Zomergasten 2021 met Floris Alkemade

We gaan het weer volgen: VPRO’s Zomergasten. Vanavond met Floris Alkemade, architect en stedenbouwkundig ontwerper (morgen hier Sargasso's recensie). Gek dat die beroepsgroep zo weinig aan bod komt. Het zijn tenslotte architecten en vormgevers die bepalend zijn hoe ons dagelijks leven er in concreto uitziet. Niet alleen van de kleding die we dragen tot de tafels waar we aan eten, ook over de dorpen en steden waar we in leven en de dijken die ons moeten beschermen. In de 34 seizoenen en 182 afleveringen (inclusief Zomergasten 2021) zijn schrijvers en politici het meest aanwezig. De top tien professies die aan tafel zaten: Auteurs 42x, politici 18x, wetenschappers 16x, acteurs 12x, journalisten 11x, muzikanten en musici 11x, cabaretiers 10x, regisseurs 8x, presentatoren 7x en kunstenaars 6x. Er werden slechts één architect (de in 1999 overleden Ton Alberts) en één landschapsarchitect (Adriaan Geuze) uitgenodigd. Ze verschenen in de uitzendingen van 31 juli 1994 en 16 augustus 2015. Hoog tijd dus voor nog een architect en eentje die bekend staat om een zeer grote maatschappelijke betrokkenheid. Floris Alkemade is nog tot 1 september Rijksbouwmeester en daarmee ook voorzitter van het College van Rijksadviseurs. En dat is een prachtige rol want Alkemade mag “vanuit een onafhankelijke positie bewindspersonen gevraagd en ongevraagd adviseren over actuele maatschappelijke opgaven en omgevingskwaliteit”. Het College “adviseert over de urgente thema’s van nu”. Nou, die zijn er momenteel genoeg, dus dat wordt een volle avond. Hopelijk ook een mooie avond, waarop deze Zomergast ons kan overtuigen waarom we niet zonder architecten kunnen. Illustratief voor zijn visie zijn deze twee citaten uit dit interview: Door de koppeling van maatschappelijke vraagstukken aan ontwerpkracht hoopt hij de sociale rol die architecten van oudsher hadden, weer nieuw leven in te blazen. en Architecten moeten verder reiken dan mooi of lelijk, daarvoor hebben opdrachtgevers je niet meer zo nodig. Je hebt een complementaire agenda nodig en die zoek ik in de maatschappelijke vragen waar iedereen mee worstelt en waar niemand goed uitkomt omdat een essentieel onderdeel is: het vermogen om nieuwe toekomstbeelden te bouwen. Die verbeeldingskracht hebben architecten. Floris van Alkemade is een man met een zonnige kijk op de toekomst. Die kijk deelt hij graag met anderen op de door hem geïnitieerde website ‘Here comes the sun’, met als doel “de ruimtelijke vernieuwing in de ruimste zin van het woord in kaart te brengen”. Door prijsvragen uit te schrijven daagt hij architecten, ontwerpers en innovators uit hun ‘ontwerpkracht’ in te zetten voor huisvestingsoplossingen voor asielzoekers en andere woningzoekenden (A home away form home, 2016), voor nieuwe vormen van wonen en zorg (Who cares, 2017) en de vernieuwing van het platteland (Brood en Spelen, 2018). En jawel, die vreselijk gedateerde woonwijken uit de jaren 60, 70 en 80 moeten toekomstbestendig gemaakt worden (Panorama Lokaal, 2019) en ‘iconische stadskerken’ moeten niet aan de verloedering worden over gelaten (Sublieme schoonheid | sublieme duurzaamheid, 2021). Als de Zomergastenavond net zo sprankelend en inspirerend is als de Rijksbouwmeester zelf, kan het een van boeiendste avonden worden in de Zomergastengeschiedenis. Vanavond kijken naar die verbeeldingskracht om 20.15 uur op NPO 2 en via de livestream op NPO Start. Uw reacties tijdens de uitzending graag hieronder en morgen hier de recensie van Max Molovich.

