Een Facebook vriendin vond het maar niets dat ik in mijn blogs schrijf over mensen die volgens mij de weg kwijt zijn. Immers, hoe kun je ooit zeker weten dat iemand anders de weg kwijt is? Zou het niet kunnen zijn dat ik zelf tunnelvisie heb en dat ik zelf een beetje de weg kwijt ben, af en toe, terwijl die anderen, die hun kennis opdoen bij Café Weltschmerz en bij YouTube filmpjes die ik weiger te bekijken, juist redelijk goed op koers liggen? Als filosoof moet ik onmiddellijk toegeven dat dat zou kunnen, ja. Maar zelfs filosofen kunnen niet aan alles twijfelen. Descartes zag dat helder in. Uit het feit dat je kunt twijfelen volgt dat je er bent, en aan dat feit kun je niet twijfelen. OK, laten we een gedachte-experiment doen. Stel eens dat ik de weg kwijt ben, zonder het zelf in de gaten te hebben. Dat zou natuurlijk kunnen, in principe. Maar dat moet dan wel betekenen dat de wegwijzers die ik gebruik om te navigeren voor een groot deel niet deugen. Zou het kunnen dat het merendeel van wat ik in de kranten lees en voor waar houd in feite bij elkaar gelogen of verzonnen is? Als dat zo is dan moeten ook de wetenschappelijke artikelen en boeken die in NRC-Handelsblad welwillend besproken worden en die mede mijn beeld bepalen van hoe de wereld in elkaar zit bij elkaar gelogen en verzonnen zijn. Hoe kan ik er achter komen dat dat zo is? Molecular Virology of Human Pathogenic Viruses, door Wang-Shick Ryu, is een wetenschappelijk leerboek over virologie. Het zegt van zichzelf dat het essentiële informatie verschaft op het gebied van virologie, moleculaire biologie, microbiologie, besmettelijke ziekten en immunologie. Als ik zou willen weten wat mijn dochter gaat leren over virologie bij haar geneeskunde studie dan zou ik dit boek kunnen doorwerken. Dit leerboek heeft een uitvoerig hoofdstuk over vaccins dat begint met de volgende zin: “Vaccines are considered as one of the most remarkable discoveries of mankind and have greatly influenced our lives.” (“Vaccins worden beschouwd als een van de opmerkelijkste ontdekkingen van de mensheid en ze hebben onze levens diepgaand beïnvloed.”) Plague of Corruption - Restoring Faith in the Promise of Science, door Judy Mikovits en Kent Heckenlively, met een voorwoord van Robert F. Kennedy, Jr, is een boek dat verscheen in het voorjaar van 2020 en dat bedoeld lijkt te zijn als aanklacht tegen corruptie in de medische wetenschap en het farmacologisch onderzoek. Er prijkt een aanbeveling op het voorblad van Dr. Luc Montagnier, de man die in 2008 de Nobelprijs won voor het isoleren van het HIV retrovirus. Judy Mikovits heeft een achtergrond in biochemie en haar co-auteur Kent Heckenlively is een voormalig advocaat. De hoofdboodschap van hun boek is dat het gevestigde medisch-wetenschappelijk onderzoek volkomen corrupt is en dat Big Pharma en de overheid bepalen wat er gepubliceerd mag worden in de medisch-wetenschappelijke tijdschriften. Molecular Virology of Human Pathogenic Viruses vertelt een totaal andere verhaal dan het verhaal van Judy Mikovits, Plague of Corruption, en de twee verhalen kunnen niet allebei tegelijk waar zijn. Mikovits heeft veel meer aanbevelingen op Amazon dan Wang-Shick Ryu: 5375 tegen 20. De ratings komen op hetzelfde uit: allebei vier en een halve ster. Plague of Corruption is een absolute bestseller. En Mikovits mag dan oneervol ontslagen zijn uit haar positie als wetenschappelijk directeur van het Whittemore Peterson Instituut voor Neuro-Immuun ziekten in Nevada, ze heeft wel meer dan 100.000 volgers op Twitter. Als we ‘meeste stemmen gelden’ zouden doen dan zou Plague of Corruption het zeer ruim winnen van Molecular Virology of Human Pathogenic Viruses. Maar als het verhaal dat Mikovits vertelt waar is, dan zitten we in het kamp van Robert F. Kennedy, de schrijver van het voorwoord. En Robert F. Kennedy is een notoire antivax denker. Oeps. Zouden die antivax mensen dan