KORT | Veertig jaar geleden

Vandaag is het precies veertig jaar geleden dat in Chili de democratisch gekozen regering van Salvador Allende werd omvergeworpen door een staatsgreep van generaal Augusto Pinochet. Pinochet is dood en Chili is ver weg. Desondanks blijft deze verjaardag nog altijd iets actueels houden. Bijvoorbeeld omdat deze gebeurtenis laat zien wat er kan gebeuren als een kleine minderheid van haves in zijn economische belangen wordt bedreigd door een meerderheid van have-nots. Maar ook omdat Friedrich von Hayek, die een groot voorstander was van Pinochets moord- en martelpartijen in naam van de economische vrijheid, een belangrijke inspiratiebron is voor onze bloedeigen minister-president Mark Rutte. Bovendien wordt Pinochet in bepaalde rechtse kringen nog steeds vergoelijkt als de persoon dankzij wie Chili uit de armoede is gekomen. (Dat van die bewering weinig klopt, doet daarbij niet ter zake: feiten horen immers een mooi verhaal niet in de weg te staan.) Daarnaast is het wellicht aardig om te herinneren wat de hoofdredactie van The Times schreef (via) direct volgend op de coup tegen Allende: [...] whether or not the armed forces were right to do what they have done, the circumstances were such that a reasonable military man could in good faith have thought it his constitutional duty to intervene. Vergelijkbare geluiden zijn te horen naar aanleiding van de huidige situatie in Egypte. Want zodra de verkeerde ongewassen hordes het voor het zeggen dreigen te krijgen, heeft het democratisch proces afgedaan, vindt tenminste één prominente VVD'er. Het zou mooi zijn als degenen die met Pinochet sympathiseerden daarover nu, veertig jaar later, eindelijk eens verantwoording afleggen. Want van voormalig VVD-voorman, Frits Bolkestein, moesten de vaderlandse heulers met het communisme dat ook. En dubbele standaarden zijn natuurlijk per definitie fout, toch?

Door: Foto: Kort - illustratie Sargasso
Foto: TijsB (cc)

Jeugdzorg op de schop – deel 1

, door en

REPORTAGE - De jeugdzorg in Nederland gaat flink op de schop. Gemeenten worden verantwoordelijk, er is minder budget en er wordt meer vertrouwd op eigen kracht en eigen netwerk. Sargassoredacteuren Jeroen Laemers en Eva Schram gingen op bezoek bij jeugdzorginstelling TriviumLindenhof en spraken met medewerkers en (ex-)cliënten. Vandaag deel 1 van de tweedelige reportage.

‘Toen ik vier of vijf was, werd ik uit huis geplaatst. Dat weet ik nog heel goed. Ik was overdag thuis met mijn vader. Er kwamen allemaal mannen aan de deur, mijn vader probeerde ze tegen te houden. Ze kwamen in huis zoeken, dus ik verstopte me onder tafel. Wat ik nog steeds niet snap: ze hadden me gewoon kunnen zien zitten, maar haalden me niet onder die tafel vandaan. Ik ben er zelf onderuit gekropen.’

Het bovenstaande is de allereerste duidelijke herinnering van Judith (18). Bij deze ene gedwongen uithuisplaatsing zou het niet blijven. Via verschillende pleeggezinnen, tehuizen en een gesloten instelling kwam ze uiteindelijk in een ‘gewone’ open leefgroep terecht. Al die tijd stond Judith onder toezicht van Bureau Jeugdzorg dat haar opvoeding toevertrouwde aan verschillende gespecialiseerde jeugdzorginstellingen.

Jeugdhulpverlening te verkokerd

Op dit moment is in Nederland de jeugdhulpverlening verdeeld in verschillende sectoren. Gemeentelijke Centra voor Jeugd en Gezin (CJG) zijn verantwoordelijk voor consultatiebureaus en schoolartsen, preventie, voorlichting en lichte hulpverlening. Meer gespecialiseerde hulp wordt, in opdracht van provincies en Rijk, geboden door de jeugd-ggz, de jeugd-lvb (die zich richt op kinderen met een lichte verstandelijke beperking) en de jeugdreclassering. Tenslotte is er nog de reguliere jeugdzorg die intensieve, pedagogische ondersteuning biedt aan gezinnen met zware opvoedproblemen en zorg draagt voor kinderen die uit huis worden geplaatst. Ook deze hulpvorm valt nu nog onder de verantwoordelijkheid van de provincies.

