Een herziene aardbevingen top 20

Nu we weten dat de plaatsnaamtoewijzing door de KNMI nogal slordig is, komt de vraag op wat dat betekent voor de eerder gepresenteerde data. Tijd voor een nieuwe aardbevingen top 20. In de aardbevingen top 20 van 10 januari voerde Midlaren Noordlaren de ranglijst aan, gevolgd door Roswinkel (Drenthe) en Overschild:

Door: Foto: James (cc)
Quote du Jour

Quote du jour | Fact of life

, door

Zulke uitspraken van de minister kunnen echt niet. Als PvdA nemen wij hier afstand van. […] Een aardbeving kan nooit een ‘fact of life’ zijn.

Het kamerlid Jan Vos (PvdA) reageert tegenover NU.nl op de uitspraak van minister Kamp dat de aardbevingen in Groningen een ‘fact of life’ zijn.

In het debat van gisteren gaf minister Kamp aan dat het niet zijn bedoeling was om de aardbevingen in Groningen te relativeren.

Lezen: De BVD in de politiek, door Jos van Dijk

Mededeling

Tot het eind van de Koude Oorlog heeft de BVD de CPN in de gaten gehouden. Maar de dienst deed veel meer dan spioneren. Op basis van nieuw archiefmateriaal van de AIVD laat dit boek zien hoe de geheime dienst in de jaren vijftig en zestig het communisme in Nederland probeerde te ondermijnen. De BVD zette tot tweemaal toe personeel en financiële middelen in voor een concurrerende communistische partij. BVD-agenten hielpen actief mee met geld inzamelen voor de verkiezingscampagne. De regering liet deze operaties oogluikend toe. Het parlement wist van niets.

Foto: James (cc)

KNMI niet zo goed in toewijzing plaatsnamen aan aardbevingen

, door

DATA - Eerder zagen we al dat de KNMI de aardbevingen bij Noordlaren onterecht toe heeft gewezen aan Midlaren. De kans dat dit bij andere bevingen ook het geval is, is dus reëel. Maar hoe kom je dan tot een betere plaatsbepaling?

De Groninger Bodem Beweging heeft met behulp van de BAG gegevens (waarin de woonplaatsgrenzen staan gespecificeerd) een alternatieve plaatsnaamtoewijzing voor de aardbevingen gemaakt. Voor 533 bevingen wijkt deze af van de plaatsnaamtoewijzing van de KNMI (welke is vastgesteld op basis van dichtstbijzijnde postcode). Op dit moment is het totale aantal bevingen 1026, dus in meer dan 50% van de gevallen geeft de KNMI een verkeerde plaats aan. Hoe kan het zijn  dat bij zo’n belangrijk onderwerp, zo slordig omgegaan wordt met de plaatsnaamtoewijzing?

Dit wil nog niet zeggen dat de ene methode beter is dan de andere. Een steekproef wees uit dat de BAG-lokatie vaak accurater was dan de KNMI-lokatie, maar soms was dit ook andersom het geval.

De oorzaak hiervan is te vinden in het grillige verloop van woonplaatsgrenzen. Zie bijvoorbeeld Loppersum. Maar wat is dan wel een accurate methode voor de plaatsnaamtoewijzings? Een logisch alternatief is om uit te gaan van het geografische midden van een plaats. De plaatsnaamtoewijzing op basis van het geografisch midden verschilt echter ook voor 457 bevingen met de plaatstoewijzing van de KNMI en voor 372 bevingen met plaatsnaamtoewijzing op basis van de BAG-gegevens.

Foto: Edwin Aldershof (cc)

Duidelijkheid voor Groningen

, door

OPINIE - “Nait soezen moar broezen,” denken veel Groningers bij de manier waarop de regering omgaat met de problemen met de gaswinning in de provincie. Dit nuchtere gezegde – vrij vertaald “niet lullen maar poetsen” – moet Den Haag ter harte nemen. De plannen die minister Kamp vorige week bekend maakte zijn de eerste concrete toezeggingen naar de Groningers, maar er blijven nog een flink aantal cruciale vraagtekens bestaan.

Hoe heeft het zo ver kunnen komen? Bijna een jaar geleden maakte het rapport van  het Staatstoezicht op de Mijnen (SODM) een einde aan een lange periode van struisvogelpolitiek. Wat eigenlijk al jaren vermoed werd stond nu zwart op wit: (sneller) gas winnen leidt tot (zwaardere) aardbevingen. D66 drong aan op snelle actie. Samen met andere oppositiepartijen wilden we de gaskraan deels dichtdraaien en een regeling treffen met de bewoners van het gebied. Zowel de PvdA als de VVD stemden toen tegen en schoven daarmee de beslissing voor zich uit. Ondertussen werd in 2013 voor een record aan gas uit de grond gepompt.