Door: Foto: © VPRO screenshot Zomergasten 2021 Floris Alkemade

Closing Time | Warten in C.

Op een warme juli-avond in 2018 zaten M&M te eten op het terras van Altstad Brasserie Sassnitz, (Marktstrasse 4) een Indiase curry, als ik het me goed herinner, een Fremdkörper op de kaart.

Sassnitz ligt op het schiereiland Rügen en is vooral bekend vanwege Prora. Prora? Prora. Prora is vooral bekend vanwege het langgerekte, strakke flatachtige, recreatiecomplex dat gebouwd was ten behoeve van de nazi’s. Een wat bizarre attractie. Maar Rügen is een leuke bestemming: de camping waar we verbleven, organiseerde expedities over de ruige gedeeltes van eiland in originele Hanomags. De eigenaar van de camping was een liefhebber en hij grossierde in die voertuigen. Ze stonden op zijn camping in een rijtje opgesteld, van helemaal gereviseerd, tot ‘bruikbaar voor onderdelen’.

Steun ons!

De redactie van Sargasso bestaat uit een club vrijwilligers. Naast zelf artikelen schrijven struinen we het internet af om interessante artikelen en nieuwswaardige inhoud met lezers te delen. We onderhouden zelf de site en houden als moderator een oogje op de discussies. Je kunt op Sargasso terecht voor artikelen over privacy, klimaat, biodiversiteit, duurzaamheid, politiek, buitenland, religie, economie, wetenschap en het leven van alle dag.

Om Sargasso in stand te houden hebben we wel wat geld nodig. Zodat we de site in de lucht kunnen houden, we af en toe kunnen vergaderen (en borrelen) en om nieuwe dingen te kunnen proberen.

Foto: Debek ferengi (verborgen vreemdeling) © Dienke Groenhout 2021 © foto Wilma Lankhorst.

Kunst op Zondag | ontmoet Ferenigi in Villa Mondriaan

VERSLAG - Beeldend kunstenaar Dienke Groenhout zet in de tentoonstelling Ferengi (vreemdeling) kleding neer als ‘verlengstuk van ons lichaam’. Een lichaam is nooit neutraal. Het roept vooroordelen op, legt machtsverhoudingen bloot en draagt cultuur met zich mee. De grote inspiratiebron voor deze expositie zijn Groenhout’s reizen en ervaringen in Afrika. Daar was ze zelf een ferengi en op basis daarvan kreeg ze direct een identiteit aangemeten. Je kunt Ferengi t/m 19 september 2021 zien in Villa Mondriaan in Winterswijk.

Sfeerbeeld Ferengi in Villa Mondriaan © foto Wilma Lankhorst.

Sfeerbeeld Ferengi in Villa Mondriaan © foto Wilma Lankhorst.

Wie is Dienke Groenhout?

Dienke Groenhout (Renkum, 1973) is beeldend kunstenaar en oprichter van de Wageningse Maakfabriek. Toen ze na de middelbare school niet wist welke opleiding ze zou gaan volgen, suggereerde haar moeder haar om naar de kunstacademie te gaan. Met dit advies vertrok Dienke naar Groningen. Na Kunstacademie Minerva volgde een opleiding in Amsterdam en tot slot een Master aan ARTEZ in Arnhem. Reizen is een passie en een grote inspiratiebron. Samen met haar man en hun vier kinderen heeft ze twee wereldreizen gemaakt. De eerste door Zuid-Amerika en de meest recente door Afrika. Over reizen zegt Groenhout: “het maakt niet uit waar je bent, als je maar niet stilstaat’.

Foto: sergio santos (cc)

Trap er niet in

COLUMN - Hallo Twitter.
Ik heb er een tijdje over nagedacht, en er een hoop over gelezen, en ik wil toch wat kwijt over de motie van @SylvanaBIJ1.