Lezen: Venus in het gras, door Christian Jongeneel

Mededeling

Op een vroege zomerochtend loopt de negentienjarige Simone naakt weg van haar vaders boerderij. Ze overtuigt een passerende automobiliste ervan om haar mee te nemen naar een afgelegen vakantiehuis in het zuiden van Frankrijk. Daar ontwikkelt zich een fragiele verstandhouding tussen de twee vrouwen.

Wat een fijne roman is Venus in het gras! Nog nooit kon ik zoveel scènes tijdens het lezen bijna ruiken: de Franse tuin vol kruiden, de schapen in de stal, het versgemaaide gras. – Ionica Smeets, voorzitter Libris Literatuurprijs 2020.

Sjoemelen met vlees

, door

DOCUMENTAIRE - Iedere dag worden er in Nederlandse slachthuizen honderdduizenden kippen, koeien, varkens en kalveren verwerkt voor de consumptie-industrie. Wat weten we eigenlijk van het hele vleesproductieproces?

Foto: Think Defence (cc)

Karel Doorman in de etalage?

, door

ACHTERGROND - De Koninklijke Marine wacht al jaren op een nieuw logistiek bevoorradingsschip, de nieuwe Karel Doorman. Maar het gerucht gaat dat het schip, dat vanaf 2015 operationeel moet zijn, alweer in de verkoop staat. 

Er zijn nog geen officiële berichten over verschenen, maar er wordt volop gespeculeerd dat de Karel Doorman in de etalage van Dienst Materieel Organisatie (DMO, dat ook de verkoop van strategisch defensiematerieel van de Nederlandse krijgsmacht verzorgt) staat. Trouw berichtte eerder deze maand dat de verkoop van de Karel Doorman deel is van de 330 miljoen euro die minister van Defensie Jeanine Hennis-Plasschaert moet doorvoeren. Wel zal er in plaats daarvan een kleiner bevoorradingsschip komen dat naast de huidige Hr. Ms. Amsterdam zal varen.

Daarmee zijn de plannen voor een Joint Support Ship (JSS), wat de Karel Doorman zou worden, van de baan. Dit nieuwe schip zou niet alleen de bevoorrading van marineschepen op zee verzorgen, maar ook groot materieel van de lucht- en landmacht kunnen vervoeren. Dat was nodig omdat de huidige capaciteit voor transport over zee bij de marine niet groot genoeg is en er behoefte bestond aan ondersteuning vanaf zee voor landoperaties. 

Voor bevoorrading van een marineschip dat bijvoorbeeld in de Golf van Aden bij Somalië ligt voor een anti-piraterij missie heeft de Koninklijke Marine op dit moment één bevoorradingsschip, de Zr. Ms. Amsterdam (166 meter), dat in 1995 in gebruik genomen werd. Tot 2012 had de marine ook beschikking over de Hr. Ms. Zuiderkruis, maar dat schip (dat al sinds de jaren ’70 voer) moest in verband met bezuinigingen toen al uit dienst gehaald worden.

Foto: copyright ok. Gecheckt 23-11-2022

Politie provoceert moslims

, door

OPINIE - In Den Haag heeft de politie afgelopen zondag een einde gemaakt aan een samenscholing van een veertigtal moslims. Volgens de politie dreigde een verstoring van de openbare orde. Op 1 september was al ophef ontstaan over een foto op Twitter, waarop biddende moslims zijn te zien op een veldje met het logo van voetbalclub ADO. Een van hen zwaait met een islamitische vlag (zwart met witte Arabische letters). Toen er aanwijzingen waren dat de moslims afgelopen zondag weer bijeen zouden komen heeft de politie in overleg met het OM en de burgemeester ingegrepen. Zeventien agenten bestormden het veld. Vijf mannen die geen identiteitsbewijs konden tonen zijn gearresteerd en urenlang vastgehouden. De mannen zeiden dat ze bijeen waren om te voetballen. “Maar zo zag het er niet uit”, aldus een politiewoordvoerder.

