Ook zelfliefde is niet te koop

We hebben inmiddels vastgesteld dat Valentijnsdag vooral een commerciële bende is, toch? En dat geen valentijnscadeaus kopen geen afbreuk doet aan je liefde. Liefde is ook niet iets wat je alleen met je romantische partner deelt, het kan ook andere vormen aannemen. En dan is er nog zelfliefde of, hipper in het Engels, self-love. Dat is de bron der liefde die in jezelf leeft en die je voor jezelf voelt. Tevens de nieuwste bron van Valentijnsdag-commercie. Begin februari word je volop aangemoedigd om uit zelfliefde cadeaus voor jezelf te kopen. Er zijn natuurlijk zat mensen die erg hard voor zichzelf zijn en zichzelf daarom (te) weinig genot gunnen. Zij zouden zeker mogen leren om liever voor zichzelf te zijn, om meer liefde voor zichzelf te voelen en om zichzelf meer ontspanning en genot te gunnen. Helemaal mee eens. Het is echter maar zeer de vraag of Valentijnsdag-marketing en het kopen van spullen met rode hartjes hierbij gaan helpen. Mijn gok is van niet. Zelfliefde is niet te koop Net als intermenselijke liefde niet te koop is (behalve met liefdevol bereid verrukkelijk eten misschien!) is ook zelfliefde niet te koop. Als het je niet lukt om je liefdevol naar jezelf te voelen, gaan spullen - die je in een opwelling voor Valentijnsdag hebt gekocht - je daar zeer waarschijnlijk niet bij helpen. Waarschijnlijk heb je dan iets anders nodig, iets immaterieels zoals aandacht en tijd voor jezelf. Winkels verwijzen al snel naar momentjes voor jezelf creëren die je dan kan aankleden met allerlei beauty- of wellness-producten die je allemaal niet écht nodig hebt. En als je toch dat soort spullen wilt, wat helemaal prima is, kan je die net zo goed ergens anders kopen dan bij die specifieke winkel. Zoals bij een winkel waar je je echt goed bij voelt. En op het moment dat je daar echt zelf zin in of behoefte aan hebt, in plaats van plichtsgetrouw in februari. Je kunt wel cadeautjes kopen, zoals sieraden om jezelf te versieren, maar het is nog steeds aan jou om jezelf te waarderen en lief te hebben. Dat gaan die sieraden niet voor je doen. Het is zoals in het gezegde: al draagt een aap een gouden ring, het is en blijft een aap. En het is aan die aap om al dan niet blij en liefdevol met zichzelf te zijn. Het is nog steeds aan jezelf om te voelen 'dat je het waard bent' of eigenlijk dat je waardevol bent, ongeacht welke pretentieuze of leuke spulletjes je gedurende je leven verzamelt. Spullen kunnen wel een gevoel bij je oproepen, maar zelfwaardering is toch iets dat los staat van spullen. Kopen uit zelfliefde Je kunt ook wel zelfliefde voelen en vanuit die liefde cadeaus voor jezelf en anderen kopen. Dat zullen bedrijven ook aanmoedigen. Maar zelfliefde is geen excuus voor uitbuiting of milieuvervuiling. Of je iets koopt zogenaamd uit zelfliefde maakt voor het productieproces helemaal niks uit, dat verandert niet opeens. Dat jij jezelf ervan overtuigt dat je dat ene product toch écht uit liefde voor jezelf koop, zal de rest van de wereld een worst wezen. En blijkbaar, als jij 'uit zelfliefde' een product koopt waar uitbuiting en milieuvervuiling aan te pas komt, kan de rest van de wereld jou geen moer schelen. Reikt die zelfliefde dan echt niet verder dan jezelf? Is het dan wel echte liefde? Kan je het naar jezelf verantwoorden dat jouw cadeaus voor jezelf anderen schade toedoen? Het blijft namelijk jouw verantwoordelijkheid welke aankopen je wel en niet doet. Het zijn nog steeds jouw aankopen met jóuw impact, ook als jij er in je hoofd een ander label aanhangt, zoals een roze met hartjes. Liefdevol troep kopen is nog steeds troep kopen. En hoe liefdevol is het eigenlijk als het de wereld vervuilt met nog meer troep? [*] Dit geldt zowel voor cadeaus die je voor jezelf koopt als cadeaus die je voor een ander koopt. Ook de bos rode rozen voor je liefdespartner bevat niet ineens minder gif op Valentijnsdag. Tenzij je er bewust voor kiest om een cadeau zonder gif te kopen. Liefdevolle cadeaus Bij die betere keuzes komt misschien een ander soort liefde kijken. Liefde voor anderen, voor