Aftellen en afstrepen

Zodra Sinterklaas in  het land is, begint het aftellen. Het is immers het teken dat het einde nadert. De optimisten spreken liever van een nieuw begin. Het jaar loopt ten einde, een nieuw jaar staat klaar. Op naar de wisseling van de wacht.  Aftellen en we strepen af wat voldaan is. In chronologische volgorde: Morgen Niets belangrijker dan voetballen. In een lege Kuip zonder publiek moet Nederland haar ticket voor het WK veilig zien te stellen tegen Noorwegen. Winst of gelijkspel is genoeg. Hoewel? Bij gelijkspel van 0 – 0, zou Turkije met minstens veertien doelpunten moeten winnen van Montenegro om boven het doelsaldo van Nederland uit te stijgen. We tellen af, gaan het zien en strepen af. 17 november Nog twee dagen en de formatiebesprekingen worden voortgezet. Van 17 tot en met 19 november, wederom op landgoed De Zwaluwenberg. Mocht er ondertussen in de achterkamertjes wonderen zijn geschied, zou 19 november een graatmager coalitieakkoord bekend gemaakt kunnen worden. We tellen af, gaan het zien, maar strepen we het ook af? 3 december Nog achttien dagen en de duur van de huidige coronamaatregelen lopen af. Een dag later zal het kabinet de situatie opnieuw bekijken. We tellen af, gaan het zien, maar te  vrezen valt dat het enige dat af gestreept kan worden de ‘casualties’ zijn. 5 december Nog twintig dagen en in naam van Sint geven we elkaar kadootjes. We tellen af, gaan het meemaken en de jacht op schaarse. dure kadootjes kunnen we dan wel afstrepen. 17 december We tellen 32 dagen af en het politieke Kerstreces begint. Vier weken later hervatten de volksvertegenwoordigers het werk. Of het parlement een rustige kerstvakantie tegemoet gaat, hangt natuurlijk af van wat er zoal rond kabinetsformatie en coronapandemie gebeurt. Of welk ongeluk er nu weer uit de portofolio van Ruttes oeuvre komt rollen. Dat kan natuurlijk ook. We tellen af, zullen wel zien en strepen nog helemaal niets af. Kerst Dan wordt het 24 december. Halleluja! Een kerstkindjekabinet ziet het licht! Dat is althans een van de scenario’s waar de parlementaire pers rekening mee houdt. Ook zonder dat heuglijke feit viert Nederland drie dagen lang de kerst. Hopelijk weer met meer dan vier gasten aan tafel. We tellen af en gaan wel zien wat we kunnen afstrepen. A change is gonna come We tellen 46 dagen af, kijken nog eventjes naar het oude jaar om die voorgoed af te strepen. En wensen nu alvast alle hulpverleners een heel rustige oudjaarsavond. Nog 47 dagen en daar is-t-ie dan: het nieuwe jaar! Alles wat we nog niet hebben afgestreept gaat op de lijst goede voornemens. Of gaat, zonder nog maar één blik waardig te keuren, de prullenbak in. We tellen af, gaan het zien en strepen af.

Foto: Sharon Mollerus (cc)

Daar is de stille meerderheid

COLUMN - En weer was er wat lawaai tijdens de persconferentie van Rutte en De Jonge. Wilde een kleine groep landgenoten laten horen hoe de opleving van de coronapandemie wél aangepakt zou moeten worden?

Jammer maar helaas. Natuurlijk, gezond leven, preventie, allemaal goed. Maar daar zijn de gezond levende mensen die nu in de ziekenhuizen belanden niet mee geholpen.

Zwijgende meerderheid verheft de stem?

Dan die andere groep mensen die we niet hoorden. Begint de zwijgede meerderheid zich nu eindelijk ook te roeren?

Zestig procent van de mensen steunt de invoering van een milde ‘lockdown’ nu de besmettingen een hoogtepunt hebben bereikt (EenVandaag Opiniepanel, 12 november). Ook de invoering van het 2G-model (alleen gevaccineerde of genezen mensen toegang tot bepaalde locaties) krijgt de steun van zes op de tien mensen.

En eerder gaf 72 procent van de gevaccineerden aan voorstander te zijn van specifieke maatregelen voor ongevaccineerden (EenVandaag Opiniepanel, 26 oktober).

