Netanyahu kaapt het heldenverhaal

Een vliegtuig vol passagiers ontsnapt ternauwernood aan een ramp. De gezagvoerder wordt neergestoken, passagiers grijpen in, andere piloten krijgen het toestel veilig aan de grond. Voor Benjamin Netanyahu was vervolgens nog één ding nodig: zorgen dat ook hij op de foto stond. Toen de passagiers van Flydubai-vlucht FZ1073 terugkeerden naar Israël, stond Netanyahu ze op Ben-Gurion op te wachten. De ontmoeting werd keurig vastgelegd door de Israëlische Government Press Office en via internationale persbureaus over de wereld verspreid. Het incident vindt bovendien plaats vlak voor de Israëlische verkiezingen, waardoor het Netanyahu een dankbare gelegenheid biedt om veiligheid weer centraal te stellen. Vanuit Netanyahu's perspectief is dat volkomen rationeel. Een dramatisch incident met een vliegtuig vol Israëliërs biedt hem vrijwel het ideale PR-materiaal: gevaar, Israëlische burgers, terrorisme en een premier die achteraf tussen de helden kan gaan staan. Daarvoor hoeft de toedracht nog niet eens vast te staan. De copiloot stak de gezagvoerder neer en het toestel maakte een scherpe duik, waarna bemanning en passagiers ingrepen. Onderzoek naar het motief loopt nog. Netanyahu verklaarde ondertussen al dat de copiloot islamistisch was geradicaliseerd, zonder daar bewijs voor te leveren. Zo verandert ook het verhaal. De hoofdrol hoort bij de Indiase gezagvoerder Smit Machchhar, die zwaargewond het cockpitluik wist te openen, en bij de mensen die daarna de aanvaller overmeesterden en het vliegtuig hielpen redden. Vervolgens verschijnt Netanyahu in beeld en wordt ook hij onderdeel van het heldenverhaal. Dat politieke leiders zulke kansen benutten is weinig verrassend. Interessanter is hoe gemakkelijk de internationale media eraan meewerken. De ontmoeting is nieuws, de foto's liggen klaar en Netanyahu levert de gewenste quotes. Een PR-moment dat door zijn eigen regering wordt georganiseerd, verandert zo vrijwel automatisch in internationale berichtgeving. En daarmee krijgt Netanyahu precies het beeld dat hem goed uitkomt: beschermer van bedreigde burgers, bestrijder van terrorisme, staatsman tussen helden. Terwijl hij tegelijkertijd politiek verantwoordelijk is voor de Israëlische genocide in Gaza. Die tegenstelling hoeft Netanyahu zelf uiteraard niet te benoemen. Zijn propagandamachine bestaat er juist bij de gratie van dat soort zorgvuldig afgebakende beelden. Vandaag zien we de premier die overlevenden ontvangt. Wat hij op een paar honderd kilometer afstand laat aanrichten, valt buiten het kader van de foto. Dat het zo werkt, zegt daarom minstens zoveel over onze nieuwsconsumptie als over Netanyahu. Hij produceert het beeldmateriaal waarvan je van een politicus in verkiezingstijd kunt verwachten dat hij het produceert. Wij nemen het vervolgens over en helpen daarmee de hoofdverantwoordelijke voor een genocide zich presenteren als beschermer van mensenlevens. De helden zaten in dat vliegtuig. Netanyahu stond alleen handig bij de uitgang klaar toen de camera's aangingen.

Door: Foto: David Lisbona (cc)
Foto: Mohammed Abubakr on Pexels

Stop de oorlogskoers: Vrede op papier

Gisteren was de demonstratie “Stop de oorlogskoers”, georganiseerd door De Nieuwe Vredesbeweging, FNV Young & United en de Landelijke Studentenvakbond. De demonstratie had een aantrekkelijk uitgangspunt: minder oorlog, minder wapens, meer diplomatie. En toch heb ik er een probleem mee. Niet met het doel, maar wel met de merkwaardige aanname dat je dichter bij dat doel komt door jezelf minder goed in staat te stellen geweld tegen te houden.

In het manifest staat dat hogere militaire uitgaven “niet de veiligheid” bevorderen. Als bewijs volgt dat de EU voor de oorlog in Oekraïne al vier keer zoveel aan defensie uitgaf als Rusland, en de NAVO zelfs zeventien keer zoveel. Toch werd de oorlog niet voorkomen.