de wereld. Naar mijn idee is het één pot nat, liefde. Zelfliefde is in essentie dezelfde liefde als die je voor andere wezens, dingen, etc. voelt. Het is op dat moment alleen ergens anders op gericht, en wellicht heeft het een iets andere vorm. Maar liefde is liefde. Zelfliefde kan prima een drijfveer zijn. Je mág liefdevol naar jezelf zijn en jezelf cadeaus geven. Maar kies dan zo veel mogelijk voor cadeaus die ook liefdevol gemaakt zijn, waar iedereen in de keten goed behandeld wordt, en waar je zelf ook echt langdurig plezier van hebt. Daar word ook jij gelukkiger van. Zelfliefde in de marketing Ik vind zelfliefde helemaal mooi. Natuurlijk vind ik dat, wie niet? Maar in het jaar dat ik op Instagram zat, het bewuste jaar 2020, heb ik een allergie opgedaan tegen dit soort semi-spirituele termen waar hele marketingcampagnes omheen worden gebouwd. Zodra er geld aan verdiend moet worden, verliest het voor mij een beetje z'n waarde. Dan verandert de uitlating van 'zelfliefde is mooi en voor jezelf' in zoiets als: 'zelfliefde is mooi en koop vooral mijn product'. Dat voelt toch anders. En dat is dan nog tot daar aan toe als het gaat om liefdevol gecreëerde producten of diensten. Ook deze moeten via marketing hun weg naar de consument weten te vinden en daar kan een dag als Valentijnsdag dan een leuke rol in spelen. Maar als er in de productieketen geen liefde te bekennen is, maar bijvoorbeeld uitbuiting en milieuvervuiling, dan is er volgens mij van liefde of zelfliefde geen sprake. [**] Het is aan onszelf om te bepalen of we iets kopen uit liefde of dat er toch andere gevoelens achter zitten. We moeten ons niet gek te laten maken door campagnes zoals die rondom Valentijnsdag die ons doen afvragen of we wel genoeg liefde voelen of genoeg cadeaus kopen. Valentijnsdagreclames zijn niet uniek; winkels spelen sowieso in op onze persoonlijke behoeftes die niet te vervullen zijn met spullen. We worden continu aangemoedigd om spullen te kopen, het hele jaar door. De reclames rondom Valentijnsdag zijn slechts één verschijningsvorm daarvan. In de naam der zelfliefde Dus of je nou in de naam der zelfliefde spullen koopt of spullen koopt in de hoop er zelfliefde aan over te houden, het werkt niet als je niet écht liefde cultiveert en daarnaar handelt. Als je al iets uit liefde voor jezelf wilt kopen, ga dan voor liefdevol geproduceerde spullen. Dan weet je dat je met jouw aankoop bijdraagt aan het bestaan van een liefdevolle keten en dus meer liefde in de wereld. Dus hoewel ik themadagen leuke campagnes vind, moeten ze niet aanzetten tot meer consumentisme. Daar hebben we niet meer aanmoediging voor nodig. We hebben mogelijk wel meer aanmoediging nodig om écht uit liefde te handelen en meer liefdevolle keuzes te maken als het op onze aankopen aankomt. Daar doe ik graag mijn best voor. Dus bij dezen. Echt zelfliefde cultiveren, omdat je het waard bent. [*] Met 'troep' bedoel ik zoiets als: spullen die je kort gebruikt en dan weer afdankt, die dan niet hergebruikt worden en slecht recyclebaar zijn en bijvoorbeeld op een vuilnisbelt belanden. Of spullen die je misschien wel zelf houdt maar die eigenlijk je eigen huis maar liggen te vervuilen, omdat je er toch niet echt blij mee bent. Ook kunnen productieprocessen van producten vervuiling (met giftige stoffen) met zich mee brengen, en die vervuiling zou je ook 'troep' kunnen noemen. Je mag zelf invullen wat je onder troep verstaat natuurlijk. [**] Ik schrijf het hier alsof het heel zwart/wit is: liefdevolle en liefdeloze producten, maar zo is het natuurlijk niet. Echter, steeds meer bedrijven doen echt hun best om positieve verandering teweeg te brengen door in de hele keten te kiezen voor milieu-, mens- en diervriendelijke opties. Terwijl er ook veel bekend is over bedrijven die dit juist niet doen en vooral winst aan het maximaliseren zijn; de schandalen van dit soort praktijken stapelen zich op. Dus hoewel je als consument geen zicht hebt op de hele keten, kan je wel uitzoeken welke bedrijven de betere optie zijn wat jouw waarden betreft. Dit wordt steeds makkelijker.

