Hoe journalisten berichtten over een nieuw genre

Wouter Bax, redacteur economie van Trouw, keek zijn ogen uit tijdens de persconferentie van Fortis, eind mei, begin april 2009. Terwijl hij zijn notitieblokje openklapt om zo de nodige ‘brandstof’ voor zijn stukkie ‘s avonds ‘te kunnen schrijven’, zat een Belgische collega van De Standaard druk alles mee te typen. “Wat doet-ie toch, vroegen wij ons af, enigszins schamperend over zo’n zenuwpees die na een uur al meer woorden had getikt dan er ooit in een krant passen”, vroeg Bax zich af (Trouw, 4 april 2009). “Het antwoord kwam die avond, op de website van De Standaard. De journalist had de hele dag geblogd. Van minuut tot minuut had hij live verslag gedaan van de vergadering. ‘Voorzitter Hessels betreurt de gang van zaken’, stond er dan, gevolgd door frasen als ‘Aandeelhouder vindt excuses te weinig’ en ‘boegeroep uit de zaal’.” Bax’ artikel was de eerste journalistieke vermelding en beschrijving van wat in 2009 nog een journalistieke niche was, maar waarmee in België al wel werd gewerkt — het liveblog. Bax’ introductie van het nieuwe format kreeg in 2009 nog een plekje op pagina 64-65 van de zaterdagkrant, in de sectie over Media. Hoe groot het contrast met de dominante positie van liveblogs vandaag de dag, pontificaal op de voorpagina van de site. Zelf schrijft Bax toen nog het live bloggen in eerste instantie ‘af te keuren’; was het niet de journalistieke taak om juist te selecteren in plaats van alles maar op het web door te zetten? Uit nood geboren Nee, antwoord Bax resoluut, want dat was een rol en taak voor de krant die uit nood was geboren, toen de krant de strijd om nieuws en de scoops verloor van radio en televisie. Want waarom moet nieuws eigenlijk een dag duren?, vroeg hij zich af. Er was geen sneller kanaal, maar dat is er met internet wel. En zo werd het liveblog de ultieme wraak op de verloren functie van de krant: brengen van nieuws dat zich nu afspeelt. “‘Champagne!’, zou ik dus willen roepen”, ontkurkt Bax een denkbeeldige fles bubbels. De krant was met het liveblog helemaal ‘terug aan de frontlinie’ van de actualiteit. Mark van Bergen (Eindhovens Dagblad) schrijf in mei van 2009 over de live verslaggeving van voetbalwedstrijden voor zijn krant. Dan nog via losse tweets die in 2009 voor het eerst worden bijeengebracht in een Canadese webapplicatie CoverItLive dat in de site wordt gehangen. Daarin kunnen redacteuren ook foto’s en tekst opnemen. “Alles verschijnt direct na publicatie online. Op reguliere nieuwssites duurt dit minuten”, schrijft Van Bergen. Multimediaal, crossmediaal, live en interactief. Het ED speelt ermee. Sport, crisis en politiek En niet alleen sport wordt met CoverItLive verslagen, ook het drama in Apeldoorn, waarbij een man met zijn auto het publiek inrijdt dat staat te kijken bij de koninklijke optocht tijdens Koninginnendag, komt direct live op de site van de krant. Sport en crisis lenen zich uitstekend voor de nieuwe, online mogelijkheden. Politieke verslaggeving zit dan nog in de ideeënfase. Zo denkt John van den Oetelaar, coördinator van de multimediaredactie: “Het ED kan dan experts of politici uitnodigen in een internetpanel plaats te nemen, waarna lezers vragen en reacties kunnen insturen waarop de panelleden, gewoon vanachter hun eigen computer, reageren.” Het Brabants Dagblad experimenteert in 2010 met een interactief en live verslag van de verkiezingen in Oss. Maarten van den Hurk schrijft op 20 november 2010 als aankondiging in de krant: “Zo grijpt de redactie de Osse gemeenteraadsverkiezingen aan voor een nieuwe stap voorwaarts op het gebied van crossmediaal werken.” De krant blijft bestaan, uiteraard, maar krijgt er op de website “relevante nieuwe mogelijkheden” bij. Daarbij wordt samengewerkt met studenten ICT en Mediadesign (Nero) en twee niet ander genoemde hogescholen. En met succes, zal later blijken. Wat gaat de krant doen? “Dit liveblog wordt een mengvorm van eigen waarnemingen, in het debat getoonde presentaties én opmerkingen van mensen die het debat via internet volgen. Deze volgers kunnen een vraag of bericht insturen. Een geselecteerd aantal politici kan datzelfde ook met behulp van Twitter.” Kritieken komen er dan ook. Arjen van Veelen (NRC, 10 februari 2011) schrijft: “Revolutie is een kijksport en de liveblog is onze skybox op het Tahrir-plein. We waren er bij toen de kamelen kwamen. Kippenvel. Maar hadden we goed zicht?” Hij doelt op de explosie aan (internationale) liveblogs over wat in dat jaar de Arabische Lente is gaan heten. In het stuk (1512 woorden) zoekt Van Veelen naar de meerwaarde van de snelle (en korte) updates van zoiets complex als een revolutie. “Het leuke van live is dat je er bij bent, maar het lastige is dat je vaak niet weet wáárbij.” Volgens de commentator is het vooral “Zoek-het-zelf-maar-uitnieuws”. Het format vraagt ook om het nieuwe kijken: “niet meer hapklaar, maar rauw en ongefilterd”. Dat roept vragen op; Van Veelen mist de samenvatting, maar stelt een definitief oordeel uit. Verbeteringen Herwin Thole (BN/De Stem, 15 november 2011) niet. Hij roept 2011 dan ook uit als het jaar van het liveblog. Met suggesties voor verbetering van het format, waarin journalisten bevrijd van het narratieve juk dat op hun schouders rust als ze de complexe werkelijkheid moeten omzetten in leesbare en begrijpelijke proza, voortdurend hun ei kwijt kunnen, is de geboorte van een nieuw genre volbracht: signaleren, experimenteren, consolideren en bekritiseren. Zo meldt Thole dat de Britse The Guardian met de gedachte speelt om posts een gewicht (belang) mee te geven en zo het liveblog niet volgtijdelijk in te richten en om naast het liveblog een kolom met reacties van lezers te plaatsen en zo inhoud en reactie bij elkaar te houden. Beide suggesties haalden het niet, feit is dat Bax’ ontkurking van de champagne waarheid is geworden: de krant is met het liveblog terug aan de frontlinie van de actualiteit. En dat liveblog heeft in de kern dezelfde vorm als dat blog dat Bax bij De Standaard terugzag: één kolom hyperactieve actualiteit. Verscheen eerder bij VanderLubben.

