Open draad: onvermijdelijke bezuinigingen

, door
[met updates onderaan] Het Centraal Plan Bureau (CBP)  heeft gesproken, althans voorlopig: de Nederlandse overheid kan een begrotingstekort van 4,5 procent, oftewel 28 miljard euro tegemoet zien in 2013. Dat kan maar 1 ding betekenen (als ik alle kranten-analyses mag geloven): meer bezuinigen, wel tot 16 miljard euro. Anders voldoen we niet aan de Europese begrotingsregels. Het CBP zal de cijfers later vanochtend toelichten.

Waarom gaat het zo slecht? Het CBP wijst vooral naar consumenten. De uitgaven zijn flink terug gelopen en het consumentenvertrouwen is stevig gedaald. Dat hangt, aldus het persbericht, samen met de dalende huizenprijzen en de onzekerheid omtrent de pensioenen. Nu ben ik maar een bescheiden alfa, maar zou onzekerheid veroorzaakt door bezuinigingen geen belangrijke rol spelen?

Als ik kijk naar mijn eigen financiële situatie wel. Ik wil best spullen kopen hoor, maar kinderopvang gaat een enkele honderden euro’s duurder worden, zorgkosten gaan omhoog, zowel mijn vrouw als ik hoeven voorlopig niet op enige baanzekerheid te rekenen (ik journalistiek, zij wetenschap), stijgende grondstofprijzen (waardoor alles duurder wordt) en de OZB en gemeentelijke lasten blijven ook maar stijgen, terwijl we meer moeten betalen voor allerlei plaatselijke voorzieningen.

Tijd voor een open draad en uw visie op nut en noodzaak van bezuinigingen. En wat merkt u eigenlijk van de eerste ronde van bezuinigingen?

Lezen: De BVD in de politiek, door Jos van Dijk

Mededeling

Tot het eind van de Koude Oorlog heeft de BVD de CPN in de gaten gehouden. Maar de dienst deed veel meer dan spioneren. Op basis van nieuw archiefmateriaal van de AIVD laat dit boek zien hoe de geheime dienst in de jaren vijftig en zestig het communisme in Nederland probeerde te ondermijnen. De BVD zette tot tweemaal toe personeel en financiële middelen in voor een concurrerende communistische partij. BVD-agenten hielpen actief mee met geld inzamelen voor de verkiezingscampagne. De regering liet deze operaties oogluikend toe. Het parlement wist van niets.

Doe het veilig met NordVPN

Mededeling

Sargasso heeft privacy hoog in het vaandel staan. Nu we allemaal meer dingen online doen is een goede VPN-service belangrijk om je privacy te beschermen. Volgens techsite CNET is NordVPN de meest betrouwbare en veilige VPN-service. De app is makkelijk in gebruik en je kunt tot zes verbindingen tegelijk tot stand brengen. NordVPN kwam bij een speedtest als pijlsnel uit de bus en is dus ook geschikt als je wil gamen, Netflixen of downloaden.

http://www.youtube.com/watch?v=LRuItTdZxms

Aasgierkapitalisme op TV

, door

De Zembla-uitzending van afgelopen vrijdag over ‘horrorhypotheken’ was  typisch Zembla: eenzijdig.  Ja, banken verstrekten teveel ‘slechte’ hypotheken en sturen te makkelijk aan op executieverkoop– met grote restschulden en dus vele gezinsdrama’s tot gevolg. Terecht dat Jan Kees de Jager en de AFM daar wat aan gaan doen. Maar Zembla draait de duimschroeven nauwelijks aan bij de consumenten die vaak toch aan hun eigen hybris ten prooi vallen en op tal van manieren dergelijk drama’s kunnen voorkomen. Toch was de Zembla-uitzending geslaagd: de camera legde namelijk een schuw en zeldzaam in het daglicht opererend roofdier vast: de vulture capitalist, de aasgier die leeft van de door ‘de markt’ verwonde prooidieren.