toch (een beetje) gelijk hebben? Dat wordt heel moeilijk voor mij om te geloven. De film Plandemic heb ik nooit willen bekijken, want het leek me evidente bullshit die met goede reden was verwijderd van Facebook en YouTube. Maar we doen nu een gedachte-experiment van systematische twijfel, dus ik heb het boek van Mikowits toch maar even van internet geplukt en bekeken. Mijn moeilijkheid is dat dit boek, dat wordt gepresenteerd als een bijdrage aan de wetenschap, in feite helemaal geen wetenschappelijk betoog is. Mikovits wordt in dit boek opgevoerd als een moderne Rosalind Franklin, maar werkelijk alles staat hier op zijn kop. Nu snap ik ook beter waarom al die dwarsdenkers die zich op sociale media manifesteren zich zo graag vergelijken met wetenschappelijke reuzen als Galileo, Newton, Darwin, Einstein, of met activisten zoals Rachel Carson en Erin Brockovich. Ik vroeg me af waar dat vandaan kwam, maar dat hebben ze heel waarschijnlijk hier afgekeken en opgepikt. Tjonge, wat is het leerzaam om even in zo’n boek te neuzen. Dit is slachtoffer-proza van de buitencategorie, waarin de auteur zich beklaagt dat ze is tegengewerkt omdat ze een een vrouw is, dat haar ex-collega’s niet meer met haar willen samenwerken en dat universiteiten haar geen baan aanbieden. Het is evident dat Mikovits de hele medische wetenschap als corrupt beschouwt, en zichzelf en haar collega Frank Ruscetti als eenzame, dappere klokkenluiders en onvermoeibare strijders tegen deze corruptie. Het boek staat bol van de rancune en de verdachtmakingen. Een van mijn helden is Anthony Fauci, lid van de Witte Huis Coronavirus Taakgroep (het OMT in de VS), die zich onafhankelijk van Trump durfde op te stellen, maar voor Mikovits is hij een boef. Ergens in haar boek noemt Mikowits Andrew Wakefield “our greatest scientific martyr” (“onze grootste martelaar voor de wetenschap”). Hmm, merkwaardig. Wakefield is zijn licentie als arts kwijtgeraakt wegens wetenschappelijke fraude. In mijn wereld is Science een respectabel wetenschappelijk tijdschrift, maar voor Mikovits is de redactie een corrupt clubje dat ten onrechte een artikel van haar en Ruscetti heeft teruggetrokken toen bleek dat negen verschillende laboratoria het onderzoek niet konden repliceren. Het hele verhaal is hier (Science Magazine, 23 September 2011) uitvoerig beschreven. Maar volgens Mikovits, die weigerde de herroeping te accepteren, is dit dus allemaal leugen en bedrog. Als je aan de kant van Mikowits wilt blijven staan moet je kiezen tegen de laboratoria die haar werk niet konden bevestigen, tegen de hele gevestigde medische wetenschap zoals vertegenwoordigd door Wang-Shick Ryu, tegen Anthony Fauci, en tegen het redactionele beleid van een gerespecteerd wetenschappelijk tijdschrift. Dat wordt langzamerhand wel een beetje lastig. De fabeltjesfuik werkt trouwens niet alleen op YouTube en Facebook, maar ook op de website van Amazon. Als je Plague of Corruption opzoekt krijg je informatie over “boeken die ook worden gekocht door de kopers van dit boek”. En dan zie je dat dit allemaal notoire antivax titels zijn, met auteurs als Robert F. Kennedy, Vernon Coleman, Charles Ortleb. Coleman’s titel, Anyone Who Tells You Vaccines Are Safe and Effective is Lying, maakt duidelijk uit welke hoek de wind hier waait. Ortleb’s boek beschrijft Fauci als “De Bernie Madoff van de wetenschap”. Kortom, dit is de ergste antivax troep en propaganda die je je kunt voorstellen, maar dat kan Amazon uiteraard niet schelen, want er zijn kennelijk meer dan genoeg mensen die al deze onzin willen kopen en lezen. Al bladerend in het boek van Mikovits moest ik denken aan de cartoon waar je een groot cruise schip ziet wegvaren met de EU vlag in top, terwijl Boris Johnson en companen afdrijven op een miserabel vlot, zwaaiend met Brexit vlaggen. De tekst van Boris: “So long, suckers!” Ook daar zou je je kunnen afvragen wie er de weg kwijt is.