Waarschuwing: ik ga de genuanceerde lul uithangen. En omdat ik dit medium een beetje ken, snap ik dat dat betekent dat iedereen en zijn moeder tot elkander komt en zegt “o ja, zo kun je het ook bekijken.” Het zij zo.

De inhoud:
In grote lijnen is het een prima motie: de strategie van het kabinet deugt niet, sturen op IC-capaciteit i.p.v. het voorkomen van besmettingen zorgt voor onnodig verlies van levens en onnodig (chronisch) zieken. Dit is in lijn met een eerdere motie van BIJ1 en VOLT, die ook door een aantal andere partijen werd gesteund (behalve BIJ1 en VOLT stemden ook PvdA, SP, GroenLinks, BBB voor die motie). Die steun ontbrak nu.

De angel? Ik kan niet in de hoofden van anderen kijken, maar volgens mij zit die er in dat deze motie impliceert dat alle 30k+ doden en zieken gevolg zijn van de gevoerde strategie. En dat is natuurlijk niet zo. Ook een land als Nieuw-Zeeland dat vol inzet op voorkomen van ziekten kan niet voorkomen dat er toch mensen ziek worden, en sterven.

Doneer!

Sargasso is een laagdrempelig platform waarop mensen kunnen publiceren, reageren en discussiëren, vanuit de overtuiging dat bloggers en lezers elkaar aanvullen en versterken. Sargasso heeft een progressieve signatuur, maar is niet dogmatisch. We zijn onbeschaamd intellectueel en kosmopolitisch, maar tegelijkertijd hopeloos genuanceerd. Dat betekent dat we de wereld vanuit een bepaald perspectief bezien, maar openstaan voor andere zienswijzen.

In de rijke historie van Sargasso – een van de oudste blogs van Nederland – vind je onder meer de introductie van het liveblog in Nederland, het munten van de term reaguurder, het op de kaart zetten van datajournalistiek, de strijd voor meer transparantie in het openbaar bestuur (getuige de vele Wob-procedures die Sargasso gevoerd heeft) en de jaarlijkse uitreiking van de Gouden Hockeystick voor de klimaatontkenner van het jaar.

Closing Time | The Age Of Self

Het kwam door het stuk, de recensie van Jos van Dijk afgelopen week hier op Sargasso: klasse. Dat woord zette een muziekje aan in mijn hoofd ‘they say the working class is dead, we’re all consumers now.’ Uit welke song kwam dat fragment? Gelukkig wist Google precies wat ik zocht: The Age Of Self, van Robert Wyatt, van de elpee Old Rottenhat uit 1985.

En The Age Of Self is een erg dansbaar nummer, ik dacht zelfs wat gelijkenis te horen met La Vie En Rose, uitgevoerd door Grace Jones uit 1977. Handig gedaan, zo doe je dat dus: je maakt een heel vlot dansbaar nummer en daar zet je je scherpe tekst op. En sneer je nog naar het bedrijf Rio Tinto. En ben je waarschijnlijk nog te horen daarmee in discotheken. Robert Wyatt heeft een kritische kijk op wereld en de maatschappij en weet het pakkend te brengen. Waar vind je zoiets nog tegenwoordig?  De rap, de hiphop, spoken word?

Foto: Arenda Oomen, bewerkt door Sargasso (fair use)

Mark, tijd om op te rutten

Het is natuurlijk allang tijd voor Mark om op te rutten, maar hoe meer redenen erbij komen, hoe dringender en urgenter het oprutten wordt. En wij weten het natuurlijk allang, maar het is altijd fijn als iemand je helpt je punt te illustreren. Daarom danken we Mark R. en zijn demissionaire kabinet voor het keer op keer aantonen van de eigen onkunde en zijn ongeschikte karakter om minister-president te zijn. Het ligt er inmiddels zo dik bovenop dat het lastig is om Hanlon’s razor te blijven toepassen, maar wat voor een keuze hebben we? Op welk moment wordt onkunde verwijtbaar?

