Luchtledig

Elke vier jaar presenteert het RIVM de Volksgezondheid Toekomstverkenning: een trendanalyse, die in het verleden geregeld heeft gezorgd voor nieuw beleid. Zo was de VTV van 1993 een van de eerste beleidsstukken waarin werd gewaarschuwd voor de impact die chronische ziektes in de toekomst op de zorg zouden hebben. Niet dat we in de toekomst plotseling vaker ziek zouden worden, maar fatale ziektes zouden beter kunnen worden ‘gemanaged’. Je ging dan simpelweg minder snel dood aan aderverkalking, hartproblemen, kanker of suikerziekte. Die vreugdevolle constatering vergde een drastische herbezinning op het gevoerde beleid. Afgelopen week publiceerde het RIVM een nieuwe toekomstverkenning: ze keken opnieuw een kwart eeuw vooruit. Hoe staat het er in 2040 voor met onze geestelijke en lichamelijke gezondheid, bij ongewijzigd beleid?

Door: Foto: copyright ok. Gecheckt 09-02-2022
Foto: Internet Archive Book Images (cc)

Opkomen voor de wetenschap

COLUMN - Er zijn vele redenen waarom ik aanstaande zaterdag mee wil lopen in de mars voor de wetenschap in Amsterdam. Maar de belangrijkste is omdat ik graag, tegen de trend in, meer onafhankelijk gefinancierd onderzoek wil.

De “March for Science” is vooral in het leven geroepen omdat bij het aantreden van President Trump nog duidelijker werd dat wetenschappelijk onderzoek steeds meer de rol krijgt van “een mening”. En daardoor worden besluiten genomen met grote gevolgen die vaak geheel tegen de realiteit ingaan.
Ja, de realiteit. Als er iets is waar de wetenschap aan bijdraagt is uitleggen hoe dingen werkelijk in elkaar zitten en werken. Een belangrijke basis voor een debat.
Maar als die wetenschap terzijde geschoven wordt omdat het diverse belangen in de weg zit, dan hebben we een probleem. Dan gaan we terug naar de besluitvorming uit de tijd van voor de verlichting.

Het is moeilijk om de nieuwe trend in het maatschappelijke en politieke debat zomaar te keren. Hoe vaak ik ook schrijf dat wetenschap niet “maar een mening” is of een winkel waar naar willekeur uit geshopt kan worden.
Juist daarom mijn roep om meer onafhankelijk gefinancierd wetenschappelijk onderzoek. Dat niet meer de economische of politieke belangen bepalen waar wel en niet naar gekeken wordt. Maar dat de wetenschap zelf, steeds op basis van de laatste inzichten, de stappen voorwaarts bepaalt.

Lezen: Venus in het gras, door Christian Jongeneel

Op een vroege zomerochtend loopt de negentienjarige Simone naakt weg van haar vaders boerderij. Ze overtuigt een passerende automobiliste ervan om haar mee te nemen naar een afgelegen vakantiehuis in het zuiden van Frankrijk. Daar ontwikkelt zich een fragiele verstandhouding tussen de twee vrouwen.

Wat een fijne roman is Venus in het gras! Nog nooit kon ik zoveel scènes tijdens het lezen bijna ruiken: de Franse tuin vol kruiden, de schapen in de stal, het versgemaaide gras. – Ionica Smeets, voorzitter Libris Literatuurprijs 2020.

Lezen: Bedrieglijk echt, door Jona Lendering

Bedrieglijk echt gaat over papyrologie en dan vooral over de wedloop tussen wetenschappers en vervalsers. De aanleiding tot het schrijven van het boekje is het Evangelie van de Vrouw van Jezus, dat opdook in het najaar van 2012 en waarvan al na drie weken vaststond dat het een vervalsing was. Ik heb toen aangegeven dat het vreemd was dat de onderzoekster, toen eenmaal duidelijk was dat deze tekst met geen mogelijkheid antiek kon zijn, beweerde dat het lab uitsluitsel kon geven.

Foto: cea + (cc)

Voorspellingen 2017

Mijn voorspellingen voor 2016 waren niet echt sterk. Dat is al een traditie op zich aan het worden. Maar heel slecht was het gelukkig ook niet dit keer.

Voor we terugblikken, eerst even mijn voorspellingen voor 2017 op een rij:

  • Wilders wordt premier
  • Groot spoorongeluk in Nederland
  • Geenstijl moet om financiële redenen stoppen
  • Dries van Agt overlijdt
  • Het jaar gaat de Amerikaanse geschiedenisboeken in als “the great shift”
  • En? Wat zijn uw voorspellingen voor het komende jaar?