De ontwikkeling van het coronavaccin is heel snel gegaan. Is het dan wel veilig? Hoe zit het met de langetermijneffecten? Kan het je DNA veranderen? Een heldere en eerlijke uitleg van professor Marjolein van Egmond (Amsterdam UMC) over het coronavaccin:
Tot het eind van de Koude Oorlog heeft de BVD de CPN in de gaten gehouden. Maar de dienst deed veel meer dan spioneren. Op basis van nieuw archiefmateriaal van de AIVD laat dit boek zien hoe de geheime dienst in de jaren vijftig en zestig het communisme in Nederland probeerde te ondermijnen. De BVD zette tot tweemaal toe personeel en financiële middelen in voor een concurrerende communistische partij. BVD-agenten hielpen actief mee met geld inzamelen voor de verkiezingscampagne. De regering liet deze operaties oogluikend toe. Het parlement wist van niets.
COLUMN - Op 16 maart 2020 blogde ik voor het eerst over de manier waarop de covid-19 pandemie zich toen aan het ontwikkelen was:
Het virus is nu op allerlei plaatsen in Nederland aanwezig en lijkt niet meer in te dammen. Om te weten wat er dan verder gaat gebeuren heb je enig wiskundig inzicht nodig en een beetje verbeelding: je moet begrijpen wat exponentiële groei inhoudt (het resultaat van het proces van herhaalde malen met twee vermenigvuldigen) en je moet je kunnen voorstellen dat ons land, waar alles nu nog zo rustig is, binnen een paar weken in de situatie zal verkeren van Italië nu.
Mijn blog van de dag daarna sloot ik af met:
Gelukkig houden de anti-vaxxers zich nu even koest. De hoeveelheid nepnieuws over de gevaren van vaccinatie op sociale media is de laatste dagen drastisch afgenomen. Dat is een ergernis minder. Als het straks lukt om het covid-19 virus te bedwingen met een vaccin dan zal je zien dat de onzin vrolijk weer terugkomt, tenzij er ook een vaccin tegen domheid wordt uitgevonden.
Tjonge, wat zat ik er toen mijlenver naast.
De anti-vaxxers hebben zich sindsdien namelijk helemaal niet koest gehouden. De hoeveelheid nepnieuws is juist exponentieel toegenomen. Kennelijk is er iets dat ik toen nog totaal niet begrepen had. Toch wil ik graag snappen hoe dit allemaal kon gebeuren.
Filantroop George Soros financiert een leerstoel cultuurmarxisme aan de Universiteit Leiden. Twintig onderzoekers zullen niet alleen wetenschappelijke artikelen schrijven, maar ook het nieuwe verplichte vak doceren aan alle studenten.
‘We zijn de afgelopen tijd een beetje in de extreem-rechtse hoek beland, dus dit aanbod van Soros was meer dan welkom’, zegt Carel Stolker, rector maginficus van de Universiteit Leiden. ‘Het is tenslotte eenvoudiger om voor het oog de balans te herstellen dan de uitwassen aan te pakken. De universiteit van Cleveringa laat zich niet op eenzijdig extremisme betrappen.’
Naar verluidt zou Leiden met een laatste-momentactie het geld hebben weggekaapt voor de Universiteit van Amsterdam, die vanouds een cultureel en marxistisch bolwerk is. ‘We hebben als de universiteit van Cleveringa dus wel wat in te halen’, aldus Stolker. ‘Daarom hebben we er meteen ook een verplicht vak van gemaakt. Als je studenten gaat indoctrineren, moet je het goed doen.’