De PVV maakt zich zorgen over de vlag waar een van de mannen vorige week mee zwaaide. ‘Hoe duidt u het zwaaien op een Haags veld met de jihad-vlag, die ook Al-Qaeda gebruikt?” vroeg Kamerlid Van Klaveren aan minister Opstelten. Zijn antwoord is nog niet bekend.

Mijn vragen bij dit gebeuren.

1. Hoe kan een samenscholing van religieuzen die verder niemand in de weg staan leiden tot een verstoring van de openbare orde?
2. Is er ergens in de wet een artikel dat het zwaaien met een vlag verbiedt?

Lezen: De BVD in de politiek, door Jos van Dijk

Mededeling

Tot het eind van de Koude Oorlog heeft de BVD de CPN in de gaten gehouden. Maar de dienst deed veel meer dan spioneren. Op basis van nieuw archiefmateriaal van de AIVD laat dit boek zien hoe de geheime dienst in de jaren vijftig en zestig het communisme in Nederland probeerde te ondermijnen. De BVD zette tot tweemaal toe personeel en financiële middelen in voor een concurrerende communistische partij. BVD-agenten hielpen actief mee met geld inzamelen voor de verkiezingscampagne. De regering liet deze operaties oogluikend toe. Het parlement wist van niets.

Foto: copyright ok. Gecheckt 06-11-2022

WordPress-oprichter Matt Mullenweg praat over bloggen

, door

Nieman Journalism Lab heeft een tof project: Riptide. Ze noemen het een

an oral history of the epic collision between journalism and digital technology, from 1980 to the present

Het is een flinke lap tekst, maar er zijn ook tientallen interviews met journalisten, technici, uitgevers en andere betrokkenen in de mediawereld.

Deze aflevering met Matt Mullenweg is interessant. Hij begon in 2003 met WordPress, het contentmanagementsysteem waar zo’n beetje de halve wereld op draait (inclusief uw favoriete blog, Sargasso). Met de interviewer bespreekt hij hoe WordPress ontstond, maar ook hoe het bloggen de journalistiek en media heeft veranderd.

Het interview is ook uitgeschreven terug te lezen.

Foto: martinbroek (cc)

Eeuwige zuidwester – behalve in 2013

, door

DATA - In Nederland groei je op met de eeuwig heersende zuidwester. De wind komt altijd uit die hoek, net als het weer. Maar de laatste tijd voelde het alsof de eeuwigheid gebroken was. Reden om eens in de KNMI-data te duiken.

Al op de lagere school kreeg ik het te horen. In Nederland komt de wind meestal uit het zuidwesten. Omdat ik menig jaar in een zeilboot heb gezeten, werd dit ook door de eigen ervaring bevestigd. Zo erg dat een zuidwester natuurlijk aanvoelt en iedere andere windrichting raar.

Daarom had ik het laatste jaren sterk het gevoel dat de dominantie van de zuidwester afgenomen was. Een datamartelaar als ik kan dan bijna niets anders dan dit gevoel met cijfers onderbouwen. Gelukkig heeft ons onvolprezen KNMI genoeg cijfers in huis.

Eerst even de basis. We nemen de jaren zestig als referentie. KNMI geeft per uur aan wat de heersende wind is. We turven vervolgens de frequentie in blokjes van 10 graden. Voor de richtinglozen: 360 = Noord, 90 = Oost, 180 = Zuid en 270 = West.
windrichting_jr60_475

De hang naar linksonder, het zuidwesten, is duidelijk te zien. Nu voegen we de jaren ’80 (1980-1989) en de 21ste eeuw (2000-2012) toe om te zien of er een verschuiving in zit.

Foto: Mauricio Macri (cc)

IOC in Buenos Aires en onveilig Venezuela

, door

Simon van Woerden heeft Buenos Aires ingeruild voor New York, en eindigt daarmee zijn bijdrage aan de serie Elders in de Wereld: Zuid-Amerika. Vanaf vandaag neemt Remi Lehmann het stokje over.

