Verslaafd aan aardgas

OPINIE - Het wereldkundig maken alhier van de schoffering door Tweede Kamerlid René Leegte (VVD) richting de Groningers kost hem in ieder geval het woordvoerderschap over de Groningse gaswinning.

Zijn uitspraken zijn echter geen incident, maar een uiting van een dieper liggende problematiek: een verslaving aan goedkoop aardgas. En verslaafden doen alles om hun verslaving in stand te houden. Zelfs hun democratische rol verzaken en anderen met de gebakken peren opzadelen.

Aan de basis van dit verhaal ligt het goedkope aardgas in het noorden des lands. Reeds enige decennia levert dat onze schatkist de extra ruimte op om zowel links als rechts gaten te stoppen. En het bedrijfsleven kan profiteren van een lage energierekening. Iedereen blij.

Natuurlijk weet iedereen dat de voorraad eindig is. En natuurlijk is inmiddels overduidelijk dat de snelle winning leidt tot aardbevingen. En dat die aardbevingen schade aanrichten bij mensen die eigenlijk nauwelijks profiteren van dat gas onder hun voeten.

Tot voor kort konden de randstedelijke kolonialisten de klachten van het Groningse gepeupel wegwuiven. En tijdens de crisis zou het natuurlijk heel stom zijn om de gasgeldkraan dicht te draaien.

Maar nu zijn er drie zaken die toch wel heel erg duidelijk maken dat het anders moet.

Allereerst blijft daar het feit dat de eigen voorraad opraakt. En als die voorraad opraakt en we nog niet afgekickt zijn, zullen we ons nog afhankelijker maken van het Russische gas. Geopolitiek gezien ongeveer het stomste wat je kan doen.

Ten tweede is nu echt wel voldoende onderzocht – ondanks de tegenwerkingen en ontkenningen van de insiders – dat er een relatie bestaat tussen de gaswinning en de aardbevingen. En dat de bevingen alleen maar erger worden als de winning in hetzelfde tempo doorgaat. Niets doen is dus gewoon misdadig richting de noordelingen, de Groningers in het bijzonder.

En ten derde staat het maximaal blijven gebruiken van het aardgas de transitie naar een CO2-arme samenleving in de weg. De doelen, ook door deze regering gesteld, gaan echt niet worden gehaald als we geen stevige maatregelen nemen. En de gaskraan langzaam dichtdraaien is daar eentje van.

Het kenmerkende van een verslaafde is dat hij niet verder kijkt dan het volgende shot. En dat is waar we nu ook tegenaan lopen. Er zijn nog teveel politici die het besluit om de gaskraan dicht te draaien voor zich uit schuiven. Want dat doet ze pijn. Ze hebben dan minder geld om mooi weer mee te spelen bij de komende verkiezingen.

Maar ze zitten er niet voor hun eigen gewin of dat van hun partij. Ze zitten er voor het landsbelang en voor de wijze besluiten voor de langere termijn.

En hoe langer we wachten met dit besluit, hoe groter, over tien tot twintig jaar, de pijn gaat worden.

De erkenning van René Leegte dat hij en zijn partij (en waarschijnlijk vele anderen) verslaafd zijn en alles willen doen om dat in stand te houden, komt dus eigenlijk als geroepen. Hiermee wordt onze aardgasverslaving zichtbaar en kunnen we ronduit erkennen dat het pijn gaat doen om af te kicken.

René Leegte zou het goede voorbeeld kunnen geven en eens serieus in gesprek treden met zijn partijgenoten in Groningen. En hopelijk heeft hij dan de moed om over zijn verslavingsreflexen heen te stappen en ook aan die andere verslaafde, minister Kamp, duidelijk te maken dat het getreuzel nu echt over moet zijn.

Begin februari zal de Tweede Kamer praten over het gasbesluit van minister Kamp. Dat besluit moet van tafel en vervangen worden door een plan dat aanzet tot een snellere reductie van de aardgaswinning.

Wat misschien helpt om deze discussie écht eerlijk te voeren, is als diverse media wat meer bovenop een aantal sleutelspelers gaan zitten en zich niet langer met een kluitje in het riet laten sturen, zoals René Leegte kennelijk met veel gemak kon doen.