Uit een quick scan van de universiteit bleek bijvoorbeeld dat studenten geen benul hadden van de oikofobe destructieagenda die zij als toekomstige elite geacht worden te hanteren. Ook concrete maatregelen om de massa-immigratie te bevorderen konden zij niet noemen. Stolker: ‘Colleges cultuurmarxisme zijn broodnodig, want op alle fronten blijven onze studenten achter in hun begrip van dit Joodse complot. Dat kunnen we ons niet veroorloven. Wij zijn tenslotte de universiteit van Cleveringa.’
Op een vroege zomerochtend loopt de negentienjarige Simone naakt weg van haar vaders boerderij. Ze overtuigt een passerende automobiliste ervan om haar mee te nemen naar een afgelegen vakantiehuis in het zuiden van Frankrijk. Daar ontwikkelt zich een fragiele verstandhouding tussen de twee vrouwen.
Wat een fijne roman is Venus in het gras! Nog nooit kon ik zoveel scènes tijdens het lezen bijna ruiken: de Franse tuin vol kruiden, de schapen in de stal, het versgemaaide gras. – Ionica Smeets, voorzitter Libris Literatuurprijs 2020.
Statisticus Casper Albers schrijft in een fraaie column over de tragiek dat er maar drie wetenschapsgebieden zijn die een eigen Nobelprijs hebben, als metafoor voor het gebrek aan aandacht dat andere wetenschappen vaak ten deel valt:
Leuk voor deze drie vakgebieden dat er een prijzenfestival is. Maar de filosofen, wiskundigen, biologen, sociaalwetenschappers en geesteswetenschappers komen er bekaaid van af. Op zich is het geen probleem dat er voor andere vakgebieden geen Nobelprijs is, maar het is wel een probleem dat de media doen alsof natuur-, schei- en geneeskunde (en een beetje economie) de enige wetenschappen zijn die ertoe doen.
OPINIE - Net als justitie en politie, zo zal ook de wetenschap moeten leren omgaan met het fenomeen van de burger die in zijn vrije tijd ‘onderzoek’ verricht. Hen de rug toekeren, draagt alleen maar bij aan het slechte imago van de wetenschap.
De wetenschap is door en door corrupt. Dat is de conclusie van Michiel C. de Jong, tegen het einde van zijn boek ‘De kermis, de slavenjacht en het einde van de wetenschap.’ Volgens De Jong is er sprake van (p. 250):
‘…grootschalig vooringenomen onderzoek. De vervalsing is diep doorgedrongen tot in de haarvaten van de universitaire organisaties. Op alle niveaus (…) blijken wetenschappers hun onderzoek uit te voeren vanuit ideologische postkoloniale standpunten. (…) De KNAW laat het afweten als ultieme hoeder van de kwaliteit en integriteit van de Nederlandse wetenschap. Zij is met onderzoeksinstituten als het Meertens Instituut, het IISG en het KITLV direct betrokken bij de wetenschappelijke misleiding.’
Dat zijn grote woorden. Maar ze klinken niet onbekend in de oren.
‘Viruswaarheid’ roept hetzelfde. Net als Willem Engel en consorten klopt ook De Jong al jaren tevergeefs op de poort van de ivoren toren der wetenschap. En die wetenschap weigert zijn werk serieus te nemen. De Jong ontdekte dat na publicatie van zijn eerdere boek ‘De komediant, de piraat en de geschiedvervalser’. Een boek over de oorsprong van Sinterklaas en Zwarte Piet. De Jong deed zijn uiterste best om daarvoor de aandacht te trekken maar kreeg overal de knip op de neus. Daar kun je boos om worden. Dan kun je zelfs vermoeden dat daar een complot achter schuilt. Een gevalletje ‘boze witte man’? Niks van aantrekken? Dat is te makkelijk. Zoals gezegd staat De Jong daar niet alleen te kloppen. Ever since het internet leven we in de tijd van de ‘burger-wetenschappers’ die schreeuwen om erkenning en die (wat veel belangrijker is) in toenemende mate het maatschappelijk imago van de wetenschap bepalen.