Get Microsoft Silverlight Bekijk de video in andere formaten.

We maken kennis met de familie Speet, een gezin met drie kinderen, dat door omstandigheden buiten hun schuld met een betalingsachterstand is komen te zitten en tevergeefs vecht tegen executieverkoop. Die gedwongen verkoop zou maar 213.000 euro opleveren, terwijl vergelijkbare huizen in de reguliere markt minstens 270.000 euro opbrengen. Het zou de familie dus meer dan een halve ton schelen als hun bank, de Rabobank in dit geval, coulanter zou zijn en met hen tot een andere oplossing zou komen.

Afhaalpunten

, door

Gisteren maakte Ahold bekend dat het Bol.com heeft overgenomen. De grootste kruidenier van Nederland heeft nu de grootste Nederlandse internetwinkel in bezit. Ahold zei te gaan experimenteren met mengen van assortimenten, te beginnen met een uitgebreidere verkoop van boeken- en dvd’s in de supermarkt. Of misschien kun je voortaan ook online popcorn bestellen wanneer je bij Bol een dvd aanschaft.

Het boekenwinkellandschap in Nederland zal nu eens zo snel veranderen. Boekhandels hadden al flink te lijden onder de stijgende internetverkoop. De handel in e-books hebben ze uit pure onhandigheid veel te lang links laten liggen.

Dat marktsegment hebben ze zodoende grandioos verspeeld. Buiten Bol hebben zich op dat terrein inmiddels allerlei nieuwe spelers aangediend, waaronder de Hema, die tegenwoordig al een online-bestand van ruim 20.000 digitale boeken voert. Gelukkig waren veel uitgevers intussen zo slim om te bedenken dat zijzelf dan ook gerust webwinkels kunnen openen en hun waren bij de lezer aan huis konden bezorgen, maar voor de boekhandel was dat de zoveelste lap.

De gespecialiseerde boekhandels zullen het uiteindelijk wel redden, maar winkels juist met een algemeen assortiment – waaronder ditmaal ook de AKO’s – Aholds expansiedrift terdege voelen. Wanneer je op het station toch al de AH-to-go induikt voor je koffie of je cola, haal je daar voortaan toch ook meteen je bestseller of romannetje voor onderweg? Exit AKO.

Steun ons!

Mededeling

De redactie van Sargasso bestaat uit een club vrijwilligers. Naast zelf artikelen schrijven struinen we het internet af om interessante artikelen en nieuwswaardige inhoud met lezers te delen. We onderhouden zelf de site en houden als moderator een oogje op de discussies. Je kunt op Sargasso terecht voor artikelen over privacy, klimaat, biodiversiteit, duurzaamheid, politiek, buitenland, religie, economie, wetenschap en het leven van alle dag.

Om Sargasso in stand te houden hebben we wel wat geld nodig. Zodat we de site in de lucht kunnen houden, we af en toe kunnen vergaderen (en borrelen) en om nieuwe dingen te kunnen proberen.

Presidentiële interventies in Michigan

, door

Dit is de eerste bijdrage van Maurits Denekamp, politiek communicatiewetenschapper. Hij zal voor Sargasso de verkiezingen in de VS verslaan.

De campagnes zijn neergestreken in Michigan. Morgen worden hier, net als in Arizona, primaries gehouden. Michigan is de staat van de auto-industrie. Het is de staat waar de Amerikaanse overheid in 2008 en 2009 flink heeft ingegrepen om The Big Three, Chrysler, Ford en General Motors , overeind te houden. Deze interventie wordt ook wel de Auto Industry Bailout genoemd.