Vraag en blijf vragen waar de sleutelspelers staan. Hebben zij geen duidelijk antwoord? Dat betekent simpelweg: ik ben verslaafd aan aardgas en ik doe alles om dat zo te houden.

  1. 1

    “René Leegte zou het goede voorbeeld kunnen geven en eens serieus in gesprek treden met zijn partijgenoten in Groningen.

    Die partijgenoten, zoals VVD-gedeputeerde Mark Boumans, die (op twatter) richting de SP lopen te sneren n.a.v. een stuk over Leegte in de gezinsbode?

    Die VVD proleten zijn ook niet serieus te nemen.

  2. 2

    Helemaal eens met het stuk, maar ik heb als leek wel een vraag: wat moet er voor gas in de plaats komen om thuis water te verhitten. Koken op gas kun je vervangen door inductie of keramisch koken, je CV kun je vervangen door houtkachels of electrische kachels. Maar ik wil ook graag blijven douchen, en dan niet tot dat die 10-20 liter in de boiler op is. Hoe zorg je zonder gas voor een continue stroom warm water?

  3. 4

    @2/3: Allemaal leuk en aardig, maar zolang de meeste elektriciteit opgewekt wordt met kolen, is gas door elektriciteit vervangen niet echt een stap vooruit.

  4. 5

    @4: punt is natuurlijk wel dat je makkelijker CO2-maatregelen kunt nemen op een grote centrale dan op 7 miljoen bestaande woningen/CV-ketels. Hoewel je in dit geval natuurlijk eerst alle woningen zult moeten voorzien van zonneboilers e.d.

  5. 7

    Ik denk dat je met erkenning van het probleem echt niks maar dan ook helemaal niks oplost. Juist omdat de baten in de algemene middelen opgaan.
    Dan heeft het alleen nog zin om te kijken waar je de rijksbegroting duurzamer opstelt en of de belangen van de Groningers daarin genoeg behartigd zijn.

    Het blijkt overigens dat de Algemene Rekenkamer er wel van alles over heeft uitgezocht. http://www.rekenkamer.nl/Publicaties/Onderzoeksrapporten/Introducties/2014/10/Besteding_van_aardgasbaten_feiten_cijfers_en_scenario_s

    Dus wat nu, net als in Noorwegen alsnog een verdeelfonds of vermogensfonds beginnen? En komen daar dan weer dure directeuren die het geld aan infrastructurele vriendjes uitgeven? Ik denk dat je beter af bent met het in de algemene middelen houden en een percentage naar de provincie afdragen o.i.d.

  6. 8

    @7: maar als je zo’n vermogensfonds hebt heb je hooguit gedoe over de belegging + besteding daarvan. Het staat buiten de reguliere begroting.

    Als je het in de algemene middelen steekt, dan wordt ’t onderdeel van het budget (precies wat je in je eerste alinea zegt) en dus heel moeilijk afkicken.

    Overigens kun je je afvragen wat je nu precies moet met zo’n vermogensfonds. Wanneer is het moment aangekomen om dat aan te spreken?

  7. 9

    Er is absoluut een verband tussen aardbevingen en de gaswinning.
    Echter:
    http://nl.wikipedia.org/wiki/Schaal_van_Richter
    En welke trillingen zijn dit jaar waargenomen ?
    http://www.rtvnoord.nl/index/index.asp?q=dossieraardschok
    En wat is nu de zwaarste beving die is waargenomen?
    Een aardbeving op 16 augustus 2012 in de gemeente Loppersum had een magnitude van 3,6, de sterkste aardbeving ooit gemeten in Noord-Nederland…. en dat was het dan…. daar zijn er zo’n 50.000 per jaar van….

  8. 11

    @9: die schaal moet je relatief zien aan de afstand die je hebt tot die beving. Een ondiepe beving raakt minder gebied, maar krachtiger. Allemaal geen rocket science maar wel allang bekend. Zit je nu weer te trollen of weet je dat echt niet?

