Kunst op Zondag | Dag van de handenarbeid

Als ooit het laatste restje handwerk de wereld uit is, zal de Dag van de Arbeid wellicht vervangen worden door de Dag van de Machines. Vooralsnog is er een enorm tekort aan handen. Tot zover de toestand in ’s werelds economie en arbeidsomstandigheden. Rob Møhlmann schildert al jaren niet meer. Een tragische gebeurtenis leidde er toe dat hij in 2013 besloot het schilderen te laten liggen en al  zijn energie in zijn museum te steken. Vorig jaar werd hij 65 (u weet wel, de leeftijd waarop vroeger iedereen met AOW ging) en dat wil hij luister bij zetten met de jubileumtentoonstelling ‘Het schilderen voorbij….’ (tot en met 31 juli). Een drieluik zelfs. Drie tentoonstellingen waarbij drie goedgevulde boeken horen. Over zijn werk, over zijn geboortejaar en over zijn handicap. Hij heeft een wat onhandige erfelijke aandoening: zijn vingers zijn te kort. Dat is ook de inspiratie voor ‘De meesterhand’, de eerste ‘Galerij der Meesterhanden’. De hand als zelfportret van de kunstenaar. Zo’n 94 kunstenaars maakten voor Møhlmann een portret van hun hand. Rob Møhlmann - Meesterlijk mislukt (2001), olieverf op paneel, 42x20 cm, Collectie Galerij der Meesterhanden Tobias Baanders - De Linkse Meesterhand en de Museumdirecteur (2022), olieverf en alkyd op paneel, 30x30 cm, Collectie Galerij der Meesterhanden De eigen handen, en andere lichaamsdelen,  zijn natuurlijk ook uitstekend oefenmateriaal. Bijvoorbeeld deze wereldbekende handen: Albrecht Dürer - Studie van handen (1506) Het is niet ongebruikelijk dat kunstenaars zich zelf portretteren als hun hand. Het is immers hét instrument dat hun hersenspinsels ten uitvoer brengen. Glen Clancey - The Artist's Hand (2015) https://www.youtube.com/watch?v=PzMLf5BAykg De volgende kunstenaars passen het idee van de hand als instrument wel erg letterlijk toe. David Catá – de hand als canvas. https://www.youtube.com/watch?v=PWPhxZRa8ug Russell Powell – de hand als stempelaar. https://www.youtube.com/watch?v=zMdr5-a320k Terug naar waar dit stukje begon: De Dag van de Arbeid.  Het heet een feest te zijn, ter herinnering aan de ooit gewonnen strijd voor de invoering van de 8-urige werkdag. Een van de argumenten om het aantal dagelijks arbeidsuren in te korten was het idee dat er dan meer arbeiders nodig en dus de werkloosheid zou afnemen. Dat bleek een fabeltje. Werkloze handen werden In 1934 bezongen door Willy Derby: “Geen mens kan begrijpen hoe zo iemand lijdt, als hij kijkt naar zijn werkloze handen”. Maar later (1938) zong hij: “Al de armoe en nood, van het stempelaar bestaan is gedaan”. Derby wenst iedereen ‘Werkende handen’ toe: “Ik koester één ideaal, Dat u straks allemaal, Dat u straks aan de arbeid kan jubelen met mij”. https://www.youtube.com/watch?v=F_CVGdg0PYA Dat het ambachtelijke handwerk steeds meer een museumstuk dreigt te worden, is nog tot daar aan toe. Dat niet de noeste handvaardigheid maar de financiële beurs de economie dicteert, dat is een foutje dat nodig hersteld moet worden. Maurizio Cattelan ontwierp L.O.V.E. ('libertà, odio, vendetta, eternità' / vrijheid, haat, wraak, eeuwigheid) als commentaar op de economische recessie en als antifascistisch statement. Cattelan maakte korte metten met de fascistische handgroet uit dertiger jaren door de vingers van de hand te hakken. De hand staat voor de beurs in Milaan, het financiële epicentrum van Italië. Maurizio Cattelan -  L.O.V.E. (2010) Laten we niet al te zwaar op de hand eindigen. Weliswaar met een vleugje ironie, meent David Shrigley toch dat deze hand een zelfvervullende voorspelling kan zijn. David Shrigley - Really Good (2016) In dit filmpje legt David Shrigley het uit. Meer handen bij Sargasso en bij 'de hand in de kunst'. Fijne dag verder (en vergeet museum Møhlmann niet…)

