Nalatigheid bij informatievoorziening aardbevingen Groningen?

Eerder deze maand maakte de NAM het nieuwe winningsplan bekend. In het najaar zal minister Kamp hierover een beslissing nemen. Intussen woedt al tijdenlang een debat over de gevolgen van de gaswinning voor de bewoners boven het Groninger gasveld en of die al dan niet een vergoeding krijgen voor de geleden schade. Het grote pijnpunt is wie er verantwoordelijkheid wil nemen. Tot op heden lijkt het er echter meer op dat de overheid en de NAM hun verantwoordelijkheid vakkundig proberen te ontlopen om zo de aardgasbaten veilig te stellen. Update 17:30 uur: Let op, correctie aan einde van de tekst. Laten we bij de basis beginnen. Al sinds de oudheid weten we, vaak door schade en schande geleerd hebbende, dat vrijwel iedere ingreep in onze ondergrond effecten heeft voor de directe omgeving en vooral wat er direct boven gebeurt. Daarom stutten we tunnels, slaan we damwanden of vullen we de gaten die we slaan met iets anders op. Alleen de mate van effect verschilt van geval tot geval. Het ligt dat ook voor de hand dat als er effecten optreden, dat deze worden onderzocht.

Door: Foto: James (cc)
Foto: Eric Heupel (cc)

Help Oekraïne energie besparen

Verspilling en corruptie teisteren de energiesector in Oekraïne. Mede dankzij het Samenwerkingsverdrag met de Europese Unie worden de misstanden nu aangepakt.

De meeste woningen in Oekraïne zijn aangesloten op stadsverwarming, een erfenis uit de Sovjettijd. Grote buizen vervoeren de warmte van energiecentrales naar de huizenblokken. Zowel de buizen als de huizen zijn slecht geïsoleerd. Bij gebrek aan een thermostaat kunnen bewoners de temperatuur in hun appartement niet regelen – behalve door het raam open te zetten.

Tot voor kort was er voor energiebedrijven geen enkele prikkel om warmteverspilling tegen te gaan. Dankzij forse subsidies van de overheid konden zij de energietarieven voor huishoudens laag houden. Dat kwam neer op een herverdeling van arm naar rijk, want degenen met de grootste woning profiteerden het meest van de goedkope warmte. Vaak incasseerden de energiebedrijven ook subsidie voor energie die zij niet leverden aan huishoudens, maar lieten weglekken uit het netwerk of clandestien verkochten aan de industrie. Functionarissen en fabriekseigenaren vulden zo hun zakken.

Verspilling en corruptie hebben ertoe geleid dat Oekraïne voor elke euro die het verdient driemaal zoveel energie nodig heeft als het gemiddelde EU-land. Het land is een grootverbruiker van Russisch gas. De rekening is steeds moeilijker op te brengen. Sinds de Maidanrevolutie past Rusland een dubbele verwurging toe op Oekraïne. Terwijl de economie van het land zwaar te lijden heeft onder Poetins annexatie van de Krim en zijn oorlogsstokerij in Oost-Oekraïne, heeft Gazprom de gasprijs voor Oekraïne sterk verhoogd. De regering in Kiev rest geen andere keuze dan de energiesector op de schop te nemen.

Lezen: Mohammed, door Marcel Hulspas

Wie was Mohammed? Wat dreef hem? In deze vlot geschreven biografie beschrijft Marcel Hulspas de carrière van de de Profeet Mohammed. Hoe hij uitgroeide van een eenvoudige lokale ‘waarschuwer’ die de Mekkanen opriep om terug te keren tot het ware geloof, tot een man die zichzelf beschouwde als de nieuwste door God gezonden profeet, vergelijkbaar met Mozes, Jesaja en Jezus.

Mohammed moest Mekka verlaten maar slaagde erin een machtige stammencoalitie bijeen te brengen die, geïnspireerd door het geloof in de ene God (en zijn Profeet) westelijk Arabië veroverde. En na zijn dood stroomden de Arabische legers oost- en noordwaarts, en schiepen een nieuw wereldrijk.

Het tijdperk van fossiele energie loopt ten einde, wat rest zijn details

ANALYSE - Dat is de boude stelling van Paul Gilding op de Australische site Reneweconomy. Volgens hem verandert de energiemarkt fundamenteel. De afgelopen honderd jaar werd de energiemarkt gedomineerd door grote, traag bewegende bedrijven die fysieke voorraden in grote hoeveelheden ontwikkelden en leverden. Het nieuwe energiesysteem dat zich ontwikkeld wordt gedomineerd door hernieuwbare energie en energieopslag als ‘technologie’, een bedrijfsmodel dat meer lijkt op dat van informatie en communicatie technologie. Een bedrijfstak waar prijzen blijven dalen, de kwaliteit blijft stijgen, verandering snel gaat en disruptieve innovaties normaal en constant aanwezig zijn.

