de praktijk opereert het als politieke actor die zijn keuzes verhult als regels. Het verbieden van symbolen die de territoriale integriteit van een land benadrukken is geen neutrale handeling. Het is een inhoudelijke keuze. Net zoals het toestaan van Russische deelname onder eigen vlag dat is.

Foto: Tim Reckmann (cc)

Oekraïne: Make America Irrelevant Again

, door

Donald Trump beloofde ooit dat hij de oorlog in Oekraïne in 24 uur zou beëindigen. Het was geen plan, geen strategie en zelfs geen mislukte poging tot diplomatie, maar vooral een campagnestunt. Een slogan met wereldpolitieke pretenties. Inmiddels is duidelijk wat die belofte waard was: niets. Wat we van Trump gewend zijn.

Sindsdien speelt zich voor Oekraïne steeds hetzelfde toneelstuk af. Trump belt ergens heen, roept dat het “fantastisch” ging, verklaart dat Poetin hem respecteert, en presenteert dat als historisch diplomatiek succes. Ondertussen mompelt Poetin iets half instemmends en blijven Russische raketten Oekraïense steden en energiecentrales raken. De werkelijkheid stoort zich niet aan Trumps zelfverzonnen overwinningsverhalen. En per raket wordt de status van Amerika als wereldmacht ondermijnd.

Poetin gebruikt dit soort onderhandelingen al jaren als pauzeknop: even praten, hergroeperen, herladen, en daarna weer toeslaan. Trump lijkt dat patroon niet te zien, of wil het niet zien. Hij gedraagt zich als iemand die denkt dat een autoritaire leider gevoelig is voor complimenten en borstklopperij, net als hijzelf. Alsof geopolitiek een aflevering van The Apprentice is, waarin je met genoeg zelfvertrouwen vanzelf wint.

Als het niet om mensenlevens zou gaan zou je zijn optreden bijna komisch noemen. Elke nieuwe Russische aanval is een publieke correctie op Trumps grootspraak. Iedere gebombardeerde elektriciteitscentrale zegt: hier stond weer iemand voor lul met zijn ‘deal’.

Doneer!

Mededeling

Sargasso is een laagdrempelig platform waarop mensen kunnen publiceren, reageren en discussiëren, vanuit de overtuiging dat bloggers en lezers elkaar aanvullen en versterken. Sargasso heeft een progressieve signatuur, maar is niet dogmatisch. We zijn onbeschaamd intellectueel en kosmopolitisch, maar tegelijkertijd hopeloos genuanceerd. Dat betekent dat we de wereld vanuit een bepaald perspectief bezien, maar openstaan voor andere zienswijzen.

In de rijke historie van Sargasso – een van de oudste blogs van Nederland – vind je onder meer de introductie van het liveblog in Nederland, het munten van de term reaguurder, het op de kaart zetten van datajournalistiek, de strijd voor meer transparantie in het openbaar bestuur (getuige de vele Wob-procedures die Sargasso gevoerd heeft) en de jaarlijkse uitreiking van de Gouden Hockeystick voor de klimaatontkenner van het jaar.

Steun ons!

Mededeling

De redactie van Sargasso bestaat uit een club vrijwilligers. Naast zelf artikelen schrijven struinen we het internet af om interessante artikelen en nieuwswaardige inhoud met lezers te delen. We onderhouden zelf de site en houden als moderator een oogje op de discussies. Je kunt op Sargasso terecht voor artikelen over privacy, klimaat, biodiversiteit, duurzaamheid, politiek, buitenland, religie, economie, wetenschap en het leven van alle dag.

Om Sargasso in stand te houden hebben we wel wat geld nodig. Zodat we de site in de lucht kunnen houden, we af en toe kunnen vergaderen (en borrelen) en om nieuwe dingen te kunnen proberen.

Foto: Greenland in the late 19th-early 20th century. View over the Tasiusaq-bay. The photographer in the foreground. Photo: Th. N. Krabbe 1889-1909.