Door: Foto: ilouque (cc)

Closing Time | Goede Vrijdag

, door

De musical/film Jesus Christ Superstar begint met de Overture en eindigt met John Nineteen: Forty-One. Oftewel, Johannes 19 vers 41. Muziek: Andrew Loyd Webber en, altijd een beetje ondergewaardeerd gebleven, tekst van Tim Rice. Er is dus besloten om het verhaal over Jezus te laten stoppen op Goede Vrijdag, bij de dood van Jezus. Bij de dood van Jezus aan het kruis. Terwijl met Pasen de opstanding gevierd wordt. Maar die zit er dus niet bij. Misschien komt er ooit nog een Part Two – Jesus The Ressurection.

Lezen: Bedrieglijk echt, door Jona Lendering

Mededeling

Bedrieglijk echt gaat over papyrologie en dan vooral over de wedloop tussen wetenschappers en vervalsers. De aanleiding tot het schrijven van het boekje is het Evangelie van de Vrouw van Jezus, dat opdook in het najaar van 2012 en waarvan al na drie weken vaststond dat het een vervalsing was. Ik heb toen aangegeven dat het vreemd was dat de onderzoekster, toen eenmaal duidelijk was dat deze tekst met geen mogelijkheid antiek kon zijn, beweerde dat het lab uitsluitsel kon geven.

