Geef burgers maar de schuld

COLUMN - De presentatie van Marleens Stikkers boek Het internet is stuk (maar we kunnen het repareren) leverde een levendig debat op. Waar zowat iedereen het over eens was: internet is inderdaad flink kaduuk. Privacy wordt er vermalen; onze eigenschappen en gedragingen worden er door derden uitgebaat; we krijgen er een identiteit toegeschreven, die vervolgens wordt vermarkt; de grote platforms proberen ons van #hype naar #ophef te jagen, om zich van continue clicks te verzekeren.

Over hoe die beoogde reparatie eruit kan zien, waren de meningen minder helder. Ook Stikker zelf was dat niet: in haar boek staan rijp en groen naast elkaar. Neem open source: software die gratis is, en gebaseerd op creative commons licenties – iedereen mag meebouwen en meesleutelen, maar niemand is eigenaar. Het was al jaren eerder een geweldig idee.

Maar diezelfde overheden die zich pakweg 15 jaar geleden hartelijk aan die beweging en haar doelstellingen committeerden, zijn nu massaal overgestapt op Google Suite. Ook gratis, maar niet vrij: je betaalt er met je gegevens, en van portabiliteit is geen sprake. Integendeel: hoe meer diensten je er gebruikt, hoe moeilijker je nog kunt overstappen op een ander pakket. Het is een nieuwe vorm van vendor lock-in: je wordt hun eeuwige klant.

Stikker wees er terecht op dat we het internet eigenlijk niet kunnen repareren als we niet ook naar de politiek en economie kijken. Het marktdenken domineert immers niet alleen internet; het heeft ons overal in de greep. Wil je dat burgers hun soevereiniteit op internet herwinnen, dan zul je dat neoliberalisme bijgevolg ook op andere terreinen moeten aanvechten.

Ze formuleerde het pregnant. ‘We hebben inmiddels zowat alles vermarkt: onderwijs, zorg, milieu, cultuur, data, wetenschap, onderzoek,’ – zelfs aandacht, zou ik daaraan willen toevoegen – ‘en haast niemand zet zich nog in voor publieke waarden.’

Ineens dacht ik: nee, het is erger. We hechten wel degelijk aan publieke waarden, maar die hebben we inmiddels tot op het bot geïndividualiseerd. Publieke waarden zijn niet langer een publieke zaak of taak; wij, de burgers, zijn nu hoogstpersoonlijk verantwoordelijk gesteld om die in stand te houden. Doen we dat niet, dan wordt dat ons aangerekend als persoonlijk falen. Het ligt nooit aan de markt – altijd aan ons.

Daarom moet u zich doodschamen als u een plastic rietje gebruikt, maar mag de frisdrankindustrie een statiegeldregel voor kleine plastic flesjes tegenhouden. Daarom bent u fout als u te warm stookt, maar mag Shell gerust nog miljarden liters olie oppompen: dat is namelijk goed voor ‘onze’ economie. Daarom is het vreselijk als iemand in de bijstand ergens een centje bijverdient, maar ligt niemand op regeringsniveau ooit wakker van de jaren durende miljoenenfraudes met dividendbelasting, of van witwasserij op de Amsterdamse Zuidas.

Publieke kwesties reduceren tot persoonlijke keuzes: ook dat is politiek.


Deze column van Karin Spaink verscheen eerder in Het Parool

  1. 1

    Daarom is het ook zo pijnlijk dat de burgers maar blijven stemmen op rechtse kutpartijen als VVD, CDA, D66, PVV, FvD die bedrijven alle ruimte geven om zich te onttrekken aan een voldoende bijdrage aan de samenleving. Waardoor diezelfde burgers steeds minder krijgen en meer moeten betalen. Geholpen door collaborerende partijen als PvdA en GL. Met als enige ‘oppositiepartijen’ SP en de PvdD, die met zichzelf in de knoop zitten.