Venezuela is naar Nederlandse maatstaven nooit een veilig land geweest . Meestal zijn de slachtoffers van het geweld echter inwoners van de talloze sloppenwijken die het land kent. Dit was het de Nederlandse toerist Robert Sterrenburg, die met zijn boot al enige tijd op voormalig toeristenparadijs Isla Margarita verbleef. Toen hij zich verzette tegen de overvallers, werd hij meerdere malen beschoten. Hij overleed in het ziekenhuis aan zijn verwondingen.

De afgelopen veertien jaar heeft Venezuela te maken gehad met een ware geweldsexplosie: In een land van krap 26 miljoen inwoners worden ruim 19.000 moorden per jaar gepleegd. Al-Jazeera nodigde verschillende experts uit om de geweldsgolf te verklaren.

Internationaal Olympisch Comité in Argentinië

Het IOC vergadert deze week in Buenos Aires. En terwijl men in Nederland veel aandacht heeft voor de benoeming van Camiel Eurlings als IOC-lid, ging het in Buenos Aires zelf vooral over de keuze van de speelstad. Inmiddels weten we dat Tokyo de Olympische Spelen van 2020 mag organiseren.

De inwoners van Buenos Aires, die bekend staan om hun navelstaarderij, benadrukken vooral dat in hun stad de speelstad is gekozen. Want het doet de Argentijnen wel een beetje pijn dat eeuwige rivaal Brazilië zowel het WK van 2014 als de Spelen van 2016 mag organiseren. Voor de Argentijnen is er een troostprijs. Zij mogen de Olympische Jeugdspelen van 2018 organiseren.

Waan van de dag

Is het web stervende?

, door

Mooie (data-)analyse van mobiel versus desktop voor internetgebruik. Het laat zien hoe de hele interactie tussen mens en computer een paradigmaverschuiving doormaakt.

Doe het veilig met NordVPN

Mededeling

Sargasso heeft privacy hoog in het vaandel staan. Nu we allemaal meer dingen online doen is een goede VPN-service belangrijk om je privacy te beschermen. Volgens techsite CNET is NordVPN de meest betrouwbare en veilige VPN-service. De app is makkelijk in gebruik en je kunt tot zes verbindingen tegelijk tot stand brengen. NordVPN kwam bij een speedtest als pijlsnel uit de bus en is dus ook geschikt als je wil gamen, Netflixen of downloaden.

Foto: Oxfam International (cc)

Sterke stijging Syrische asielaanvragers in 2013

, door

ACHTERGROND - In de eerste zeven maanden van 2013 steeg het aantal eerste asielaanvragen ten opzichte van dezelfde periode vorig jaar. Dat komt onder andere door een sterke stijging van Syrische asielaanvragers.

Volgens de laatste cijfers van het CBS is het aantal eerste aanvragen van asielzoekers *) in de eerste zeven maanden van dit jaar gestegen van 5.325 naar 7.360. Dat is een stijging met 2.035, oftewel bijna 40%. Zie figuur 1.

*) Eén asielzoeker kan meerdere asielverzoeken indienen. Vaak wordt dat cijfer gebruikt/misbruikt om het aantal asielzoekers weer te geven, hetgeen natuurlijk onjuist is. In de 1ste 7 maanden van het jaar bedroeg het aantal vervolgverzoeken 1.910.

f1

Bron: Asielverzoeken; nationaliteit, geslacht en leeftijd

De flinke stijging kwam na drie jaar van daling. In tabel 1 de top-10:

t1

(1-9-’13 een nieuwe versie gemaakt met percentages erbij.)

De stijging komt voor het grootste deel voor rekening van twee landen: Somalië en Syrië. Het aantal Somaliërs dat asiel aanvroeg steeg van 505 naar 1.600 en dat is meer dan een verdubbeling. Procentueel steeg het aantal Syriërs nog harder: bijna een verzesvoudiging van 140 naar 955.