Was het dat moment dat nog maar eens duidelijk werd dat het kabinet Rutte-III gewoon schijt heeft aan het Urgenda-vonnis en de dreigende ontwrichtende gevolgen van klimaatverandering? Dat de CO2-uitstoot gewoon weer aan het stijgen is, ook hebben twee rechters gezegd dat het kabinet hiermee de zorgplicht verzaakt en mensenrechten schendt, en dat Rutte daar niks aan doet?

Of was het dat moment dat Rutte dacht dat het een goed idee was om vanaf zijn @minpres-account te tweeten: “Het is onacceptabel dat Hamas willekeurig raketten op de burgerbevolking afvuurt. Nederland steunt het recht van Israël op zelfverdediging”, waarmee hij jarenlang stelselmatig Israëlisch geweld en vele VN-resoluties negeerde?

Foto: Dietmut Teijgeman-Hansen (cc)

Polen op weg naar de uitgang?

Hoe lang kan een land nog lid van de EU blijven als het zich niet neerlegt bij uitspraken van het Europese Hof? Met de uitspraak van het Poolse Constitutioneel Hof dat het land zich niet hoeft te houden aan interim-maatregelen die zijn opgelegd door het Europees Hof van Justitie lijkt Polen steeds dichter bij een breuk met de EU te komen. Het conflict spitst zich toe op de tuchtkamer die kritische rechters kan bestraffen of ontslaan. Het Europese Hof in Luxemburg heeft Polen gemaand deze instelling op te heffen. Het is een politiek orgaan, aldus het hof, „geen onafhankelijke en onpartijdige rechtbank”. Gisteren bevestigde het Hof zijn standpunt nog eens dat de tuchtkamer in strijd is met het Europese recht. Een woordvoerder van de Europese Commissie sloot zich hierbij aan: ‘De EU heeft voorrang op het nationale recht en alle beslissingen van het Europese Hof van Justitie zijn bindend voor de autoriteiten van de lidstaten en de nationale rechtbanken.’

Het Poolse Constitutioneel Hof is zelf ook onderwerp van kritiek vanwege de illegale benoeming van rechters. Ook die kritiek wordt door Polen afgewezen. ‘Wij bepalen hoe we hier recht spreken’, zegt de Poolse regering, ‘en wat wij goed vinden kan niet worden overruled door Europese rechters.’ Het is een flagrante inbreuk op de scheiding der machten en de Europese rechtsorde waar het land zich door zijn lidmaatschap aan heeft gebonden. Wat kan de EU hier tegenover stellen? De Europese Commissie kan dwangsommen opleggen. Dat is tot nu toe nog niet gebeurd. Bij een verdere escalatie die niet meer te vermijden is kan deze maatregel worden doorgevoerd. Maar die zal niet zonder consequenties blijven van de kant van lidstaten die Polen tot nu toe steunen. Zoals Hongarije en Slovenië dat komend halfjaar EU-voorzitter is.

Lezen: Bedrieglijk echt, door Jona Lendering

Bedrieglijk echt gaat over papyrologie en dan vooral over de wedloop tussen wetenschappers en vervalsers. De aanleiding tot het schrijven van het boekje is het Evangelie van de Vrouw van Jezus, dat opdook in het najaar van 2012 en waarvan al na drie weken vaststond dat het een vervalsing was. Ik heb toen aangegeven dat het vreemd was dat de onderzoekster, toen eenmaal duidelijk was dat deze tekst met geen mogelijkheid antiek kon zijn, beweerde dat het lab uitsluitsel kon geven.

Closing Time | Kaliber Morricone

U hoort en ziet de titelmuziek van de Italiaanse film ‘Indagine su un cittadino al di sopra di ogni sospetto’ (De dader staat boven verdenking).

Muziek gecomponeerd door de vorig jaar overleden Ennio Morricone. Uitgevoerd door de band Calibro 35, een Italiaanse band die zich toelegt op het spelen van filmmuziek.

