Zeventig jaar na Hirosjima

De Japanse premier Shinzo Abe gebruikt cartoons en animatiefilmpjes om zijn populariteit op te krikken. Die populariteit staat zwaar onder druk. Shinzo Abe wil af van artikel 9 van de Japanse grondwet, waarin is vastgelegd dat het Japanse leger alleen ter zelfverdediging van het eigen land dient. Ondanks massale protesten wist Shinzio Abe vorige maand een wetsvoorstel door het parlement te krijgen, waarmee het leger bevoegdheid krijgt ook buiten de landgrenzen te opereren. Tevens wil hij de kerncentrales weer openen, die sinds Fukushima zijn gesloten. De eerste centrale wordt 10 augustus gestart. Veel Japanners zijn er niet gerust op dat de veiligheid helemaal in orde is. Kortom: Op de dag dat Hiroshima wordt herdacht surft Shinzo Abe gewetenloos over de lessen van W.O. II en het Fukushkima-drama.

Door: Foto: Sargasso achtergrond wereldbol
Foto: IAEA Imagebank (cc)

Duurzame energie overtreft kernenergie in grote economieën

Kerncentrales produceren gemiddeld ongeveer twee keer zoveel elektriciteit als hernieuwbare energie per kilowatt uur geïnstalleerd vermogen. De snelle groei van zon, wind en andere duurzame energiebronnen overschaduwt de groei van elektriciteitsproductie door kernenergie. Dat is volgens Reuters een van de belangrijkste constateringen van het World Nuclear Industry Status Report 2015.

Het opgesteld vermogen van kernenergie steeg wereldwijd met 2,2% in 2014, maar zonne-energie groeide met 38% en wind met 10%. Hierdoor overtreft de elektriciteitsproductie van hernieuwbare bronnen die van kernenergie. Stijgende kosten, vertragingen bij de bouw, publieke weerstand en verouderde centrales vormen problemen voor de kansen van kernenergie. Tegelijkertijd veranderen de dalende kosten, stijgende efficiency en beter management van fluctuerende hernieuwbare energie, samen met verbeterde opslagmogelijkheden, de wereldwijde elektriciteitsproductie.

“The impressively resilient hopes that many people still have of a global nuclear renaissance are being trumped by a real‐time revolution in efficiency‐plus‐renewables‐plus‐storage, delivering more and more solutions on the ground every year,” Jonathon Porritt, co-founder and trustee of the Forum for the Future, wrote in a foreword to the report.

Bijna de helft van de toegevoegde productiecapaciteit voor elektriciteit in 2014 bestond volgens het rapport uit duurzame bronnen, exclusief waterkracht.

Lezen: Bedrieglijk echt, door Jona Lendering

Bedrieglijk echt gaat over papyrologie en dan vooral over de wedloop tussen wetenschappers en vervalsers. De aanleiding tot het schrijven van het boekje is het Evangelie van de Vrouw van Jezus, dat opdook in het najaar van 2012 en waarvan al na drie weken vaststond dat het een vervalsing was. Ik heb toen aangegeven dat het vreemd was dat de onderzoekster, toen eenmaal duidelijk was dat deze tekst met geen mogelijkheid antiek kon zijn, beweerde dat het lab uitsluitsel kon geven.

Duitsland wil 2,7 GW aan bruinkoolcentrales in de mottenballen zetten

Volgens The Guardian heeft de Duitse overheid vandaag besloten 2,7 GW aan bruinkoolcentrales in de mottenballen te zetten. Een zegsman van het Duitse ministerie van Ecomische Zaken verklaarde:

Brown coal-fired plants with a capacity of 2.7 gigawatts will be mothballed. Those plants will not be allowed to sell any electricity on the normal power market.

De centrales mogen nog wel capaciteit verkopen op momenten dat er te weinig elektriciteitsaanbod is. Het besluit maakt deel uit van de uitfasering van kernenergie en fossiele energie in Duitsland. De details van het besluit zijn nog onduidelijk, wat wel duidelijk is is dat het Duitsland ernst is om 40% CO2 reductie te halen in 2020 en dat een uitfasering van kolen daar ook bij hoort.

Foto: "Flamanville 2010-07-15" door schoella - panoramio. Licentie CC BY 3.0 via Wikimedia Commons.