Voor de Groningers is de belangrijkste vraag of zij nog wel veilig zijn in hun eigen huis. Verschillende instanties hebben zich over deze vraag gebogen. Dat de aardbevingen een direct gevolg zijn van de gaswinning staat vast, maar over de risico’s lopen de rapporten uiteen. Volgens de meest voorzichtige voorspelling is de kans op een aardbeving met een kracht van 5 op de schaal van richter kleiner dan 1%, terwijl het meest alarmerende rapport deze kans op 7% schat. Dichtdraaien van de gaskraan levert op termijn stabiliteit, maar op de korte termijn moeten we vooral de huizen aanpakken. D66 wil dat daar snel mee begonnen word, zodat ouders geen kooi meer om het bed van hun kind hoeven te zetten.

Steun ons!

Mededeling

De redactie van Sargasso bestaat uit een club vrijwilligers. Naast zelf artikelen schrijven struinen we het internet af om interessante artikelen en nieuwswaardige inhoud met lezers te delen. We onderhouden zelf de site en houden als moderator een oogje op de discussies. Je kunt op Sargasso terecht voor artikelen over privacy, klimaat, biodiversiteit, duurzaamheid, politiek, buitenland, religie, economie, wetenschap en het leven van alle dag.

Om Sargasso in stand te houden hebben we wel wat geld nodig. Zodat we de site in de lucht kunnen houden, we af en toe kunnen vergaderen (en borrelen) en om nieuwe dingen te kunnen proberen.

Foto: James (cc)

Waardedaling huizen Groningen illusie?

, door

DATA - Minister Kamp gaf vorige week aan dat de woningen in het aardbevingsgebied in Groningen in waarde zijn gedaald. Op het blog “Woningmarktcijfers” verscheen afgelopen zaterdag, gebaseerd op een grafiek van de NOS, een bericht dat het met de waardedaling van de woningen in Groningen wel meevalt. Wie heeft hier nu gelijk?

6-huizenprijs-slochterenEerst de grafiek van de NOS. Hierin is de procentuele verandering van de huizenprijzen in Slochteren en omgeving afgezet tegen de ontwikkeling in heel Nederland. Deze grafiek heeft echter twee beperkingen. Ten eerste wordt alleen de periode vanaf 2009 getoond. De aardbevingen zijn al een behoorlijk aantal jaren eerder begonnen. Ten tweede zijn de cijfers weergegeven in percentages. Zeker omdat de ontwikkeling voorafgaand aan 2009 niet te zien is, kun je op basis van deze vergelijking eigenlijk geen conclusies trekken. De grafiek ondersteunt de uitspraak van Kamp van ongeveer een half jaar geleden toen hij zei dat er geen aantoonbaar effect was van de aardbevingen.

Om tot een eerlijke vergelijking te komen is het noodzakelijk om naar een langere periode en absolute getallen te kijken. Bij voorkeur een periode die minimaal alle aardbevingsjaren (vanaf eind 1986) beslaat. De onderstaande grafiek geeft de ontwikkeling van de gemiddelde huizenprijs in Nederland, de gemiddelde huizenprijs in Slochteren e.o. en het verschil daartussen weer.

Foto: James (cc)

Het aardbevingsseizoen is begonnen

, door

DATA - Het aantal aardbevingen is de afgelopen 27 jaar aanzienlijk toegenomen. Het is minstens even waardevol om te weten hoe de aardbevingen over het jaar zijn verdeeld.

De wil van een meerderheid in de Tweede Kamer om de gaswinning in Groningen te beperken, komt niets te vroeg. Het aardbevingsseizoen is namelijk net begonnen. In onderstaande grafiek is de verdeling van de aardbevingen over de maanden van het jaar te zien.

aardbevingsseizoen

In de periode van juli tot en met november zijn er duidelijk minder aardbevingen dan gemiddeld (rode lijn) en de piek ligt in de maanden april tot met juni. Verder valt op dat in augustus de meeste bevingen met een kracht van meer dan twee plaatsvinden. Een voorzichtige conclusie hieruit is dat het even duurt voor een koude periode (en dus hoger verbruik van gas) meer bevingen tot gevolg heeft. Voor dit jaar zou de bijgestelde mening van de Tweede Kamer wel eens te laat kunnen komen. De opvattingen van de Tweede Kamer worden nu eenmaal niet vaak vertaald in snelle acties.

Een uitsplitsing naar zwaartecategorieën laat duidelijk zien dat de grootste variatie wordt veroorzaakt door bevingen met een kracht van minder dan één en bevingen met een kracht tussen één en twee.