  9. 13

    @10: Er ontstaat schade, dat is aangetoond. De NAM is vervolgens zo dom geweest om te dralen met betalen. Zolang gevaar voor levens verwaarloosbaar klein is gaan wij die laatste 200 miljard Euro tot de laatste kuub ophalen. Desnoods ontruimen wij Groningen er voor. Duidelijk ?

  10. 14

    @11: Jan van Rongen

    Kan je het weer eens niet hebben dat iemand het niet met je eens is? Gelijk gaan schellen? Kan je terug krijgen hoor min mannetje.

  11. 15

    Zolang gevaar voor levens verwaarloosbaar klein is gaan wij gaan die laatste 200 miljard Euro tot de laatste kuub ophalen. Desnoods ontruimen wij Groningen er voor als het niet te veel geld kost. Duidelijk ?

    Fixed that for you.

  12. 17

    @13: Beste Herman,
    Volgens mij is er maar eentje die begint met schelden.

    Ik woon in “het gebied”, minder dan een kilometer hemelsbreed van de tot nu toe zwaarste beving met M 3.6.
    Je kunt je niet voorstellen hoe hard dat aankomt, ik dacht werkelijk dit was dan mijn leven.
    Ook ons huis is behoorlijk beschadigd, en ook ons huis is nog niet hersteld, laat staan bevingsbestendig.
    Waarom denk je dat half groningen zo staat te schreeuwen?
    Denk je echt dat wij allemaal graag een door de NAM gefinancierde vakantie willen, of onze huizen op kosten van de NAM laten renoveren?

    De NAM calculeert de kans van een beving met een M>4.8 op 10% voor de komende 10 jaar.
    SODM beweert dat NAM het risico onderschat.
    Ik garandeer je dat een beving van 4.8 mensenlevens kost, en dan heb ik het niet over een paar.

    Ik hoop dat je hiermee een iets reëler beeld hebt gekregen.

    erik

  13. 18

    @4: Als de vraag naar elektriciteit stijgt, stijgt de prijs (bij gelijkblijvend aanbod). Een prijsstijging is meestal gunstig voor alternatieve bronnen voor stroomopwekking.

  14. 19

    Houtkachels en verkeer kosten elke dag 400 doden, TGV blootstelling aan fijnstof. Vooral mensen die langs drukke verkeerswegen wonen, vlakbij Schiphol, en de 3 miljoen mensen die naast de 1 miljoen houtkachel stokers wonen. Dus een paar mensen die omkomen door een aardbeving? Groningse houtkachel stokers scoren die dagelijks.

    Afgezien van de 3 nobele observaties, mist de auteur decechte reden van de gaswinning.
    Shell en Exxon Mobil verdienen er ca 7 miljard pet jaar aan
    De staat ook zo’n bedrag.
    De fossiele belangen staan de staat niet toe dat ze die winst van shell reduceren.
    En ook de begroting mag geen cent fossiel geld missen.

    Dat is de reden dat er niet echt wat gedaan wordt aan de winningsproblemen.
    Zoals ze bij de VPNfractie zeggen, in Groningen zitten geen VVD kiezers, dus laat ze daar in Groningen lekker verrekken.

    Een oplossing is dat dat de aardgasbaten niet meer naar de begroting gaan, maar naar een apart fonds, omdat het geen stabiele inkomensbron meer is.
    De Groninger met een onherstelbaar huis moeten een gratis houtskeletbouw huis krijgen. Energie neutraal, zonder aardgas.
    Of royaal uitgekocht worden.
    Natuurlijk is het ondertussen hoog tijd dat shell CS hier geen inkomsten meer uit krijgt. Een vergoeding voor verleende diensten. En zelf de CO2 kosten betalen, zolang de fossielen dat nog kunnen.
    Met het TIPP akkoord komt er straks een claim uit de VS bij shell. Dan kunnen we beter zelf dat geld uit shell halen

  15. 20

    @17: Erik Kuiper

    Nee ik begin niet met schellen. “Zit je nu weer te trollen” is voor mij puur beledigend en overbodig. Ik ben dat een beetje zat met van Rongen.

    Zoals ik ook aangaf, schade is er zeker. Dat zal niemand ontkennen.
    Er zijn stapels onderzoeken. Indien je stelt (garanderen zelfs) dat er doden vallen bij 4.8 dan kan je dat vast aantonen uit een onderzoek?