Het aantal Russische aanvragen daalde fors van 510 naar 140. Een maand geleden stond er in de media nog een bericht van het ANP over de explosieve groei van het aantal Russische asielzoekers. In de artikelen wordt een aantal van 810 asielverzoeken genoemd. Dat is onzorgvuldig geformuleerd want het waren 735 Russen. De bekende dubbeltelling dus. Opmerkelijk is dat op het moment dat de artikel verschenen ook al de voorlopige cijfers over het eerste halfjaar bekend waren waaruit al bleek dat het aantal asielzoekers uit Rusland zeer fors was gedaald.

Foto: Robert Plaskota (cc)

Themablog | #Te land, ter zee en in de lucht?

, door

OPEN DRAAD - De aanschaf van een peperdure Joint Strike Fighter, bezuinigingen die in de miljarden lopen. Het politieke spel rondom Defensie blijft maar doorgaan. De Nederlandse krijgsmacht, wat blijft er nog van over? Daarover hebben we het deze week op Sargasso en DNP.

Dat standpunten in de politiek flexibel zijn, bewijst de PvdA als het gaat om de aanschaf van de JSF. Het lijkt er op dat de straaljager er nu toch echt komt, maar wat betekent dit voor de rest van Defensie? Het nieuwe marineschip De Karel Doorman wordt nog gebouwd, maar staat nu al te koop. Achteraf toch een beetje duur, zo’n schip.

Met het kopen en verkopen van oorlogsmateriaal probeert Defensie blijkbaar de financiën op orde te krijgen. Daarnaast worden kazernes gesloten en vallen er behoorlijk wat gedwongen ontslagen. Het zijn moeilijke tijden voor onze krijgsmacht en de vraag is dan ook hoe de toekomst er uit gaat zien?

Hebben we straks dertig straaljagers, maar niemand die weet hoe je ze moet besturen? Kunnen we misschien met een kleinere marine, land- en luchtmacht af, want we nemen toch alleen maar deel aan vredesmissies? Of moeten we voor landsveiligheid toch blijven investeren in de krijgsmacht? Deze week onderzoeken Sargasso en DNP het in dit themablog.

Lezen: Bedrieglijk echt, door Jona Lendering

Mededeling

Bedrieglijk echt gaat over papyrologie en dan vooral over de wedloop tussen wetenschappers en vervalsers. De aanleiding tot het schrijven van het boekje is het Evangelie van de Vrouw van Jezus, dat opdook in het najaar van 2012 en waarvan al na drie weken vaststond dat het een vervalsing was. Ik heb toen aangegeven dat het vreemd was dat de onderzoekster, toen eenmaal duidelijk was dat deze tekst met geen mogelijkheid antiek kon zijn, beweerde dat het lab uitsluitsel kon geven.

Foto: David (cc)

Cruciale week voor Obama

, door

ELDERS - Het nieuws waar niemand in de wereld omheen kan: Obama wil toestemming van het congres om een militaire interventie in Syrië te starten. Die heeft hij technisch gezien niet nodig, als president is hij immers commander-in-chief en mag hij zelfstandig besluiten nemen over de inzet van Amerikaanse strijdkrachten. Komende week wordt de stemming gehouden, dinsdagavond spreekt Obama de natie toe vanuit het Witte Huis. Dan moet hij uitleggen waarom Syrië geen tweede Irak is, schrijft The New York Times. Ook komt er vandaag een persoffensief, Obama heeft interviews met zes verschillende news anchors (onder andere PBS, CNN en Fox).

Ondertussen ziet het er niet goed uit voor Obama. Het Senaat is wel zover te krijgen in te stemmen met de interventie, maar in het Huis van Afgevaardigden kan de Obama-regering het nog lastig krijgen, legt NYT uit.

In the House, the number of rank-and-file members who have declared that they will oppose or are leaning against military action is approaching 218, the point of no return for the White House. Getting them to reverse their positions will be extremely difficult.

Mother Jones maakte een overzicht van de verschillende facties in de Senaat en het Huis. En The Huffington Post houdt een datablog bij over de te verwachten uitslag van de stemming. De Obama-regering neemt het zekere voor het onzekere en probeert de parlementariërs op alle mogelijk manieren vóór interventie te krijgen. Zelfs het laten zien van videomateriaal van de gifgasaanval die aan 1400 mensen het leven kostte. 

Vorige Volgende