    Dan even mijn eerdere voorspellingen langslopen.
    1. De oorlog in Syrië eindigt.
    Niet dus. Van geen meter.

    2. Poetin wordt ziek en kan niet meer zijn spel spelen
    Ook niet. Tenzij we nu naar een dubbelganger zitten te kijken natuurlijk.

    3. Onverwachts groeit de economie sterk
    Mwah, sterk… de groei is er. Half puntje hiervoor.

    4. Saoedi-Arabië raakt in de financiële problemen maar draait de oliekraan niet dicht
    Dat klopt toch wel aardig.

    5. Diederik Samsom stapt op
    Op de valreep bleek die correct. Al was dat niet het scenario dat ik voor ogen had. Maar dat maakt niet uit. Krijg toch het volle punt!

    Laten we zeggen dat ik een score heb van 50%. Kan ik mee leven.

    Foto: Joan (cc)

    Kunst op Zondag | Science Fiction

    Toen me gevraagd werd of ik de Kunst op Zondag een keer voor mijn rekening wilde nemen, voelde ik toch een zekere nostalgie.
    Kunst op Zondag ontstond alweer ruim tien jaar geleden. Als een probeersel om het nieuwsluwe weekend nu eens niet te vullen met het zoveelste opiniestuk over alweer een probleem in de wereld.

    Eigenlijk heb ik zo goed als geen verstand van kunst met een grote k. En ik was dan ook blij dat na mij anderen een veel diepere invulling hebben gegeven aan deze reeks. Ze doen dat zo goed, dat ik het eigenlijk niet meer durf.

    Dus kijk ik bij deze terugblik vooral vooruit.

    Opgegroeid met Science Fiction boeken heb ik menig uur doorgebracht met het staren naar de covers. Ze waren soms kitch, soms goedkoop, soms zwaar techno of steampunk, niet zelden voorzien van een verwrongen vrouwbeeld en vaak met een overvloed aan extra manen of planeten aan de hemel.
    De pogingen om buitenaardse soorten weer te geven varieerden van amusant tot intrigerend.
    Maar meestal had het voldoende aantrekkingskracht om bij weg te kunnen dromen.

    Er zijn er die dit ook echt kunst noemen. Ik geniet er vooral van.
    Tot over een paar jaar hier weer, ik geef het stokje door aan de echte deskundigen.

    Doneer!

    Sargasso is een laagdrempelig platform waarop mensen kunnen publiceren, reageren en discussiëren, vanuit de overtuiging dat bloggers en lezers elkaar aanvullen en versterken. Sargasso heeft een progressieve signatuur, maar is niet dogmatisch. We zijn onbeschaamd intellectueel en kosmopolitisch, maar tegelijkertijd hopeloos genuanceerd. Dat betekent dat we de wereld vanuit een bepaald perspectief bezien, maar openstaan voor andere zienswijzen.

    In de rijke historie van Sargasso – een van de oudste blogs van Nederland – vind je onder meer de introductie van het liveblog in Nederland, het munten van de term reaguurder, het op de kaart zetten van datajournalistiek, de strijd voor meer transparantie in het openbaar bestuur (getuige de vele Wob-procedures die Sargasso gevoerd heeft) en de jaarlijkse uitreiking van de Gouden Hockeystick voor de klimaatontkenner van het jaar.

    Doe het veilig met NordVPN

    Sargasso heeft privacy hoog in het vaandel staan. Nu we allemaal meer dingen online doen is een goede VPN-service belangrijk om je privacy te beschermen. Volgens techsite CNET is NordVPN de meest betrouwbare en veilige VPN-service. De app is makkelijk in gebruik en je kunt tot zes verbindingen tegelijk tot stand brengen. NordVPN kwam bij een speedtest als pijlsnel uit de bus en is dus ook geschikt als je wil gamen, Netflixen of downloaden.

    Foto: Maurice (cc)

    Verder dan morgen

    COLUMN - Auteur: Rick Berends.

    Als we grote problemen willen oplossen zullen we verder dan vier jaar vooruit moeten kijken, aldus filosoof Marcus Düwell. Visie is helemaal geen ‘olifant, die het zicht beneemt’.