    In 16 kan je de acties vinden die de overheid heeft ondernomen. Op zich lijkt mij dat een sterke verbetering. Wat wil je anders zien?

  16. 21

    @17:
    Zolang hij er nog van uitgaat dat de overheid (nu ineens) “lering heeft getrokken getrokken”, zou ik niet van uitgaan dat hij een reëler beeld krijgt.

    Met wat mazzel gaat de schadeafhandeling via het CVW )Centrum Veilig Wonen) wat soepeler.
    Hoe het met de andere maatregelen gaat verlopen, moet men maar afwachten.
    Gezien het geleuter van vvd-ers als René Leegte en het gedraal van Kamp is er voorlopig denk ik nog geen rede voor erg hoge verwachtingen.
    Het is voor de rest van Nederland niet te hopen dat er een neurotisch geworden hacker te “transportpompen” naar elders “aanpakt”, hoewel dit wel het een en ander zou versnellen ;-)
    t.a.v. Ivo O., dit is een grapje

    @20:
    Aan de borrel of zo?
    Wat je onder #14 vermeld, getuigd niet van wellevendheid ;-)

  17. 22

    @19: De bedragen die je noemt zijn volgens mij niet juist. De aardgasbaten uit het Groninger veld zijn 12 miljard Euro per jaar. In totaal met de andere velden 14 miljard per jaar. De NAM (inderdaad Shell en Exxon mobiel ) verdienden in de periode 2006 tot en met 2013 in totaal 9 miljard. Dat is iets meer dan 1 miljard per jaar. Dat geld verdienen ze omdat ze het gas voor ons naar boven halen. Dat kunnen wij namelijk zelf niet.

  18. 23

    Hier een verzameling over nagenoeg alles wat met de aardbevingen in Groningen uit heeft te staan.

    http://www.groninger-bodem-beweging.nl
    (nieuwsarchief)

    Deze recente brief in PDF-formaat (!) is m.i. tevens de moeite waard om even grondig te lezen.
    http://www.groninger-bodem-beweging.nl/images/pdf/De%20GBB%20ontving.pdf

    Tevens dit interview met Jur Bekooy, bouwkundige van Stichting Oude Groninger Kerken.
    https://pbs.twimg.com/media/B7oVxAQIAAAq1yh.jpg
    https://pbs.twimg.com/media/B7oVxnpIIAApFCT.jpg

    Plus:
    http://www.sodm.nl/onderwerpen/aardbevingen-groningse-gasveld

    Daarbij, ook:

    ‘SodM constateert op grond van een vergelijking van de aardbevingskaarten van het KNMI van 2013 en 2014 dat de seismische activiteit rond Loppersum afneemt en in de zuidelijke periferie van het Groningen gasveld toeneemt. […] Op verzoek van SodM heeft het CBS dit rekenkundig 10 geverifieerd. CBS bevestigt dat de stijgende trend van seismische activiteit in het gebied rondom Loppersum wordt onderbroken en in de zuidelijke deel inderdaad toeneemt.’
    http://www.sodm.nl/nieuws/2014/advies-gaswinning-groningen-gepubliceerd

    Hoewel in veel lichtere mate (2.8 hier; nog geen schade), kan ik het door Erik in @17 gestelde onderschrijven. Een aardbeving is zeker géén pretje, om het maar even zeer mild uit te drukken.

    Die gasgeldkraan moet dicht. Alternatieven zijn er. En het omschakelen naar die alternatieven kan voor veel werkgelegenheid zorgen, gelijk de eerdere omschakeling naar aardgas toen Nederland aan het gas ging.

    De bevingen verspreiden zich over de gehele provincie heen, daarmee niet alleen Groningers in gevaar brengende, maar iedereen in Nederland en Duitsland. Kijk de risicokaart van Nederland er maar op na, wat voor zware industrie er hier tevens is.

    @21
    Laat de skiddy in je los, zou ik zo zeggen.
    http://www.shodanhq.com/

    Groningers worden inmiddels toch al gezien als zijnde (potentiële) terroristen, door (bepaalde instanties van) de overheid.

