‘Raketten vernietigen onze steden steeds verder’

22 dagen geleden viel Rusland Oekraïne binnen. Sindsdien heb ik elke dag contact met mijn twee vrienden die in Kyiv zitten met hun vierjarig zoontje en hun hond. Ik schrijf op wat ze meemaken. Dit is deel 5 uit de serie ‘Overleven in Kyiv’.   Donderdag 17 maart. Voordat ik een berichtje naar Viktor en Ada stuur, doe ik eerst mijn rondje langs verschillende nieuwskanalen om te weten wat ik kan verwachten. Geen opvallende dingen in Kyiv; het Russische leger lijkt zich volledig te concentreren op het wegvegen van de zuidelijke steden van Oekraïne. De avondklok van 36 uur is juist vanmorgen afgelopen. ‘Ik hoop dat het vandaag veilig genoeg is om naar buiten te gaan,’ wens ik Viktor. Als antwoord stuurt hij een foto. ‘Ik loop al buiten met de hond. Het was vannacht vrij kalm. We zijn zelfs vroeger naar bed gegaan dan anders en hebben goed kunnen slapen. Op dit moment horen we ook geen explosies of beschietingen. Het is bijna vredig.’ Hij vertelt dat hij tijdens de avondklok hun hond toch twee keer per dag uit kon laten, ook al was dat niet toegestaan. Het was maar voor vijf minuten. ‘Dat was bij een eerdere avondklok anders. Toen konden we haar echt niet mee naar buiten nemen. Ze moest meer dan een dag volhouden, dat was echt heel zielig.’ Novi Petrivtsi Hun zoontje speelt in de zandbak met een meisje, het eerste kind dat hij weer ziet sinds drie weken. Het emotioneert Ada: ‘Raketten vernietigen onze steden almaar verder en steeds meer mensen gaan dood.’ Ze zijn een uur buiten. Juist als ze terugkeren naar de flat klinken luide explosies. Twee raketinslagen, in een district verderop en in het dorp Novi Petrivtsi, even ten noorden van Kyiv. Ik scrol op het nieuwskanaal Flash en vind beelden van een enorme felle brand. Als ik verder scrol zie ik een video van een volledig verwoeste straat in Novi Petrivtsi. Een man loopt verdwaasd rond in het puin. Hij lijkt alleen op sokken te lopen. Zijn gezicht is rood van het bloed, zijn handen en onderarmen ook. Andere foto’s laten de verwoesting van het dorp zien. Ingestorte gebouwen, zwartgeblakerde bomen. Een tweejarig kind is bij de aanslag gedood. De vriendelijke blauwe lucht erboven voelt bijna als een belediging voor de ellende die ik zie. [caption id="attachment_336885" align="alignnone" width="300"] Foto: Yeş (Pexels)[/caption] Oorlog Vrijdag 18 maart. Een enorme explosie in de wijk Vynogradar in Kyiv. Foto’s laten zien hoe gigantisch die moet zijn geweest. Een deel van een flat staat niet meer; je kunt rechtstreeks in kamers kijken. In de wijde omgeving zijn de ramen weggeblazen. Ada begint de dagen kwijt te raken van hoe lang deze oorlog al duurt. Met schuldig hart help ik haar herinneren dat het 22 dagen geleden is. Ik vraag haar naar die eerste dag, die ochtend van 24 februari. ‘We sliepen, en opeens om vijf uur ’s ochtends schrok ik wakker van geluiden die ik nooit eerder had gehoord. Later bleken dat raketten te zijn. Explosies volgden, autoalarmen gingen af. Alle geluiden waren hard. Toen ik het nieuws las realiseerde ik me dat dit oorlog was. Hier, bij ons thuis! Toen kwam er informatie over alle steden in Oekraïne: overal waren raketaanvallen. Dat was het moment waarop ik alle belangrijke zaken begon te verzamelen, documenten en zo. Een maand eerder hadden we via de media te horen gekregen wat je moest doen bij een invasie. Op dat moment dachten we nog dat het overbodige informatie was.’ Blijven ‘Mijn zus, die in een ander district van Kyiv woont, schreef me een berichtje om te vertellen dat een huis dichtbij het hare ernstig was beschadigd door een explosie. Toen begonnen we na te denken om naar het westen van Oekraïne te vertrekken. We waren te laat. Tegen die tijd waren er al enorme files ontstaan van mensen die probeerden te vertrekken. De opstoppingen op de wegen namen alleen maar toe. We besloten toen rustig te blijven en niet in volle paniek te vluchten, maar te blijven. We begonnen onze schuilkelder in te richten en zo leven we sindsdien. Elke nacht slapen we hier, en overdag hebben we momenten waarop we even naar onze flat gaan of naar buiten.’ Gedwongen gescheiden ‘Veel families zijn nu gescheiden, met de mannen die zijn achtergebleven om Oekraïne te verdedigen. De meeste van hen zijn daartoe gedwongen omdat hun huis er niet meer staat. Mijn vriendin woont in Irpin en hun huis is verwoest. Nu is ze in Polen met haar twee kinderen, terwijl haar man in Oekraïne is achtergebleven om te vechten.’ Ik lees een Oekraïens nieuwsbericht: Sinds de invasie zijn in Kyiv 36 woongebouwen beschadigd, vijf private landgoederen, zes scholen, vier kinderopvangcentra. 55 woningen hebben schade aan gevels, balkons of ramen. 222 mensen zijn dood, waarvan zestig burgers. En vier kinderen.   Vorige afleveringen gemist? Deel 1: ‘Hopelijk overleven we dit’ Deel 2: ‘Eigenlijk kan ik nog steeds niet geloven dat dit gebeurt’ Deel 3: ‘Het is angstaanjagend te weten dat deze oorlog niet snel zal eindigen’ Deel 4: ‘We kunnen volhouden, maar niet falen’   * Om hun privacy te beschermen zijn Viktor en Ada gefingeerde namen.

