OPROEP - Nog steeds krijgt de overheid een fatsoenlijke asielopvang niet op poten. Vluchtelingen worden van hot (aanmeldcentrum Ter Apel) naar her (noodopvanglocaties) gestuurd, waar ze doorgaans maar kort verblijven om opnieuw van hot (sporthallen, leegstaande kantoren) naar her (hotels, cruiseschepen) verplaatst te worden. En dat is al jaren staande praktijk.
Los van het feit dat gebrek aan bestuurlijke doortastendheid tot deze chaos leidt, lopen de kosten ook stevig uit de hand. Voor eigenaren van hotels en cruiseschepen is het een aardig verdienmodel geworden. Het Rijk is gedwongen fikse boetes uit te betalen aan Ter Apel en eerder gesloten opvanglocaties zijn op enkele plaatsen weer opgetuigd tot noodopvang.
Is de opvang in Ter Apel een electoraal businessmodel geworden? Of Koehandel uitgelokt door de Spreidingswet? In de memorie van toelichting (4.8 Financiële uitkering bij realiseren taak) staat dat gemeenten die snel duurzame opvang creëren een ‘specifieke uitkering’ kunnen krijgen, die ze naar eigen kunnen besteden (lees meer hier)
Welke minister-president had het ook alweer over het ‘cynische businessmodel van die bootjessmokkelaars’? Het willens en wetens in stand houden van de situatie in Ter Apel is minstens zo cynisch.
Een van onze lezers (met dank aan Emile M) heeft een petitie opgezet die oproept de achtergrond van die kosten middels een parlementaire enquête in beeld te krijgen. Want wat mogen de redenen zijn (geweest) om hier structureel beleid van te maken? Meer dan genoeg aanleiding om de petitie te ondertekenen en te verspreiden onder uw familie, vrienden en collega’s. Hoort zegt het voort.
Wij: met verschillende politieke opvattingen
constateren dat: wensdenken al jaren leidt tot droombegrotingen
en verzoeken: de instelling van een parlementaire enquêtecommissie die de achtergrond van de kosten van de asielopvang onderzoekt.
Reacties (13)
Als je doel is om alle aandacht en ophef over de asielopvang te verminderen, dan is een parlementaire enquete wel een heel erg slecht idee. Wekenlang openbare verhoren die alleen maar gaan over hoe veel de opvang kost? De talkshowtafels en de rechtse pyromanen die daar aanschuiven wrijven zich in de handen.
Een belangrijke oorzaak hiervan is dat het aantal benodigde plekken de afgelopen jaren zeer sterk gestegen is. Daar is nauwelijks tegenop te organiseren. Logisch dat er allerlei tijdelijke (dure) oplossingen zijn gevonden om de acute problemen op te lossen. Ondertussen is het aantal vaste opvangplekken wel degelijk ook sterk gestegen, alleen niet genoeg om de tijdelijke oplossingen volledig overbodig te maken.
Als het bestuur (landelijk en lokaal) verstandig is, zetten ze de tanden op elkaar en gaan door met op basis van de spreidingswet opvang te organiseren, zodat over een tijdje de rust kan terugkeren. Hopelijk geholpen door een iets lagere instroom dan nu.
Inhoudelijk groot gelijk dat veel rechtse acties en maatregelen vooral voor een grotere en duurdere opvangvraag zorgen. Wel goed om na te denken wanneer het nuttig is om dit in te brengen, en wanneer het strategisch beter is om maar eens helemaal geen aandacht te geven aan alles rondom de opvang van vluchtelingen.
Ik denk juist dat het punt inmiddels voorbij de vraag is of “de aandacht” voor asielopvang groter of kleiner wordt. Die aandacht is er permanent al. Iedere week weer Ter Apel, noodopvang, hotels, spreidingswet, overlast, tekorten, crisisoverleggen. Alleen nu zonder structurele analyse van waarom het systeem zo consequent duur, chaotisch en inefficiënt blijft functioneren.