Door: Foto: Adventures of KM&G-Morris (cc)

Closing Time | Het Land Is Moe

, door

Drs. P, oftewel Heinz Polzer met een ijzingwekkend, dystopisch  lied. En zo precies onder woorden gebracht: steeds die vier lettergrepen. Niet meer dan dat. Dat ritme, maakt het naargeestige lot dat wacht, ondanks dat er wat luchtige elementen in zitten, helemaal onontkoombaar en dramatisch.

  

Het land is moe, de hemel grijs
De wind is koud, zo koud als ijs
Mijn jas is dun, de kleur is vaal
De weg is lang, de boom is kaal

 Mijn rug is krom, en macht is recht
De lucht is vuil,het brood is slecht
De vloer is rot, het dak is lek
De ruit is stuk, het kind is gek  

La la la la, la la la la
La la la la, et cetera

Doneer!

Mededeling

Sargasso is een laagdrempelig platform waarop mensen kunnen publiceren, reageren en discussiëren, vanuit de overtuiging dat bloggers en lezers elkaar aanvullen en versterken. Sargasso heeft een progressieve signatuur, maar is niet dogmatisch. We zijn onbeschaamd intellectueel en kosmopolitisch, maar tegelijkertijd hopeloos genuanceerd. Dat betekent dat we de wereld vanuit een bepaald perspectief bezien, maar openstaan voor andere zienswijzen.

In de rijke historie van Sargasso – een van de oudste blogs van Nederland – vind je onder meer de introductie van het liveblog in Nederland, het munten van de term reaguurder, het op de kaart zetten van datajournalistiek, de strijd voor meer transparantie in het openbaar bestuur (getuige de vele Wob-procedures die Sargasso gevoerd heeft) en de jaarlijkse uitreiking van de Gouden Hockeystick voor de klimaatontkenner van het jaar.

Foto: (c) Livius.org, overgenomen met toestemming

De eerste filosofen (1): Xenofanes

, door

ACHTERGROND - Als mensen worden geconfronteerd met verschillende soorten geloven en gebruiken, ligt het voor de hand dat zij stil gaan staan bij het nut van en de redenen achter die gebruiken. De eerste filosofen waren dan ook vaak reizigers: vluchtelingen en rondtrekkende handelaars, die veel van de toenmalige wereld hadden gezien.

Xenofanes: de eerste empirist

Eén van de vroegste reizende filosofen was Xenofanes. Hij leefde vijf eeuwen voor onze jaartelling en werd geboren in een Griekse stad aan de westkust van het huidige Turkije. Hij vluchtte voor Perzisch oorlogsgeweld naar een Griekse kolonie op Sicilië en leefde vervolgens in verschillende Griekse handelssteden in zuidelijk Italië. Zodoende kreeg hij veel van de verschillende Griekse culturen te zien.

Xenofanes stak openlijk de draak met de Griekse kijk op religie. Hij maakte zich er vrolijk over dat de goden er net zo uitzagen als mensen: met een stem, een gestalte, met menselijke kleding en werktuigen. Sterker nog: ieder volk geloofde dat de goden eruit zagen als zijzelf. Zo hadden de Ethiopische volken zwarte goden met stompe neuzen, en de volken uit het noorden hadden weer goden met blauwe ogen en rood haar. Dat vond Xenofanes reuze komisch. Als ossen, paarden en leeuwen handen bezaten en kunstwerken konden scheppen, grapte hij, zouden ze waarschijnlijk goden verzinnen die eruit zien als ossen en paarden en leeuwen.