Lezen: Bedrieglijk echt, door Jona Lendering

Mededeling

Bedrieglijk echt gaat over papyrologie en dan vooral over de wedloop tussen wetenschappers en vervalsers. De aanleiding tot het schrijven van het boekje is het Evangelie van de Vrouw van Jezus, dat opdook in het najaar van 2012 en waarvan al na drie weken vaststond dat het een vervalsing was. Ik heb toen aangegeven dat het vreemd was dat de onderzoekster, toen eenmaal duidelijk was dat deze tekst met geen mogelijkheid antiek kon zijn, beweerde dat het lab uitsluitsel kon geven.

Foto: James (cc)

De seriebeving van Noordlaren

, door

DATA - Afgelopen vrijdag zagen we dat Midlaren hoog scoorde qua aantal bevingen. Hierbij viel op dat het hoofdzakelijk bevingen betrof met een kracht van minder dan één.

Nadere analyse van de data laat zien dat de KNMI niet zo goed is in het toewijzen van plaatsen aan bevingen. Alle bevingen die de KNMI onder Midlaren heeft gecategoriseerd, liggen veel dichter bij het dorpje Noordlaren, zoals in onderstaand kaartje is te zien.

4-noordlarenmap

De bevingen van Midlaren Noordlaren afgezet tegen de tijd laten een ander interessant fenomeen zien. De bevingen zijn niet alleen geconcentreerd in het Noordlaarder Bos, maar ze zijn meer geconcentreerd in de tijd.

4-noordlaren

Alle bevingen vonden plaats binnen de tijdsduur van één maand in 2009. De piek lag op 17 maart met maar liefst zeventien bevingen op één dag. Sommige van deze bevingen volgenden elkaar echter zó kort na elkaar op (minder dan één minuut), dat je je af kunt vragen of het om twee aparte bevingen ging of één grotere beving. Maar zelfs als het niet om aparte bevingen ging, dan vonden die dag nog steeds twaalf bevingen plaats in hetzelfde gebied.

Het zal waarschijnlijk nooit precies duidelijk worden wat hier precies aan de hand is geweest en wat de exacte oorzaak is. De wetenschap dat een dergelijke seriebeving tot de mogelijkheden behoort, lijkt me in ieder geval geen geruststellende gedachte voor de inwoners van Groningen.

Foto: James (cc)

Wat gaan we doen als het gas op is?

, door

OPINIE - ‘De industriepolitiek, die in de jaren ’70 nog werkte, heeft geen toekomst meer,’ schrijft GroenLinks-kamerlid Liesbeth van Tongeren.

Bestuurders en bewoners in Groningen zijn boos. “Onze huizen zijn geen stuiver meer waard, we lijken wel een wingewest” en “We zijn door Den Haag in de steek gelaten omdat het Rijk de inkomsten belangrijker vindt dan bewoners.” Onderzoek van minister Kamp concludeert dat er geen sprake is van waardevermindering van de huizen in Noord-Groningen. Ondertussen gaan bodemdaling en gasbevingen gewoon door en vallen bedrijven in de regio om; zoals recent aluminiumsmelter Aldel. Waarom zijn er eigenlijk energievretende aluminiumsmelters in Nederland gevestigd? Waarom worden er in Nederland nog nieuwe kolencentrales gebouwd?

Begin jaren ’70 was het een begrijpelijke strategie om vanwege de enorme gasbel en de ‘belofte’ van kernenergie energie-intensieve bedrijven aan te trekken en zo werkgelegenheid te creëren. Energiegrootverbruikers zoals olieraffinaderijen, de chemische sector en staal-, zink- en aluminiumproducenten floreerden met hulp van de staat. Ten behoeve van het inmiddels ook failliete aluminiumbedrijf Zalco werd de kerncentrale Borssele neergezet en Aldel werd bovenop het aardgas gebouwd. De zware industrie deed het goed in Nederland en creerde werkgelegenheid en welvaart.

Oliecrisis

Er waren plannen voor veel meer kerncentrales, maar kernenergie bleek toch niet zo goedkoop en plannen voor 35 kerncentrales langs de Nederlandse kust werden geschrapt. Door de oliecrisis gingen ook de olie- en gasprijzen omhoog. En nu zet Groningen grote vraagtekens bij de gaswinning. De toezichthouder, het Staatstoezicht op de Mijnen, zegt dat de winning snel teruggebracht moet worden.

Lezen: Venus in het gras, door Christian Jongeneel

Mededeling

Op een vroege zomerochtend loopt de negentienjarige Simone naakt weg van haar vaders boerderij. Ze overtuigt een passerende automobiliste ervan om haar mee te nemen naar een afgelegen vakantiehuis in het zuiden van Frankrijk. Daar ontwikkelt zich een fragiele verstandhouding tussen de twee vrouwen.