Frankrijk begint steunoperatie voor kernenergie

Tekst: Craig Morris. Vertaling: Krispijn Beek. Beeld: schoella – panoramio.

Vorige week kondigde de Franse overheid plannen aan voor een kapitaalinjectie voor Areva, het bedrijf dat kerncentrales bouwt. Volgens Craig Morris is het een wanhopige poging om het onvermijdelijke af te wenden: faillissement.

De Franse kernsector is sinds het praktisch vergeten (en mislukte) Messmer Plan uit het begin van de jaren 70 van de vorige eeuw altijd een topprioriteit geweest voor overheidsfunctionarissen. De financiële vooruitzichten voor Areva zijn slecht, met een matig gevuld orderboek en enorme kostenoverschrijdingen bij de in aanbouw zijnde EPR (European Pressurized Reactor) centrale in Flamanville.

Als gevolg hiervan is de Franse overheid officieel een ‘reorganisatie van de Franse nucleaire industrie’ aan het bestuderen (persbericht in ’t Frans) via een strategische samenwerking tussen Areva en EDF, de voormalige Franse elektriciteitsmonopolist. Dit zou de orderboeken niet voller maken door de internationale vraag naar kerncentrales te vergroten. In plaats daarvan zou het de verliezen spreiden over het nieuwe gefuseerde bedrijf – en eventueel (gedeeltelijk) overdragen aan de belastingbetaler. De overeenkomst zou in ieder geval een eind maken aan het conflict over de vraag of EDF of Areva de kostenoverschrijdingen bij de in aanbouw zijnde EPR centrale in Flamanville moet betalen.

Foto: Thawt Hawthje (cc)

Wie zou wat moeten weten van energie?

OPINIE - Gisteren verscheen op Sargasso de bijdrage Lachen: kernenergie om onafhankelijk te worden van de Russen. Het artikel bevat twee elementen. Ten eerste wil het aantonen waarom kernenergie niet het goede antwoord is op de vraag: ‘Hoe worden wij minder afhankelijke van Rusland voor onze energie?’ Ten tweede probeert de auteur, Jan Paul van Soest, antwoord te geven op de vraag ‘Wat zouden politici eigenlijk van energie moeten weten om tot weloverwogen besluiten te komen?’

Nu wil ik voornamelijk op het eerste punt ingaan. Waarom is het belachelijk voor kernenergie te kiezen om minder afhankelijk te worden van Rusland? Nederland importeert slechts 6% van haar gas uit Rusland. Dat tikt niet aan. Het uranium wat nodig zou zijn voor kerncentrales zal vermoedelijk ook uit Rusland komen, omdat dit land ook een van de grotere producenten daarvan is, of anders uit diens ‘satellietstaat’, Kazachstan. Lood om oud ijzer dus.

De afhankelijkheid van Nederland van Rusland zit hem voornamelijk in de geïmporteerde olie, al valt voor mij zo-even niet te achterhalen hoeveel dat precies is. Voor de hele EU geldt dat 33% van de olie uit Rusland komt. Daarnaast wordt het gas in Nederland volgens van Soest niet gebruikt voor de opwekking van elektriciteit, maar voornamelijk voor warmte. Twee verschillende dingen dus.

Bestrijd ik deze cijfers? De meeste niet. Wel bestrijd ik de context waarin van Soest ze (al dan niet naar aanleiding van Buma) plaatst. Russisch gas gaat door verschillende landen alvorens hier aan te komen. En met veel van die landen zitten wij in een Unie. Mijn punt: 24 (p. 63) tot 42% van het geïmporteerde gas in de EU komt uit Rusland. En hoewel van Soest ook betoogt dat landen binnen de EU (helaas) een eigen energiebeleid zullen gaan volgen, lijkt mij dat geheel onrealistisch.

Doe het veilig met NordVPN

Sargasso heeft privacy hoog in het vaandel staan. Nu we allemaal meer dingen online doen is een goede VPN-service belangrijk om je privacy te beschermen. Volgens techsite CNET is NordVPN de meest betrouwbare en veilige VPN-service. De app is makkelijk in gebruik en je kunt tot zes verbindingen tegelijk tot stand brengen. NordVPN kwam bij een speedtest als pijlsnel uit de bus en is dus ook geschikt als je wil gamen, Netflixen of downloaden.