Closing Time | Odetta In Paris

, door

Toen ik de eerste keer dit filmpje zag, Odetta in Paris, dacht ik, waar zijn de microfoons,  waar is de snoerenspaghetti op het podium? Waar zijn de pedalen, de kastjes, de boxen, de knopjes? Is het wel live? En wat een vreemd zaaltje, zo met al die losse houten stoelen. En wat een net publiek, jong oud, maar allemaal netjes met bloesje, stropdas, colbertjasje, haar netjes geknipt, en heerlijk, een paar dames met de tas op schoot. En niemand die joelt, roept of op zijn vingers fluit tussen de nummers door. En tijdens de nummers houden ze ook heel netjes hun bakkes. Moet je tegenwoordig ‘ns horen tijdens een concert. Enfin. Toen ik het filmpje nog een keer bekeek zag ik toch een microfoon op een standaard een eindje voor de bas staan. Idem bij de gitaar. Maar waar zingt Odetta in?

Doe het veilig met NordVPN

Mededeling

Sargasso heeft privacy hoog in het vaandel staan. Nu we allemaal meer dingen online doen is een goede VPN-service belangrijk om je privacy te beschermen. Volgens techsite CNET is NordVPN de meest betrouwbare en veilige VPN-service. De app is makkelijk in gebruik en je kunt tot zes verbindingen tegelijk tot stand brengen. NordVPN kwam bij een speedtest als pijlsnel uit de bus en is dus ook geschikt als je wil gamen, Netflixen of downloaden.

Closing Time | Rakaya Fetuga, Windrush DAY 2020

, door

Poëzie, park, podium, zomer, blazers, trommeltjes, reggae, kinderen, zon, zeepbellen, gras, picknick, hoedjes, dansen, giga-oorringen, drankje – feest ter gelegenheid van Windrush Day. The Windrush was een passagierschip dat in 1948, 1017 passagiers vervoerde van The British West Indies, onder andere Jamica, toen nog onderdeel van het Britse Rijk, naar Engeland. Ze waren welkom als arbeidskrachten om de economie te helpen opbouwen. De Onafhankelijkheidsdag binnen die koloniën verschilt van eiland tot (ei-)land. De spoken word artiest Rakaya Fetuga zegt hier een, misschien wat erg direct gedicht, maar hoe ze het brengt, maakt dat weer goed.

Closing Time | Wading Through The Waters Of My Time

, door

Richard Hawley speelde gitaar in de jaren negentig popband Pulp, maar kennelijk ligt zijn hart toch meer bij de oude klassieke country, zeg Jim Reeves. En als je zo’n stem hebt als Richard Hawley, zacht, rijk, warm en in brons gedoopt, dan is de vergelijking met Roy Orbison zo gemaakt. Retro tot he max, las ik ergens. En dat klopt wel, hij was in de jaren vijftig beslist niet uit de toon gevallen. Hij kent zijn klassiekers. De liedjes op de plaat Coles Corner, gaan over verlies, liefde, romantiek en heimwee – ah, als ik het niet dacht.

Closing Time | Isolation

, door

Het gaat niet goed met Aleksej Navalny.
De Russische oppositieleider verblijft in Pokrov,
een strafkolonie waar hij een straf uit moet zitten
van tweeënhalf jaar. De strafkolonie is berucht vanwege
haar strenge regime en mishandeling van gedetineerden.
Navalny wordt medische zorg onthouden en hij wordt
gemarteld door slaaponthouding. De woordvoerder
van president Poetin, Dimitri Peskov,
wijst de aantijging van de hand: Navalny
wordt net als alle andere gevangen in Pokrov gewoon
’s nachts elk uur gewekt, o.a. door met een zaklamp recht
in het gezicht schijnen. En dan is er die man die hem
dan filmt en hardop de tijd noemt. Dit gebeurt elke nacht,
elk uur, continu, nacht in, nacht uit, altijd. Tot het ochtend wordt.
‘Om de orde en discipline te handhaven.’
Dus ja, wat is het probleem precies?