Door: Foto: Nati (Pexels)

Closing Time | Jenny Hval

Jenny Hval hadden we hier al eens, als onderdeel van Lost Girls, maar nog niet solo. Hvals kenmerkende stijl is dat ze al zingend een verhaal vertelt, wat er in elk geval voor zorgt dat het vrijwel onmogelijk is om met de tekst mee te zingen. En eigenlijk is het ook geen vertellen wat ze doet – het is meer hardop nadenken (het Engelse ‘pondering’ is hier een treffender woord) waarbij ze dan ook nog maatschappijkritisch reflecteert op soms serieuze maar ook vaak vaak vrij banale zaken. Dat levert regelmatig interessante of grappige verhaalwendingen op. Het nummer ‘Year of Love’ staat op haar nieuwste album Classic Objects.

Lezen: De BVD in de politiek, door Jos van Dijk

Tot het eind van de Koude Oorlog heeft de BVD de CPN in de gaten gehouden. Maar de dienst deed veel meer dan spioneren. Op basis van nieuw archiefmateriaal van de AIVD laat dit boek zien hoe de geheime dienst in de jaren vijftig en zestig het communisme in Nederland probeerde te ondermijnen. De BVD zette tot tweemaal toe personeel en financiële middelen in voor een concurrerende communistische partij. BVD-agenten hielpen actief mee met geld inzamelen voor de verkiezingscampagne. De regering liet deze operaties oogluikend toe. Het parlement wist van niets.

Foto: dominiccampbell (cc)

De grenzen van het lokale bestuur

Vorig jaar werd in Frankrijk een wet aangenomen die korte binnenlandse vluchten verbood waarvoor het alternatief per trein niet langer duurt dan twee-en-een-half uur. Wie van Parijs naar Bordeaux of Lyon wil reizen zou nu de TGV moeten pakken. De wet kwam deels tegemoet aan de aanbevelingen van de Klimaatconventie,  een nogal omstreden initiatief van president Macron. In december stak de Europese Commissie echter een stokje voor het plan. Luchtvaartbedrijven hadden bezwaar aangetekend omdat de wet in strijd zou zijn met de Europese dienstenrichtlijn (die van Bolkestein): de vrijheid om diensten aan te bieden, ‘een van de fundamentele waarden van de Europese Unie’. Ze bestrijden ook dat deze wet een noodzakelijke bijdrage is aan het terugdringen van de CO2 uitstoot. De luchtvaart draagt slechts 2.5 % bij aan de globale CO2 uitstoot, en dat zou dan vooral komen van de langere vluchten. De Commissie begon een onderzoek, de invoering van de wet is tot nader order uitgesteld.