Juist daarom is zo’n enquête interessant. Niet om wekenlang “vluchtelingen kosten geld” te roepen, maar om bestuurlijke keuzes bloot te leggen. Waarom blijft Nederland reageren alsof opvang telkens een onverwachte natuurramp is? Waarom wordt capaciteit steeds afgeschaald zodra de instroom tijdelijk daalt, terwijl iedereen weet dat migratie fluctueert? Waarom blijken commerciële noodoplossingen telkens sneller beschikbaar dan structurele opvang?
Dat de instroom de afgelopen jaren hoog was klopt. Alleen verklaart dat hooguit een deel van de chaos. Een groot deel van de kosten komt voort uit politieke keuzes: jarenlang afbouwen van buffers, wantrouwen tegen structurele opvang, en een politiek klimaat waarin “lege bedden” onmiddellijk als verspilling worden geframed. Dan organiseer je feitelijk permanente crisisopvang.
En strategisch zwijgen over dat mechanisme lijkt me ook riskant. Want dan blijft rechts de enige partij die het voortdurend over opvangkosten heeft, terwijl de analyse van waar die kosten vandaan komen buiten beeld blijft. Dan wint uiteindelijk alsnog het frame dat vluchtelingen zelf de oorzaak van de chaos zijn, in plaats van beleid dat al jaren bewust op de rand van ontwrichting balanceert.
Het aantal aanvragen daalt al een poosje; de oorlog in Syrië is voorbij. Ook uit Oekraïne komen niet meer zoveel mensen. Oorzaak van het tekort is niet teveel aanvragen, maar het continu sluiten van vaste opvangplaatsen door de VVD. Er is dus te weinig over. Bij ons was zo’n vaste opvang AZC, ook gesloten toen het terug liep. nu zorgen we voor noodopvang op een boot. Wel 2 keer zoveel als zou moeten, maar toch… Ik denk dat het heel goed is om de petitie te ondertekenen. Alles blijft stil staan omdat iedereen zich moet bemoeien met de opvang, liefst negatief en met wilde verhalen. Dat moet eens stoppen! zodat we eindelijk de echte problemen hier op kunnen lossen. Dan zal duidelijk worden wat er mis is en aan wie dat lag/ligt. ie asiel fetisj is gewoon absurd zo langzamerhand en we blijven er maar in hangen.
Ik denk dat je het instrument van de parlementaire enquete hierin niet helemaal juist inschat. Het is een politiek instrument, dus door die lens moeten we het ook primair bekijken. In een kamer bevolkt door allerlei radicaal-rechtse partijen zullen zij ook invloed hebben op de vraagstelling, de geïnterviewden, de interviews en de framing van de resultaten. Het zal vast ook informatie opleveren over de vragen die jij hebt, maar ik betwijfel sterk of dat is wat beklijft van een dergelijke enquete.
Er zijn genoeg andere organen waar onderzoek naar de kosten van het systeem en de bestuurlijke omgang daarmee gedaan kan worden, zowel binnen als buiten de overheid. Ik denk hier middelen tussen zitten die effectiever zijn dan een parlementaire enquete, voor het doel wat je voor ogen staat.
Bovendien zitten er in jouw framing van de situatie allemaal beweringen die in de praktijk niet zo hard zijn als dat jij ze stelt. Met de beschikbare informatie kan je hier al kritisch naar kijken, en daarmee beter begrijpen waarom er gebeurt wat er gebeurt. Bijvoorbeeld:
“Waarom blijft Nederland telkens reageren alsof opvang een onverwachte natuurramp is”?
– Nederland reageert niet telkens alsof het onverwachte natuurramp is: er wordt juist op allerlei manieren geprobeerd de situatie voorspelbaarder te maken, met als belangrijkste (maar niet enige) voorbeeld de spreidingswet.