Zowel Romney als Santorum benadrukken tegen ingrijpen van de overheid te zijn. Zo ook waar het gaat om de auto-industrie, Amerika’s trots. Dit is van beide een gewaagde stelling. De leningen hebben er namelijk voor gezorgd dat de drie autofabrikanten nog bestaan. General Motors is zelfs gegroeid tot de grootste autoproducent ter wereld. De leningen zijn inmiddels terugbetaald. Met de redding is een enorm aantal banen gered. Waar Michigan eerst dik in de min stond kan inmiddels worden gepronkt met een bescheiden balansoverschot van 457 miljoen dollar. Zo lijkt het er dus op dat de bailout vooral positieve gevolgen heeft gehad.

Het is de vraag hoe Republikeinse kiezers hierop zullen reageren. Houden zij vast aan de principes van een kleine en non-interveniërende overheid of achten zij het welzijn van de staat Michigan belangrijker, ook al betekent dit een proactieve overheid die zich bemoeit met de industrie?

Foto: Sargasso achtergrond wereldbol

Good job, bad job

, door

Arne Kalleberg‘s Good Jobs, Bad Jobs: The Rise of Polarized and Precarious Employment Systems in the United States, 1970s to 2000s is a very clear and detailed examination of the evolution of the labor market in the United States over the past 40 years, deepening the precarization conceptual framework presented in his 2008 ASA presidential address.

“Work in America has undergone marked transformations in the past four decades. Globalization and deregulation have increased the amount of competition faced by American companies, provided greater opportunities for them to outsource work to lower-wage countries, and opened up new sources of workers through immigration. The growth of  a ‘new economy’ characterized by more knowledge-intensive work has been accompanied by the  accelerated pace of technological innovation and the continued expansion of service industries as the principal source of jobs. Political policies such as the replacement of welfare by workfare programs in the 1990s have made it essential for people to participate in paid employment at the same time that jobs have become more precarious. The labor force has become more diverse, with marked increases in the number of women, non-white, older, and immigrant workers, and growing divides between people with different amounts of education. Ideological changes have supported these structural changes, with shifts towards greater individualism and personal accountability for work and life replacing notions of collective responsibility.

These social, political, and economic forces have radically transformed the nature of employment relations and work in America. They have led to pervasive job insecurity, the growth of dual-earner families, and 24/7 schedules for many workers. More opportunities for entrepreneurship and good jobs have arisen for some, while others still only have access to low-wage and often dead-end jobs. These changes in have, in turn, magnified social problems such as poverty, work-family conflicts, political polarization, and disparities by race, ethnicity, and gender. The growing gap between ‘good’ and ‘bad’ jobs represents a dark side to the booming American economy of the 1980s and 1990s; it has contributed to a crisis for the middle class in the United States in the past decade.” (1)

Lezen: Bedrieglijk echt, door Jona Lendering

Mededeling

Bedrieglijk echt gaat over papyrologie en dan vooral over de wedloop tussen wetenschappers en vervalsers. De aanleiding tot het schrijven van het boekje is het Evangelie van de Vrouw van Jezus, dat opdook in het najaar van 2012 en waarvan al na drie weken vaststond dat het een vervalsing was. Ik heb toen aangegeven dat het vreemd was dat de onderzoekster, toen eenmaal duidelijk was dat deze tekst met geen mogelijkheid antiek kon zijn, beweerde dat het lab uitsluitsel kon geven.

Doneer!

Mededeling

Sargasso is een laagdrempelig platform waarop mensen kunnen publiceren, reageren en discussiëren, vanuit de overtuiging dat bloggers en lezers elkaar aanvullen en versterken. Sargasso heeft een progressieve signatuur, maar is niet dogmatisch. We zijn onbeschaamd intellectueel en kosmopolitisch, maar tegelijkertijd hopeloos genuanceerd. Dat betekent dat we de wereld vanuit een bepaald perspectief bezien, maar openstaan voor andere zienswijzen.

In de rijke historie van Sargasso – een van de oudste blogs van Nederland – vind je onder meer de introductie van het liveblog in Nederland, het munten van de term reaguurder, het op de kaart zetten van datajournalistiek, de strijd voor meer transparantie in het openbaar bestuur (getuige de vele Wob-procedures die Sargasso gevoerd heeft) en de jaarlijkse uitreiking van de Gouden Hockeystick voor de klimaatontkenner van het jaar.