Closing Time | Noname

, door

 

Rapper Noname radicaliseerde in de afgelopen jaren, wat niet alleen uitmondde in een antiracistische boekenclub maar ook in het antikapitalistische nummer ‘Rainforest’.

“Only animal that ravage everything in its path/They turned a natural resource into a bundle of cash”

Closing Time | Blue

, door

 Je hebt zingen, je hebt samenzang, je hebt close harmony, en er is kwelen. En dat is wat The Jayhawks hier doen in deze song. Bestaat er eigenlijk een neutraal gebruik van het begrip kwelen? Want zo bedoel ik het eigenlijk nu. Want wat doen ze dat mooi. En hup, daar glijden die stemmen weer gezamenlijk de hoogte in, op naar die uithaal: bluehuehuehuehuehue, jank dat verdriet en die eenzaamheid er maar uit mannen, geef het een stem.

Closing Time | Under A Stormy Sky

, door

Ik heb iemand gekend die oud klooster- en kerkmeubilair zocht en kocht. Dus de altaren, de kansel, de kerkbanken, doopvont, lambrisering, biechtstoelen – alles ging mee in de vrachtauto naar zijn werkplaats, waar alles bij elkaar kwam, en waar de geur van wierook, boenwas en heiligheid hing. Hij verzaagde en schaafde het houtwerk om er interieurs voor restaurants en cafes van te maken. De kansel werd de receptiebalie, het altaar werd de bar, zoiets. Maar, zei hij, ik maak en verkoop geen interieurs, ik maak en verkoop sfeer.

Closing Time | Foo Fighters (sort of)

, door

VIDEO - Italië en rock, het is een ongelukkige combinatie. Dat ligt niet aan de Italianen, die er ook niets aan kunnen doen dat hun taal zoveel klinkers heeft. Wat ze ook proberen, het zal altijd klinken als opera.

Dat wil niet zeggen dat er iets verkeerd gaat als duizend muzikanten, la più grande rock band del mondo, op een veld in Cesena besluiten ‘Learning to fly’ van de Foo Fighters te spelen. Het is aanstekelijk vrolijk, en het zal je niet snel gebeuren dat je in vogelvluchtperspectief tweehonderd drummers tegelijk ziet. Het is alweer zes jaar oud maar het swingt als een trein.

Closing Time | Antarctica Starts Here

, door

Je moet er maar opkomen en je moet het maar durven, een heel nummer fluisterend zingen. John Cale deed het. En met een geheimzinnige, bezwerende, breekbare sfeer als resultaat. Dat, als je de plaat thuis beluistert, dat je dan steeds, ssst, moet zeggen tegen huisgenoten, stil nou, hoor je niet dan John Cale aan het zingen is, wees nou rustig, dit gaat ergens over. Vast over iets droevigs, iets pijnlijks, iets ergs, moet je niet doorheen gaan lopen te kletsen. Dan gaat het kapot. Dus nee, leg die chips nou even weg. En die krant ook, dat geritsel,  je kunt ‘m toch ook op de tablet lezen? Waar zijn je pantoffels? En je kunt die piepjes van je telefoon toch uitzetten? Luister nou even naar John Cale, ssst, daar beroert hij weer een toets.

Closing Time | Hesitation Blues

, door

Nou had ik zo rondom de TK21 verkiezingen al wel een paar keer het logo van die nieuwe politieke partij JA21 gezien (ik heb even opgezocht waar die afkorting voor staat, die staat dus voor JuisteAntwoord (*naar adem hapt* en *headdesk doet*, en ik denk dan, gast, wat was de vraag dan?) en dus niet, zoals ik dus aannam voor Joost en Annabel. Maar ik had een andere associatie, ik dacht: Jefferson Airplane. Die hippieband die op Woodstock gespeeld heeft. Met Grace Slick op zang. En ze waren natuurlijk hele erge hippies, maar ze hadden ook een groot talent voor de blues, zo wit als ze waren. En dat is op dit soepele bluesje goed te horen, zonder Grace Slick en alleen Jorma Kaukonen op gitaar en Jack Cassady op bas.

Vorige Volgende