  2. 3

    @2: Ik kan me niet heugen dat ik je over al die regentenfamilies heb gehoord. Maar die zitten dan ook in de machtspartijen.
    De SP heeft bij het vrouwenquotum toch maar mooi langer vaderschapsverlof, betere kinderopvang en meer baanzekerheid weten af te dwingen.

    En ja, het internet is stuk. Er was een tijd dat ik precies wist hoe het werkte, maar dat als particulier niet mocht en nu kan ik voor een aanstaande overstap het wiel opnieuw uitvinden. En het is er niet eenvoudiger op geworden.

  3. 4

    @3: Het verhaal van het vrouwenquotum is overigens een mooi voorbeeld van dualisme, waarin met wisselende meerderheden naar draagvlak in de kamer wordt gezocht, buiten het regeerakkoord om. Natuurlijk een minderheid van de gevallen, maar wel het gevolg van de versplintering van het politieke landschap en grote verschillen in de samenstelling van eerste en tweede kamer.
    Een pluim voor de Nederlandse politici hoe ze hier mee omgaan, chaos en permanente obstructie ligt immers op de loer.

    Zo zie je maar dat zelfs de SP best veel kan bereiken zolang ze bereid zijn tot onderhandelen.

  4. 7

    @5: Ah, dat valt me wat tegen van je. Ik dacht dat jij als fervent voorstander van gelijke kansen, evrouwcipatie en besteijder van achterstelling van mannen zou pleiten voor een mannenquotum in de kinderopvang, voor artsen, therapeuten en gespecialiseerd verpleegkundigen, voor sociaal werkers, groeps- en woonbegeleiders en verzorgenden in het algemeen.

    Nu dan weer on topic?

  5. 8

    @0
    Klein verbeterpuntje:
    Opensource is niet gratis. Free word te vaak vertaalt als gratis maar het is:
    Free as in Freedom, not Free as in free beer.

    Ja mag gerust geld vragen voor een open source programma, en vaak zijn ze wel gratis hoor, het is alleen dat de source code open is. En dat kan in verschillende gradaties in licentie. De ene staat je toe om je veranderingen voor jezelf te houden, en de andere eist dat je het teruggeeft aan de gemeenschap. Maar de source code zelf moet open zijn zodat mensen kunnen zien wat er gebeurt en fouten opgespoord kunnen worden. Dat betekent niet dat het gratis is maar gewoon dat je mag kijken hoe het is gemaakt.

    Bijvoorbeeld de bakker die het brood bakt en je mag eventjes mee kijken. Of je kijkt eventjes mee met de bouwvakker hoe die je huis bouwt. De materialen en zijn werk mag gerust voor betaald worden hoor, er is niks in open source dat het verbied. Maar de bakker die zijn proces geheim houdt, inclusief voor controleurs voor de volksgezondheid? Die is wat verdacht, en ja dat is een closed source programma dus ook. Waarom zo geheimzinnig? Zitten daar dingetjes in die niet goed voor me zijn? :P.

  6. 9

    @3: Das leuk en aardig, maar een whataboutism en wat leuke feitjes die de partij in samenwerking met anderen heeft gedaan zijn voor mij geen goede argumenten om van een SOCIALISTISCHE partij ‘de dochter van’ te zien leiden. En ook zo kort op elkaar. En dan zullen we haar youtube filmpjes in een Ferrari maar even door de vingers zien.

  7. 11

    @9: Ik ben geen fan van de Marijnissen, maar kort op elkaar? Jan M. verliet de kamer in 2010, Lilian zit er sinds 2017 . Dat is dus 7 jaar.

    Bovendien heeft Lilian net als de meeste kamerleden eerst de sporen verdient in de lokale politiek. Dus dat nepotisme moet je ook maar eerst bewijzen.

  8. 12

    ‘met mij gaat het goed, met de.wereld gaat het bagger.’