Dat klinkt als een logisch argument, maar dat is het niet. Om te beginnen is Oekraïne geen lid van de NAVO. De afschrikking van het bondgenootschap gold dus nooit voor Oekraïne. Rusland viel een land aan dat buiten die bescherming viel, en geen land dat erbinnen viel. Dat bewijst niet dat afschrikking altijd werkt. Het is wel een vreemd voorbeeld om te laten zien dat ze niet werkt.

En zelfs als het wel een NAVO-land was geweest: dat afschrikking één oorlog niet voorkomt, bewijst niet dat ze nutteloos is. Misdaad bestaat ook nog terwijl er politie is. Niemand concludeert daaruit dat de politie nooit misdaad voorkomt of oplost.

Steun ons!

De redactie van Sargasso bestaat uit een club vrijwilligers. Naast zelf artikelen schrijven struinen we het internet af om interessante artikelen en nieuwswaardige inhoud met lezers te delen. We onderhouden zelf de site en houden als moderator een oogje op de discussies. Je kunt op Sargasso terecht voor artikelen over privacy, klimaat, biodiversiteit, duurzaamheid, politiek, buitenland, religie, economie, wetenschap en het leven van alle dag.

Om Sargasso in stand te houden hebben we wel wat geld nodig. Zodat we de site in de lucht kunnen houden, we af en toe kunnen vergaderen (en borrelen) en om nieuwe dingen te kunnen proberen.

Lezen: De BVD in de politiek, door Jos van Dijk

Tot het eind van de Koude Oorlog heeft de BVD de CPN in de gaten gehouden. Maar de dienst deed veel meer dan spioneren. Op basis van nieuw archiefmateriaal van de AIVD laat dit boek zien hoe de geheime dienst in de jaren vijftig en zestig het communisme in Nederland probeerde te ondermijnen. De BVD zette tot tweemaal toe personeel en financiële middelen in voor een concurrerende communistische partij. BVD-agenten hielpen actief mee met geld inzamelen voor de verkiezingscampagne. De regering liet deze operaties oogluikend toe. Het parlement wist van niets.

Foto: Songfestival in Gaza - AI-gegenereerd

Alles went, ook een genocide

Nederland doet in 2027 gewoon weer mee aan het Eurovisie Songfestival. Gewoon. Alsof er niets aan de hand is.

Vorig jaar trok AVROTROS een grens. Het menselijk leed in Gaza was te groot. De persvrijheid werd aangetast. De politiek bemoeide zich ermee. Deelname was niet langer te verantwoorden. Duidelijke taal. En AVROTROS meende het: ook voor 2027 zegt de omroep nee, omdat meedoen nog steeds niet strookt met haar waarden.

En wat deed de NPO? Die had maar één vraag. Niet: hebben ze gelijk? Niet: is er iets veranderd in Gaza? Nee. De vraag was: welke andere omroep wil het klusje overnemen? Het antwoord was: niemand. Geen enkele omroep wilde zijn naam eraan verbinden. Dus doet de NPO het maar zelf, want uitgezonden zal het worden.

Ondertussen is in Gaza niets opgelost. Helemaal niets. De onafhankelijke VN-onderzoekscommissie stelde in juni opnieuw vast dat Israël genocide blijft plegen in Gaza. Deze maand meldt de VN nog altijd aanhoudende aanvallen, enorme humanitaire nood en levensbedreigende omstandigheden. Dat is geen oud nieuws. Dat is nu.

Dus zo werkt het. Eerst trekken we een grens. Dan zoeken we iemand die eroverheen wil stappen. En een paar maanden later zwaaien we met vlaggetjes en roepen we “douze points”. Met een glimlach. Op primetime.

Foto: Yada Pongsirirushakun on Unsplash

Internationale solidariteit is zelfverdediging

Internationale solidariteit is ook een vorm van eigenbelang. Want wie elders opkomt voor vrijheid, democratie en menselijke waardigheid, verdedigt uiteindelijk ook de wereld waarin wij zelf willen leven. Dat geldt voor verschillende conflicten en politieke situaties, ook al zijn ze onderling niet met elkaar te vergelijken.

Cuba: solidariteit tegen isolatie

Cuba is al decennialang het onderwerp van internationale solidariteitscampagnes. Vooral de Amerikaanse economische blokkade heeft geleid tot steunacties vanuit allerlei landen. Artsen, hulpverleners, maatschappelijke organisaties en politieke bewegingen hebben zich uitgesproken tegen het isolement van het eiland.