– Er zit wel degelijk ook een lastig te voorspellen element in het aantal benodigde opvangplaatsen, de verandering aan vraag gaat bij tijd en wijlen sneller dan de gewone processen van opschalen en afschalen aankunnen. Ruimtelijke ordening zit nu eenmaal behoorlijk vast in Nederland.
Dit gaat ook boven tafel komen in onderzoeken hiernaar.
“Waarom wordt capaciteit steeds afgeschaald zodra de instroom tijdelijk daalt, terwijl iedereen weet dat migratie fluctueert? ”
– wanneer is de capaciteit dan afgeschaald in de afgelopen jaren? Ik denk dat je zult vinden dat dit minder vaak is gebeurt dan je in je hoofd hebt.
– Het is van te voren lastig te voorspellen wanneer en met hoeveel de vraag weer gaat stijgen. Achteraf is makkelijk aan te wijzen dat er te snel is afgeschaald, danwel te langzaam is afgeschaald. vooraf is dat veel moeilijker
– Natuurlijk, direct opvang afschalen die je snel daarna weer nodig blijkt te hebben is onverstandig. Maar enorme overcapaciteit jarenlang laten bestaan is ook niet te verantwoorden, met alle claims op ruimte die er zijn en de kosten die daarmee gemoeid gaan.
Het gaat niet zozeer om de instroom, maar om het aantal benodigde opvangplekken waar het spaak loopt. En die vraag is de afgelopen jaar zeer sterk gestegen (mede door een aantal jaar hogere instroom natuurlijk, maar dat is niet de enige factor, het gaat ook om doorlooptijd en uitstroom).
Ik ben het met cerridwen eens dat een parlementaire enquête een politiek instrument is.
Je kan beter vragen dat de Rekenkamer een rapport uitbrengt, denk ik.
Het lijkt mij voldoende als links kan zeggen “toen wij asielzoekers opvingen, kostte dat maar XXX en nu YYY”
(en dan zoek je een jaar waarin de PvdA in de regering zat)
Ik ga niet tekenen. Als er een parlementaire enquête zou komen, zou de nadruk niet op kosten moeten liggen. Maar op mensen. Vluchtelingen. En de gevolgen voor hen van het aanhoudende wanbeleid en politieke opportunisme.
Dat er in zo’n enquête ook aandacht is voor de cijfers, is prima. Maar een enquête die vertrekt van het frame “vluchtelingen als kostenpost” vind ik geen goed idee.
Om eventuele misverstanden te voorkomen: mijn reactie is niet bedoeld als aanval op de initiatiefnemer van die petitie. Volgens mij is de bedoeling goed.
Maar de gekozen insteek laat vooral zien hoe makkelijk we allemaal te beïnvloeden zijn door de aanhoudende anti-immigratiepropaganda van uiterst rechts. Voor je het weet neem je hun frames over, ook al heb je de beste bedoelingen. Niets om je voor te schamen, want het overkomt iedereen regelmatig. Zo werkt propaganda nou eenmaal. Maar het is wel goed om er alert op te blijven.
De petitie beoogt “de instelling van een parlementaire enquêtecommissie die de achtergrond van de kosten van de asielopvang onderzoekt.
De petitionaris lichtte dat toe met:
“De begrotingen van het COA zijn al jaren onrealistisch laag vastgesteld waardoor er telkens dure noodopvang nodig is. En dat leidt tot structurele hoge uitgaven die dan weer niet in een daar op volgende begroting terugkeren. Het hoe en waarom daarvan moet onderzocht worden. Ook voor de toekomst.”