Toen vonden al zes op de tien mensen (60 procent) dat het kabinet op de volgende persconferentie met een aanscherping van coronamaatregelen moet komen. Dat is nu dus gebeurd. Kijk en vergelijk.

De meeste voorstanders (76 procent) zijn er voor een dringender thuiswerkadvies, strengere controles op de coronapas (71 procent) en het herinvoeren van ‘de 1,5 meter’ (61 procent).

Lezen: De BVD in de politiek, door Jos van Dijk

Tot het eind van de Koude Oorlog heeft de BVD de CPN in de gaten gehouden. Maar de dienst deed veel meer dan spioneren. Op basis van nieuw archiefmateriaal van de AIVD laat dit boek zien hoe de geheime dienst in de jaren vijftig en zestig het communisme in Nederland probeerde te ondermijnen. De BVD zette tot tweemaal toe personeel en financiële middelen in voor een concurrerende communistische partij. BVD-agenten hielpen actief mee met geld inzamelen voor de verkiezingscampagne. De regering liet deze operaties oogluikend toe. Het parlement wist van niets.

Quote Du Jour | Anton Valens overleden

‘Het was dinsdagavond kwart voor acht en een van de laatste dagen van oktober in het roemruchte stervensjaar van de gulden, dat schitterende, harde betaalmiddel met zijn waaier van kleurige biljetten als de staart van een paradijsvogel, dat met goedvinden van de kroon door de directeur van De Nederlandsche Bank verkwanseld werd voor een grauwe eenheidsmunt waar er al zoveel van zijn en die de ‘euro’ wordt genoemd.’

De Kerstdagen van 2012 bracht ik met mijn vrouw, mijn broer en zijn gezin door in hun gezellige vakantiehuis in het Tsjechische Mala Skala. Buiten verhieven zich de bergen en er lag een dik pak sneeuw. De kinderen speelden met de slee. De hond hapte naar de sneeuwballen. En binnen regen we pinda’s voor de vogels. En kreeg ik mijn cadeaus, want ik was jarig. Eén van de cadeaus was Het boek ont van Anton Valens. Het boek dat begint met de zin:

Foto: dmbosstone (cc)

Voorkom een lockdown, kabinet!

COLUMN - De aftrap van carnaval is nabij. In Noord- en Midden-Limburg hebben de burgemeesters aan de noodrem getrokken, maar in Zuid-Limburg en vrijwel heel Brabant gaat alles gewoon door. Ondertussen roept de zorg in alle carnavalsregio’s om het hardst: ‘Doe het niet. Doe het alsjeblieft niet. Wij kunnen niet meer.’

De smeekbedes hebben weinig effect. Mensen zijn toe aan een verzetje, is het argument. Maar is dat werkelijk een valide reden nu ziekenhuizen al dik anderhalf jaar op de toppen van hun kunnen werken, zorgpersoneel uitgeblust en overwerkt is, de ic’s volstromen, er al opnamestops – en zelfs spoedhulpstops – zijn ingesteld en de besmettingscijfers elke dag verder omhoogschieten?

Gisteren zaten we tegen de 12 duizend nieuwe gevallen aan – dat lijkt me niet echt tijd voor massale feesten, ook niet in de buitenlucht.

De burgemeesters beroepen zich op de inzet van de coronapas. Maar het Amsterdam Dance Event, waar maar op driekwart van de capaciteit kon worden benut en bezoekers een groen vinkje moesten tonen, leverde ruim duizend besmettingen op. Een vinkje blijkt geen waarborg.

Deels zal dat komen door valse test- of vaccinatiebewijzen, maar deels ook doordat wie gevaccineerd is, zichzelf te makkelijk buutvrij geeft. Maar vaccinatie geeft geen volledige bescherming tegen besmetting, en besmette gevaccineerden kunnen die rotziekte doorgeven.

Foto: 7C0 (cc)

Herfst, Sinterklaas en de pandemie

“Zie de maan schijnt door de bomen…” zongen wij vroeger als rond half november Sinterklaas weer in het land was. Maar voor kinderen moet deze tekst onwaarschijnlijk overkomen. Veel bomen staan immers nog vol in het blad en vertonen zelfs nauwelijks herfstkleuren ?!