Trump valt Cuba aan met een olieboycot, sancties tegen Cubaanse leiders en strijdkrachten en geniepige pogingen van een speciale taskforce van de CIA om een ‘regime change’ te forceren. Vorige week volgden nieuwe sancties. De Amerikaanse ministeries van Financiën en Buitenlandse Zaken kondigden sancties aan tegen negen staatsbedrijven in de mijnbouw, metaalindustrie en bouwsector.  Vooralsnog weet Cuba stand te houden. Mede dankzij internationale solidariteit, die overigens niet beperkt zou moeten blijven tot de directe buren.

In Mexico worden herhaaldelijk grote solidariteitsprotesten voor Cuba gehouden. De Mexicanen roepen op de verstikkende sancties te beëindigen. Verder organiseren burgers inzamelingacties en worden hulpgoederen naar Cuba gestuurd, hoewel de Amerikaanse sancties dat wel lastiger maken.

Doneer!

Sargasso is een laagdrempelig platform waarop mensen kunnen publiceren, reageren en discussiëren, vanuit de overtuiging dat bloggers en lezers elkaar aanvullen en versterken. Sargasso heeft een progressieve signatuur, maar is niet dogmatisch. We zijn onbeschaamd intellectueel en kosmopolitisch, maar tegelijkertijd hopeloos genuanceerd. Dat betekent dat we de wereld vanuit een bepaald perspectief bezien, maar openstaan voor andere zienswijzen.

In de rijke historie van Sargasso – een van de oudste blogs van Nederland – vind je onder meer de introductie van het liveblog in Nederland, het munten van de term reaguurder, het op de kaart zetten van datajournalistiek, de strijd voor meer transparantie in het openbaar bestuur (getuige de vele Wob-procedures die Sargasso gevoerd heeft) en de jaarlijkse uitreiking van de Gouden Hockeystick voor de klimaatontkenner van het jaar.

Doe het veilig met NordVPN

Sargasso heeft privacy hoog in het vaandel staan. Nu we allemaal meer dingen online doen is een goede VPN-service belangrijk om je privacy te beschermen. Volgens techsite CNET is NordVPN de meest betrouwbare en veilige VPN-service. De app is makkelijk in gebruik en je kunt tot zes verbindingen tegelijk tot stand brengen. NordVPN kwam bij een speedtest als pijlsnel uit de bus en is dus ook geschikt als je wil gamen, Netflixen of downloaden.

Foto: Nasrah Habiballah VPRO Zomergasten foto © Anne Claire de Breij

Zomergast Nasrah Habiballah gelooft in ‘Peace journalism’

[Lees hier de recensie van deze zomergastenaflevering] Nasrah Habiballah is vanavond de tweede gast in VPRO’s  Zomergasten. In het promotiemateriaal op Facebook en Instagram zegt ze:

Wat sowieso aan bod gaat komen is journalistiek. Ik ben een journalist in hart en nieren. Maakt het grootste deel uit van mijn leven. Dus over journalistiek gaan we het sowieso hebben.

Nu zal Janine Abbring ongetwijfeld op zoek gaan naar “de mens achter de journalist”. Hopelijk krijgt Nasrah Habiballah’s opvatting over het journalistenvak ook alle ruimte. En dan met name haar ideeën over wat “peace journaslism” (‘vredesjournalistiek’) wordt genoemd.

Oorlog is een ziekteproces

In een boeiend interview met Gijs Beukers in het Volkskrant Magazine van 19 juli 2024 (betaalmuur) zegt ze:

“Ik geloof heilig in peace journalism, een theorie van de Noorse socioloog Johan Galtung. Hij zegt dat je een conflict op twee manieren kunt verslaan. War journalism is als het verslag van een sportwedstrijd: die kant heeft daar een aanval uitgevoerd en daarbij zijn zoveel doden gevallen. Door die informatie te brengen, voeg je niet veel toe aan het begrip van de kijker.

Peace journalism is het beschrijven van een ziekteproces. Wat is de oorzaak? Wat zijn de symptomen? Hoe kan die persoon genezen? Om dat te vertalen naar een conflictsituatie: waarom voelen de partijen wat ze voelen? Waar komt dat vandaan? Wat zou een oplossing kunnen zijn? Ik geloof oprecht dat we daar onze kijkers, luisteraars en lezers het meest mee van dienst zijn.”

Foto: "Israel - Boycott, divest, sanction" by John Englart (Takver) is licensed under CC BY-SA 2.0

Israël: Sancties voor de figuranten

Wanneer een staat zich schuldig maakt aan mensenrechtenschendingen, bezetting of annexatie, richten sancties en diplomatieke druk zich doorgaans op die staat. Op de regering. Op de instituties die het beleid uitvoeren. Op de organisaties die ervoor zorgen dat het beleid iedere dag opnieuw werkelijkheid wordt.