Dankzij IC-directeur Armand Girbes vragen we ons sinds het vorige weekend af of mensen met een migratieachtergrond meer kans lopen op besmetting, ziekte en sterfte door covid-19. Dat de wetenschap nog geen antwoord heeft, bevestigt het bestaan van een diepe sociale ongelijkheid.
Vorige week zondag vertelde IC-directeur Girbes in zijn audiodagboek dat het hem opviel dat er vooral patiënten met een ‘niet-westerse’ achtergrond op de intensive care van het VUMC liggen. Navraag bij collega’s in Den Haag, Rotterdam en Utrecht leerde dat zijn afdeling geen uitzondering is. Girbes’ observatie kwam mede in de spotlight te staan vanwege een racistische tweet van PVV-voorman Geert Wilders die beweerde dat deze groep patiënten behalve een taalachterstand ook ‘lak aan de regels’ hebben.
Een dag later claimde de voorzitter van de Koninklijke Horeca Nederland (KHN) dat er ‘steeds meer onderzoeken wijzen op uitbraken […] onder migranten.’ Dezelfde dag rapporteerde RTL Nieuws over besmettings- en testcijfers van 39 wijken en stadsdelen in de vier grote steden, waaruit zou blijken dat de besmettingsgraad hoger is in wijken met een sociaaleconomisch zwakke populatie. Wijken waar ook veel mensen met een migratieachtergrond wonen. In de media kwam direct een zoektocht op gang naar de mogelijke verklaringen voor de oververtegenwoordiging van coronapatiënten met een migratieachtergrond.
Sargasso is een laagdrempelig platform waarop mensen kunnen publiceren, reageren en discussiëren, vanuit de overtuiging dat bloggers en lezers elkaar aanvullen en versterken. Sargasso heeft een progressieve signatuur, maar is niet dogmatisch. We zijn onbeschaamd intellectueel en kosmopolitisch, maar tegelijkertijd hopeloos genuanceerd. Dat betekent dat we de wereld vanuit een bepaald perspectief bezien, maar openstaan voor andere zienswijzen.
In de rijke historie van Sargasso – een van de oudste blogs van Nederland – vind je onder meer de introductie van het liveblog in Nederland, het munten van de term reaguurder, het op de kaart zetten van datajournalistiek, de strijd voor meer transparantie in het openbaar bestuur (getuige de vele Wob-procedures die Sargasso gevoerd heeft) en de jaarlijkse uitreiking van de Gouden Hockeystick voor de klimaatontkenner van het jaar.
Sargasso heeft privacy hoog in het vaandel staan. Nu we allemaal meer dingen online doen is een goede VPN-service belangrijk om je privacy te beschermen. Volgens techsite CNET is NordVPN de meest betrouwbare en veilige VPN-service. De app is makkelijk in gebruik en je kunt tot zes verbindingen tegelijk tot stand brengen. NordVPN kwam bij een speedtest als pijlsnel uit de bus en is dus ook geschikt als je wil gamen, Netflixen of downloaden.
LONGREAD, RECENSIE - Deze recensie is wat laat. Ik had deze héél graag gerecenseerd voor de opening van het academisch jaar, want dat is bij uitstek een moment van reflectie op ‘de academie’. En de 40 stellingen in het boek van Rens Bod, Remco Breuker en Ingrid Robeyns gáán over de academie. En het boek is prima voer voor reflectie, want laten we wel wezen: als je vindt dat het ergens helemaal toppie-joppie gaat, dan schrijf je geen pamflet met 40 stellingen.*
Maar bovengenoemde auteurs schreven dus wél veertig stellingen. Want ze vinden dat het niet goed gaat op de Nederlandse universiteiten. Er is veel te weinig geld, te veel bureaucratie, wetenschappelijk personeel is overwerkt, de universiteiten zijn te hiërarchisch georganiseerd, dat heeft zijn weerslag op (het durven melden van) misbruik, personeel heeft te weinig inspraak, de positie van tijdelijk personeel is precair, de financiering van de wetenschap gefragmenteerd in allerlei soorten projectfinanciering maar de stabiele basis ontbreekt, de onafhankelijkheid van het onderzoek wordt bedreigd omdat onderzoekers niet altijd vrijuit kunnen spreken in de publieke ruimte (zonder gevolgen voor hun financiering) en soms te afhankelijk zijn van externe financiering… en nog één en ander.