  19. 24

    @2:

    Maar ik wil ook graag blijven douchen, en dan niet tot dat die 10-20 liter in de boiler op is. Hoe zorg je zonder gas voor een continue stroom warm water?

    Dat is het probleem in een notedop, Jack. Jij wilt blijven douchen. Jij bent verslaafd aan douchen.

    Blij dat je dit stuk geschreven hebt, maar:
    – waarom niet even voorgerekend wanneer het Nederlandse gasproduktie ontoereikend wordt voor alle doucheverslaafden? (vanaf 2022)
    – waarom heb je niet even uitgelegd hoeveel aardgas Nederland exporteert naar het aan-gas-verslaafde buitenland?

    Het exporteren van aardgas staat gelijk aan het importeren van aardbevingen, bodemdaling en zeespiegelstijging.

  20. 25

    @23: Mario,

    Dank voor te toegevoegde informatie.

    Wie zegt “die gaskraan moet dicht” zegt: “we gaan 12 miljard per jaar bezuinigen” dat is de consequentie. Gek genoeg zie ik dat nergens in een partijprogramma staan. Ik zeg: die gaskraan blijft open en de kolencentrales moeten zo snel mogelijk dicht vanwege het klimaat. Gas hebben we nodig als transitie en later als back-up zolang we niets beters hebben. Een kerncentrale dan maar in Groningen? We verwarmen onze huizen veelal met aardgas. Het alternatief is elektriciteit en dat vraagt veel extra vermogen.

    Groningen wordt schandalig slecht gecompenseerd. Wel de lasten niet de baten. Dat heeft altijd al scheef gezeten. Daar moet nog steeds veel meer aan gebeuren.

  21. 26

    @3: Dat is best een summier antwoord. Warm water in een boiler is op als de boiler leeg is, en opnieuw verwarmen van
    water kost tijd. En als er na 3 minuten koud water uit de douchekop komt, is dat niet fijn.

    Bovendien, zo’n zonneboiler+zonnepanelen+installatie zal zo 10.000+ euro kosten. Dat heb ik niet, en krijg ik ook nevernooitniet bij elkaar

  22. 27

    @2: ik heb nu een jaar een warmtepomp met 300 liter water van 57 °c dit gaat prima.Deze winter aangevuld met een WP voor verwarming,gaat ook goed.

  23. 29

    @26: De meeste boilers hebben natuurlijk een veel grotere capaciteit dan die paar liter, en bevatten water dat warmer is dan het hoeft te zijn voor de douche. Daar meng je dus weer koud water bij, zodat je minder warm water nodig hebt voor je douchebeurt. Verder doet een doorstroomverwarmer wonderen, en kan je ook nog de warmte van je douchewater terugwinnen (al is dat nog wel een aardige ingreep in veel woningen.)

    Er zijn al initiatieven waarbij je de investeringen in dit soort energiebesparende en gas-afkickende maatregelen kan financieren door in feite voorlig hetzelfde voor “energie” te blijven betalen als nu: de bespaarde kosten voor energie worden gebruikt als afbetaling van/investering in de energiebesparende maatregelen. Zo hoef je geen 10k ineens op tafel te leggen. Het blijft wel zinnig om je af te vragen waar je in je huis het beste kan beginnen: douche WTW is leuk, maar als je niet toch al heel veel open had liggen dan zijn de kosten ervoor al snel hoger dan je gaat besparen de komende tig jaren… Dan is een douchetimer van een paar euro misschien een betere investering om eerst te doen.

  24. 30

    Gas Schmas. Als puntje bij paaltje komt dan was ik liever mijzelf met een washandje op kolen gekookt water dan dat ik iets moet zeggen dat niet klopt.
    Wel een beetje vreemd dat ik zou moeten douchen met een emmertje op kolen gekookt water als er nog een meneer en juffrouw zit dit misschien wel met een paleisje minder kan doen. Hoeveel gas verbruiken ze daar eigenlijk? Dat kost vast veel. Zo’n paleisje stoken.