Dus: het gaat niet om de kosten an sich, maar om de beleidskeuzes (of gebrek eraan?) die tot die kosten hebben geleid (en nog steeds leiden). Laat ik gelijk 1 voorbeeld noemen die kostenverhogend is, maar niet een structureel humane, fatsoenlijke opvang tot gevolg heeft: de hotels en cruiseschepen. Verder wijs ik op de voorbeelden die in het artikeltje hierboven worden genoemd (zie de links). Laat de bij het beleid betrokken bestuurders en politici zich maar verantwoorden voor hun inefficiënte keuzes die tot de chaos hebben geleid (en nog steeds in stand houden)
Maar de insteek blijft: vluchtelingen als ons probleem. Het humanitaire aspect wordt niet benoemd. Terwijl dat juist al jarenlang nagenoeg genegeerd wordt door het grootste deel van de politiek. Vragen als: wat betekent het als je jarenlang in onzekerheid verkeert over je toekomst? En die van je gezin? Hoe effectief is beleid dat grenst aan pestgedrag, zoals het vestigen van aanmeldcentra op afgelegen, moeilijk bereikbare locaties? En wat zijn de nadelige gevolgen daarvan? Ofwel: geef aandacht aan de mensen over wie het gaat, de vluchtelingen. In plaats van nog maar weer een hoop gedoe over hun hoofden heen.
Ik snap wel dat de hele rechterkant van de Kamer alles in het werk zal stellen om zo’n enquête te blokkeren. Maar zo is de realiteit nu eenmaal, ze zullen alleen akkoord gaan als ze verwachten er propagandistisch voordeel uit te kunnen halen.
Je meent toch niet dat er voor extreemrechts gezwicht niet worden als die een parlementaire enquête dwarsbomen / saboteren?
Misschien niet voor extreemrechts. Maar vermoedelijk wel voor de radicaal rechtse vleugel van de VVD, die op die moment de Kamerfractie onder controle heeft. In elk geval zolang de VVD deel uitmaakt van een kabinet.
Er lijkt me op dit moment weinig te winnen bij een Kamerdebat over zo’n enquête, met spreektijd voor zes tot acht (als je VVD en SGP meetelt) uiterst rechtse fracties, en middenpartijen die het lef niet hebben om zich écht stelling te nemen tegen alle propaganda, en voor de rechten van vluchtelingen.
(Toevoeging: bij nader inzien kun je toch wel spreken van zwichten voor extreemrechts. Maar dan indirect. Extreemrechts manipuleert en het politieke midden en alles rechts daarvan laat zich manipuleren.)
Nee. Ik heb niet vanuit dat frame willen starten. Ik beoog een gedegen en breed feitenonderzoek en lessen voor de toekomst. Met de focus op de humanitaire situatie zou ik mogelijk voorsorteren op de VVD als ‘schuldige’. Dat heb ik – hoewel ik persoonlijk ook in die richting denk – willen voorkomen. Een beleidsverbetering en minder geld naar noodopvang is al een stap in de goede richting die ook de kwalijke humanitaire gevolgen van het telkens verhuizen kan beëindigen.
Dat zei ik ook niet. Zie #3.1. Mijn punt is dat je, bewust of onbewust, het wel degelijk vanuit dat frame benadert. Een feitelijke constatering. En ik geloof er niks van dat we er iets mee opschieten als er nog maar eens een heleboel aandacht voor vluchtelingen is vanuit de framing dat ze ons probleem zijn. Omdat een groot deel van het publiek en de journalistiek niet meer lijkt te beseffen dat het framing is, en dat er ook andere invalshoeken kunnen zijn om er naar te kijken.
Dit snap ik niet. Volgens mij kom je juist bij de VVD als schuldige uit als je de nadruk legt op de kosten. Want de VVD is al jarenlang in grote mate verantwoordelijk voor het gevoerde beleid. Als je het breder trekt zou dat juist wat minder het geval kunnen zijn, omdat het dan ook zou kunnen gaan over onderliggende factoren, zoals maatschappelijke ontwikkelingen of beeldvorming.
En nog even, naar aanleiding van #2.1, ik denk dat er bij de Rekenkamer al het een en ander te vinden is over die kosten, bijvoorbeeld in de stukken voor verantwoordingsdag.