Mensen die het hoger onderwijs en wetenschap volgen, zullen het allemaal herkennen: het zijn geen nieuwe thema’s. Dat is natuurlijk ook precies de reden dat enkelen van hen een actiegroep zijn begonnen (WOinActie), juist omdat dit al jaren, zo niet decennia speelt, en er weinig (ten goede) lijkt te veranderen.
ANALYSE - Vorige week verscheen in het Parool een opiniestuk van Raisa Blommenstijn “Niet iedereen die het coronabeleid bekritiseert, is een gek”. Ze stelt dat iedereen die kritiek heeft op het coronabeleid wordt weggezet als complotdenker, en vindt dat schadelijk voor een gezonde democratie. Samengevat: (1) Het corona crisis overheidsbeleid kent critici; (2) critici worden niet serieus genomen maar als complotdenkers de facto monddood gemaakt en (3) dat is een aanval op de vrijheid van meningsuiting en de democratie, en de 1e stap richting dictatuur. In deze gastbijdrage een kritische beschouwing van Roland Bouman.
Dat er kritiek is op het coronabeleid lijkt me een feit. Er is altijd kritiek op de overheid en hun beleid, en dus ook op het coronabeleid. Blommestijn geeft een aantal voorbeelden van deze critici:
Dat kan! Sargasso is een collectief van bloggers en we verwelkomen graag nieuw blogtalent. We plaatsen ook regelmatig gastbijdragen. Lees hier meer over bloggen voor Sargasso of over het inzenden van een gastbijdrage.
Bedrieglijk echt gaat over papyrologie en dan vooral over de wedloop tussen wetenschappers en vervalsers. De aanleiding tot het schrijven van het boekje is het Evangelie van de Vrouw van Jezus, dat opdook in het najaar van 2012 en waarvan al na drie weken vaststond dat het een vervalsing was. Ik heb toen aangegeven dat het vreemd was dat de onderzoekster, toen eenmaal duidelijk was dat deze tekst met geen mogelijkheid antiek kon zijn, beweerde dat het lab uitsluitsel kon geven.
Je mag van mij van alles en nog wat ter discussie stellen, maar niet de waarde van het lezen. Wie zegt dat ‘de jeugd nu eenmaal is opgegroeid met het internet’ en dat het dus heel begrijpelijk is dat ‘ze’ niet meer lezen, of dat ‘we er maar aan moeten wennen dat hetgeen wij als belangrijk beschouwen’ tegenwoordig ‘nu eenmaal niet meer zo belangrijk is’, of dat ‘we duizenden jaren geleden ook niet met boeken met elkaar communiceerden, maar met grottekeningen’, zo iemand drijft me tot razernij.
De barbaren!
Ik was onlangs op een Teams-bijeenkomst over de toekomst van het lezen waar sommigen onbekommerd zulke dingen beweerden. Of hardop vroegen wat nu het unique selling point was van het boek, waarom het allemaal niet ook in YouTube-filmpjes kon. Veel handleidingen konden toch ook tegenwoordig de prullenbak in omdat video’s het allemaal zo veel helderder uitlegden? Als kinderen nu niet wilden lezen waarom moesten we ze dat dan opdringen, was dat niet vreselijk elitair van ons?
Het is niet waar. Het is zo evident niet waar dat ik niet eens wist hoe te reageren.
Het probleem was, geloof ik, dat deze mensen twee soorten lezen erkenden: het lezen van technische informatie, en het lezen ‘voor de lol’. Die technische informatie kan dus misschien soms – als het eenvoudige, korte informatie is – ook op een andere manier worden overgedragen dan in geschrifte. Voor de lol hebben we tegenwoordig naast De Zauberberg ook Netflix, dat is zo ongeveer de redenering.