Anno 2005, ook op 10 november,  blogde voormalig Sargasso redacteur Carlos over een verwarrende herfst. “Door het hele land worden jonge eendjes, futen en zwanen gesignaleerd. Vlinders vliegen half november nog volop rond en bezoeken bloemen die al voor de tweede of derde keer in bloei staan.”

Late herfst

25 november 2019: “Als de Sint in het land is hebben de meeste bomen hun blad normaal inmiddels verloren. Dit jaar is dat anders. Door stabiel warm herfstweer zit er nog relatief veel blad aan de bomen.” (MaxVandaag)

31 oktober 2021: Door de warme herfst dartelen er nog steeds veel dagvlinders rond (Tubantia).

Dat was, en is nog steeds, te volgen via de Natuurkalender, een fenologisch waarnemingsprogramma dat de effecten van de klimaatverandering op jaarlijks terugkerende natuurverschijnselen in kaart brengt. Een initiatief van de Leerstoelgroep Milieusysteemanalyse van Wageningen University en het VARA-radioprogramma Vroege Vogels, dat in 2001 van start ging.

Stelling 1: Oh, het gaat dus al jaren zo. Heel gewoon, niets aan de hand.

Lezen: Venus in het gras, door Christian Jongeneel

Op een vroege zomerochtend loopt de negentienjarige Simone naakt weg van haar vaders boerderij. Ze overtuigt een passerende automobiliste ervan om haar mee te nemen naar een afgelegen vakantiehuis in het zuiden van Frankrijk. Daar ontwikkelt zich een fragiele verstandhouding tussen de twee vrouwen.

Wat een fijne roman is Venus in het gras! Nog nooit kon ik zoveel scènes tijdens het lezen bijna ruiken: de Franse tuin vol kruiden, de schapen in de stal, het versgemaaide gras. – Ionica Smeets, voorzitter Libris Literatuurprijs 2020.

Closing Time | As Tears Go By

Afgelopen zaterdagochtend kwam ik van de bakker en dacht ik, kom, laat ik ‘ns een heel klassiek een Volkskrant kopen, net als vroeger. Leuk, die weekendbijlagen, en dan ook nog zo’n kleurenkatern, sorry, Magazine erbij. Cadeautje aan mezelf.  En ik haalde vast een twee euromunt uit mijn broekzak. ‘Dat is dan vier euro negen en veertig’, zei de juffrouw van de CIGO vanachter haar plexiglasscherm. En ik was gelijk weer in het heden: wat, een kleine 10 gulden voor een krant?

Foto: Gerard Stolk (cc)

Riskante bijwerkingen van de Kukuru-podcast

COLUMN - van Alexander Beunder.

Genoeg over Shambala, het drankje dat helpt ‘je innerlijke guru’ te vinden en ‘je hart te openen’. De Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) kondigde onlangs aan het kruidendrankje te onderzoeken, nadat in het televisieprogramma Radar vraagtekens werden gezet bij de veiligheid ervan. Als er voor december een uitspraak volgt, kan het wellicht alsnog veilig in de surprise of onder de kerstboom. Of moet het voorgoed in de ban.

Het zou zonde zijn als men door de Shambala-affaire het hele Kukuru afschrijft. Zo heet de populaire spirituele podcast van BNNVara-dj Giel Beelen waarmee hij Shambala lanceerde. Het is een serie diepzinnige gesprekken met bijvoorbeeld rapper Typhoon, Emile Ratelband, en vooral heel veel spirituele denkers, schrijvers en life-coaches. ‘Handige tools voor een optimaal leven’ is de slogan.

Met taal als ‘De Wereld Ontwaakt’. Zo heet de achtdelige serie gesprekken met de jonge wereldberoemde guru Bentinho Massaro. De eerste aflevering begint wat vreemd, met de constatering van Massaro dat landen op spiritueel niveau van elkaar verschillen. De vraag die hierop volgt, van Beelens sidekick Thijs Lindhout: ‘Zit er ook een bepaalde – ik wil het woord haast niet gebruiken – hiërarchie in ofzo, bepaalde levels?’ Maar Massaro weerspreekt dat en het gesprek heeft een niet al te serieuze toon. Later in de show zegt Beelen bovendien: ‘Ik wordt altijd een beetje kriegelig van levels omdat je dan al snel in een soort ranking van mensen komt.’