Door: Foto: Mara Ket, via Unsplash.

KPN houdt XS4ALL in de lucht

NIEUWS - KPN zegt XS4ALL overeind te houden. De actiegroep ‘XS4ALL moet blijven’ noemt dat misleiding van de klanten.

Volgens KPN blijft XS4ALL voor bestaande klanten voor onbepaalde tijd in de lucht en kunnen nieuwe klanten zich voorlopig laten aansluiten bij die provider. Daarnaast wil KPN met een nieuwe aanbieding komen onder het KPN-merk. Zodra dat aanbod er is, verdwijnt de mogelijkheid om abonnee te worden bij XS4ALL.

De actiegroep ‘XS4ALL moet blijven’ vindt het “pertinente onzin dat XS4ALL blijft bestaan” en stelt verder: “XS4ALL als bedrijf wordt per 1 maart al opgeheven. Klanten van XS4ALL worden misleid“.

Lezen: Mohammed, door Marcel Hulspas

Wie was Mohammed? Wat dreef hem? In deze vlot geschreven biografie beschrijft Marcel Hulspas de carrière van de de Profeet Mohammed. Hoe hij uitgroeide van een eenvoudige lokale ‘waarschuwer’ die de Mekkanen opriep om terug te keren tot het ware geloof, tot een man die zichzelf beschouwde als de nieuwste door God gezonden profeet, vergelijkbaar met Mozes, Jesaja en Jezus.

Mohammed moest Mekka verlaten maar slaagde erin een machtige stammencoalitie bijeen te brengen die, geïnspireerd door het geloof in de ene God (en zijn Profeet) westelijk Arabië veroverde. En na zijn dood stroomden de Arabische legers oost- en noordwaarts, en schiepen een nieuw wereldrijk.

Foto: Guillaume Paumier (cc)

Geef burgers maar de schuld

COLUMN - De presentatie van Marleens Stikkers boek Het internet is stuk (maar we kunnen het repareren) leverde een levendig debat op. Waar zowat iedereen het over eens was: internet is inderdaad flink kaduuk. Privacy wordt er vermalen; onze eigenschappen en gedragingen worden er door derden uitgebaat; we krijgen er een identiteit toegeschreven, die vervolgens wordt vermarkt; de grote platforms proberen ons van #hype naar #ophef te jagen, om zich van continue clicks te verzekeren.