Olieprijs breekt record 2008

, door

DATA - Het zat er aan te komen. De alsmaar stijgende olieprijs in 2008 werd indertijd abrupt afgebroken door een economische crisis. Maar daarna ging het weer gestaag opwaarts. En nu is dus het record van 2008 gesneuveld. In euro’s wel te verstaan. En dat is relevant, want daar rekenen we mee in Europa.
Het maandrecord was al gesneuveld. En sommige zagen een intradag koers aan voor een nieuw dagrecord afgelopen donderdag. Maar gisteravond laat was het dan toch echt zover. Met €93,24 sneuvelde het oude record van 3 juli 2008, toen €93,06.

Waarom is dit belangrijk?

Heel eenvoudig, onze economie is voor een heel groot deel afhankelijk van olie. Duurdere olie betekent problemen. En dat is niet waar we nu op zitten te wachten. Maar goed, het komt niet als een verrassing, in ieder geval niet voor de mensen die zaten op te letten.

De automobilist merkt het trouwens al een paar weken. De benzineprijs loopt gestaag op en heeft twee weken geleden al het record gebroken.

En het lijkt er dit keer niet op dat de oliemaatschappijen zich in zullen houden met het doorrekenen van de hogere kosten zie zij maken. In 2008 deden ze dat wel even. En nu lopen ze een beetje achter met de benzineprijs. Maar dat schijnt vooral te maken te hebben met een overschot aan raffinagecapaciteit in Europa.
Hier nogmaals ons overzicht over hoe de benzineprijs (kaal, zonder belastingen dus) en de olieprijs elkaar in de dans volgen.

Foto: Images Money (cc)

It’s the monetary system, stupid!

, door

Geld is niet zozeer ruilmiddel, maar vooral een veroorzaker van centralisatie, ongelijkheid en bron van macht. Dat is wellicht de grootste les van de eurocrisis, zegt Zeitgeist-coördinator Seth Lievense.

We zijn gered! Het akkoord is misschien niet optimaal, de weg voor de Grieken is lang en Noord-Europa moet flink in de buidel tasten, maar veel keuze hadden we niet. De druk is van de ketel en we kunnen er weer even tegenaan.’ Het algemene debat wijkt aldoor niet ver af van deze gedachtegang. Toch weten we dat we enkel tijd hebben gekocht. Sinds 2008 is er eigenlijk weinig veranderd en zijn problemen enkel geëscaleerd. Alhoewel, één constante lijken we van uit te kunnen gaan: de bank als winnaar. Keer op keer.

Hoe zijn we hier eigenlijk gekomen? Het begon al lange tijd geleden in de Verenigde Staten met het verstrekken van makkelijk toegankelijk krediet via de creditcards/leningen en gaf de economie daarmee een grote voorsprong ten opzichte van andere economieën. De rekening werd vervolgens niet betaald, maar opgevangen met nieuw makkelijk toegankelijk krediet in de vorm van hypotheken. De rotte appels werden gebundeld in pakketjes met andere schulden en kregen een triple-a kredietwaardigheid van de kredietbeoordelaars -de welbekende Credit Default Swaps (CDS). De schulden konden met deze CDS’s worden geëxporteerd en de risico’s werden de problemen van internationale banken, (lokale) overheden en pensioenfondsen. De aflossingsproblemen in de VS werden zo ieders probleem, de waarde van dit triple-a bezit verdampte deels en de banken, lokale overheden en pensioenfondsen zaten in grootse schulden. Wederom werd nieuw krediet verleend, nu door de Centrale Banken of de overheid -welke vervolgens bij de Centrale Bank aankloppen. En zo zitten we nu bij -het door Goldman Sachs uitverkochte- Griekenland dat gisteren weer voor €130 miljard aan krediet werd voorzien van de Centrale Bank, het IMF en instituut Europa: ‘de trojka’. Ze hebben zich ondertussen gevormd tot de dominante spelers met Europa als speelveld.