Foto: Silicon Press (cc)

Ibn Khaldûn en de Middeleeuwen in Noord-Afrika

RECENSIE - Wat weten wij van de Middeleeuwen in de Maghreb, het hedendaagse Marokko, Algerije, Tunesië? Wie heersten er toen in Egypte, Syrië? De horizon van onze geschiedschrijving ligt eigenlijk nog steeds in de Middelandse Zee. Uit de oudheid kennen we Carthago omdat ze in Rome zeiden dat het verwoest moest worden, maar dan houdt het wel zo’n beetje op met de kennis van de geschiedenis van Noord-Afrika. Goed dus dat Mark Blaisse ons aan de hand van de filosoof, rechtsgeleerde, historicus en politiek raadgever Ibn Khaldûn (1332-1406) een kleine introductie geeft in deze wereld. Tussen de ruïnes heet zijn boek en dat verwijst naar een typering van deze tijd door Ibn Khaldûn zelf. De islamitische wereld was eind 14e eeuw in verval geraakt en een van de belangrijkste vragen die Ibn Khaldûn in zijn geschriften stelt is hoe het komt dat ‘de grote naties waarover de eens zo welvarende en dominante dynastieën heersten waren teruggebracht to minuscule staatjes die elkaar bevochten in plaats van een solide eenheid te vormen’.

Macht

Dat Ibn Khaldûn een antwoord zocht op deze vraag was op zich al een uiting van een originele geest. Tot dan toe bestond geschiedschrijving vooral uit chronologische opsommingen van elkaar afwisselende machthebbers en hun goede daden. Ibn Khaldûn was als rechtsgeleerde en adviseur in dienst van verschillende sultans en zag hoe de sultanaten van zijn tijd ten onder gingen aan een te grote weelde van de leiders, corruptie en paleisruzies. Het verval was in zijn ogen onvermijdelijk als er een tekort was aan sociale cohesie, aan een gevoel van saamhorigheid , in het Arabisch asabiyyah. En macht corrumpeert. Ibn Khaldûn’s bijdrage aan de geschiedschrijving stijgt boven zijn eigen islamitische wereld uit door de voor die tijd nieuwe, pre-sociologische analyse van macht en politiek in de samenleving. In Blaisses inleiding op zijn werk deed hij mij sterk denken aan Macchiavelli, een naam die slechts één keer helemaal aan het einde van het boek wordt genoemd. Bij alle verschillen tussen deze schrijvers, zien we bij beide pre-sociologische noties, met name in hun focus op het verschijnsel macht. Wat zijn de condities voor goed leiderschap, vraagt Ibn Khaldûn zich net als de latere Italiaanse schrijver af. Hij zocht naar patronen in de geschiedenis. In zijn cyclische geschiedschrijving beschouwt hij macht als de motor van de geschiedenis. ‘De macht is voor de beschaving wat de vorm is voor de materie’, citeert Blaisse een van zijn biografen.

Closing Time | Sterrenstof

Laatst grasduinde ik door het onvolprezen blog tirade. En nu kwam ik uit bij de blogs die Alfred Schaffer daar had geschreven toen hij doceerde aan de universiteit van Stellenbosch Zuid-Afrika: Moderne Nederlandse Letterkunde. In het blog beschrijft hij hoe hij de studenten kennis probeert te laten maken met de Nederlandse poëzie. Dus wordt er Rutger Kopland gelezen in de collegezaal, en Ingmar Heytze en K. Michel. Leuk, interessant, maar meer aandacht kreeg hij van de studenten toen hij de clip van De Jeugd Van Tegenwoordig liet zien: Sterrenstof.

Closing Time | Lost Blues

 Ja, ik was even van de leg, durf ik best te zeggen, want dat was zo, er kwam even niets meer uit mijn handen qua Closing Times, ik kon even geen tekstje op papier krijgen. Waar kwam dat door? Ik had een, in mijn oren fijne plaat gekozen: Home I’ll Never Be van The Low Anthem. Met die rauwe zang. Leuk, genieten. Maar. Komt er een commentaar onder:

Vreselijk. standaard gitaren, standaard drums,  automatische vierkwartsmaat in omdat dat zo hoort.