Groenland als excuus, Oekraïne als wisselgeld

, door

Donald Trump voert twee lijnen die elkaar inhoudelijk uitsluiten, al worden ze door zijn aanhang gepresenteerd als één samenhangende visie. Aan de ene kant klinkt de claim dat de Verenigde Staten Groenland zouden moeten “veiligstellen”, desnoods via militaire annexatie, omdat het eiland strategisch cruciaal zou zijn in een wereld waarin Rusland agressiever opereert en het Noordpoolgebied militariseert. Groenland als buffer, als vooruitgeschoven radarpost, als onmisbare schakel in de verdediging van de VS. Veiligheid, dreiging, realpolitik.

Aan de andere kant staat zijn houding tegenover Oekraïne. Daar verdwijnt diezelfde veiligheidslogica plotseling als sneeuw voor de zon. Oekraïne mag volgens Trump best territorium inleveren, moet vooral stoppen met “zeuren” en vormt eerder een last dan een frontlinie om datzelfde Rusland waar de VS zo bang voor zegt te zijn te stoppen. Russische expansie wordt daar behandeld als een regionaal ongemak, iets waar de Verenigde Staten hun vingers liever van aftrekken. De boodschap is helder: solidariteit eindigt waar het politiek onhandig wordt.

Die twee posities laten zich lastig combineren zonder flinke intellectuele gymnastiek. Wie werkelijk gelooft dat Russische machtsuitbreiding een existentiële dreiging vormt, kan Oekraïne onmogelijk reduceren tot een bijzaak die wél aan Rusland overgeleverd kan worden. Oekraïne ligt letterlijk aan de rand van Europa en functioneert als barrière tegen verdere Russische invloed. Groenland ligt strategisch interessant, zeker, al vormt het vooral een lange-termijnfactor in arctische machtsprojectie, die prima – misschien nog wel beter – kan worden verdedigd door alle landen die er omheen liggen, en ik noem maar wat, het bondgenootschap dat al zeggenschap heeft over het eiland. Wie veiligheid serieus neemt, begint daar waar de dreiging vandaag concreet is, niet bij hypothetische scenario’s over zeeroutes over twintig jaar.

Foto: Max Kukurudziak on Unsplash

Oorlog om grondstoffen

, door

COLUMN - De grote Amerikaanse vredesstichter verklaarde maandag dat er snel een akkoord kan komen om de oorlog tussen Rusland en Oekraïne beëindigen. Er liggen nog “enkele netelige kwesties” op tafel. Daar moeten Oekraïne en Rusland zelf uit komen, zei Trump. Alsof hij daar zelf volledig buiten staat. Een van die kwesties is de toegang tot gebieden waar kostbare mineralen in de grond zitten. En daar liggen ook zwaarwegende Amerikaanse belangen.

De oorlog in Oekraïne gaat ook en misschien wel vooral over grondstoffen. Dat valt wat weg in de berichtgeving over bombardementen, verschuivende frontlinies en moeizame vredesonderhandelingen. Maar van begin af aan stond het bezit en de exploitatie van grondstoffen, en dan vooral kostbare materialen die van belang zijn voor de computertechnologie en de elektrische auto’s, op het spel. Poetin had meerdere redenen om bijna vier jaar geleden Oekraïne binnen te vallen. Ongetwijfeld vreesde hij de invloed van een westers georiënteerd buurland op de overlevingskansen van zijn regime. Maar Poetin steunt op oligarchen met grote zakelijke belangen in de regio. De Britse oud-diplomaat Ian Proud schreef vorig jaar al dat Rusland in de Donbas probeert zo veel mogelijk ertsrijke gebieden te veroveren voordat een eventueel staakt-het-vuren van kracht wordt. Dat zou blijken uit de weg die de Russische troepen kiezen. De oligarchen die toch al zo te lijden hebben onder westerse sancties kijken begerig toe. Volgens Proud wordt Oekraïne economisch ernstig gehandicapt wanneer Rusland doorgaat met het inpikken van steenkool-, uranium- en lithiummijnen.

