Weekendcollege | Games for change

Dit is de zesde aflevering in de lezingenserie De Urgentie van Duurzaamheid, van Studium Generale Utrecht. De bijdrage is geschreven door Melanie Peters. Kijk hier de lezing terug. ‘Reality is broken, we need games to fix it’, zo citeerde prof. Peter Werkhoven de Amerikaanse game-wetenschapper Jane McGonigal. Games zouden wel eens de sociale verbanden van de toekomst kunnen zijn. De manier om samen te werken en samen oplossingen te  bedenken voor vraagstukken rond schaarste. En dat is hard nodig, zo liet Werkhoven zien op basis van onder andere TNO-studies. Van de energiecrisis zijn we al wel doordrongen, maar we zijn veel minder bekend met de schaarste van zeldzame metalen zoals lithium, indium, exotium of neodinium, waar ons mobieltje, maar ook windmolens en zonnepanelen van afhankelijk zijn. Prof. Joost Raessens is als wetenschapper betrokken bij de games for change-beweging en stelt dat games inderdaad in staat zijn ons gedrag te beïnvloeden. Duurzaamheid is niet een probleem van kennis, maar van waardeoriëntatie. Die wordt gevormd tijdens je opvoeding en is daarna erg moeilijk te veranderen. Toch is het ons gedrag dat we moeten bijstellen.

Door: Foto: Sargasso achtergrond wereldbol
Foto: Sargasso achtergrond wereldbol

Gevolgen klimaatverandering op voedselproductie nu al merkbaar

, door

CO2 is een meststof en dus goed voor plantengroei. Meer CO2 in de atmosfeer leidt dus tot meer groei. Dat is een veelgehoord argument onder klimaatsceptici. Een argument dat op zich correct is, maar volledig voorbijgaat aan (simpel gezegd) de capaciteit van CO2 om warmte vast te houden in de atmosfeer. Meer CO2 zou inderdaad moeten leiden tot meer groei, doch de (door sceptici betwiste) neveneffecten hiervan remmen de groei juist af. Een recente studie in Science heeft dit aangetoond.

Dat de planeet geleidelijk opwarmt (volgens menselijke maatstaven althans, volgens geologische standaarden uitzonderlijk snel) staat in feite buiten kijf. Dat klimaatveranderingen uiteindelijk gevolgen gaat hebben voor de voedselproductie is dan ook geen verrassing. Enerzijds kan door opwarming het groeiseizoen worden verlengd en zullen landen in een gematigd klimaat hiervan voordelen kunnen hebben. Anderzijds zullen er veel gebieden zijn, met name in ontwikkelingslanden, die meer te lijden krijgen van extreme droogte en ziektes. Droogtes leiden daarnaast tot een verhoogd verbruik van (drink)water, welke ook weer gevolgen heeft voor de dan toch al fragielere waterhuishouding in die gebieden. Ook kan in andere regio’s van de wereld extremere neerslag leiden tot misoogsten. Dat deze veranderingen nu al meetbaar blijken te zijn is echter wel een verrassing.

Allereerst, de voedselproductie neemt wel degelijk toe. Dit komt onder andere door verbeterde agrarische kennis die meer en meer wordt toegepast: slimmer grondgebruik, betere bemesting, schaalvergroting, intensivering van de landbouw, etc. Doch, zo blijkt uit de studie, die productie van maïs had theoretisch 3,8% groter moeten zijn dan nu het geval is en graan 5,5%. Aan de andere kant, rijst en soja blijken het nu juist iets beter te doen (respectievelijk 2,9% en 1,3% meer dan zonder klimaatverandering het geval zou zijn). Daarnaast schatten de onderzoekers dat klimaatverandering tot nu toe verantwoordelijk is voor 6,4% stijging van de voedselprijzen in de afgelopen 3 decennia.

Lezen: De BVD in de politiek, door Jos van Dijk

Mededeling

Tot het eind van de Koude Oorlog heeft de BVD de CPN in de gaten gehouden. Maar de dienst deed veel meer dan spioneren. Op basis van nieuw archiefmateriaal van de AIVD laat dit boek zien hoe de geheime dienst in de jaren vijftig en zestig het communisme in Nederland probeerde te ondermijnen. De BVD zette tot tweemaal toe personeel en financiële middelen in voor een concurrerende communistische partij. BVD-agenten hielpen actief mee met geld inzamelen voor de verkiezingscampagne. De regering liet deze operaties oogluikend toe. Het parlement wist van niets.