    Het internet is niet stuk, en de mogelijkheden om jezelf te wapenen tegen de e excessen zijn eindeloos.

  9. 14

    @13: Da’s een variant op hetzelfde argument: ‘ik ben slim genoeg. De rest van de wereld kan nog niet eens zelf de veters strikken.’

    Allemaal Messiaans gedrag, ongetwijfeld een bij-product van het gewend zijn aan het dragen van verantwoordelijkheid voor anderen, maar voorbij een bepaald stadium is het vervelend als je zulke grote groepen mensen met zulk dedain behandelt. ‘You can’t fool all of the people all of the time’.

  10. 15

    Inderdaad allemaal naar bovenal politieke partijen schuld, niet alleen politiek maar ook technologie verraadt zichzelf tot de kaduke internet. Niet de schuld van onwetende burgers, want wij hebben het internet niet eens zelf ontworpen, geïnstalleerd, gemonteerd en gebouwd. Daar zitten allemaal volle technologisch programma’s in, zonder enige toestemming van het publieke burgers. Echt, Kijk naar Sargasso, de oudste site van Nederland, wie begint er dan mee? Journalisten, Kijk naar Facebook, Zuckerberg, Kijk naar Microsoft ? Gates en Allen en de rest van het hele technologisch contacten over de wereld zijn aan de Techneuten de schuldigen, wie geeft toestemming van internetverbindingen? Politiek? Ja aan alle wereldse politieke leiders. Burgers zijn mensen die niets te maken hebben met ongekende programma’s van internet. Dus geef ons niet de schuld, we zijn maar ongekend meelopers, net goed als robots.
    Of welke partijen die niet in de coalitie behoren, zijn zelf ook in de meerderheid van 2e kamer. Hoe voorkom je als burger dan als ergens onherstelbare fouten worden gemaakt? Niemand als burger behalve techneuten en wetende leiders/eigenaars.

    My motto sometimes says: “It is nothing that seems to the world, unseen and knows how to manipulate a civil brain that you cannot even wash yourself away.”

  11. 16

    @11: Eerst haar sporen verdient? Hilarische opmerking. Toen ze eindelijk een rol ging spelen in de lokale politiek heeft ze haar kiezers verlaten voor een plekje op het pluche. Die dame is net zo socialist als dat Stalin anarchist was.

  12. 17

    @16: Amateur Commenter, Vraag me af waar je kant eigenlijk zit. Ik las je reacties best veel als een mengelmoes, als een draaistoel trek je als een amateur die reacties mee…..geen doelstelling? Je doet mij denken aan rechtse gel*l als Baudet, Rutte en Wilders bij elkaar om faliekant tegen gematigde linkse partijen en of gematigde middenpartij. Wat is dan verkeerds mee?

    Ik vind linksdenkende en of gematigde middenpartij méér aanleg aan bewustdenkende socialisten met goede kritiek tegen alle wereldleiders, klimaatverandering, politicussen-met-lak-aan-eigen-arme-mensen, onvoorstelbare uitlatingen van presidenten, zo oerdomme koppen bij elkaar dat ik echt ooit heb gezien sinds mijn geboorte. Niets vergelijken als van jaren 80 of juist 50 of 60 met zo gezegd stabiele meerderheidsvormen van partijen. Tegenwoordig zie je het niet meer zo goed bij elkaar als coalitiepartijen en/of Doodverschrikkelijk provocatiepartijen als Baudet, Wilders en Rutte als vogelverschrikkelijke bekrompend onmenselijke kl**tzakken

    Ze negeren zelfs verwaarloosde plastic zoals Karin schreef; Daarom moet u zich doodschamen als u een plastic rietje gebruikt, maar mag de frisdrankindustrie een statiegeldregel voor kleine plastic flesjes tegenhouden. Daarom bent u fout als u te warm stookt, maar mag Shell gerust nog miljarden liters olie oppompen: dat is namelijk goed voor ‘onze’ economie. Daarom is het vreselijk als iemand in de bijstand ergens een centje bijverdient, maar ligt niemand op regeringsniveau ooit wakker van de jaren durende miljoenenfraudes met dividendbelasting, of van witwasserij op de Amsterdamse Zuidas