  25. 32

    @0: “als die voorraad opraakt maken we ons afhankelijker van het Russische gas. Geopolitiek het stomste”
    – aangevuld met (bloed)kolen met slechtere gevolgen

    @0: “maximaal blijven gebruiken van het aardgas staat de transitie naar een CO2-arme samenleving in de weg”
    – Welke “transitie”? Om minder afhankelijk te worden van Russische gas zijn we nu vooral bezig aan verbreding, met biobrandstof, bijstook van biomassa als treffende voorbeelden, want alle mogelijkheden zijn nodig (behalve landwindmolens?)
    Als de KNAW wijst op de grote nadelen van bijstook / biobrandstof krijgen ze de wind van voren. Er komen toch “duurzaamheids” criteria, roept ook de milieubeweging.

  26. 33

    @14 als je het onderwerp wilt veranderen van “onze” verslaafdheid aan aardgas naar “hoe erg zijn die bevingen eigenlijk”, dan doe je dat door je eerst eens even goed te informeren, niet door te suggereren dat het allemaal wel meevalt. Afgezien van de vanzelfsprekende afhankelijkheid van de impact met de afstand van de bron en de magnitude had je dan ook zeker de berichtgeving van vorig jaar gevonden over een rapport van ex-NAM manager Houtenbos, wat in ieder geval de aandacht van de media eindelijk op de ernst van deze bevingen vestigde.

    [img]http://www.mrooijer.nl/stats/wp-content/uploads/2015/01/aardbevingen.jpg[/img]

    Het aantal bevingen neemt exponentieel toe. De maximale magnitude van de bevingen neemt lineair toe. De eerste bevingen boven Richter 4.0 zijn binnenkort te verwachten.

  27. 34

    @33: Jan van Rongen,

    In de eerste plaats ontgaat het mij waarom jij mij uit het niets uitmaakt voor trol. In de tweede plaats gaat de helft van de tekst over aardbevingen. Als jij nu beweert dat we het vervolgens alleen maar over de verslaafdheid van aardgas mogen hebben ben je aardig van het pad af. Waar haal je het vandaan. De aardbeving problematiek zit sterk verweven in dit artikel. En ja, dan ga ik mij als eerste afvragen hoe erg aardbevingen op de schaal van richter zijn. Dat is de eerste stap. En dat ene Jan van Rongen dat niet naar zin is heb ik geen fluit mee te maken.

    En jij hebt blijkbaar een kristallen bol dat je de eerste beving >4.0 kunt voorspellen. De spectaculaire toename van bevingen onder 3.0 zeggen mij vervolgens niets. In #16 heb ik de link gegeven naar de maatregelen die de overheid heeft genomen. Daar zie je dat flink gas is terug genomen op de productie. Of dat genoeg is, is inderdaad ter discussie. Hoe dan ook, het moet wel heel ernstig zijn willen we zomaar 12 miljard per jaar weggooien. Wie dat wil moet direct deze ongekende bezuinigingsoperatie invullen anders is het slechts dom geblaat vanwege vermeend politiek gewin.

    Wel ben ik van mening dat Groningen ruim gecompenseerd moet worden, en vooral heel snel. Volgens mij worden de Groningers nog steeds genaaid door de rest van Nederland.

  28. 35

    @26:

    En als er na 3 minuten koud water uit de douchekop komt, is dat niet fijn.

    Je bent wel een enorm watje, Jack.
    Pas als ze in jouw achtertuin naar schaliegas gaan boren, dan zul je misschien zeggen dat 2 minuten douchen lang genoeg is.

  29. 36

    @34 –
    (a) ik stelde een vraag naar aanleiding van een flink suggestieve opmerking van je. Die was:

    Zit je nu weer te trollen of weet je dat echt niet?

    Ik dacht aan deze twee alternatieven, maar anderen (zie @21) zagen er meer.

    Dat jij vind dat ik je nu voor trol uitmaak moet jij weten, dat stond er niet. Kennelijk vind je niet weten een erger alternatief.

    (b) ik beweer niet dat we het alleen maar over onze aardgas verslaving zouden moeten hebben. Ik zei:
    [quote}als je het onderwerp wilt veranderen van “onze” verslaafdheid aan aardgas naar “hoe erg zijn die bevingen eigenlijk”, dan doe je dat door je eerst eens even goed te informeren, niet door te suggereren dat het allemaal wel meevalt.[/quote]

    (c) volgens jou heeft de overheid inmiddels flink gas teruggenomen. Volgens Groningers maar een beetje en nog veel te weinig. Als die grafieken van Houtenbos je niets zeggen kom je toch zelf met betere? Of ben je een bevingenontkenner?

