De waanzin die religie heet

In de tweede helft van de vorige eeuw leek religie definitief op zijn retour. Samen met Fukuyama’s ‘eind van de geschiedenis’ was ook de georganiseerde godsbelevenis een gepasseerd station. Exit de hocus pocus van wonderbaarlijke verschijningen en blinde gehoorzaamheid aan onzichtbare machten die onzinnige handelingen en rituelen vereisen om gunstig gestemd te worden. Niets van waar. Religie is ‘hot’, alom en vooral dwingend aanwezig. In het Midden Oosten proberen bebaarde, gemaskerde en met Kalasjnikovs zwaaiende boze mannen een heus middeleeuws kalifaat te vestigen, waar de rechten van wie niet tot de eigen groep hoort systematisch vertrapt worden en vrouwen onzichtbare, tweederangs burgers zijn. Maar ook in de Verenigde Staten timmeren christenfundamentalisten naarstig aan de weg. Daar vinden we meer neoliberale varianten van het geloof. De religieuze component lijkt vooral ingegeven door de financiële behoeften van de predikant en de belangen van de conservatieve en ultrarijke elite. Van buiten ziet het er soms uit als Disneyland, maar die façade verbergt extreme dwingelandij en ultieme bekrompenheid. Volgelingen deinzen niet terug een abortuskliniek op de korrel te nemen, of een daar werkende arts om te leggen.

Door: Foto: copyright ok. Gecheckt 04-10-2022

Steun ons!

De redactie van Sargasso bestaat uit een club vrijwilligers. Naast zelf artikelen schrijven struinen we het internet af om interessante artikelen en nieuwswaardige inhoud met lezers te delen. We onderhouden zelf de site en houden als moderator een oogje op de discussies. Je kunt op Sargasso terecht voor artikelen over privacy, klimaat, biodiversiteit, duurzaamheid, politiek, buitenland, religie, economie, wetenschap en het leven van alle dag.

Om Sargasso in stand te houden hebben we wel wat geld nodig. Zodat we de site in de lucht kunnen houden, we af en toe kunnen vergaderen (en borrelen) en om nieuwe dingen te kunnen proberen.

Foto: Philip Brewer (cc)

Nogmaals: de Bijstandsmoeder, de cijfers

DATA - Weblog Das Kapital kwam aangaande het inkomen van de bijstandsmoeder-met-twee-kinderen met een factcheck los van Sargasso. Helaas lijken er in die analyse een paar fouten te zitten.

Tsja, dat vonden ze waarschijnlijk niet leuk, daar bij de Telegraaf, dat ik ze vrijdag slechte journalistiek verweet omdat ze zonder enige kritiek de cijfers van Annemarie van Gaal als “nieuws” door postten.

Misschien vandaar dat hun dochteronderneming Das Kapital zaterdag met een eigen factcheck kwam, waarin duidelijk moest worden dat het allemaal wel redelijk klopte, en zelfs nog wat bonter was dan verondersteld.

Maar als je wilt factchecken, doe het dan goed. Want ondanks de bewering dat een en ander gedubbelcheckt heette te zijn bij het Nibud zitten er in hun cijferwerk helaas toch een paar kleinere en grotere fouten en onduidelijkheden. Het zal de eerste keer niet zijn dat ze zich wat slordigheden permitteren.

Gemeentelijke regelingen

Om te beginnen gaat DK in zijn berekening uit van de gemeente met de beste voorzieningen. Dat is prima, dat mag, maar daarmee zeg je dus niet iets over de bijstandsmoeders in het algemeen, maar alleen over die in de best betaalde gemeente.

Vervelender: helaas vergeet Das Kapital dat veel van die gemeentelijke extra’s die ze noemen niet alleen voor de bijstandsmoeder gelden, maar ook voor degene met wie ze vergelijken: de minimumloner. Zoals in het geval van Amstelveen in ieder geval geldt voor de Amstelveenpas.

Foto: lets.book (cc)

Extra ecclesiam

ACHTERGROND - Wetenschapsfilosoof Maarten Boudry vraagt in de Belgische krant De Morgen van 13 september aan gematigde moslims voortaan geen beroep meer te doen op de koran wanneer ze hun afkeuring van gewelddadige geloofsgenoten willen onderbouwen. Hij richt zelfs een ‘smeekbede’ tot hen, omdat ze op die manier het uitgangspunt delen van hen die ze bestrijden.

U speelt niet alleen op het schaakbord van de jihadi’s, met hun spelregels, het is alsof u zichzelf drie pionnen toebedeelt en uw tegenstander tien koninginnen.

Bij elk dispuut halen fundamentalisten immers het boek boven dat u beiden eerbiedigt als goddelijke autoriteit, en weten zij de beste papieren voor te leggen.