    Uit de jaren 70 zelfs gebruikten wij heel simpele glazen flessen cola of 7Up of sinas etc etc. die gaan netjes naar de statiegeld terug. Geen vervuiling aan de grond en zee erin!!! Niemand zegt er van! Onvoorstelbaar! Glazen flessen kunnen ze leren vasthouden en niet onverschillig gedrag om ermee te gooien, maar statiegeld krijg je het mooi terug. elke fles 30 cent statiegeld is verstandige keuze, niets lager en of hoger voor lange tijd. Dat leer je als jonge aap wel van!

  13. 18

    Zelfs bijstandmoeders en Wajongers die maar 8 uur per week maximaal mogen bijverdienen, worden ineens strakker op het matje geroepen ivm belastingfraude. En Rutte wilt zijn overbodige reiskosten niet terugbetalen. Bizar gewoon.
    Belastingdienst-personeel én wij als alle Nederlanders hadden zelf ook moeten protesteren tegen ongelijke beschuldigingen aan de arme mensen en rijke mensen die niet willen terugbetalen. Vind ik het gemeen discriminatie! Rot VVD op, voorgoed voor de volgende verkiezing. Alles wat VVD ermee bovenop staat en wij onder hun duimen moesten leven, alles ermee wegvegen tot ie niet meer bestaat. Echt! Evenals PVV en FvD ook oprotten!!!!!

  14. 19

    @16: Toen ze eindelijk een rol ging spelen in de lokale politiek heeft ze haar kiezers verlaten voor een plekje op het pluche

    Dat is echt onzin. Ze is raadslid geweest van 2003 tot 2016, dat is een flinke periode.

    Daar stopte ze mee om Kamerlid te worden en dat werd ze in maart 2017. Vervolgens werd ze fractievoorzitter in december 2017.

    Los daarvan heeft ze jarenlang bij de FNV gewerkt als day-time job.

  15. 21

    @19: Yes, Yes én Yes….. ze is echt véél méér als beweeglijke én actiefste politicus van de hele Tweede kamer, ze doelt ook vaak voor Arme mensen, gehandicapten, Arbeidsgezinnen en Zorgouderen. Dat is ze al vanaf haar jongste ervaringskundige minister dan alle ministers van nu bij elkaar, want andere ministers kennen alleen van bekakte studentenleven en r*kken alvorens teveel tot ze weer blijven l*llen, wat een hersenloze flapdr*llen.
    Voor Volgende Verkiezing moeten wij allemaal als sociale bewustmensen die gore rechtspartijen alles wegvegen, alles erop ruimen tot ze niets overblijven. Weg met rijke VVD die niets van Armen, Gehandicapten, Arbeidsgezinnen én Zorgouderen willen weten !!!!!

  16. 22

    @21: “Voor Volgende Verkiezing moeten wij allemaal als sociale bewustmensen die gore rechtspartijen alles wegvegen, alles erop ruimen tot ze niets overblijven.”
    Koekoek! En dan mij van alles betichten terwijl je zelf hier koud aan massamoord loopt te prediken.

  17. 23

    @22 Larie-misleider, weet niet of je de uitdrukking kan lezen, niet te letterlijk opvatten. Ik zeg als uitdrukkelijk: Voor Volgende Verkiezing moeten wij allemaal als sociale bewustmensen die gore rechtspartijen alles wegvegen, alles erop ruimen tot ze niets overblijven. DAT WIL ZEGGEN dat die smerige rechtspartijen niets over mogen blijven in de Tweede kamer! Gewoon wegvegen tot het alles netjes is opgeruimd!

    Daarmee basta!