Hoge olieprijs en speculatie

, door

De verschillende olieprijzen boeken record op record en is dan ook meteen weer gebombardeerd tot een verkiezingsissue in de VS. Het is nogal een déjà vu-onderwerp. Niet alleen waren de olieprijzen een brandend onderwerp in de verkiezingen van 2008, ook de verklaringen zijn dezelfde: onrust in het Midden-Oosten en de slurpbehoeften van China. En weer wordt er angstvallig gezwegen over een andere mogelijke oorzaak: speculatie.

De Amerikaanse journalist Matt Taibbi heeft al meermaals fraai blootgelegd hoe de grote investeringsbanken zich in de tweede helft van de jaren nul hebben verrijkt op de commodities markets. Uiteraard begint het verhaal in de jaren negentig, waar verblinde toezichthouders onder het slapende bewind van Clinton stiekem enkele belangrijke regels afschaffen. Die maken het voor investeringsbanken mogelijk om met grondstoffen te speculeren. Iedereen rijk, iedereen tevree.

Totdat de commodities markets een bubble begint te worden. Voedsel- en olieprijzen stijgen. Rellen, tientallen miljoenen vallen terug in armoede en de Amerikaanse kiezer moppert aan de pomp dat hij bijna vier dollar voor een gallon moet betalen (ongeveer de helft van wat benzine in Nederland kost).

Wat ik mij nu afvraag, is of er op de achtergrond weer zo druk wordt gespeculeerd. China is helemaal niet zo booming op het moment. De oliekraan uit Libië staat weer open. Goed, het waren even wat koude weken, maar volgens mij was het zowel in de VS als in Europa een tamelijk zachte winter. Om eerlijk te zijn, ik weet niet eens waar ik moet beginnen om een spoor van speculatie te vinden. Wellicht dat u het weet, dan graag in de comments.

http://vimeo.com/36905672

Greet en Mien veroveren de DNA-markt

, door

Er was paniek op de beursvloer, afgelopen vrijdag. Oxford Nanopore Technologies presenteerde GridIon – een revolutionair apparaat dat supersnel DNA afleest. Als GridIon daadwerkelijk doet wat ‘Oxford’ belooft – DNA aflezen in enkele minuten – kunnen andere bedrijven op de DNA-markt wel inpakken. En dus daalden de koersen van Life Technologies, Illumina, Pacific Biosciences en Complete Genomics met drie tot zes procent.

‘Oxford’ doet het anders dan alle andere, dat aflezen. De meeste gangbare ‘next-generation’ technologieën maken gebruik van fluorescente labels voor het detecteren van individuele basen (A, C, T of G). Dat kost tijd, want de labels moeten aan de basen geplakt worden, en bovendien moeten de labels voldoende licht afgeven om gedetecteerd te kunnen worden. Dat vereist vermenigvuldiging van het DNA, en ook dat kost tijd. Niet bij Oxford Nanopore. Het bedrijf combineert nanotechnologie met de elektrische eigenschappen van DNA, en doet daarmee een serieuze greep naar de macht in DNA-aflees-land. De basis van het systeem wordt gevormd door zogenaamde ‘nanobuisjes’ met een doorsnede van ongeveer 1,5 nm, waarover een constante stroom loopt. Een speciaal gefabriceerd enzym ‘trekt’ het af te lezen DNA-molecuul door het buisje. Iedere base die door het buisje glijdt, blokkeert de stroom die erover loopt. De grootte van de weerstand hangt af van de elektrische eigenschappen van het molecuul dat het nanobuisje passeert, en die zijn uniek voor iedere individuele DNA-base. Op die manier representeert een patroon van voltageveranderingen de volgorde van gepasseerde basen.

