Meeste partijloze burgemeesters sinds 2016

2016: Nederland telt sinds deze week acht partijloze burgemeesters. Het zullen er nog veel meer worden (Trouw, 7 december 2016). Journalist Hans Marijnissen heeft gelijk  gekregen. 2017: Een topjaar is 2017 voor de onafhankelijke burgemeester: nooit eerder werden in één jaar vijf partijloze kandidaten benoemd. Van de 388 Nederlandse burgemeesters zijn er nu 18 partijloos (Volkskrant, 18 november 2017). 2018: De Wikipedia-lijst van burgemeesters in 2018 telt 14 partijloze burgemeesters. In november van dat jaar nam de burgemeester van Assen afscheid van de VVD en werd de 15e partijloze burgemeester. 2019: De Oosterhoutse Gemeentebelangen-wethouder Marian Witte is de zeventiende onafhankelijke bestuurder die zo’n positie (burgermeesterschap) gaat bekleden in Geertruidenberg (BNdeStem, 19 juni 2019). Sargasso zou Sargassso niet zijn als we niet uitzochten hoeveel partijloze burgemeesters er nu zijn.  De stand per 25 februari 2020: In 23 van de 355 gemeenten zit een partijloze burgemeester het college van B&W voor.

Foto: Opgelet, onderstaande tekst kan sporen van ironie bevatten

KRAS | Sollicitatieplicht

“U wilde burgemeester van Amsterdam worden, maar dat is niet gelukt. Was u erg teleurgesteld?” Bestuurders die er niet tegenop zien die vraag de rest van hun leven te moeten horen, kunnen een nieuwe sollicitatiepoging wagen. In de eerste ronde waren er teveel mensen die dachten: geef mijn portie maar aan fikkie. Nu zijn er onvoldoende kandidaten.

Dit probleem ga je niet oplossen in een cultuur die mensen eerder op hun tekortkomingen aanspreekt dan op hun successen. Dus zeg ik: sollicitatieplicht. Iedereen die ooit op een bepaald niveau wachtgeld heeft gekregen schrijft een brief op straffe van terugvordering. Als de lijst dan uitlekt kun je je ambitie alsnog ontkennen. “Ik had er niet echt zin in, maar het moest.”

Foto: Opgelet, onderstaande tekst kan sporen van ironie bevatten

KRAS | Burgemeester

Iemand had bedacht dat de burgemeester een uitstekende kandidaat zou zijn om het zinkende schip van zijn partij in Den Haag drijvende te houden. Daar had de burgemeester uiteraard geen trek in, want hij zat goed in Rotterdam, maar hij kon natuurlijk ook niet direct ‘bekijk het maar met je k*tbaan’ roepen, want dat zou getuigen van dédain voor de partijtop en hij wilde natuurlijk ooit nog wel eens de baas van Nederland worden.

Dus begon de burgemeester te draaien. Niet nee zeggen, ook niet ja, mitsen en maren opwerpen, onmogelijke voorwaarden stellen. Net zo lang tot zijn partijgenoten hun aandacht uit zichzelf naar elders zouden verleggen en hij de coulissen in kon glippen. Vanochtend stond in de krant dat definitief niet in de race is. Ik dacht: die Aboutaleb, die komt er wel.

Foto: Shirley de Jong (cc)

Burgemeester Onno Hoes struikelt over lokhomo

COLUMN - Een stiekeme zoen in een hotellobby en een ontbloot bovenlijf op de homodatingsite Grindr kostte de burgemeester van Maastricht Onno Hoes uiteindelijk zijn huwelijk met musicalproducent Albert Verlinde. Vervelend voor alle betrokkenen. Een leermoment voor Hoes. Als openbaar bestuurder en ‘de man van’ had hij moeten weten dat zijn privéleven voortdurend onder een vergrootglas zou liggen. Hoewel niets menselijks bestuurders vreemd is, willen wij burgers nu eenmaal het liefst een burgemeester, korpschef of minister van onbesproken gedrag. Als voorbeeld voor anderen, maar ook vanuit het oogpunt van autoriteit. Een burgemeester zonder gezag is aangeschoten wild en wordt door niemand meer serieus genomen.