    In de politiek is weinig plaats voor de lange termijn. Het ontbreekt aan debatten over toekomstbeelden die verder dan vier jaar reiken en onze eigen minister-president typeerde visie als ‘de olifant die het uitzicht beneemt’. Dat is pijnlijk.

    We kijken niet ver genoeg vooruit. Dat verklaart waarom we verbaasd opkijken als vluchtelingen aan de poorten van Europa staan, aanslagen worden gepleegd in de stad van de liefde en het 16 graden in december is. Dat zijn de voorspelbare gevolgen van kortzichtig beleid. Het is tijd voor meer langetermijnvisie. Juist nu, volgens prof. Marcus Düwell (Ethiek Instituut, UU). We zijn het aan toekomstige generaties verplicht.

    Duurzaam liberaal

    Om die stelling kracht bij te zetten, schetst Düwell in het Filosofisch Café eerst een beeld van de heersende, publieke moraal. Vrijheid staat daarin centraal. Je mag doen en laten wat je wilt, zolang je respect hebt voor de rechten en waardigheid van een ander. Jouw vrijheid houdt op waar die van een ander begint. Veel aanhangers van deze liberale moraal vinden bovendien dat je mensen moet stimuleren om hun leven zelf vorm te geven. Geef mensen de mogelijkheid zich te ontplooien. Onderwijs bijvoorbeeld, is daarom een goed idee.

    Foto: cea + (cc)

    Voorspellingen 2016

    Hoever kan je er naast zitten
    Maar ik geef het niet op. Ook dit jaar waag ik me weer aan de voorspellingen. Gewoon omdat het leuk is en omdat ik dan misschien het record foute voorspellingen breek.

  • De oorlog in Syrië eindigt
  • Poetin wordt ziek en kan niet meer zijn spel spelen
  • Onverwachts groeit de economie sterk
  • Saoedi-Arabië raakt in de financiële problemen maar draait de oliekraan niet dicht
  • Diederik Samsom stapt op
  • En wat zijn uw voorspellingen?

    Dan nog even over mijn voorspellingen van vorig jaar.
    1. De olieprijs blijft nog even laag, maar dan gaat het ineens weer hard omhoog. Waarschijnlijk al voor de zomer
    Dat eerste stuk klopte… de eerste maand. Daarna ging het even omhoog om vervolgens de rest van het jaar stevig laag te zijn.

    2. Naar de grote klimaatconferentie in Parijs komen een miljoen mensen om te demonstreren. En toch levert de conferentie weer alleen maar halfzachte afspraken op
    Die miljoen mensen wilden misschien wel, maar mochten niet. En het klimaatakkoord ligt er wel. Okay, heel hard zijn de uitspraken niet. Maar meer dan ik had verwacht.

    3. Omdat het aantal laadpalen niet snel genoeg stijgt, maar het aantal plug-in auto’s wel, staat 2015 in het teken van de ruzie’s om te kunnen laden
    Het aantal laadpalen steeg juist heel snel. De markt deed zijn werk. Geen ruzie’s hebben het nieuws bereikt.

    Steun ons!

    De redactie van Sargasso bestaat uit een club vrijwilligers. Naast zelf artikelen schrijven struinen we het internet af om interessante artikelen en nieuwswaardige inhoud met lezers te delen. We onderhouden zelf de site en houden als moderator een oogje op de discussies. Je kunt op Sargasso terecht voor artikelen over privacy, klimaat, biodiversiteit, duurzaamheid, politiek, buitenland, religie, economie, wetenschap en het leven van alle dag.

    Om Sargasso in stand te houden hebben we wel wat geld nodig. Zodat we de site in de lucht kunnen houden, we af en toe kunnen vergaderen (en borrelen) en om nieuwe dingen te kunnen proberen.

    Foto: copyright ok. Gecheckt 07-11-2022

    Recensie | Niets te verbergen – Aglaia Bouma

    Hoe schrijf je in hemelsnaam een recensie van een boek dat je zelf geschreven zou kunnen hebben. Niet het verhaal in deze vorm dan, maar wel het thema. Een tragikomedie in een enigszins dystopische toekomst.
    Dan kan je toch nauwelijks een objectief oordeel geven.