Meer van Calibro 35 op hun Youtube-kanaal.

De invloed van Ennio Morricone op popmuziek (en muzikanten) is van hoog kaliber: luister naar VPRO’s The Bigger Picture: “Ennio Morricone is net zo invloedrijk als The Beatles” (2015). En/of lees bij de VPRO dit stukje.

Foto: Sustainable Economies Law Center (cc)

Wie het eerst boven is

COLUMN - De nieuwsberichten stonden terecht op dezelfde pagina in mijn ochtendkrant. Samen vormden ze het wrangste commentaar op de huidige wereld dat je je maar kunt voorstellen. Rechtsboven meldde de krant het besluit van de G20 om een wereldwijde winstbelasting voor multinationals in te stellen. Dat moest hun weergaloze belastingontduiking en vernuftige geschuif met bv’s ietwat tegengaan, en voorkomen dat het mega-grootkapitaal ’s werelds overheden en werknemers nog verder leegzoog.

Shell betaalt, zoals u weet, amper belasting in Nederland, maar eist wel op hoge toon investeringen, genoegdoeningen, compensaties en subsidies van de staat. En de gemiddelde Amazon-werknemer, die amper een minimumloon krijgt – en soms ook geen plaspauzes, zodat-ie in een fles moet pissen – betaalt verhoudingsgewijs meer belasting dan de baas van het bedrijf.

Daaronder stond een stuk over wat drie van de rijkste mannen ter wereld met hun achtergehouden geld doen: een wedstrijdje space race spelen. Wie het eerste boven is. Elon Musk (van PayPal en Tesla), Richard Branson (Virgin Records en Virgin Airlines) en Jeff Bezos (Amazon) streden om de eer, en dit weekend bleek dat Branson had gewonnen: hij was buiten de dampkring geweest en had vier minuten gewichtsloos in de cabine van zijn Unity kunnen zweven.

Branson wil te zijner tijd toeristenvluchten buiten de dampkring aanbieden, hij heeft al 600 kaartjes verkocht, à raison van 200 tot 250 duizend dollar. Musk plant intussen commerciële vluchten rond de aarde en om de maan. In een tijd dat we collectief moeten minderen met vliegen om als soort te kunnen overleven, is dit conspicuous consumerism gekruid met toxic masculinity. Ik koop, ik koop, ik koop wat jij niet kunt, en wat alles wat voor jou overblijft, maak ik lekker kapot.

Closing Time | Rhapsody (of fire)

Zwaarden. Draken. Tovenaars.  Een episch intro! Koren! Een verteller met een diepe stem IETS DUISTERS AANKONDIGT!! Gitaren en powermetal en hoge zang en wat klassieke instrumenten en koortjes ALLEMAAL SAMENGESMEED TOT EEN MUZIKALE VERTALING VAN SWORDS & SORCERY PULP FICTION MIJN GOD MENSEN HOE KUNNEN JULLIE HIER NU NIET ENTHOUSIAST VAN WORDEN!1?!?!?1!?!1

Ahum, eh, ja, Rhapsody of Fire, dus, toen ze nog alleen Rhapsody heette, van hun derde album Dawn of Victory, volgens sommigen één van de beste power metal albums ooit. Voor mensen die bombast kunnen waarderen.

Lezen: Venus in het gras, door Christian Jongeneel

Op een vroege zomerochtend loopt de negentienjarige Simone naakt weg van haar vaders boerderij. Ze overtuigt een passerende automobiliste ervan om haar mee te nemen naar een afgelegen vakantiehuis in het zuiden van Frankrijk. Daar ontwikkelt zich een fragiele verstandhouding tussen de twee vrouwen.

Wat een fijne roman is Venus in het gras! Nog nooit kon ik zoveel scènes tijdens het lezen bijna ruiken: de Franse tuin vol kruiden, de schapen in de stal, het versgemaaide gras. – Ionica Smeets, voorzitter Libris Literatuurprijs 2020.

Vorige Volgende