Ook in Duitsland en Spanje wordt gesproken over het verbieden van korte vluchten in het kader van de bestrijding van de klimaatopwarming. De maatregel lijkt behalve voor binnenlandse vluchten ook voor grensoverschrijdende reizen kansen te hebben nu het gebruik van de trein op langere afstanden toeneemt met een uitgebreid internationaal spoornet. Maar dan moet er wel gebroken worden met die ‘fundamentele waarde’ van de EU: het zonder enige hindernis kunnen aanbieden van diensten. Op Social Europe schrijft Olivier Hoedeman van het onderzoeksinstituut Corporate Europe Observatory over de ‘gevaarlijke obsessie’ van grote bedrijven die blijven pushen om de Europese interne markt te vervolmaken. Absolute vrijheid voor het bedrijfsleven om zaken te doen betekent een onoverkomelijke hindernis in de strijd tegen klimaatopwarming en voor de oplossing van vele andere urgente problemen.

Foto: Patrick Rasenberg (cc)

De markt is geen natuurverschijnsel

COLUMN - door P.J. Cokema

Ik ben voor een vrije markt, maar als die compleet losstaat van de realiteit moet je ingrijpen

Aldus de Belgische premier De Croo.

De Croo is lid van Open VLD, door de een vergeleken met “de VVD, al zijn er ook raakvlakken met D66”, door een ander bestempelt als “veel meer D66 dan VVD (…) zelfs iets linkser dan D66”. Volgens de VVD zelf is de VVD “op de meeste gebieden een rechtse partij”. Maar dat terzijde….

Ook de Belgische regering heeft besloten welke maatregelen genomen gaan worden om de energierekening minder hoog te doen uitvallen. De Croo ziet ook graag extra maatregelen om de energieproducenten aan te pakken, want…

onderliggend is er een ander probleem: de groothandelsgasmarkt is totaal irrationeel geworden. De prijzen die je nu ziet, reflecteren een schaarste op de markt, maar die schaarste is er niet

Hij pleit, op Europees niveau, voor het afromen van overwinsten van energieproducenten. Daarnaast wil hij laten bekijken of in Europees verband gezamenlijke aankoop van gas mogelijk is en of er een prijsplafond kan worden ingesteld.

Er komt een tijdelijke verlaging van btw op elektriciteit en gas van 21% naar 6%. Voor diesel en benzine worden de accijnzen verlaagd met 17,5 cent per liter.
De prijs van treintickets wordt bevroren zodat een geplande prijsverhoging in juni niet doorgaat.

Closing Time | Rider Shafique

Het nummer ‘Empty Hands’ is van het Ishmael Ensemble, die het op hun album Vision of Light uitbrachten met zangeres Holysseus Fly. Het origineel is mooi, maar de versie die ze later maakten met Rider Shafique is mooier.

Foto: Tina Hartung (Unsplash)

‘We kunnen volhouden, maar niet falen’

LONGREAD - Viktor en Ada wonen in Kyiv met hun vierjarige zoontje en hond. Sinds 24 februari heb ik elke dag contact met ze. Hier lees je wat ze meemaken. Dit is deel 4 uit de serie Overleven in Kyiv.