Wat een fijne roman is Venus in het gras! Nog nooit kon ik zoveel scènes tijdens het lezen bijna ruiken: de Franse tuin vol kruiden, de schapen in de stal, het versgemaaide gras. – Ionica Smeets, voorzitter Libris Literatuurprijs 2020.

Foto: James (cc)

Meest getroffen plaatsen in Groningen

, door

DATA - In nieuwsberichten wordt vaak gesproken over een aardbeving in Groningen, maar lang niet altijd wordt er een plaats bij genoemd. Tijd om daar verandering in te brengen.

Het totaal aantal aardbevingen in Noord-Oost Nederland, ook Drenthe en Friesland hebben er last van, is 985 in de afgelopen 27 jaar. Het centrum van een beving ligt vaak in de buurt van een (klein) dorp. In totaal zijn 189 plaatsen één of meerdere keren getroffen door een aardbeving.

3-top20

Deze plaatsen zijn goed voor ca. 45% van de bevingen. Tussen de plaatsen zijn flinke verschillen te zien in de kracht van de bevingen. De nummer 1, Midlaren, heeft bijna alleen maar bevingen gehad met een kracht van minder dan één. Roswinkel daarentegen is zelfs getroffen door drie bevingen met een kracht van meer dan drie en twaalf bevingen met een kracht van tussen de twee en drie. Op basis van de bevingskracht krijgt Roswinkel dus de twijfelachtige eer van de zwaarst getroffen plaats.

De plaatsen die er wat mij betreft qua kracht van de bevingen uit springen in deze top 20 zijn naast Roswinkel ook Westeremden en Stedum. Beide plaatsen hebben relatief veel zware bevingen.

Foto: James (cc)

Gasbevingen door de jaren heen

, door

DATA - De aardbevingen in Groningen komen vaker voor en volgen elkaar sneller op, maar zijn niet sterker dan in voorgaande jaren.

2013 was een recordjaar met 127 gasbevingen in Groningen en omstreken. Hoe heeft het aantal bevingen zich ontwikkeld na de eerste beving in Assen in 1986? In de eerste grafiek staan het aantal bevingen per jaar en het voortschrijdend 3-jaars gemiddelde (rode lijn). Het moge duidelijk zijn dat er de laatste jaren een sterke stijgende trend is in het aantal aardbevingen.

2-jaar

Interessant is om ook te kijken naar de tijd die tussen de bevingen zit. Zoals in de tweede grafiek te zien is, zit daar een grote variëteit in. Ook in 2013 duurt het soms nog meer dan tien dagen voordat de volgende zich voordoet, maar een dergelijke pauze is aanzienlijk zeldzamer dan in eerdere jaren.

2-difftime

Als laatste is het waardevol om te weten hoe de kracht van de aardbevingen zich door de jaren heen heeft ontwikkeld. De trendlijn laat zien dat de kracht van de bevingen, met uitzondering van de eerste jaren, redelijk stabiel blijft ondanks eerdere voorspellingen. Maar als het aantal bevingen zo sterk toeneemt als de eerste grafiek laat zien, is dat zeker geen geruststelling.

Doneer!

Mededeling

Sargasso is een laagdrempelig platform waarop mensen kunnen publiceren, reageren en discussiëren, vanuit de overtuiging dat bloggers en lezers elkaar aanvullen en versterken. Sargasso heeft een progressieve signatuur, maar is niet dogmatisch. We zijn onbeschaamd intellectueel en kosmopolitisch, maar tegelijkertijd hopeloos genuanceerd. Dat betekent dat we de wereld vanuit een bepaald perspectief bezien, maar openstaan voor andere zienswijzen.

In de rijke historie van Sargasso – een van de oudste blogs van Nederland – vind je onder meer de introductie van het liveblog in Nederland, het munten van de term reaguurder, het op de kaart zetten van datajournalistiek, de strijd voor meer transparantie in het openbaar bestuur (getuige de vele Wob-procedures die Sargasso gevoerd heeft) en de jaarlijkse uitreiking van de Gouden Hockeystick voor de klimaatontkenner van het jaar.

Lezen: Venus in het gras, door Christian Jongeneel

Mededeling

Op een vroege zomerochtend loopt de negentienjarige Simone naakt weg van haar vaders boerderij. Ze overtuigt een passerende automobiliste ervan om haar mee te nemen naar een afgelegen vakantiehuis in het zuiden van Frankrijk. Daar ontwikkelt zich een fragiele verstandhouding tussen de twee vrouwen.

Wat een fijne roman is Venus in het gras! Nog nooit kon ik zoveel scènes tijdens het lezen bijna ruiken: de Franse tuin vol kruiden, de schapen in de stal, het versgemaaide gras. – Ionica Smeets, voorzitter Libris Literatuurprijs 2020.

Vorige Volgende