Foto: IAEA Imagebank (cc)

Lachen: kernenergie om onafhankelijk te worden van de Russen

ACHTERGROND - Met de kortstondige terugkeer van de zomer komt ook de komkommertijd in de herkansing. CDA-voorman Sybrand van Haersma Buma gaf een komkommerboodschap af met zijn voorstel voor kernenergie, om ons zo onafhankelijker van Rusland te maken. ‘We moeten weer durven te praten over kernenergie en het vernieuwen van reactoren en Borssele bijvoorbeeld,’ zei Buma in Nieuwsuur.

Het is niet mijn gewoonte aan elk proefballonnetje van een politicus een column te wijden. Noch om me over typische partijpolitieke standpunten uit te spreken. De reden nu toch op Buma’s hersenschim in te gaan is dat het een mooie gelegenheid is een meer fundamentele vraag te stellen: wat zouden politici in het algemeen van energie moeten weten om tot weloverwogen besluiten te kunnen komen?

Energie-afhankelijkheid (van Rusland) is een belangrijk thema dat een serieus politiek debat vergt. Enige materiekennis helpt dan wel. Maar in mijn augustus-column was ik er al bang voor: ‘een logisch en verstandig antwoord [op de vraag naar energie-afhankelijkheid van Rusland] zal niet worden gegeven.’ Ik was dus voorbereid op het ergste. Toch kwam antwoord ‘kernenergie!’ nog als een schok: van alle denkbare onlogische en onverstandige antwoorden was Buma’s antwoord wel de meest onlogische en meest onverstandige.

Waarom?

Foto: Günter Hentschel (cc)

Angst… dat de Duitse Energiewende zal slagen

Het Instituut of Energy Research (IER) stelt dat angst een belangrijke drijfveer is voor de Duitse ‘Energiewende’. Een energietransitie die, zo wordt verder beweerd, gedoemd is te falen in het reduceren van CO2-emissies indien geen gebruik zal worden gemaakt van kernenergie en schaliegas. Craig Morris stelt echter dat het erop lijkt dat sommige critici zelf bang zijn; bang dat de Duitsers hun energietransitie voor elkaar krijgen zonder inzet van schaliegas of kernenergie.

Het IER schrijft in zijn commentaar Germany’s Angst Over Hydraulic Fracturing and Emissions Targets:

[…] if Germany does insist on meeting its own CO2 goals, banning hydraulic fracturing would close the country off to a source of relatively low-emission energy and make meeting its stated targets more difficult.

Er valt niks weinig af te dingen op die zin, maar veel meer op stellingen elders – te beginnen met de titel.

Beschuldigingen van Duitse angst ploppen op zoals in het spel Whack-A-Mole. Ze zijn gemakkelijk te weerleggen, zeker als we rekening houden met de reactie van andere landen op nucleaire incidenten.

Zorgen over de risico’s van kernenergie speelden een hoofdrol in het Duitse debat na het ongeluk in Tsjernobyl in 1986, toen Duitse ambtenaren het publiek waarschuwden voor de risico’s. In reactie daarop implementeerde Duitsland haar eerste uitfasering van kernenergie – zestien jaar later, in 2002. De regering die de uitfasering implementeerde trad aan in 1998 en besteedde vier jaar aan het plannen en uitonderhandelen van de details van de uitfasering met experts en eigenaren van kerncentrales. Zo’n tijdsplanning klinkt eerder als professioneel, dan als paniekvoetbal.

Kerncentrales die op kernafval draaien?

Het klinkt bijna te mooi om waar te zijn, maar blijkbaar ligt er een ontwerp dat een aangepaste vorm van de gesmolten zoutreactor op conventioneel kernafval zou kunnen laten draaien. In 2030 zouden de eerste reactoren kunnen draaien.

De ontwerpster meent dat dergelijke reactoren driekwart eeuw aan de wereldwijde energiebehoefte zouden kunnen voldoen. Daarnaast is het een mooie manier om van je kernafval af te komen: dat neemt in omvang af en blijft nog maar vierhonderd jaar radioactief.