    Maar goed, het boek verdient wel wat aandacht. Niets Te Verbergen van Aglaia Bouma is een zeer vlotte roman die zich in de nabije toekomst van Nederland afspeelt. De navolgelingen van Opstelten en Teeven cs hebben in het belang van de burger de privacy nog veel verder afgebouwd en ruim twintig jaar dossiervorming (denk EKD en EPD) maakt van iedereen een verdachte.
    Maar het boek is geen zware of zwarte verhaling. Nee, aan de hand van het leven van een dame van lichte zeden krijgen we een vlotte vertelling van een korte periode in haar leven op smeuïge wijze voorgeschoteld. Dat het daarin van kwaad tot erger gaat en ik bij tijd en wijle ziedend was om wat er gebeurde, ach, dat deerde het vlotte leestempo niet.
    Een enkele hapering was er wel als er stukjes scenario voorbij kwamen die net iets te gekunsteld waren of een net iets te makkelijke extrapolatie van het heden zoals een zwartkijker die nu zou zien. Maar niet vaak genoeg om de pret te drukken.

    Foto: Global Panorama (cc)

    Technologie zorgt voor ontmenselijking en tweedeling

    Door Yanti Danoekoesoemo

    Als je zoals ik bezig bent met cultuur en politiek, de onderwerpen over wat de mens van de wereld maakt, dan vergeet je wel eens hoe groot de invloed van technologie is op je wereldbeeld en mens-zijn.” Schrijver Bas Heijne vertelde in de laatste lezing van de reeks Huisje, Boompje, Beestje dat hij zich nu pas realiseert wat de impact van technologie op je eigen leven kan hebben. Heijne interviewde voor het VPRO-programma De Volmaakte Mens wetenschappers van internationale faam. Hij nam ons mee in de zoektocht naar de toekomst van onze soort.

    Twee richtingen

    Lost technologie problemen op of creëert het juist behoeften en de drang naar meer controle? De zoektocht van Heijne kende twee verschillende richtingen. De eerste geeft aan dat de technologische revolutie zo’n vaart niet zal lopen, de tweede dat het wel grote gevolgen voor ons mens-zijn en de samenleving zal hebben. De sprekers uit de afgelopen lunchlezingen waren het er veelal over eens dat we niet hoeven te vrezen dat de mens wordt overmeesterd door wat wijzelf hebben gecreëerd. Heijne sprak echter ook wetenschappers die, net als Stephen Hawking, het bekendere doemscenario uit de media schetsen.

    Lezen: De BVD in de politiek, door Jos van Dijk

    Tot het eind van de Koude Oorlog heeft de BVD de CPN in de gaten gehouden. Maar de dienst deed veel meer dan spioneren. Op basis van nieuw archiefmateriaal van de AIVD laat dit boek zien hoe de geheime dienst in de jaren vijftig en zestig het communisme in Nederland probeerde te ondermijnen. De BVD zette tot tweemaal toe personeel en financiële middelen in voor een concurrerende communistische partij. BVD-agenten hielpen actief mee met geld inzamelen voor de verkiezingscampagne. De regering liet deze operaties oogluikend toe. Het parlement wist van niets.

    Doneer!

    Sargasso is een laagdrempelig platform waarop mensen kunnen publiceren, reageren en discussiëren, vanuit de overtuiging dat bloggers en lezers elkaar aanvullen en versterken. Sargasso heeft een progressieve signatuur, maar is niet dogmatisch. We zijn onbeschaamd intellectueel en kosmopolitisch, maar tegelijkertijd hopeloos genuanceerd. Dat betekent dat we de wereld vanuit een bepaald perspectief bezien, maar openstaan voor andere zienswijzen.

    In de rijke historie van Sargasso – een van de oudste blogs van Nederland – vind je onder meer de introductie van het liveblog in Nederland, het munten van de term reaguurder, het op de kaart zetten van datajournalistiek, de strijd voor meer transparantie in het openbaar bestuur (getuige de vele Wob-procedures die Sargasso gevoerd heeft) en de jaarlijkse uitreiking van de Gouden Hockeystick voor de klimaatontkenner van het jaar.

    Foto: Right-eye (cc)

    Alles is maakbaar, maar niet alles is wenselijk

    OPINIE - De mens lijkt maakbaarder dan ooit en techniek wordt steeds intiemer. Volgens dr. ir. Rinie van Est (Rathenau Instituut en TUe) is het is niet langer de vraag wat mogelijk is, maar wat wenselijk is.