Helaas kon Hoes een jaar na de zoen opnieuw de verleiding niet weerstaan toen PowNews een 20-jarige lokhomo op hem afstuurde. Hoes maakte voor het oog van een verborgen camera niet mis te verstane seksuele toespelingen en sprak minachtend over de gemeenteraad. Koren op de molen van PowNews natuurlijk, dat op 3 december jl. de uitspraken van Hoes wereldkundig maakte. Dat Hoes wist dat hij met vuur speelde bleek toen hij over zijn vorige affaire zei ‘als ik mijn spontaniteit kwijt raak dan ben ik Onno niet meer, dan word ik inwisselbaar met ieder ander, dan moet ik dat risico maar nemen.’

Lezen: Venus in het gras, door Christian Jongeneel

Op een vroege zomerochtend loopt de negentienjarige Simone naakt weg van haar vaders boerderij. Ze overtuigt een passerende automobiliste ervan om haar mee te nemen naar een afgelegen vakantiehuis in het zuiden van Frankrijk. Daar ontwikkelt zich een fragiele verstandhouding tussen de twee vrouwen.

Wat een fijne roman is Venus in het gras! Nog nooit kon ik zoveel scènes tijdens het lezen bijna ruiken: de Franse tuin vol kruiden, de schapen in de stal, het versgemaaide gras. – Ionica Smeets, voorzitter Libris Literatuurprijs 2020.

Foto: Roel Wijnants (cc)

Weg met de burgemeester!

OPINIE - De burgemeester is een reliek. Het is tijd deze functie te vervangen door een gekozen, politiek leider.

In Nederlandse gemeenten is er een opvallende paradox. Bijna niemand kent de leden van de gemeenteraad of de samenstelling van het college. Maar veel burgers weten wel wie hun burgemeester is. Dat is op het eerste gezicht niet zo raar: immers de burgemeester heeft een belangrijke representatieve functie. Hij of zij is het gezicht van de gemeente in de stad of de dorpen: het is de burgemeester die de jaarlijkse buitenspeeldag opent. En hij is het gezicht naar buiten. Gaat het over de gemeente op de televisie dan is de burgemeester in beeld.

En toch is het raar. Want niemand heeft op de burgemeester kunnen stemmen. Die is benoemd door de Kroon op voordracht van de gemeenteraad. Dat gaat in tegen het principe van representatieve democratie. De persoon die de gemeente vertegenwoordigt, is niet door de gemeente verkozen.

De door de Kroon benoemde externe voorzitter

De burgemeester is een overblijfsel van het idee dat Nederland een eenheidsstaat is: de Rijksoverheid is de belangrijkste politieke laag. Hier wordt het beleid bepaald. Gemeentes zijn een soort uitvoeringsorganisaties. Zij hebben wel taken om uit te voeren maar wat ze moeten doen wordt bepaald in Den Haag. Daarbij past het idee dat het Rijk een vertegenwoordiger benoemt in het gemeentebestuur, een soort hoogste ambtenaar. Immers de directeuren van andere overheidsorganisaties worden ook centraal benoemd. Hij zit ook de gemeenteraad voor, net als de regering de onafhankelijke voorzitter van andere raden (zoals de SER) benoemt.

Foto: photosan0 (cc)

Loslippige Limburgers en een stukkie duiding

ANALYSE - De raadsvergadering waarin Jos van Rey terugtrad als wethouder had maar vijf minuten hoeven duren. Waarom werd er dan toch een uur gedebatteerd? Mentko Nap, docent staatsrecht aan de Rijksuniversiteit Groningen, ontleedt de situatie.

In een inderhaast belegde gemeenteraadsvergadering heeft de Roermondse wethouder Van Rey afgelopen maandag 22 oktober bekend gemaakt per onmiddellijk terug te treden. Voor hem en de overige betrokkenen is het een persoonlijk drama, dat uiteindelijk zelfs tot de val van het college heeft geleid.

Voor staatsrechtbeoefenaren bevat deze kwestie enkele interessante open eindjes. Ik laat de terugtrekbeweging van de VVD even buiten beschouwing en beperk me tot de loslippige Limburgers.