Lezen: De BVD in de politiek, door Jos van Dijk

Mededeling

Tot het eind van de Koude Oorlog heeft de BVD de CPN in de gaten gehouden. Maar de dienst deed veel meer dan spioneren. Op basis van nieuw archiefmateriaal van de AIVD laat dit boek zien hoe de geheime dienst in de jaren vijftig en zestig het communisme in Nederland probeerde te ondermijnen. De BVD zette tot tweemaal toe personeel en financiële middelen in voor een concurrerende communistische partij. BVD-agenten hielpen actief mee met geld inzamelen voor de verkiezingscampagne. De regering liet deze operaties oogluikend toe. Het parlement wist van niets.

Lezen: Bedrieglijk echt, door Jona Lendering

Mededeling

Bedrieglijk echt gaat over papyrologie en dan vooral over de wedloop tussen wetenschappers en vervalsers. De aanleiding tot het schrijven van het boekje is het Evangelie van de Vrouw van Jezus, dat opdook in het najaar van 2012 en waarvan al na drie weken vaststond dat het een vervalsing was. Ik heb toen aangegeven dat het vreemd was dat de onderzoekster, toen eenmaal duidelijk was dat deze tekst met geen mogelijkheid antiek kon zijn, beweerde dat het lab uitsluitsel kon geven.

Foto: Charge of the Light Brigade by Richard Caton Woodville Jr., Public domain, via Wikimedia Commons.

Het Russische gevaar

, door

OPINIE - Een gastbijdrage van Frans Kuijpers, eerder verschenen bij ‘Ballonnendoorprikker’.

“Ondanks dat de oorlog in onze voortuin volop gaande is, willen we de verdediging niet in onze achtertuin”, aldus Tom Lash in een artikel bij De Correspondent. Lash maakt zich zorgen over de vele bezwaren en beren op de weg naar een sterk leger. “Het gaat niet om netjes. Het gaat om snel.” Zo eindigt hij zijn betoog. Want: “Wil Europa zelf ook nog iets te zeggen hebben, dan moeten we ook op militair gebied op eigen benen kunnen staan. Om dat voor elkaar te krijgen moeten we in Nederland echt anders gaan kijken naar hoeveel we bereid zijn op te offeren voor onze eigen veiligheid. Dat hoeven geen Noord-Koreaanse toestanden te worden, maar iets minder polder, en iets meer loopgraaf, kan geen kwaad.” En snel betekent dat ‘heilige huisjes’ soms wat minder ‘heilig’ zijn. Dat gaat mij toch iets te snel.

Het klopt, zoals Lash schrijft dat het gros van de politieke partijen aan boord is voor een groter leger. Zelfs de Partij voor de Dieren. En ik ben ook aan boord voor een Europa, of beter gezegd een Europese Unie, die militair op eigen benen staat. En ja: “Terwijl in het oosten een gevaarlijke gek een land platwalst,” zit er, “in het westen een gevaarlijke gek (die) betwijfelt of hij nog zin heeft ons te helpen.” Dat vraagt om actie, maar dan wel de juiste actie. Die juiste actie moet beginnen met een goede analyse van de bedreigingen. Die goede analyse begint niet met het roepen dat er 3, 4 of 5% van het bruto binnenlands product aan defensie uitgegeven moet worden. Dat een secretaris generaal van de NAVO of een president van de Verenigde Staten dat roept, wil niet zeggen dat het moet. Geld moet niet het beginpunt zijn maar het sluitstuk. Door met geld te beginnen, kunnen we, in de huidige constellatie met private wapenfabrikanten, minder kopen voor dat geld.