    De toekomst wordt gelukkig niet alleen gevormd door machtigen en fanatici, maar vooral door speelse geesten. Wetenschappers en ingenieurs zijn vaak meeslepende dromers. In de zeventiende eeuw geloofde Francis Bacon bijvoorbeeld heilig in de maakbaarheid van de natuur. In zijn utopie Nieuw Atlantis (1624) kunnen mensen vliegen, over grote afstanden met elkaar praten en mensgrote kippen kweken. Veel van zijn ideeën zijn inmiddels verwerkelijkt.

    Nog een speels idee: ergens vanaf blijven. Natuurliefhebbers in de negentiende eeuw begonnen zich te realiseren dat de mens met al zijn techniek de hele wereld op de schop zou kunnen nemen. Om dit schrikbeeld te voorkomen pleitten ze voor bescherming van de wilde natuur. Yellowstone Park in Amerika is het eerste voorbeeld van zo’n natuurmonument.

    En nu de mens. Hoe maakbaar is de mens? Dat is een puur technische vraag. De vraag wat we wenselijk vinden is veel belangrijker. De transhumanist Raymond Kurzweil droomt bijvoorbeeld van eeuwig leven. Ik hou dat niet voor onmogelijk. Interessanter is echter: willen we wel een leven zonder dood? Aldous Huxley kon zich tachtig jaar geleden al een Heerlijke Nieuwe Wereld voorstellen. Nu we weten dat diepe-breinstimulatie een zwaar depressieve patiënt weer een normaal leven kan geven, is zo’n wereld helemaal denkbaar. Relevanter is wederom of we het massaal gebruik van geluksimplantaten wenselijk vinden of niet.

    Foto: mermaid (cc)

    Dystopie

    COLUMN - Een kennis werd afgelopen week oma. Ik feliciteerde haar oprecht, maar dacht er stiekem iets heel anders bij. De vriend die ik kort erna sprak, had dezelfde ambivalentie. ‘Ik ben al blij dat ik geen kinderen heb, laat staan kleinkinderen,’ zei hij. ‘De wereld staat er belazerd voor. Hoe is het over een jaar of twintig? Ik houd mijn hart vast voor de mensen na ons.’

    Het begrip dystopie was vroeger onbekend. De eerste keer dat ik het woord in een manuscript gebruikte, trok mijn uitgever er een vinnige streep door. ‘Dat woord bestaat niet, hoor.’ Alleen mensen die graag science fiction lazen waren vertrouwd met de term. De dystopie is de omgekeerde utopie. Zoals de hemel tegenover de hel staat, staat de dystopie tegenover de utopie.

    Om het lastiger te maken: science fiction leerde ons, lang voordat filosofen als Hans Achterhuis dat idee theoretisch wisten te onderbouwen, dat het streven naar een utopie vaak uitmondt in een dystopie. Zie Brave New World of This Perfect Day: een overheid die de burgers met veiligheid wil ommantelen, eindigt ermee de waarheid voor hen te verbergen, haar eigen geschiedenis te herschrijven, en iedereen monddood te maken.

    Ons streven naar vooruitgang, naar groei, maakbaarheid, veiligheid en controle, is hard bezig een wereld te scheppen die voor de overgrote meerderheid van ons op korte termijn onleefbaar wordt. Een paar voorbeelden:

    Foto: Playing Futures: Applied Nomadology (cc)

    Voorspellingen 2015

    ANALYSE - Mijn voorspellingen voor het afgelopen jaar zaten er ruim naast. Maar ook die van de reaguurders vielen tegen. Daarover straks meer.

    Het blijft echter leuk om te doen. Dus ook dit jaar weer een nieuwe reeks. Hier mijn voorspellingen voor 2015:

  • De olieprijs blijft nog even laag, maar dan gaat het ineens weer hard omhoog. Waarschijnlijk al voor de zomer
  • Naar de grote klimaatconferentie in Parijs komen een miljoen mensen om te demonstreren. En toch levert de conferentie weer alleen maar halfzachte afspraken op
  • Omdat het aantal laadpalen niet snel genoeg stijgt, maar het aantal plug-in auto’s wel, staat 2015 in het teken van de ruzie’s om te kunnen laden
  • Het kabinet struikelt over het nieuwe belastingplan
  • Een onverwachte staking ontwricht het land zeker een week
  • En wat zijn uw voorspellingen?

    Mijn oude voorspellingen even door de mangel gehaald:
    1. We krijgen wereldwijd het warmste jaar sinds de metingen begonnen. Maar de side-effects komen meer in het nieuws.

    We moeten nog heel even wachten op de definitieve uitslag. Maar de meeste meetreeksen maken het wel aannemelijk. Dus alvast 1 punt.