Aldus Boudry. Het is een iets vriendelijker formulering van een oud thema: de koran als islamitische Mein Kampf, waarin ondubbelzinnig en tot in detail alle gruwelijkheden zouden zijn voorgeschreven die moslimzeloten overal ter wereld plegen. Wie met behulp van datzelfde boek anderen tot vreedzaam gedrag wil aanzetten, faalt natuurlijk al bij voorbaat. Dat idee is het gevolg van een denkfout waar atheïsten en andere seculieren de laatste tijd steeds vaker met een forse klap in tuinen: ze luisteren alleen naar fundamentalisten.

Die lezen heilige teksten namelijk letterlijk – ‘wat er stáát’ – en dat is makkelijk te volgen. Ze beroven de teksten doorgaans ook van hun context, of voorzien ze van een totaal nieuwe. Seculieren zijn van die context vaak in het geheel niet op de hoogte en gaan dus maar af op wat ze verteld wordt. Het verhaal van de fundamentalist is ook goed verifieerbaar aan de hand van die bronnen die eenvoudig toegankelijk zijn voor de absolute, en dus ook de seculiere leek. Beide groepen hebben – met andere woorden – geen kaas gegeten van exegese en theologie en de veel ingewikkelder verhalen van gediplomeerde exegeten en theologen kunnen ze maar nauwelijks volgen. Boudry hoort bij de groeiende groep seculieren die slechts één interpretatie van de heilige schrift aanzien voor wat er in diezelfde schrift ook echt ‘stáát’.

Actiegroep verstopt kinderen voor jeugdzorg

Zo schrijft de Stentor:

Er is een illegale actiegroep actief in Nederland die kinderen uit handen van jeugdzorg houdt door ze te laten onderduiken op geheime adressen in diverse delen van het land en desnoods het buitenland.

Uit vrees voor ontdekking verblijven de kinderen korte tijd, soms niet meer dan een paar dagen, op 1 adres.

Alsof een kind daar iets mee opschiet…

Foto: michele petrelli (cc)

Kunst op Zondag | Crimineel

Crimineel gedrag is ook een aanwinst.

Aldus Floris Mulder, curator van de tentoonstelling Levenslang, het criminele brein ontleed, vanaf 8 oktober te zien in Het Dolhuys (Haarlem). In de tentoonstelling is werk van kunstenaars te zien, die hun visie op criminaliteit geven en werk van veroordeelden die in de gevangenis kunst hebben gemaakt.

“Is de afwijkende mens niet juist een aanwinst voor ons?”, zegt Floris Mulder in het Haarlems Dagblad, en stelt dat museum Het Dolhuys “eigenlijk over de integratie van de afwijkende mens” gaat.

De kunstenaar wordt door velen ook als ‘de afwijkende mens’ gezien. En sommige kunstenaars hebben een criminele reputatie. Van Caravaggio is bekend dat hij een straatgevecht niet uit de weg ging, zelfs een man heeft doodgeslagen en zich ophield met lieden die een loopje met de wet namen.
In 2011 exposeerde het Staatsarchief in Rome politiedocumenten waaruit Caravaggio’s misdadig gedrag blijkt. Het is goed mogelijk dat de schilder zich ook bezighield met oplichten van argeloze kaartspelers.

Caravaggio – The Cardsharps.
cc commons.wikimedia.org Caravaggio The Cardsharps

Benvenuto Cellini stond bekend als een gewetenloze moordenaar, die zijn straf wist te ontlopen.

Benvenuto Cellini – Perseus met het hoofd van Medea.
cc Flickr aurelio candido Benvenuto Cellini, Perseo

Walter Sickert werd er van verdacht Jack the Ripper te zijn. Een fabeltje dat de wereld in werd geholpen omdat Sickert geïnteresseerd was in misdaden als die van Jack the Ripper en de Camden Town Murder.

Foto: John Atherton (cc)

Vliegen duurt langer door internet

ACHTERGROND - Vliegen, de snelste manier van vervoer, gaat steeds langzamer. Frequente luchtreizigers in de Verenigde Staten hadden misschien al in de gaten dat er langzamerhand stiekem een paar minuten bij de vluchttijden zijn opgeteld. En dat is volgens onderzoekers mede het gevolg van ons koopgedrag op internet.

Let u eigenlijk wel eens op hoe lang uw vlucht duurt? En kan dat u eigenlijk wel iets schelen?

Vroeger, toen we nog naar het reisbureau gingen om een vlucht te boeken, kwamen we meestal thuis met een ticket voor de snelste verbinding naar onze plaats van bestemming. Die stond namelijk bovenaan in het reserveringssysteem, en waarom zou je dan verder zoeken.