Foto: copyright ok. Gecheckt 28-09-2022

Duitse energiebedrijven willen 7,9 GW aan conventionele elektriciteitscentrales sluiten

ANALYSE - Ben je op zoek naar een woord voor galgje in het Duits? Probeer “Kraftwerksstillegungsanzeigenliste”, dat is de lijst met (conventionele) elektriciteitscentrales waarvoor een sluitingsverzoek is ingediend. In juli stonden er 49 centrales op deze lijst met een totale productiecapaciteit van 7.900 megawatt.

Als je de critici van windenergie mag geloven zijn windturbines niet alleen vogelgehaktmolens, maar zijn ze ook niet volledig in staat om conventionele elektriciteitscentrales te vervangen. Deze blijven nodig als backup, voor als de wind niet waait.

Maar als je, zoals Duitsland doet, veel windturbines plaatst in combinatie met zonne-energie en biomassa dan vervang je op een gegeven moment blijkbaar toch volledige conventionele elektriciteitscentrales. Volgens de officiële lijstvanconventioneleelektriciteitscentraleswaareensluitingsverzoekvoorisingediend (fraai resultaat van verlengingen in het Duits!), zouden Duitse energiebedrijven 49 centrales willen sluiten met een totale capaciteit van 7,9 GW. De Bundesnetzagentur, die de verzoeken moet beoordelen om de betrouwbaarheid van het net te garanderen alvorens zijn goedkeuring te verlenen, heeft tot nu toe slechts 246 MW laten sluiten. Dat lijkt niet veel, maar Duitsland heeft al 10 kerncentrales volledig vervangen met hernieuwbare energie, met nog 9 te gaan tot 2020.

De nieuwe Kraftwerksstilllegungsanzeigenliste (afgekort tot KWSAL om op kleine schermpjes te passen) toont dat het aantal kolencentrales, gasturbines, oliegestookte elektriciteitscentrales en pompcentrales dat te weinig draait om winstgevend te blijven inmiddels ruwweg 7% van de conventionele capaciteit bedraagt. De conventionele capaciteit wordt op basis van de Kraftwerksliste (geen afkorting) geschat op 107 GW.

Kabinet ziet ‘geen formele belemmeringen’ om te investeren in kernenergie

Zo meldt nu.nl:

Rutte wijst er op dat de energiemarkt in Nederland is geliberaliseerd en dat het aan bedrijven of investeerders is om initiatieven te nemen. Het kabinet stimuleert de energieopwekking waarbij zo min mogelijk kooldioxide wordt uitgestoten. ”Dus ook kernenergie wordt hierdoor aantrekkelijker”, aldus Rutte.

Hij constateert wel dat het in de praktijk moeilijk is gebleken om met een kerncentrale in Nederland geld te verdienen. ”Eerdere plannen van Delta en RWE/Essent zijn op niets uitgelopen.”

Lezen: De BVD in de politiek, door Jos van Dijk

Tot het eind van de Koude Oorlog heeft de BVD de CPN in de gaten gehouden. Maar de dienst deed veel meer dan spioneren. Op basis van nieuw archiefmateriaal van de AIVD laat dit boek zien hoe de geheime dienst in de jaren vijftig en zestig het communisme in Nederland probeerde te ondermijnen. De BVD zette tot tweemaal toe personeel en financiële middelen in voor een concurrerende communistische partij. BVD-agenten hielpen actief mee met geld inzamelen voor de verkiezingscampagne. De regering liet deze operaties oogluikend toe. Het parlement wist van niets.

Steun ons!

De redactie van Sargasso bestaat uit een club vrijwilligers. Naast zelf artikelen schrijven struinen we het internet af om interessante artikelen en nieuwswaardige inhoud met lezers te delen. We onderhouden zelf de site en houden als moderator een oogje op de discussies. Je kunt op Sargasso terecht voor artikelen over privacy, klimaat, biodiversiteit, duurzaamheid, politiek, buitenland, religie, economie, wetenschap en het leven van alle dag.

Om Sargasso in stand te houden hebben we wel wat geld nodig. Zodat we de site in de lucht kunnen houden, we af en toe kunnen vergaderen (en borrelen) en om nieuwe dingen te kunnen proberen.

Vorige Volgende