Foto: Sargasso achtergrond wereldbol

Tijd voor onze eigen revoluties

, door

‘Bij al die mensen die nu zo enthousiast over Egypte doen vraag ik me af waar ze de afgelopen jaren waren.’ Zomaar een tweet op de avond van 11 februari, nadat Mubarak was afgetreden en Twitter inderdaad zinderde van hoopvolle opwinding. De tweet raakte bij mij een snaar, ook al was ik evenzeer als nogal wat anderen blij met wat verdacht veel op een geslaagde revolutie leek, een vreedzame bovendien. Hoe diep gaat ons idealisme als wij vooral de twitterende toeschouwers van andermans bloed, zweet en tranen zijn: anderen die in democratie geloven terwijl deze bij ons vooral een langgerekte geeuw oproept?

De Arabische opstanden van de afgelopen maanden hebben in het Westen allerlei verschillende gevoelens losgemaakt. Sympathie en euforie bij wie zijn eigen voorkeur voor vrijheid en democratie weerspiegeld ziet in anderen, moslims nog wel. Wantrouwen en cynisme, onder degenen die maar niet kunnen geloven dat ook Arabieren en islamieten democratische hervormingen wensen, al definiëren zij deze wellicht anders dan wij in het Westen zouden doen. En verscheurende dilemma’s voor wie zoals Obama het twijfelachtige genoegen heeft om ook daadwerkelijk in te kunnen grijpen. De keuze dus tussen passiviteit of interventie, waarbij welke stap dan ook zal worden bekritiseerd.

Foto: Sargasso achtergrond wereldbol

Zon, rosé en de geur van lavendel

, door

“Ondergaande zon, glaasje roséwijn, de geur van lavendel en het melodische gesjirp van krekels. Dat is, kort samengevat, het Provencegevoel,” zo schrijft de Belgische krant Het Nieuwsblad. Droomt u alvast maar mee van een zonovergoten zwoele namiddag op een terrasje in het gezelschap van uw geliefde, onder het genot van een heerlijke ijs- en ijskoude rosé en een verrukkelijke salade niçoise. Wie wil dat nou niet?

Bovenstaand scenario klinkt aanlokkelijk, maar dan moeten we echt naar het zuiden afreizen. We missen namelijk die typische mediterrane krekels die zo heerlijk rustgevend sjirpen. Maar gelukkig, door klimaatverandering hoeft u niet langer naar Zuid-Frankrijk te vertrekken. Ecosystemen trekken gestaag noordwaarts en in ons geval houdt dat in dat we in zo’n geval vanuit het zuiden meer invasieve planten- en dierensoorten binnen onze landsgrenzen kunnen krijgen. Wat is dan logischer om dan even bij onze zuiderburen een kijkje te nemen om te zien wat er aan zit te komen?

Welnu, de boom- of wijnkrekel is in opmars in België. Dit is die mediterrane krekelsoort die zo melodieus sjirpt en die al eerder gespot was in Belgisch-Lotharingen (de uiterste zuidoostelijke hoek van Wallonië). Deze krekel is thans ook in Vlaanderen opgedoken en is al op diverse plaatsen gesignaleerd van Gent tot Belgisch Limburg. Onderzoekers van INBO en Natuurpunt hebben dit geconstateerd. Alhoewel ons klimaat doorgaans te koel is voor deze soort, blijkt hij momenteel zichzelf ook te kunnen handhaven bij onze Vlaamse buren.

Steun ons!

Mededeling

De redactie van Sargasso bestaat uit een club vrijwilligers. Naast zelf artikelen schrijven struinen we het internet af om interessante artikelen en nieuwswaardige inhoud met lezers te delen. We onderhouden zelf de site en houden als moderator een oogje op de discussies. Je kunt op Sargasso terecht voor artikelen over privacy, klimaat, biodiversiteit, duurzaamheid, politiek, buitenland, religie, economie, wetenschap en het leven van alle dag.

Om Sargasso in stand te houden hebben we wel wat geld nodig. Zodat we de site in de lucht kunnen houden, we af en toe kunnen vergaderen (en borrelen) en om nieuwe dingen te kunnen proberen.

Foto: Sargasso achtergrond wereldbol

De droom van goedkope kernenergie

, door

Mr Atom - Screenshot uit A is for AtomOm te begrijpen waarom dingen zijn zoals ze zijn kun je het beste naar de geschiedenis ervan kijken. En zo is het ook met kernenergie. De droom van goedkope kernenergie is een erfenis van wetenschappers die tijdens WOII het dodelijkste wapen ooit hadden gemaakt. Gedreven door schuldgevoel besloten zij om hun kennis op een positieve manier in te zetten voor de wereldvrede: met de nieuwe kernenergie kon een bijna onbeperkte hoeveelheid energie worden opgewekt met zeer weinig “brandstof”: grammen Uranium leverden even veel energie als tonnen steenkool. Het optimisme van die tijd over de mogelijkheden van de wetenschap en het vertrouwen dat mensen hadden in wetenschappers kunnen we ons nu niet meer voorstellen. Het was echt een Brave New World. Kijk bijvoorbeeld naar dit promotie filmpje van General Electric voor kernenergie:

[youtube=4×3]fN1osLamdgw[/youtube]

( Prachtige jaren 50-stijl animatie overigens, voor de liefhebber is hier deel 2)

De droom
In de wederopbouwtijd na WO-II hoopten veel mensen dat wetenschap alle sociale problemen zou kunnen oplossen. Er waren zelfs genootschappen zoals Technocracy Inc die de politiek wilden afschaffen en vervangen door wetenschap – beter dan door politici kon de maatschappij ingericht worden door wetenschappers met rationele planning en beleid. Een roep overigens die we ook nu nog wel horen: het optimisme is weliswaar verdwenen, maar de naïviteit allerminst.
Wat betreft kernenergie is de uitkomst bekend : de politiek en commercie gingen er mee aan de haal. Politici beloofden een gouden toekomst met goedkope energie. Grote bedrijven als Westinghouse Electric Company en General Electric zagen er een kans in om geld te verdienen. Maar toen bleek dat het ontwerp van de centrales inherent onveilig was waren de ondernemers niet bereid om hun ontwerp aan te passen en waren de politici niet instaat om hen hiertoe te dwingen. De Licht Water Reactor is oorspronkelijk ontworpen als motor voor atoomonderzeeërs. Men heeft het aangepast voor toepassing in kerncentrales door het op te schalen – van 6 (*) mega watt tot 1000 mega watt. Het beveiligingssysteem dat is ontworpen voor kleinschalig toepassing (in een onderzeeër of vliegdekschip) is echter niet berekend voor het opgeschaalde model. Bij ongelukken kunnen daardoor grote hoeveelheden radioactief materiaal ontsnappen. Deze feiten waren al in de jaren 70 bekend: een citaat uit onderzoeksrapport uit die tijd:

Foto: Sargasso achtergrond wereldbol

Climate change creates new flooding risks for U.S. nuclear reactors safety

, door

Een bijdrage van Sargasso gastblog Climate Progress: “A Project of Center for American Progress Action Fund”

Extreme weather disasters, especially floods, are on the rise (see Two seminal Nature papers join growing body of evidence that human emissions fuel extreme weather, flooding). Last year, we had Tennessee’s 1000-year deluge aka Nashville’s ‘Katrina’. And Coastal North Carolina’s suffered its second 500-year rainfall in 11 years.

Craig Fugate, who heads the U.S. Federal Emergency Management Agency, said in December, “The term ‘100-year event’ really lost its meaning this year” (see Munich Re: “The only plausible explanation for the rise in weather-related catastrophes is climate change”).

A couple weeks ago, I asked how many U.S. nuclear plants are vulnerable to a tsunami and/or a 500-year 100-year flood? Here a very initial treatment of the flood vulnerability issue.

The following article by Sean Pool, Elaine Sedenberg and Matt Woelfel is cross-posted at Science Progress.

As the situation at Japan’s damaged Fukushima Daiichi nuclear facility continues to worsen, policymakers in the United States are taking the opportunity to review the safety policies for our aging nuclear reactors.

Japan’s recent 9.0 magnitude earthquake and the tsunami it caused together killed 9,737 people and left an additional 16,501 missing. The destruction left millions homeless and caused almost $200 billion in damage.

Lezen: Bedrieglijk echt, door Jona Lendering

Mededeling

Bedrieglijk echt gaat over papyrologie en dan vooral over de wedloop tussen wetenschappers en vervalsers. De aanleiding tot het schrijven van het boekje is het Evangelie van de Vrouw van Jezus, dat opdook in het najaar van 2012 en waarvan al na drie weken vaststond dat het een vervalsing was. Ik heb toen aangegeven dat het vreemd was dat de onderzoekster, toen eenmaal duidelijk was dat deze tekst met geen mogelijkheid antiek kon zijn, beweerde dat het lab uitsluitsel kon geven.

Foto: Sargasso achtergrond wereldbol

Politici zijn helaas geen helden

, door

Sargasso plaatst de serie Tien over Groen van Duurzaamnieuws.nl door op haar site.

Oud-Kamerlid Wijnand Duyvendak van GroenLinks organiseerde ruim een jaar geleden klimaatevenement Beat The Heat Now! om Nederland aan de vooravond van de klimaattop in Kopenhagen wakker te schudden. Hoe vindt hij dat Nederland er wat duurzaamheid betreft anno 2011 voorstaat?

1. Hoe kijk je ruim een jaar later terug op de klimaattop in Kopenhagen?
“Op twee heel verschillende manieren. Aan de ene kant was ik echt teleurgesteld dat Kopenhagen geen akkoord heeft opgeleverd. Maar ik bewaar er ook heel goede herinneringen aan, want het klimaat stond op de publieke agenda als nooit tevoren. De betrokkenheid bij het probleem is enorm toegenomen, mensen weten er veel meer van.”