Keuzestress

, door

De marktprincipes in de zorg beginnen hun zegenende werking te doen. Of we daar blij mee moeten zijn, is nog maar de vraag, want de marktwerking levert inderdaad iets wat ze belooft: keuze. Maar het is een valse keuze waar haast niemand op zit te wachten. En er zit een venijnig addertje onder het gras.

Gisteren kopte NRC Handelsblad dat CZ zijn inkoopbeleid aanscherpt. De grootste verzekeraar van Nederland koopt sommige behandelingen simpelweg niet meer in bij zorgverleners als die te duur, kwalitatief onder de maat of onnodig zijn. Daardoor zouden er weer wachtlijsten kunnen ontstaan, omdat in sommige regio’s bijvoorbeeld nog maar weinig ziekenhuizen zijn die een bepaalde behandeling mogen geven – of anders gezegd, waarvan de behandeling door CZ vergoed wordt.

Zo’n wachtlijst is natuurlijk vervelend (oeps daar gaat hét argument van pro-marktwerking-types: sinds 2006 hebben we nauwelijks wachtlijsten meer), maar op zich past dit allemaal netjes in het plaatje van de marktwerking. Want we krijgen er keuze voor terug. Iedere zorgverzekeraar zal namelijk zijn eigen afwegingen maken. Het kan dus zijn dat je bij CZ voor behandeling A niet meer bij ziekenhuis Z terecht kan, maar dat je bij Achmea voor behandeling A wel naar ziekenhuis Z kan gaan. We hebben keuzevrijheid.

Foto: Sargasso achtergrond wereldbol

Spoorellende is voorbeeld van verknipt bestuur

, door

De verknipte dienstverlening op het spoor illustreert de behoefte aan nieuwe besturingsvormen in de publieke sector. Door een te grote nadruk op efficiency raakt de samenhang tussen de opgeknipte onderdelen verloren.  Meer toezicht en controle zullen daar weinig aan kunnen veranderen. Regionale verantwoordelijkheden wel, zegt Joop Koppenjan, hoogleraar Bestuurskunde aan de Erasmus Universiteit Rotterdam.

Afgelopen weken werden de treinreizigers volop geconfronteerd met de jaarlijkse dip in de dienstverlening op het spoor. Sneeuw en vrieskou waren het spoorsysteem wederom de baas en dat ging gepaard met het eveneens jaarlijkse terugkerende zwartepieten tussen dienstverlener NS en Infrastructuurbeheerder Prorail. Dit jaar in de vorm van een heuse catfight tussen directeuren Ingrid Thijssen (NS) en Marion Gout (Prorail).

Doordat de zorg voor het spoor is opgeknipt tussen NS en Prorail lijkt het Nederlandse railsysteem kwetsbaarder te zijn dan waar dat niet is gebeurd, zoals in Duitsland en Zwitserland. Dit opknippen hebben we te danken aan het streven naar efficiency, resultaatgericht werken, verzelfstandiging en marktwerking, waar onze bestuurders en politici zich in de jaren tachtig en negentig van de vorige eeuw door lieten leiden.

De gevolgen beperken zich niet tot de railsector. Op tal van terreinen van publieke dienstverlening treffen we praktijken aan die ‘verknipt’ overkomen. Recent werd melding gemaakt van de grote financiële risico’s waarmee directeur Erik Staal woningcorporatie Vestia aan de rand van de afgrond bracht. De week ervoor berichtten de media over te dure dienstreizen van het college van bestuur van de Technische Universiteit Delft. Incidenten die naadloos in de rij passen van eerdere berichten over mislukte vastgoedavonturen van onderwijs- en zorginstellingen die de kerntaken van deze organisaties bedreigden, het lichtvaardig uitreiken van diploma’s door hogeschool Inholland, te hoge salarissen van bestuurders en managers in verzelfstandigde overheidsdiensten, enzovoorts.

Vorige Volgende