    2. Een landelijke krant geeft het op.
    Niet dus. 0 punten.
    (Hoewel Sp!ts verdween, had ik een betaald dagblad in mijn hoofd, vandaar)

    Foto: frogDNA (cc)

    Klein probleem

    COLUMN -  
    „Het was een bug.”
    „Een bug?”
    „Ja, een bug.”
    „Je bedoelt een insect?”
    „Nee… Een bug is een foutje in het systeem.”
    „Foutje? Ze noemen dat een foutje? Mijn god man, dat is geen foutje, dat is een catastrofe.”
    „Ja, de gevolgen zijn catastrofaal. Maar het was toch in essentie maar een klein foutje.”
    „Je bent me helemaal kwijt. Hoe kan een klein foutje nou zulke enorme gevolgen hebben?”
    „Nou het zit zo Mark. Die nanobots die we in Delft hebben laten ontwikkelen om in de oceanen de plastic soep weg te werken…”
    „Jaja ik weet het, het plannetje van Diederik om nou eindelijk weer eens iets goeds te doen voor het milieu…. Spaar me. Had het nooit moeten uitruilen voor het behoud van de hypotheekrenteaftrek.”
    „Precies, dat kkrrkrrkkkkkrkrkk… in december was het klaar.”
    „De verbinding viel even weg, wat zei je?”
    „Precies dat plannetje. En dat het binnen een jaar klaar was, vorig jaar december.”
    „Ja. En dat gingen ze toen testen, toch.”
    „Ja, in het IJsselmeer. Maar er zat dus een bug in. Het ontwerp was zo dat de nanobot zichzelf zou uitschakelen als het meer dan 24 uur geen plastic meer zou verwerken. Als het wel plastic zou tegenkomen en verwerken, mocht de nanobot zichzelf dupliceren iedere 24 uur. Dus net zo lang tot er genoeg waren om al het plastic om te zetten in onschadelijke stofjes en dan zichzelf uit te schakelen.”
    „Ja en wat was nou het foutje?”
    „Nou, de kkrkrkrkkkrrggg….”
    „Je valt weer weg.”
    „Gedoe. Het foutje was dat er een nul teveel stond in de instelling voor het uitschakelen. Dus in plaats van al na 24 uur te stoppen, bleef de nanobot 240 uur actief wachten tot hij plastic tegenkwam.”
    „Ja? En waarom was dat nou een probleem?”
    „Wel, zo kon het gebeuren dat een paar nanobots in de zwembroek van een opvarende van een plezierjacht bleven zitten nadat die een verfrissende duik had genomen in het IJsselmeer in de buurt van het experiment. En zo mee lifte naar het vaste land.”
    „Kom terzake vent! De wereld vergaat en jij zwamt over zwembroeken!”
    „Sorry, ik zal kkrrrkkkr….”
    „De verbinding valt steeds weg dus PRAAT SNEL DOOR!”
    „Okay. Snelle versie. De nanobot bleef actief tot de zwembroek in de wasmachine kwam. Bleek pvc en afsluitringen ook prima materiaal voor de nanobot. Dus die ging de leidingen opeten en zich vermenigvuldigen. En intussen met het spoelwater mee via de waterzuiveringsinstallatie waar hij te klein was om te filteren, het hele land door.”
    „Ja…..”
    „Nou, de lekkages van wasmachines begonnen al snel. Dat was vooral gedoe. Maar toen hele afvoerbuizen verdwenen en kelders van huizen vol met vuil water stonden, werd het al lastiger. En toen het water in bijvoorbeeld wasstraten voor auto’s kwam, bleek het isolatiemateriaal voor de bedrading ook voer voor de nanobots. Toen ontstonden dus die ongelukken. Inmiddels hadden we het spul via het vliegverkeer al verspreid over de hele wereld, want niet alle vliegtuigen vielen gelijk uit de lucht. Tien dagen wachten bleek genoeg om op veel plaatsen te kunnen komen. Zover we nu weten, maar de communicatie is slecht, hebben alleen Tibet en Mongolië nog geen problemen. Ons grootste probleem is nu dat we niet weten hoe het te stoppen en dat het nu waarschijnlijk in de koelsystemen van de ener…….”
    „Ener-wat? Shit de lijn is dood. En nu valt verdomme de elektriciteit ook al uit. Hoe kan ik in vredesnaam onder deze omstandigheden een land besturen?”

    Vorige Volgende