Foto: 350 .org (cc)

Gaswinning Groningen alleen naar beneden bij warme winter

De gaswinning uit het Groningen-veld is de komende periode alleen lager dan dit jaar bij een warme winter en als we meer importeren uit Rusland. Dat blijkt uit het rapport “Onderzoek andere benadering van de gaswinning” van het ministerie van Economische Zaken, Gasunie Transport Services (GTS), GasTerra en de NAM. Dit jaar is de winning 30 miljard kubieke meter (m3).

Het rapport bevat duidelijke waarschuwingen om niet teveel aan de Groninger gaskraan te draaien: “GTS en de regionale netbeheerders zullen bij een tekort aan laagcalorisch gas in het systeem gebruikers moeten afschakelen; eerst industriële grootverbruikers en tot slot de meest kwetsbare afnemers.” (p 16) En: “Iedere miljard m3 die minder uit Groningen wordt geproduceerd zal bij de huidige gasprijs leiden tot een tegenvaller van ongeveer € 175 miljoen voor de rijksbegroting.” (p 3), terwijl “GasTerra en NAM zullen (binnen het winningsplafond) de productie van Groningengas willen maximaliseren – dat is immers de kern van hun verdienmodel.” ( p 16)

Het rapport gaat over de leveringszekerheid van gas van Groninger kwaliteit. Gas uit het Groningen-veld bevat meer stikstof dan gas uit bijna alle andere velden. Daarom heet het laagcalorisch gas. Aardgas uit bijvoorbeeld Rusland is hoogcalorisch gas. Door dit gas te mengen met stikstof krijg je gas van Groningeer kwaliteit. Dat gebeurt nu al in stikstoffabrieken, maar die hebben een beperkte capaciteit.

Foto: Conan (cc)

Wanneer ga jij van het gas af?

De afgelopen maanden heb ik me regelmatig afgevraagd wat ik zelf kan doen om te zorgen dat er minder gas gewonnen gaat worden in Groningen. Na een discussie over klimaat en energie bij GroenLinks vorige week en een groot aantal bezoekers aan een stukje over wonen zonder gasaansluiting op mijn persoonlijke blog weet ik het zeker: ik ga zo snel als financieel haalbaar gasloos. En ik hoop dat velen mijn voorbeeld volgen, zodat Nederland ‘warm houden in de winter’ geen argument meer kan zijn om de gaskraan open te houden.

Waarom gasloos wonen?

Gas is al lang niet meer nodig om je huis te verwarmen of om tapwater te verwarmen, laat staan om mee te koken. De politiek maakt helaas al decennia weinig haast met het dichtdraaien van de vraag naar gas, terwijl Groningers terecht willen dat de gaskraan veel verder dicht gaat. Tijd dus om het heft in eigen hand te nemen. Want zoals Jan Willem van de Groep al eerder schreef op Sargassso: als je van het gas af wil schiet je weinig op met zonnepanelen, dan moet je je warmtevraag aanpakken. De mogelijkheden daartoe zijn groter dan je denkt en het comfort effect vele malen kleiner dan je denkt.

Steun ons!

De redactie van Sargasso bestaat uit een club vrijwilligers. Naast zelf artikelen schrijven struinen we het internet af om interessante artikelen en nieuwswaardige inhoud met lezers te delen. We onderhouden zelf de site en houden als moderator een oogje op de discussies. Je kunt op Sargasso terecht voor artikelen over privacy, klimaat, biodiversiteit, duurzaamheid, politiek, buitenland, religie, economie, wetenschap en het leven van alle dag.

Om Sargasso in stand te houden hebben we wel wat geld nodig. Zodat we de site in de lucht kunnen houden, we af en toe kunnen vergaderen (en borrelen) en om nieuwe dingen te kunnen proberen.