    (d) The Richter Scale is not used to express damage.

  30. 38

    @36: Wat de grafieken betreft hebben wij alleen te maken met de bevingen groter dan 4.0. Daarvan zeggen de grafieken: die is nog nooit voorgekomen. De onderzoekers hebben gezegd: We moeten rekening houden dat 4.0 tot 5.0 in de toekomst kan voorkomen. Maatregelen in de productie vermindering zijn daarom genomen. In Februari volgt een evaluatie. Kan best zijn dat blijkt dat het nog niet genoeg is en de productie verder naar beneden moet. Bevingen onder 4.0 veroorzaken schade. Die moet vergoed worden. Wat die vergoedingen betreft: veel te weinig en veel te traag. De Groningers zijn en worden wat dat betreft schandalig behandeld.

    Wat de verslaving betreft: OP is OP. Wie verstandig is voert daarom een afkickprogramma in die in een jaar of 15 een bezuiniging invoert van ongeveer 1 miljard extra per jaar op de begroting doordat de gaskraan langzaam dichtgaat. Langlopende contracten moeten herzien worden en indien mogelijk opgezegd worden.

  31. 40

    Randstad kolonialisten?? Laat mensen buiten de randstad er buiten. Graag de omschrijving dat politici en ook politici uit Groningen zelf er maling aan hebben.

  32. 41

    @38: Herman, als jij met je auto te hard een bocht ingaat (omdat je ‘m verkeerd heb ingeschat), roep je dan ook dat je niet de bocht uitvliegt omdat dat nog niet is waargenomen, en dat er daarom geen reden is om je snelheid aan te passen? Of zeg je dat pas achteraf?

  33. 44

    @42: Jack Random maakt zich zorgen over zijn douche als hij geen gas meer mag gebruiken. Jij komt dan aan met de zonneboiler. Waarop ik vraag: hoe doe je dat dan in de winter? Heb je daadwerkelijk continue warm water in de winter? Geen antwoord van jou maar je komt met een grafiek met opbrengst. Dus je bedoelt dan zeker dat Jack toch zonnepanelen moet aanschaffen waarvan hij zegt: Daar heb ik geen geld voor. Oh wacht, het is gewoon een elektrische boiler waar elektrische panelen bij geleverd worden… En volgens mij wordt het dus gewoon salderen, waarbij je 20% direct gebruikt, 80% aan het net levert en 80% van het net (kolenstroom) terug krijgt. Dus de vraag blijft: hoe doe je het in de winter? Alleen douchen wanneer er zon is? Graag een beetje toelichting Henk van S tot S. Heb je zelf zo’n ding? dan kan je het vast uit eigen ervaring uitleggen.

    Tja, en wat je reactie op #38 betreft: Overduidelijk dat je geen argumenten meer hebt en niet weet hoe je daar mee om moet gaan. Ik zou zeggen, slaap er nog maar eens een nachtje over.

  34. 45

    @39

    Hoe werkt dat eigenlijk? een zonneboiler in de winter?

    Een zonneboiler is een buis in een vacuüm. Zonder dat vacuüm zou vrijwel alle warmte direct verloren gaan aan de atmosfeer. Met dat vacuüm niet. Een zonneboiler zal in de winter meestal nog flink wat energie leveren, maar natuurlijk minder en korter dan in de zomer. Helaas op dit moment nog zoveel minder dat het in onze contreien niet rendabel is. In warmere oorden valt zelfs zonder vacuüm al een leuk resultaat te bereiken en zult u op veel huizen een simpele zonneboiler in de vorm van een vat aantreffen.

    Overigens zou ik zelf het liefst kiezen voor een zonneboiler gecombineerd met een rocketstove-achtig verwarmingssysteem dat gekoppeld is aan zowel CV als warmwatervoorziening. Met voldoende isolatie valt daar het jaar waarschijnlijk makkelijk mee door te komen.