Dinsdag 15 maart. Op mijn telefoon lees ik over de bombardementen in Kyiv, terwijl ik op mijn laptop Google Maps heb open staan om te kijken welke wijken zijn geraakt. Niet waar mijn vrienden wonen. Ik voel me schuldig over mijn opluchting.
‘Voor de eerste keer weer sinds dagen maakte het geluid van explosies me wakker,’ schrijft Viktor. ‘Vreselijk.’
Ada heeft niets gehoord. ‘We zijn veilig,’ verzekert ze me. ‘De aanvallen waren heel dicht bij waar mijn en Viktors ouders wonen. Mijn ouders wonen op dit moment bij mijn zus en haar vriend. Viktors oma woont in haar eentje verderop. Ze is 86 jaar. Mijn opa is ook 86, die woont ook alleen, maar in een ander district. We bellen hem elke dag, hij is heel dapper en wil absoluut niet evacueren.’
Haar vastberadenheid zit blijkbaar in de familie: ‘Onze hele familie wil dat deze oorlog stopt, maar alleen na onze overwinning. We kunnen volhouden, maar niet falen.’

Aanval

Later op de dag lees ik dat in Kyiv een avondklok ingaat die maar liefst 36 uur gaat duren. ‘Nadat dit bekend werd zagen we veel rijen mensen voor supermarkten,’ vertelt Viktor. ‘Ik sprak een soldaat, ook al wilde hij niet echt praten. Maar hij liet weten dat er informatie is dat Rusland een aanval op Kyiv voorbereidt voor morgen. Hij was positief en verzekerde ons ervan dat ze elke aanval zouden afslaan. Dus laten we daar maar op hopen.’
Het voelt alsof een koude hand mijn hart vastgrijpt. ‘Ik geloof in jullie, blijf sterk, hou vol. Veel liefs,’ antwoord ik. Wat kan ik meer doen dan dat schrijven?

Foto: Alisdare Hickson (cc)

Hoger Beroep Assange geblokkeerd

‘The fight goes on‘ schrijft Stella Morris, de partner van Julian Assange, in haar reactie op het besluit van het Supreme Court om Assange niet in de gelegenheid te stellen een besluit van het High Court aan te vechten. Het High Court draaide in december een uitspraak van een lagere rechter terug die uitlevering van Assange aan de Verenigde Staten om medische redenen had verhinderd. Rechter Vanessa Baraitser achtte het risico groot dat een verblijf in een Amerikaanse gevangenis Assange geestelijk en lichamelijk zodanig zou schaden dat suicide niet kon worden uitgesloten. De aanklagers van de VS wisten het High Court er van te overtuigen dat Assange netjes zou worden behandeld. Er bleef zijn verdedigers slechts een klein juridisch gaatje over: beroep bij het Supreme Court. Nu deze hoogste rechterlijke instantie geen beroep wil toestaan ligt de bal bij de minister van Binnenlandse Zaken Priti Patel die de uitlevering formeel moet goedkeuren. Als zij dat doet, en dat gebeurt waarschijnlijk pas over een paar maanden, kan het advocatenteam van Assange nog proberen bij rechter Baraitser de zaak weer open te breken. En dan met name op punten die zij in haar vonnis van januari 2021 niet heeft meegenomen: de eventuele schending van mensenrechten en van de persvrijheid waartoe de uitlevering van Assange aan de VS zou kunnen leiden.

Doneer!

Sargasso is een laagdrempelig platform waarop mensen kunnen publiceren, reageren en discussiëren, vanuit de overtuiging dat bloggers en lezers elkaar aanvullen en versterken. Sargasso heeft een progressieve signatuur, maar is niet dogmatisch. We zijn onbeschaamd intellectueel en kosmopolitisch, maar tegelijkertijd hopeloos genuanceerd. Dat betekent dat we de wereld vanuit een bepaald perspectief bezien, maar openstaan voor andere zienswijzen.

In de rijke historie van Sargasso – een van de oudste blogs van Nederland – vind je onder meer de introductie van het liveblog in Nederland, het munten van de term reaguurder, het op de kaart zetten van datajournalistiek, de strijd voor meer transparantie in het openbaar bestuur (getuige de vele Wob-procedures die Sargasso gevoerd heeft) en de jaarlijkse uitreiking van de Gouden Hockeystick voor de klimaatontkenner van het jaar.