Foto: Loco Steve (cc)

Van valse naar echte solidariteit voor Oekraïne

, door

COLUMN - Heeft u gisteravond iets gemerkt van kerkklokken die voor Oekraïne hebben geluid? Of werd het bij u in de buurt om 20.00 uur ineens wat donkerder?

Er gingen wat berichten rond die opriepen tot een solidariteitsactie voor Oekraïne. Drie voorbeelden:

Vanavond 20u: actie in heel Europa! 🇪🇺 Kerkklokken luiden En iedereen doet de lampen uit. (On line 11:44 a.m. · 5 mrt. 2025)

Kerkklokken luiden En iedereen doet de lampen uit. Hiermee laten we Poetin zien dat we liever in het donker zitten dan zijn gas en olie te kopen. (Online 4 maart 2025)

Waarom luiden vanavond de kerkklokken in heel Europa? Klok van de Jozefkerk (Assen) luidt voor support aan Oekraïne. (On line: 3 maart 2025)

De actie zou volgens die berichten tegelijkertijd plaatsvinden in London, Centraal Europa, Kiev en  Moskou.

Moskou? Toen ging mij een lichtje op. In 2022 werd er begin maart een soortgelijke actie gehouden.

Klokken luiden in heel Europa (Online 3 maart 2022).

Hetzelfde bericht, maar drie jaar eerder. En of het bericht nou gisteren of drie jaar geleden circuleerde, het was , het is en blijft fake solidariteit. De enige klokken die hier in 2022 hebben geluid, hingen in kerken die actief waren na een oproep van de Raad voor Kerken. Zij riep alle kerken in Nederland op tussen 17.15 uur en 17.30 uur hun klokken te luiden.

Doneer!

Mededeling

Sargasso is een laagdrempelig platform waarop mensen kunnen publiceren, reageren en discussiëren, vanuit de overtuiging dat bloggers en lezers elkaar aanvullen en versterken. Sargasso heeft een progressieve signatuur, maar is niet dogmatisch. We zijn onbeschaamd intellectueel en kosmopolitisch, maar tegelijkertijd hopeloos genuanceerd. Dat betekent dat we de wereld vanuit een bepaald perspectief bezien, maar openstaan voor andere zienswijzen.

In de rijke historie van Sargasso – een van de oudste blogs van Nederland – vind je onder meer de introductie van het liveblog in Nederland, het munten van de term reaguurder, het op de kaart zetten van datajournalistiek, de strijd voor meer transparantie in het openbaar bestuur (getuige de vele Wob-procedures die Sargasso gevoerd heeft) en de jaarlijkse uitreiking van de Gouden Hockeystick voor de klimaatontkenner van het jaar.

Foto: Ron Frazier (cc)

Wij hebben de schoften uit het Witte Huis niet nodig: Europeanen verenigt u en steun Oekraïne!

, door

COLUMN - van Bram van Gendt

Het bezoek van Zelensky aan Trump en Vance laat zien dat Europa zich moet verenigen. Wij moeten een spreekwoordelijke middelvinger opsteken naar de narcistische, koloniale, arrogante Trump-kliek. Het uur van een verenigd Europa (met de Britten, Turken en Canadezen) is geslagen. Oekraïne is daarbij de informele leider van dat onafhankelijke Europa; een land dat iedere dag, drie jaar lang, hun soevereiniteit en democratie moet verdedigen ten koste van immens veel slachtoffers. Dit Europa wordt verenigd door democratie en mensenrechten, en bovenal door het principe dat landen en volkeren vrij en soeverein behoren te zijn: zelfbeschikkingsrecht voor ieder volk en land. Wij moeten niet enkel pal staan voor de vrijheid van Oekraïne, maar ook voor die van Groenland, Panama, Georgië, Palestina, Moldavië, de Baltische republieken en andere onderdrukte regio’s. Dat dit principe onder druk staat werd vanavond onderstreept door de neerbuigende houding van Trump en Vance jegens Zelensky.