Hoofdrolspelers in het drama

Wie zijn de hoofdrolspelers in deze tragedie? Allereerst is er wethouder Van Rey (VVD), die eerder als adviseur werd toegevoegd aan de Roermondse vertrouwenscommissie. Die commissie was belast met het opstellen van een voordracht voor de benoeming van een nieuwe burgemeester. Van Rey wordt er van beschuldigd geheime informatie te hebben doorgespeeld aan (ten minste) één van de sollicitanten. Dan is er het raadslid mevrouw Smitsmans (GroenLinks). Zij was lid van de vertrouwenscommissie en is maandagmiddag door rechercheurs van de rijksrecherche gehoord over haar ervaringen daarmee. Ten slotte de scheidend burgemeester Van Beers (CDA), die in 2007 benoemd werd als burgemeester van de fusiegemeente Roermond maar ook voordien al met de ketting op de borstkas liep.

Lezen: Bedrieglijk echt, door Jona Lendering

Bedrieglijk echt gaat over papyrologie en dan vooral over de wedloop tussen wetenschappers en vervalsers. De aanleiding tot het schrijven van het boekje is het Evangelie van de Vrouw van Jezus, dat opdook in het najaar van 2012 en waarvan al na drie weken vaststond dat het een vervalsing was. Ik heb toen aangegeven dat het vreemd was dat de onderzoekster, toen eenmaal duidelijk was dat deze tekst met geen mogelijkheid antiek kon zijn, beweerde dat het lab uitsluitsel kon geven.

Foto: Eric Heupel (cc)

‘Drugsoorlog’ door tolerant drugsbeleid

Zelden heeft een begrip in zo’n korte tijd zo’n inflatie doorgemaakt als ‘drugsoorlog’. Tot een paar dagen geleden dacht ik bij een drugsoorlog aan situaties als in Mexico en Zuid-Amerika, waar jaarlijks tienduizenden mensen omkomen door drugs-gerelateerd geweld. Maar wat blijkt? Ook in Nederland is een drugsoorlog gaande.

In het zuiden van Nederland willen de VVD en het CDA noodverordeningen instellen om preventief te kunnen fouilleren. De PVV heeft meer gevoel voor dramatiek en wil het leger inzetten. Hero Brinkman weet al precies hoeveel mensen er de cel in moeten: “We moeten schoon schip maken met die jongens en zestig man binnen twee weken in de lik zetten.”

Nu is wat er daar gebeurt niet goed. Er zijn een aantal schietincidenten geweest, een paar moorden en de burgermeester van Helmond is bedreigd, en dat moeten we uiteraard niet accepteren. Maar om dat nu een drugsoorlog te noemen gaat wat ver. En de oorzaak van die ‘oorlog’, zegt de Eindhovens burgemeester Van Gijzel, is uiteraard ons tolerante softdrugsbeleid. En als een burgemeester zoiets roept, dan weet je dat hij niet pleit voor nog meer tolerantie.

Maar de oorzaak van het geweld lijkt me niet ons tolerante, maar ons tweeslachtige softdrugsbeleid, waarbij gebruik aan de ene kant wordt getolereerd (maar nog wel strafbaar is), maar aan de verkoopkant keihard wordt bestreden. En als je de aanbieders in de criminaliteit houdt en het consumeren zo ongeveer legaal maakt – zeker ten opzichte van net over de grens – dan krijg je een opeenhoping van criminelen. En de oplossing van die criminaliteit is dan niet minder tolerant te worden, maar juist toleranter. Haal de productie en verkoop van softdrugs uit de illegaliteit, en je drugsoorlog verdwijnt als sneeuw voor de zon.

Lezen: Bedrieglijk echt, door Jona Lendering

Bedrieglijk echt gaat over papyrologie en dan vooral over de wedloop tussen wetenschappers en vervalsers. De aanleiding tot het schrijven van het boekje is het Evangelie van de Vrouw van Jezus, dat opdook in het najaar van 2012 en waarvan al na drie weken vaststond dat het een vervalsing was. Ik heb toen aangegeven dat het vreemd was dat de onderzoekster, toen eenmaal duidelijk was dat deze tekst met geen mogelijkheid antiek kon zijn, beweerde dat het lab uitsluitsel kon geven.

Volgende