Closing Time | Marc Atmost

Marc Atmost is de oprichter van Energostatic Records, een Oekraïens netlabel. Het Amerikaanse platenlabel A Strangely Isolated Place (ASIP) bracht deze week een compilatie-album uit met nummers van Energostatic Records om geld in te zamelen voor hulp. Het is een album voor de liefhebber van ambient of dub techno, met hier en daar een uitstapje naar drum ‘n’ bass, met artiesten uit Oekraïne, Rusland en elders.

Netlabels faciliteerden de creative commons-muziekscene, maar bestaan eigenlijk nauwelijks meer. Energostatic Records zag het leven in 2010, toen het fenomeen al tanende was door de opkomst van streamingdiensten, en stopte ermee in 2017. Het album is dan ook een ode aan “the torchbearer for the dying art of sharing music online through small yet beloved corners of the internet” dat Energostatic Records in die jaren was.

Foto: Sergey Kozak (cc)

‘Het is angstaanjagend te weten dat deze oorlog niet snel zal eindigen’

LONGREAD - 19 dagen geleden viel Rusland Oekraïne binnen. Sindsdien heb ik elke dag contact met mijn twee vrienden die in Kyiv zitten met hun vierjarig zoontje en hun hond. Ik schrijf op wat ze meemaken. Dit is deel 3 uit de serie ‘Overleven in Kyiv’.

Donderdag 10 maart. Mariupol ligt al dagenlang onder vuur, het ene verschrikkelijke bericht volgt op het andere. Ada’s woede klinkt hard door in haar berichten die ze me stuurt: ’De Russen vegen Mariupol geheel van de kaart, zoals ze dat ook in Syrië en Tsjetsjenië hebben gedaan. Onze troepen zijn te ver weg om de stad te beschermen. De mensen daar balanceren op de rand van de dood. Er is geen elektriciteit, geen water. Vluchten wordt ze door de Russen onmogelijk gemaakt, omdat die de humanitaire doorgangen onveilig maken.’

Ze stuurt een van de vele filmpjes die nu op het internet zijn te vinden, om de NAVO aan te sporen het luchtruim boven Oekraïne te sluiten. Ik deel het filmpje, voor haar. Ik geloof niet dat het zin heeft. Waarschijnlijk weet ze dat zelf ook wel. Er zijn dingen die je niet hardop hoeft te zeggen. Ze voelt zich ongetwijfeld machteloos.

Closing Time | Katarina Gryvul

Ik weet niet of Bandcamp me met opzet Oekraïense artiesten voorschotelt (van een Oekraïens platenlabel ook nog), want het album van Katarina Gryvul kwam uit net voor de oorlog begon, dus het kan toeval zijn. Het album Tysha (vertaling: stilte) is voortgekomen uit het vervreemdende gevoel die die andere crisis veroorzaakte. Haar muziek is precies de goede mix van zoetgevooisde zang en glitch, laverend tussen bass en ambient.

Steun ons!

De redactie van Sargasso bestaat uit een club vrijwilligers. Naast zelf artikelen schrijven struinen we het internet af om interessante artikelen en nieuwswaardige inhoud met lezers te delen. We onderhouden zelf de site en houden als moderator een oogje op de discussies. Je kunt op Sargasso terecht voor artikelen over privacy, klimaat, biodiversiteit, duurzaamheid, politiek, buitenland, religie, economie, wetenschap en het leven van alle dag.

Om Sargasso in stand te houden hebben we wel wat geld nodig. Zodat we de site in de lucht kunnen houden, we af en toe kunnen vergaderen (en borrelen) en om nieuwe dingen te kunnen proberen.

Lezen: Bedrieglijk echt, door Jona Lendering

Bedrieglijk echt gaat over papyrologie en dan vooral over de wedloop tussen wetenschappers en vervalsers. De aanleiding tot het schrijven van het boekje is het Evangelie van de Vrouw van Jezus, dat opdook in het najaar van 2012 en waarvan al na drie weken vaststond dat het een vervalsing was. Ik heb toen aangegeven dat het vreemd was dat de onderzoekster, toen eenmaal duidelijk was dat deze tekst met geen mogelijkheid antiek kon zijn, beweerde dat het lab uitsluitsel kon geven.

Vorige Volgende