De ontmoeting tussen Trump en Zelensky was een schoffering aan het adres van het Oekraïense volk. Zelensky zou volgens vice-president J.D. Vance – die Trump in het Oval Office flankeerde – ‘dankbaar’ moeten zijn voor alles wat Trump zogenaamd voor Oekraïne heeft gedaan. Maar wat doet Trump dan zoal voor Oekraïne? Helemaal niets. Trump schoffeert de Oekraïense regeringsleider door hem een ‘ongekozen dictator’ te noemen. Ondertussen heeft Trump op bilateraal niveau onderhandeld over de Oekraïne-oorlog met afgevaardigden van het genocidale, imperiale Rusland, zónder dat Oekraïne erbij betrokken wordt—alsof hij de tactiek van negentiende-eeuwse politici heeft afgekeken. Tijdens deze onderhandelingen worden bovendien allerlei lucratieve economische ‘deals’ voorbereid met een regime dat de afgelopen drie jaar verantwoordelijk is voor bloedvergieten en terreur. In plaats van, net zoals de EU, nieuwe sanctiepakketten aan te kondigen om Rusland op de knieën te krijgen (alle beetjes helpen), haalt Trump Rusland juist uit zijn diplomatieke en financieel-economische isolement. Tot overmaat van ramp probeert hij Oekraïne te degraderen tot een Amerikaanse kolonie. Oekraïne zou, via de winning van kritieke grondstoffen, voor 500 miljard dollar garant moeten staan—zonder een Amerikaanse tegenprestatie zoals veiligheidsgaranties. Dit zijn in feite herstelbetalingen, vergelijkbaar met die uit de Vrede van Versailles. De Oekraïense regering heeft dit nog kunnen terugbrengen tot een gezamenlijk investeringsfonds waarin de VS zouden participeren, maar het blijft een koloniale daad van jewelste. En voor al deze daden zou Zelensky ‘dankbaar’ moeten zijn?

Foto: Schermafbeelding debatdirect Tweede Kamer. Ministers Brekelmans, Veldkamp en Schoof tijdens het debat over de Russisch-Amerikaanse vredesbesprekingen

Deze regering is niet klaar voor het Trump-tijdperk: de NAVO is passé

, door

ANALYSE, LONGREAD - door Bram van Gendt

De Amerikanen zijn onze vrienden niet meer. Dat is de afgelopen weken wel duidelijk geworden. De Amerikanen vinden dat de Europese veiligheidsstructuur primair een Europese aangelegenheid is. Dan zou je nog kunnen zeggen: prima, het wordt tijd dat Europa eindelijk eens een zelfstandige geopolitieke entiteit wordt met de militaire slagkracht die daarbij hoort. Maar terwijl de Amerikanen beweren dat ze niet meer geïnteresseerd zijn in Europa, bemoeien ze zich toch op een hinderlijke wijze met de Europese veiligheidsarchitectuur.

In Saudi-Arabië lijken Rusland en Amerika, twee nucleaire mogendheden, weer dichter tot elkaar te zijn gekomen. Van Russische bronnen hebben we bovendien vernomen dat de onderhandelingen voorspoedig zijn verlopen. Daar kun je van alles uit opmaken: Rusland zal naar alle waarschijnlijkheid uit zijn isolement worden gehaald, en de belangen van Oekraïne (en Europa) zullen grotendeels verkwanseld zijn. Amerika is dus niet zozeer een isolationistische grootmacht; het lijkt er vooral op dat Amerika een imperialistische grootmacht wil zijn die op bilateraal niveau de wereldorde probeert te herschikken. Mijn punt wordt (uiteraard) versterkt door de doldwaze uitspraken van Trump over Canada, Groenland/Denemarken, Panama en Gaza. De eerste twee landen zijn nota bene NAVO-leden. Deze anti-internationaalrechtelijke uitspraken vormen een groot gevaar voor kleine landen, vooral voor al die betrekkelijk onbeduidende Europese landen zoals Nederland. Immers, niet langer is de territoriale integriteit en nationale soevereiniteit een gegeven dat vastligt binnen het internationaal recht; bullebakken die grote mogendheden leiden, bepalen voortaan hun lot.