Foto: Russ Seidel (cc)

Johnson tempert verwachtingen COP26

Zondag begint in Glasgow de VN-klimaatconferentie COP26. Gastheer premier Boris Johnson heeft de kans op succes ‘een dubbeltje op zijn kant’ genoemd. In een Q&A sessie met kinderen afgelopen maandag verwierp hij de hoge verwachtingen van recycling bij het terugdringen van de opwarming van de aarde. ‘Recycling is niet het antwoord, eerlijk gezegd. Je kunt plastic eigenlijk maar een paar keer recyclen. Wat je moet doen is de productie van plastic stoppen’, vertelde hij aan de kinderen tot ontstentenis van Simon Ellin van de Britse Recycling Association.

Johnson mist de kern van het plastic verhaal volledig volgens Ellin. Naast recycling moet de productie inderdaad omlaag, maar we kunnen helaas niet zonder plastic om voedsel goed te kunnen bewaren. Met verwijzing naar een recent rapport over recycling waarin dat ook staat wees hij er op dat de premier kennelijk niet op de hoogte is van zijn eigen regeringsbeleid. Tja, met zulke regeringsleiders kunnen de verwachtingen inderdaad niet al te hoog gespannen zijn.

Hoe hoog ligt de prioriteit bij de regeringsleiders die COP26 tot een succes kunnen maken? Poetin komt niet vanwege de Covid-pandemie, zegt hij, en de komst van Xi Jinping is ook niet zeker. Modi, de premier van India, het land dat na China en de VS de hoogste uitstoot aan broeikasgassen heeft, zal er wel zijn. Maar het land legt zich niet vast op een datum waarop het klimaatneutraal wil zijn. Nogal wat deskundigen achten de kans klein dat het akkoord van Parijs in Glasgow overeind gehouden kan worden. Een nieuwe clash tussen rijke en arme landen is te verwachten. Vierentwintig ministers van ontwikkelingslanden hebben na een videoconferentie die was georganiseerd door Bolivia al vast een schot voor de boeg gegeven.

Closing Time | Anak Krakatau

De vulkaan Cumbre Vieja op La Palma, Canarische Eilanden, is vandaag aan zijn 40ste dag sinds de eerste uitbarsting bezig. Inmiddels zijn er al een paar nummers over de uitbarsting verschenen. Een lang uitgesponnen klanktapijt en een hart onder de riem voor de bewoners van La Palma.

Ook over andere vulkanen zijn er liedjes gemaakt. In ieder geval over de Eyjafjallajökull, de Vesuvius, de Etna, de Pinatubo en de dode vulkaan Kilimanjaro. En natuurlijk  de legendarische Krakatau, uitgebarsten in 1883 en nog steeds inspiratie voor muziek. In dit geval een lekker surfgitaarnummer.

Lezen: Bedrieglijk echt, door Jona Lendering

Bedrieglijk echt gaat over papyrologie en dan vooral over de wedloop tussen wetenschappers en vervalsers. De aanleiding tot het schrijven van het boekje is het Evangelie van de Vrouw van Jezus, dat opdook in het najaar van 2012 en waarvan al na drie weken vaststond dat het een vervalsing was. Ik heb toen aangegeven dat het vreemd was dat de onderzoekster, toen eenmaal duidelijk was dat deze tekst met geen mogelijkheid antiek kon zijn, beweerde dat het lab uitsluitsel kon geven.

Steun ons!

De redactie van Sargasso bestaat uit een club vrijwilligers. Naast zelf artikelen schrijven struinen we het internet af om interessante artikelen en nieuwswaardige inhoud met lezers te delen. We onderhouden zelf de site en houden als moderator een oogje op de discussies. Je kunt op Sargasso terecht voor artikelen over privacy, klimaat, biodiversiteit, duurzaamheid, politiek, buitenland, religie, economie, wetenschap en het leven van alle dag.

Om Sargasso in stand te houden hebben we wel wat geld nodig. Zodat we de site in de lucht kunnen houden, we af en toe kunnen vergaderen (en borrelen) en om nieuwe dingen te kunnen proberen.

Vorige Volgende