    Met een warmteterugwin-oplossing voor bij je douche kun je trouwens met fors minder warm water toe; volgens mij zijn die dingen sowieso nu al economisch rendabel.

  35. 46

    @41: Gronk

    Volgens mij gaat dat vergelijk niet op. Want wat ik schrijf is:
    ” De onderzoekers hebben gezegd: We moeten rekening houden dat 4.0 tot 5.0 in de toekomst kan voorkomen.” En dus moeten wij binnenkort evalueren of we nog verder gas terug moeten nemen.
    Kijk, indien je geen enkel risico wilt lopen om uit de bocht te vliegen dan zit er maar één ding op: stap niet in je auto. In alles wat wij doen is er sprake van calculated risk. Wie denkt op korte termijn te moeten stoppen met de aardgaswinning zal ook direct de 12 miljard bezuinigingsplannen moeten presenteren.

  36. 47

    @44:
    Ik kwam niet met een zonneboiler.
    Ik leverde wat gegevens aan, over de opbrengst en kosten.

    En ja “echte” zonneboilers komen in deze streken weinig voor.
    Maar de handel en de meeste mensen, bedoelen met een zonneboiler zo’n ding met zonnepanelen op het dak.

    Indien je uit de combinatie van de links uit #37 en #38 (grafiek) zelf geen conclusies kunt destilleren, ontbreekt het je aan associatievermogen en doe je je slimmer voor dan je bent.

    Voorlopig houd ik het er op, dat je probeert lange/veel stukjes te schrijven en je avatar(balans), die gebalanceerd commentaar zou kunnen suggereren, belachelijk maakt ;-)

  37. 48

    @47: Henk van S tot S

    Volgens mij ben je een beetje de weg kwijt. Laat mij je helpen het op een rijtje te krijgen: Op de vraag van Jack Random “wat is mijn alternatief voor gas” en: “ik heb geen geld voor een investering in zonnepanelen” kom jij zomaar met wat gegevens over een bolier en panelen zonder enige toelichting wat je er mee wilt zeggen. Verder kom je met een zonne-opbrengst grafiek die niet in #38 staat zoals je zegt, maar in #42. Een grafiek wat tegenwoordig zo’n beetje als algemene kennis mag worden beschouwd en ons niet verteld wat nu de back up op alle sombere dagen is. Zal ik het dan maar zeggen beste Henk van S tot S? Dat is dus elektriciteit, gewoon van het net. En we weten beste S tot S dat dit veel meer energie kost dan gas. Geeft niks als je maar veel panelen kan leggen en lekker kan salderen, maar daar heeft niet iedereen plaats of geld voor. Er zijn alternatieven, houtkachel (kuch,kuch) in combi met warmte pomp. Maar opnieuw, dan weer een extra investering.

    Kijk eens even beste S tot S jij komt met informatie en vervolgens zeg je, zoek het verder zelf maar uit. En je zegt: “je hebt geen associatievermogen als je daar geen conclusies uit kan trekken.”
    O maar Henk, ik kan er van alles uit concluderen, maar het gaat er toch om wat jouw verhaal er bij is? Of heb je ons eigenlijk niets te vertellen?

  38. 50

    @49: Pffff zegt Henk van S tot S met zijn laatste energie, hij kan niet meer. Tijd voor een middagdutje. Wat betekend die S tot S eigenlijk Henk? O wacht, dat moet ik aan mijn associatievermogen overlaten. Eens even denken, met een S kan ik ook zoveel maken… Laat ik het dan maar op ‘Henk van Slaapje tot Slaapje’ houden. Welterusten en tot een volgende gelegenheid.

  39. 51

    @43:
    Wat douchen betreft, zal het alle maanden wel zo’n beetje het zelfde zijn.

    Wat ik zo snel “voorradig” heb is, dat bij warmwatergebruikt via een elektrische boiler, bij een gemiddeld huishouden (2,2 personen), er bijna 1.900 kWh per jaar nodig is; dat kost bijna 450 euro (prijspeil 2013/2014).

    Hier is voor de liefhebbers een site die kosten per
    https://www.energievergelijken.nl/nl/energieverbruik/elektriciteitsverbruik per apparaat