2. Na de top haalde je 10:10 naar Nederland, een internationale campagne die mensen en bedrijven oproept vanaf 2010 tien procent minder energie te gebruiken. Waarom?
“Dat was een reactie op de mislukking van Kopenhagen. In de trein terug naar Nederland sprak ik iemand van Vroege Vogels. Waarom introduceren we 10:10 niet in Nederland, zeiden we, want als het de politiek niet lukt, dan gaan we het zelf 10 procent energie besparen met bedrijven en organisaties. De verandering moet veel meer van onderop uit de samenleving komen.”

Foto: Sargasso achtergrond wereldbol

Hoog tijd voor klimaatalarmisme

, door

Door de niet aflatende ijver van de ‘klimaatsceptici’ en de verschuiving van het politieke zwaartepunt, is klimaatverandering zo goed als van de Haagse agenda verdwenen. In het kielzog daarvan zijn ook andere milieu-issues zo goed als uit beeld verdwenen, en is het natuurbeleid in een paar weken tijds ontmanteld. Wie in dit maatschappelijke en politieke klimaat zegt dat hij zich zorgen maakt over de teloorgang van de natuur, de schade van milieuvervuiling, en de risico’s van klimaatverandering, krijgt meteen een label opgeplakt. Linkse hobbyist. Subsidieslaaf. Hoaxer. Dat soort werk. En als het over klimaatverandering gaat: alarmist.

Bij de eerste de beste sneeuwbui galmt hoongelach in Telegraaf en Elsevier, op blogs en fora, en zelfs in NRC-Handelsblad in de columns van Martin Bosma: sneeuw! Zie je wel! Klimaatverandering is een leugen! Wie denkt dat de situatie in Nederland gepolariseerd is, help ik graag uit de droom. Kijk vooral naar de doorgaande stroom aanvallen op de klimaatwetenschap en klimaatwetenschappers in de Verenigde Staten. Zo bezien staan we in Europa nog maar aan de vooravond van The Age of Skepticism, waarin industriële lobby’s, marktideologische goeroes, religieuze fundi’s en naïeve hobbyisten een onvoorstelbaar pact zijn aangegaan.

Sinds eind 2008 De Aarde heeft Koorts verscheen (uitg. Ten Hove, Engelse vertaling Earth Fever, uitg. Cosimo, 2010), volg ik zowel de sceptische gemeenschap als de klimaatwetenschap tamelijk intensief. Het beeld dat uit studies van de afgelopen jaren, zeg maar na het vorige IPCC-rapport van 2007, naar voren komt is, ik kan het niet anders zeggen, schokkend. Nog schokkender is dat hiervan amper iets in de mainstream-media doorklinkt. Mijn vermoeden is: doordat er een maatschappelijk en politiek taboe op klimaatkennis is ontstaan, dat doorwerkt in de nieuwsselectie.

Doe het veilig met NordVPN

Mededeling

Sargasso heeft privacy hoog in het vaandel staan. Nu we allemaal meer dingen online doen is een goede VPN-service belangrijk om je privacy te beschermen. Volgens techsite CNET is NordVPN de meest betrouwbare en veilige VPN-service. De app is makkelijk in gebruik en je kunt tot zes verbindingen tegelijk tot stand brengen. NordVPN kwam bij een speedtest als pijlsnel uit de bus en is dus ook geschikt als je wil gamen, Netflixen of downloaden.

Foto: Sargasso achtergrond wereldbol

Selective use of science “as bad as racism”

, door

UK’s Chief Scientific Adviser criticizes “journalists wilfully misusing science, distorting evidence by cherry-picking data that suits their view, giving bogus authority to people who misrepresent the absolute basics of science, and worse”

Government Chief Scientific Adviser John Beddington is stepping up the war on pseudoscience with a call to his fellow government scientists to be “grossly intolerant” if science is being misused by religious or political groups.

In closing remarks to an annual conference of around 300 scientific civil servants on 3 February, in London, Beddington said that selective use of science ought to be treated in the same way as racism and homophobia. “We are grossly intolerant, and properly so, of racism. We are grossly intolerant, and properly so, of people who [are] anti-homosexuality…. We are not—and I genuinely think we should think about how we do this—grossly intolerant of pseudo-science, the building up of what purports to be science by the cherry-picking of the facts and the failure to use scientific evidence and the failure to use scientific method,” he said.

Beddington said he intends to take this agenda forward with his fellow chief scientists and also with the research councils. “I really believe that… we need to recognise that this is a pernicious influence, it is an increasingly pernicious influence and we need to be thinking about how we can actually deal with it.

Vorige Volgende