Over hoe die beoogde reparatie eruit kan zien, waren de meningen minder helder. Ook Stikker zelf was dat niet: in haar boek staan rijp en groen naast elkaar. Neem open source: software die gratis is, en gebaseerd op creative commons licenties – iedereen mag meebouwen en meesleutelen, maar niemand is eigenaar. Het was al jaren eerder een geweldig idee.

Maar diezelfde overheden die zich pakweg 15 jaar geleden hartelijk aan die beweging en haar doelstellingen committeerden, zijn nu massaal overgestapt op Google Suite. Ook gratis, maar niet vrij: je betaalt er met je gegevens, en van portabiliteit is geen sprake. Integendeel: hoe meer diensten je er gebruikt, hoe moeilijker je nog kunt overstappen op een ander pakket. Het is een nieuwe vorm van vendor lock-in: je wordt hun eeuwige klant.

Foto: kopen_creditcard-2140603_1280_pixabay

Eigen verantwoordelijkheid

COLUMN - De laatste tijd heb ik een aantal opiniestukken gelezen over de eigen verantwoordelijkheid van de consument, met betrekking tot milieu en gezondheid. Ik bestrijd niet dat die verantwoordelijkheid er is, maar er wordt vaak voorbij gegaan aan de manipulatie van die consument. Marketing is psychologie, laten we dat niet vergeten.

In de jaren ’80 had je een serie rond Max Headroom, een AI-presentator, briljant vertolkt door Matt Frewer. Ook bekend van het nummer Paranoimia van Art of Noise. In de aflevering “Blipverts” worden consumenten blootgesteld aan “subliminal messages”; boodschappen die zo kort in beeld zijn dat je ze niet bewust waarneemt, maar die wel een reactie in je brein veroorzaken. Het blijkt dat mensen die er langdurig aan worden blootgesteld exploderen. Hoewel dit satirisch en dus grotesk overdreven is (en ook heerlijk retro trouwens), is het wel een aardige illustratie van hoe ver bedrijven willen gaan om hun product te verkopen.

We weten allang dat aankoopkeuzes vaak onbewust worden gemaakt en dat we die achteraf gaan rationaliseren. Je wordt gemanipuleerd waar je bij staat, continue. Door reclame, door producten op ooghoogte te plaatsen, door benaming van producten (Light! Verbeterd recept! Ja vast…tot je de ingrediëntenlijst doorneemt…wat maar weinig mensen doen helaas), door gesponsorde “wetenschappelijke” onderzoeken, en de laatste paar jaar ook door influencers op social media.

Lezen: Venus in het gras, door Christian Jongeneel

Op een vroege zomerochtend loopt de negentienjarige Simone naakt weg van haar vaders boerderij. Ze overtuigt een passerende automobiliste ervan om haar mee te nemen naar een afgelegen vakantiehuis in het zuiden van Frankrijk. Daar ontwikkelt zich een fragiele verstandhouding tussen de twee vrouwen.

Wat een fijne roman is Venus in het gras! Nog nooit kon ik zoveel scènes tijdens het lezen bijna ruiken: de Franse tuin vol kruiden, de schapen in de stal, het versgemaaide gras. – Ionica Smeets, voorzitter Libris Literatuurprijs 2020.

De slechtste marketingcampagne ooit

…hebben we te danken aan McDonald’s:

I wouldn’t need money today, she explained, as I had been randomly chosen for the store’s “Pay with Lovin’ ” campaign, the company’s latest public-relations blitz, announced Sunday… Between Feb. 2 and Valentine’s Day, the company says, participating McDonald’s locations will give away 100 meals to unsuspecting patrons in an effort to spread “the lovin’.”

If the “Pay with Lovin’ ” scenario looks touching on television, it is less so in real life. A crew member produced a heart-shaped pencil box stuffed with slips of paper, and instructed me to pick one. My fellow customers seemed to look on with pity as I drew my fate: “Ask someone to dance.” I stood there for a mortified second or two, and then the cashier mercifully suggested that we all dance together. Not wanting to be a spoilsport, I forced a smile and “raised the roof” a couple of times, as employees tried to lure cringing customers into forming some kind of conga line, asking them when they’d last been asked to dance.