Goedkoop

Nu we steeds vaker zelf onze vliegtickets via internet aanschaffen blijken we eigenlijk vooral geïnteresseerd te zijn in de prijs. Veel zoeksites tonen dan ook de goedkoopste vlucht als eerste optie. En luchtvaartmaatschappijen hebben ons door, dus maken ze de tickets goedkoper om bovenaan in een zoekactie uit te komen.

Langer vliegen

Maar ze laten ons voor straf ook langer in de lucht hangen. Dat is de conclusie van een studie van economen van Tel Aviv University, die binnenkort verschijnt in The Review of Economics and Statistics. Dit onderzoek verkent met statistische analyses de invloed van de toename van mensen met een internetverbinding op de vluchtduur van binnenlandse vluchten in de Verenigde Staten tussen 1997 en 2007.

Doneer!

Sargasso is een laagdrempelig platform waarop mensen kunnen publiceren, reageren en discussiëren, vanuit de overtuiging dat bloggers en lezers elkaar aanvullen en versterken. Sargasso heeft een progressieve signatuur, maar is niet dogmatisch. We zijn onbeschaamd intellectueel en kosmopolitisch, maar tegelijkertijd hopeloos genuanceerd. Dat betekent dat we de wereld vanuit een bepaald perspectief bezien, maar openstaan voor andere zienswijzen.

In de rijke historie van Sargasso – een van de oudste blogs van Nederland – vind je onder meer de introductie van het liveblog in Nederland, het munten van de term reaguurder, het op de kaart zetten van datajournalistiek, de strijd voor meer transparantie in het openbaar bestuur (getuige de vele Wob-procedures die Sargasso gevoerd heeft) en de jaarlijkse uitreiking van de Gouden Hockeystick voor de klimaatontkenner van het jaar.

DG Buitenlandse Zaken: ‘IS is niet islamitisch’

Et tu, Wim Geerts?

Islamitische Staat (IS) is niet islamitisch en ook geen staat, hoewel de letters dat wel zouden veronderstellen. Dat stelde Wim Geerts, directeur-generaal politieke zaken op het ministerie van Buitenlandse Zaken, maandag tegen Tweede Kamerleden tijdens een briefing over de komende Nederlandse militaire missie in Irak.

En gisteren schreef Bas Heijne dat om westerse jihadi’s te begrijpen, je beter naar Scarface kunt kijken dan de Koran te lezen.

Quote du jour | Great disappointment

But I could still see value in discarding religion — it is one factor that contributes heavily to world-wide ignorance — and simply saw that the struggle was going to be harder than I had hoped. […]

There is the great disappointment. The movement, whose whole premise demands a sweeping change of the culture, has discovered that it is far easier to defend the status quo than to change it. We’re willing to ask other people to think long and hard about their beliefs, to question and change, but all that other stuff that our culture planted in our heads, like beliefs about the sexes and races, like the rigid gender binary, like the suitability of women to thinking critically, like the automatic conferral of status by wealth, like the dehumanization of people who look like they might have had different great-grandparents than us, like the utility of simply killing people who disagree with us…oh, no, don’t ask us to change.

Quote du jour | Onschuldig

Hoe kun je onschuldig zijn en tegelijk de Koran als je heilige boek hebben?

Thierry Baudet vindt dat alle gelovige moslims nog niet eens verdacht, maar zelfs ronduit schuldig zijn.

Aan iets.

Zodoende meent Hassnae Bouazza dat het geen enkele zin heeft als moslims afstand nemen van IS. Het is toch nooit genoeg:

Maar die wantrouwende niet-moslims, die om afstand-krijsende ‘islamcritici’, zijn niet te bevredigen, omdat ze altijd wel weer redenen zullen vinden om je te wantrouwen, verdacht te maken, te haten. Het euvel is namelijk niet dat je misschien op een dag met een afgehakt hoofd in je hand bij hen aan klopt, maar dat je, als moslim, anders bent, en ze je om die reden ten diepste minachten. Je bent van buiten, zouden ze in de provincie zeggen. Ze moeten je niet en zullen steeds met nieuwe eisen komen. Zo tweette afgelopen week de zogenaamde intellectueel Thierry Baudet dat mensen die de koran als heilig boek beschouwen niet onschuldig kunnen zijn.

Lezen: De BVD in de politiek, door Jos van Dijk

Tot het eind van de Koude Oorlog heeft de BVD de CPN in de gaten gehouden. Maar de dienst deed veel meer dan spioneren. Op basis van nieuw archiefmateriaal van de AIVD laat dit boek zien hoe de geheime dienst in de jaren vijftig en zestig het communisme in Nederland probeerde te ondermijnen. De BVD zette tot tweemaal toe personeel en financiële middelen in voor een concurrerende communistische partij. BVD-agenten hielpen actief mee met geld inzamelen voor de verkiezingscampagne. De regering liet deze operaties oogluikend toe. Het parlement wist van niets.

Vorige Volgende