Kamp: Gaswinning Groningen niet verder verlaagd

Nu.nl:

Minister Kamp van Economische Zaken gaat de Groningse gasproductie in 2015 niet verder verlagen. De gasproductie blijft op 39,4 miljard kuub liggen. […]

Verschillende oppositiepartijen hadden er bij de minister op aangedrongen om de gasproductie nog verder omlaag te brengen naar 30 miljard kuub. Uit onderzoeken naar de gaswinning werd namelijk duidelijk dat er mogelijk een relatie bestaat tussen het dichtdraaien van de gaskraan en de afname van het aantal bevingen. Ook zou de hevigheid van de bevingen hierdoor af kunnen nemen.

Bovendien zou 30 miljard kuub voldoende zijn om aan de exportverplichtingen van het Nederlandse gas en de binnenlandse vraag te voldoen, zeiden de oppositiepartijen.

Foto: Conan (cc)

Verslaafd aan aardgas

OPINIE - Het wereldkundig maken alhier van de schoffering door Tweede Kamerlid René Leegte (VVD) richting de Groningers kost hem in ieder geval het woordvoerderschap over de Groningse gaswinning.

Zijn uitspraken zijn echter geen incident, maar een uiting van een dieper liggende problematiek: een verslaving aan goedkoop aardgas. En verslaafden doen alles om hun verslaving in stand te houden. Zelfs hun democratische rol verzaken en anderen met de gebakken peren opzadelen.

Aan de basis van dit verhaal ligt het goedkope aardgas in het noorden des lands. Reeds enige decennia levert dat onze schatkist de extra ruimte op om zowel links als rechts gaten te stoppen. En het bedrijfsleven kan profiteren van een lage energierekening. Iedereen blij.

Natuurlijk weet iedereen dat de voorraad eindig is. En natuurlijk is inmiddels overduidelijk dat de snelle winning leidt tot aardbevingen. En dat die aardbevingen schade aanrichten bij mensen die eigenlijk nauwelijks profiteren van dat gas onder hun voeten.

Tot voor kort konden de randstedelijke kolonialisten de klachten van het Groningse gepeupel wegwuiven. En tijdens de crisis zou het natuurlijk heel stom zijn om de gasgeldkraan dicht te draaien.

Maar nu zijn er drie zaken die toch wel heel erg duidelijk maken dat het anders moet.

Allereerst blijft daar het feit dat de eigen voorraad opraakt. En als die voorraad opraakt en we nog niet afgekickt zijn, zullen we ons nog afhankelijker maken van het Russische gas. Geopolitiek gezien ongeveer het stomste wat je kan doen.

Foto: Thawt Hawthje (cc)

Wie zou wat moeten weten van energie?

OPINIE - Gisteren verscheen op Sargasso de bijdrage Lachen: kernenergie om onafhankelijk te worden van de Russen. Het artikel bevat twee elementen. Ten eerste wil het aantonen waarom kernenergie niet het goede antwoord is op de vraag: ‘Hoe worden wij minder afhankelijke van Rusland voor onze energie?’ Ten tweede probeert de auteur, Jan Paul van Soest, antwoord te geven op de vraag ‘Wat zouden politici eigenlijk van energie moeten weten om tot weloverwogen besluiten te komen?’

Nu wil ik voornamelijk op het eerste punt ingaan. Waarom is het belachelijk voor kernenergie te kiezen om minder afhankelijk te worden van Rusland? Nederland importeert slechts 6% van haar gas uit Rusland. Dat tikt niet aan. Het uranium wat nodig zou zijn voor kerncentrales zal vermoedelijk ook uit Rusland komen, omdat dit land ook een van de grotere producenten daarvan is, of anders uit diens ‘satellietstaat’, Kazachstan. Lood om oud ijzer dus.

De afhankelijkheid van Nederland van Rusland zit hem voornamelijk in de geïmporteerde olie, al valt voor mij zo-even niet te achterhalen hoeveel dat precies is. Voor de hele EU geldt dat 33% van de olie uit Rusland komt. Daarnaast wordt het gas in Nederland volgens van Soest niet gebruikt voor de opwekking van elektriciteit, maar voornamelijk voor warmte. Twee verschillende dingen dus.

Bestrijd ik deze cijfers? De meeste niet. Wel bestrijd ik de context waarin van Soest ze (al dan niet naar aanleiding van Buma) plaatst. Russisch gas gaat door verschillende landen alvorens hier aan te komen. En met veel van die landen zitten wij in een Unie. Mijn punt: 24 (p. 63) tot 42% van het geïmporteerde gas in de EU komt uit Rusland. En hoewel van Soest ook betoogt dat landen binnen de EU (helaas) een eigen energiebeleid zullen gaan volgen, lijkt mij dat geheel onrealistisch.