Foto: Luca Sartoni (cc)

Persvrijheid en burgerparticipatie in Europa onder druk

, door

Sinds 1993 vieren we op initiatief van de Verenigde Naties op 3 mei de Dag van de Persvrijheid. De VN reageerde op een oproep uit Afrika, de Windhoek Declaration, voor een onafhankelijke en pluriforme pers. Sindsdien is er elk jaar rond deze tijd wel aandacht voor de persvrijheid in de wereld. Met helaas veel slecht nieuws, zeker de afgelopen jaren. Deze week publiceerde een Tsjechisch onderzoeksinstituut de resultaten van een opinieonderzoek naar de persvrijheid in Polen, Hongarije, Slowakije en Tsjechië. Het onderzoek werd vlak voor de invasie van Rusland in Oekraïne gehouden. Bijna de helft van de respndenten in Hongarije, Slowakije en Tsjechië maakt zich zorgen over de afnemende persvrijheid, in Polen is dat zelfs meer dan 60%.

Politisering van de persvrijheid

Het onderzoek laat verder zien dat mensen die online nieuws volgen meer belang hechten aan onafhankelijke media, dat jongeren minder bezorgd zijn dan ouderen en dat het onderwerp persvrijheid zwaar gepolitiseerd is. Als we naar de politieke voorkeuren kijken zien we met name in Polen en Hongarije een groot verschil in waardering voor de onafhankelijkheid van de pers is tussen aanhangers van de zittende macht, de PiS in Polen en Fidesz in Hongarije, en de oppositie in die landen. Persvrijheid, een vanouds onomstreden kenmerk van een liberale democratie, lijkt niet meer bij alle partijen op steun te kunnen rekenen. In Hongarije vindt 89% van de respondenten die bij de verkiezingen van begin deze maand voor de kandidaat van de oppositie stemden persvrijheid ‘absoluut belangrijk’ tegenover 34% van degenen die stemden voor Fidesz, de partij die in Hongarije een belangrijk deel van de media controleert.

Closing Time | Literal Video

, door

Omdat de boog niet altijd gespannen kan staan, vandaag een flauwigheidje, maar wel een flauwigheidje dat niet zomaar is ontstaan, en wel een flauwigheidje waar ik wel soms om moet lachen.

De literal video is ontstaan omdat de echte, originele video’s er ook wel om vroegen. Man, wat een pretentieuze onzin kan er soms in een clip gepropt worden. Mysterische sfeertjes, suggesties. Dat je denkt, het zal wel symbolisch, zijn, of verwijzen naar een diepere laag, iets literairs ofzo wat mij ontgaat. En sommige artiesten of clipmakers nemen zichzelf, en de clip dus, zo serieus, tsja, en dan krijg je van die kitsch.

Foto: Wutthichai Charoenburi (cc)

Een complottheorie komt zelden alleen

, door

Klimaatverandering bestaat niet, Corona is maar een griepje, MH17 is een hoax en de aarde plat. De NWO/WEF/moslims/George Soros/joden proberen onze maatschappij over te nemen en Poetin is eigenlijk heel ok, maar wordt zwart gemaakt door de rest van de wereld. En ik kan nog wel even doorgaan, er zijn inmiddels bijna meer mainstream complottheorieën dan wetenschappelijke theorieën, lijkt wel.

Galileo
De aanhangers zijn natuurlijk 100% overtuigd dat zij de waarheid in pacht hebben. Zij zien als één van de weinigen in dat het anders zit, en dat ze verketterd worden is daar zelfs het bewijs van. De weinige complotten die wel waar bleken worden de critici in het gezicht gegooid, en als mensen wetenschappelijke complottheorieën verspreiden komt de naam ‘Galileo’ veel voorbij. Werd hij niet ook verketterd, maar bleek hij het uiteindelijk niet bij het juiste eind te hebben?