Foto: European People's Party (cc)

Een Europese Trump

, door

Volgens Politico zijn de ‘rechtse populistische slopers‘ van Europa de echte winnaars van de Amerikaanse verkiezingen. ‘Trumps overwinning levert nu een nadrukkelijke steun in de rug op voor die landen die zich tegen de EU-mainstream hebben willen verzetten en meer soevereine bevoegdheden van bureaucraten in Brussel hebben willen afpakken.‘ Feest dus voor de Hongaarse premier Viktor Orbán, die dezer dagen de Europese Politieke Gemeenschap met alle 47 Europese leiders, uit de EU en daarbuiten, op bezoek heeft en nu de  champagne kan serveren die hij bij winst van Trump had beloofd. En dat op een moment dat de belangrijkste leiders van de Europese Unie, Macron en Scholz, beide in zwaar weer verkeren.

Orbán heeft goede redenen om de overwinning van Trump te vieren. Hij kan zich eens te meer laten zien als voorman van de nationalisten in de EU. Met een weliswaar verdeeld, maar gegroeid extreem rechts in het Europarlement en steeds meer landen waar rechtse populistische partijen aan de macht komen ziet hij net als Trump ‘gouden tijden’ voor alle Europese ‘patriotten’. Daarmee is hij in staat om de minder rooskleurige toestand van zijn eigen land weg te cijferen. Het algehele economische beeld, schrijft de ING bank, ‘blijft teleurstellend, aangezien de Hongaarse industrie een nieuw dieptepunt bereikt. Vooruitkijkend lijken structurele problemen in de externe vraag aan te houden en is het nu vrijwel zeker dat de industrie een grote rem zal zijn op de bbp-groei in 2024.’ De industriële productie daalde dit jaar tot nu toe met 5,4%. In het ‘Trump 2.0’- tijdperk zal de gehele Europese industrie het moeilijk krijgen en dat belooft ook voor Hongarij weinig goeds.

Foto: Dennis Jarvis (cc)

Tsjechische president maant Oekraïne tot ‘realisme’

, door

De Tsjechische president en oud-NAVO generaal Petr Pavel heeft in een interview met de New York Times gezegd dat Oekraïne “realistisch moet zijn” over zijn vooruitzichten om het door Rusland bezette gebied terug te krijgen. De president heeft zich altijd een warm voorstander van steun aan Oekraïne getoond. Nu zegt hij: “De meest waarschijnlijke uitkomst van de oorlog,” zei hij, “zal zijn dat een deel van het Oekraïense grondgebied tijdelijk onder Russische bezetting zal blijven.” Hij merkte echter op dat deze “tijdelijke” situatie jaren zou kunnen duren. In een speech voor de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties deed Pavel een beroep op China als bemiddelaar in dit conflict.

In Oekraïne is fel gereageerd op de suggesties van Pavel . “Tijdelijke oplossingen zullen geen blijvende vrede brengen, maar alleen de oorlog uitstellen,” aldus het ministerie van Buitenlandse Zaken. Pavel antwoordde daarop: “Ik heb nooit in twijfel getrokken dat we Oekraïne moeten steunen bij het herstellen van zijn territoriale integriteit, dat dit het uiteindelijke doel is. We moeten gewoon realistisch zijn over de tijdshorizon en de kosten om dat doel te bereiken. Rusland verslaan in Oekraïne ten koste van het doden van de helft van de Oekraïense bevolking is waarschijnlijk geen overwinning.” Noch Moskou noch Kyiv kunnen een volledige overwinning verwachten en daarom zal gezocht moeten worden naar ‘een einde dat ergens in het midden ligt’. 

Volgende