Mede treinpassagiers hoorden 2e Kamerlid Leegte (VVD) zeggen hoe hij meehielp de Groningers aan het lijntje te houden [aardbevingen/gas]

Mede treinpassagiers hoorden 2e Kamerlid Leegte (VVD) zeggen hoe hij meehielp de Groningers aan het lijntje te houden [aardbevingen/gas]. Via twitter kwam dit nieuws tot ons. 2 getuigen.

Hele conversatie in tweets: 1, 2, 3, 4, 5 en 6

1: Positief dat Rene Leegte terug uit Groningen m trein reist. Niet zo slim hoe hij openlijk telefoneert, uitlegt hoe je Groningers kunt pappen
2: “Ik heb vandaag [tijdens werkbezoek Tweede Kamer aan Groningen] zo veel mogelijk de media ontlopen”
3: “We blijven op de lijn dat we verband gaswinning en aardbevingen moeten onderzoeken.” [zodat we proces vertragen, winning hoog blijft]
4: Verder openlijk hoe je altijd (media) kunt zeggen ‘dat Kamp de winning bij Loppersum met 80% heeft verlaagd’ [een truc, netto winning!]
5: en nog openlijke discussie door de telefoon hoe je ‘implicaties voor de coalitie’ [PvdA wil winning omlaag!] nu moet framen. Dom, dom..
6: Verder maakt R Leegte excuus voor slecht o/d hoogte houden (tijdens werkbezoek) v zijn superieur ad andere kant lijn. VVD heeft stress.

Lezen: Venus in het gras, door Christian Jongeneel

Op een vroege zomerochtend loopt de negentienjarige Simone naakt weg van haar vaders boerderij. Ze overtuigt een passerende automobiliste ervan om haar mee te nemen naar een afgelegen vakantiehuis in het zuiden van Frankrijk. Daar ontwikkelt zich een fragiele verstandhouding tussen de twee vrouwen.

Wat een fijne roman is Venus in het gras! Nog nooit kon ik zoveel scènes tijdens het lezen bijna ruiken: de Franse tuin vol kruiden, de schapen in de stal, het versgemaaide gras. – Ionica Smeets, voorzitter Libris Literatuurprijs 2020.

Foto: World Bank Photo Collection (cc)

Politici die nu om gasboycot roepen, hebben dit in het verleden onmogelijk gemaakt

OPINIE - Dankzij het ‘fossiele’ energiebeleid van de afgelopen jaren, zijn we nu met handen en voeten aan de import van Russisch gas gebonden, vindt Peter Polder.

Laten we er niet omheen draaien. In elk aspect van de burgeroorlog in Oekraïne spelen olie- en gasbelangen een rol. Ook bij het neerschieten van de MH17 en de nasleep daarvan.

Amerikaanse en Europese politici roepen nu om een harde aanpak van Rusland en alle ogen zijn daarbij gericht op Ruslands grootste economische sector: de export van olie, gas en steenkool. Tegelijkertijd hebben politici als Cameron, Rutte en Obama een energiebeleid gevoerd dat zo’n harde aanpak onmogelijk maakt. Door binnenlands de omslag naar duurzame energiebronnen af te remmen, zijn we met handen en voeten gebonden aan de import van olie, gas en kolen uit Rusland.

Met sancties schieten we onszelf in de voet. Poetin snapt dat, en hij kent de ins and outsvan de energiemarkt goed. Politici als Cameron, Obama en Rutte lijken redelijk naïef als het gaat om energie. Zo lijken ze serieus te geloven in de fata morgana van Amerikaanse export van schaliegas. Die naïviteit is gevaarlijk. Als we Poetin willen verslaan is een effectief Europees energiebeleid dat afrekent met onze verslaving aan olie, gas en kolen cruciaal.

Lezen: Venus in het gras, door Christian Jongeneel

Op een vroege zomerochtend loopt de negentienjarige Simone naakt weg van haar vaders boerderij. Ze overtuigt een passerende automobiliste ervan om haar mee te nemen naar een afgelegen vakantiehuis in het zuiden van Frankrijk. Daar ontwikkelt zich een fragiele verstandhouding tussen de twee vrouwen.

Wat een fijne roman is Venus in het gras! Nog nooit kon ik zoveel scènes tijdens het lezen bijna ruiken: de Franse tuin vol kruiden, de schapen in de stal, het versgemaaide gras. – Ionica Smeets, voorzitter Libris Literatuurprijs 2020.

Vorige Volgende