En dat klopt. Maar in de tijd van Galileo bestond de wetenschap zoals wij hem kennen niet, en feitelijk was het conflict dat hij had niet met andere wetenschappers, maar met de kerk. Tegenwoordig hebben eenlingen het zo goed als altijd fout, net als waarschijnlijk toen. De Galileo-theorie is alsof je een lot in de loterij koopt en dan verwacht dat die van jou ook winnend is omdat er ooit iemand was die ook gewonnen heeft.

Foto: Anne Helmond (cc)

Koningsdag, hoe ging dat ook alweer?

, door

Meer dan duizend dagen terug! Herinnert u het zich nog? De laatste gewone Koningsdag. Inderdaad – dat u dat nog weet (!) – in Amersfoort.

Wilt u zich verwonderen, verkneukelen, laven of ergeren aan uw landgenoten of vorstenhuis? Hieronder vind u daarvoor geschikt materiaal. Een kleine overzicht van koninginnedagen en een koningsdag, vanaf 1949. Waaronder die van 2009, die om minder vrolijke redenen memorabel is.

Er is overigens, daar beginnen we mee, ook weleens goede televisie over deze nationale feestdag gemaakt. Door de VPRO, als onderdeel van de serie Nederland van boven, in 2011.

 

1949 in Den Haag

 

1965 in Arnhem

 

1979 in Soestdijk

 

1994 op Urk

 

2009 in Apeldoorn

 

2019 in Amersfoort

 

Nu u ze allen tot het eind heeft uitgekeken is het hoog tijd voor oranjebitter. Te gebruiken nadat, gelijktijdig met het bekende handgebaar, men driewerf heeft geroepen: alaaf!

Lezen: Venus in het gras, door Christian Jongeneel

Mededeling

Op een vroege zomerochtend loopt de negentienjarige Simone naakt weg van haar vaders boerderij. Ze overtuigt een passerende automobiliste ervan om haar mee te nemen naar een afgelegen vakantiehuis in het zuiden van Frankrijk. Daar ontwikkelt zich een fragiele verstandhouding tussen de twee vrouwen.

Wat een fijne roman is Venus in het gras! Nog nooit kon ik zoveel scènes tijdens het lezen bijna ruiken: de Franse tuin vol kruiden, de schapen in de stal, het versgemaaide gras. – Ionica Smeets, voorzitter Libris Literatuurprijs 2020.

Closing Time | Floating Sequence

, door

Van het album ‘Moondawn’ uit 1976, de ‘song’, tussen aanhalingstekens, Floating Sequens, want er wordt niet op gezongen. Er staat geen taal in de weg, er is alleen klank, ritme (niet altijd), muziek, elektronica.

Ambient, toen ambient nog niet bestond. Elektronica, synthesizers, piepjes hier, piepjes daar, herhalingen, drumcomputer – en misschien een blowtje, het heeft een hypnotiserend effect, laat je meevoeren, dobber mee op die rivier,  geef je over en zweef mee op die klanktapijten, droom weg  en space out. Het is geen doorsnee popsingletje van drie minuten, neem de tijd, ontspan, heb geduld. Laat de geest waaien.

Closing Time | When You Are A King

, door

Als je koning bent, dan hoef je niets te doen.
De vogels zingen voor je,
Je krijgt geschenken.
Overal waar je gaat
Buigen mensen diep voor je.
En koetsen dragen je,
Je hoeft niet te lopen als je koning bent
En je hoeft niets te doen
Als je koning bent,
Want je bent de koning.

Closing Time | Koloah

, door

Koloah is Dmitriy Avksentiev. Eind maart ontvluchtte hij met zijn kat en laptop Kiev. Het album Serenity bestaat uit muziek die hij voor en na het uitbreken van de oorlog maakte.

“In daily hell, music became my support, my therapy. Now I want to share my strength and support with others. I created this album to reflect on what is happening to us: tears, nostalgia, dreams of the future, and faith in a bright tomorrow. We will survive, return to our hometowns, and rebuild the country when the war is over.”

Vorige Volgende