The public embarrassment ended soon enough, and I slunk away with my free breakfast, thinking: Now there’s an idea that never should have left the conference room.

Foto: mkhmarketing (cc)

Valse vrienden

COLUMN - Ineens kreeg ik op Facebook vriendschapsverzoeken van wildvreemde Afrikaanse mannen, die stuk voor stuk profielfoto’s hadden waarin ze smachtend in de lens keken. Ook kreeg ik veel persoonlijke berichtjes van andere Afrikaanse mannen die me schreven dat ze geraakt waren door mijn prachtige verschijning. Vast vleiend bedoeld, maar vermoedelijk waren de berichten het gevolg van mijn verse status van weduwe. Ik was het doelwit van een nieuw type Nigeriaanse scam, dacht ik, en klikte al die mannen weg.

Er gebeurde weer iets raars op Facebook. Ik bleek om de haverklap pagina’s te hebben geliked die ik nog nooit in mijn Facebookbestaan heb gezien, en als ik ze wél had gezien, piekerde ik er niet over om ze te leuk te vinden. ‘Vrienden van Nederland’, bijvoorbeeld, een pagina waar ik werkelijk geen enkele affiniteit mee heb. ‘Facebook wil zulke paginabeheerders vast laten zien dat het loont om er met je clubje te leuren, dacht ik, en haalde elke valse like weg waarop ik Facebook betrapte.

Vervolgens kwamen er vriendschapsverzoeken van mensen met iets te fraaie Nederlandse namen – Geertruida Hoogenboom of Mathilde Nooitgedacht enzo – en bleken die mensen bij inspectie geen profiel van betekenis te hebben: ze deden niks op Facebook, maar hadden wel een stapel vrienden.

En tenslotte kwam er een ris niet-smachtende Afrikaanse en Aziatische mannen om mijn vriendschap bedelen. Ze waren allemaal al vriendjes met steeds dezelfde groep halve kennissen in mijn Facebookkring, en deden zelf óók helemaal niks op Facebook, behalve een leuke exotische naam dragen. (Wat goedwillende, meestal middelbare dames steeds naïef deed uitroepen: ‘Wat ontzettend leuk dat je vriendschap met mij wilt sluiten!’)

Doneer!

Sargasso is een laagdrempelig platform waarop mensen kunnen publiceren, reageren en discussiëren, vanuit de overtuiging dat bloggers en lezers elkaar aanvullen en versterken. Sargasso heeft een progressieve signatuur, maar is niet dogmatisch. We zijn onbeschaamd intellectueel en kosmopolitisch, maar tegelijkertijd hopeloos genuanceerd. Dat betekent dat we de wereld vanuit een bepaald perspectief bezien, maar openstaan voor andere zienswijzen.

In de rijke historie van Sargasso – een van de oudste blogs van Nederland – vind je onder meer de introductie van het liveblog in Nederland, het munten van de term reaguurder, het op de kaart zetten van datajournalistiek, de strijd voor meer transparantie in het openbaar bestuur (getuige de vele Wob-procedures die Sargasso gevoerd heeft) en de jaarlijkse uitreiking van de Gouden Hockeystick voor de klimaatontkenner van het jaar.

Quote du jour | Happiness in the face of Internet hate

Facing sagging profits, the fast food giant plans to launch a new advertising campaign starting early next year with the slogan “Lovin’ Beats Hatin’” — which aims to spread happiness in the face of Internet hate, said people familiar with the matter.

McDonald’s is naar verluidt niet blij met alle kritiek op het eten dat de keten serveert en wil daarom zijn reputatie opvijzelen met een nieuwe slogan.

Volgende