Behalve bij Israël, een land dat bezig is een genocide te plegen. Daar krijgen we sancties tegen een paar kolonisten op de Westelijke Jordaanoever. Af en toe tegen een individuele minister. Soms tegen een specifieke organisatie. Alsof de bezetting en genocide het resultaat zijn van een verzameling losse incidenten. Alsof er geen regering bestaat die al decennia hetzelfde beleid voert.

Neem de kolonisten. Die worden vaak gepresenteerd als extremisten die de situatie verder op scherp zetten. Dat beeld heeft één groot probleem: kolonisten kunnen alleen bestaan en doen wat ze doen dankzij actieve steun van de Israëlische staat. Nederzettingen verschijnen niet spontaan. Er zijn wegen nodig, militaire bescherming, vergunningen, subsidies, juridische constructies, landonteigeningen en politieke dekking. Het leger bewaakt de nederzettingen. De overheid financiert infrastructuur. Rechters en ambtenaren leveren de juridische legitimatie.

De kolonist is geen uitzondering op het systeem. De kolonist ís het systeem. Sancties tegen hen zijn zinloos zolang er een regime zit dat maar al te graag meewerkt om die zo min mogelijk impact te laten hebben.

Lezen: Bedrieglijk echt, door Jona Lendering

Bedrieglijk echt gaat over papyrologie en dan vooral over de wedloop tussen wetenschappers en vervalsers. De aanleiding tot het schrijven van het boekje is het Evangelie van de Vrouw van Jezus, dat opdook in het najaar van 2012 en waarvan al na drie weken vaststond dat het een vervalsing was. Ik heb toen aangegeven dat het vreemd was dat de onderzoekster, toen eenmaal duidelijk was dat deze tekst met geen mogelijkheid antiek kon zijn, beweerde dat het lab uitsluitsel kon geven.

Israël: De oorlog komt altijd thuis

Een samenleving die decennialang leeft met bezetting, permanente oorlog en het normaliseren van extreem geweld, houdt dat geweld zelden netjes binnen de grenzen van het slagveld. Dat geldt voor grootmachten, koloniale regimes en staten die zichzelf permanent in een existentiële oorlogstoestand plaatsen. Israël vormt daarop geen uitzondering.

Wie generaties lang leert dat geweld een legitiem antwoord is op politieke problemen, importeert uiteindelijk dat wereldbeeld in de eigen samenleving. De grens tussen “veiligheid” en militarisering vervaagt. De grens tussen burger en vijand eveneens. En zodra een staat burgers conditioneert om permanent in termen van dreiging, zuivering en vergelding te denken, blijft dat denken zelden beperkt tot Gaza, Libanon of de Westelijke Jordaanoever.

De Verenigde Staten zagen dat na Vietnam. Politiecorpsen werden in toenemende mate gevuld met veteranen die waren getraind voor oorlogssituaties, terwijl de bredere cultuur van “warfare policing” zich steeds verder ontwikkelde. De militarisering van de politie kreeg een enorme impuls. Protesten werden behandeld als opstanden. Wijken als vijandig gebied. Zelfs taal veranderde: agenten werden “warriors”, burgers “targets” of “threat environments”. Onderzoekers en historici beschrijven al jaren hoe militaire logica langzaam het civiele domein binnendrong.

Dat proces begon overigens al eerder, maar oorlogen als Vietnam versterkten het aanzienlijk. Amerikaanse politieadviseurs die actief waren geweest in Vietnam namen tactieken, denkwijzen en trainingsmodellen mee terug naar binnenlandse politiekorpsen. Sommige betrokkenen bij repressieve operaties in Vietnam doken later weer op binnen Amerikaanse veiligheidsstructuren.

Foto: Amy Syiek on Unsplash

Piratenstaat Israël, en Nederland blijft stil

Israël enterde opnieuw schepen in internationale wateren. Ditmaal ging het om de Global Sumud Flotilla, een vloot met activisten en hulpgoederen op weg naar Gaza, waaronder ook Nederlandse opvarenden. De onderschepping gebeurde honderden kilometers van Gaza vandaan, nabij Cyprus en Kreta.

Dat laatste is juridisch relevant. Een staat mag namelijk niet willekeurig schepen op volle zee enteren. Israël beroept zich al jaren op de blokkade van Gaza. In het internationaal oorlogsrecht bestaat inderdaad een beperkte mogelijkheid om een maritieme blokkade af te dwingen buiten territoriale wateren. Alleen zit daar een cruciale voorwaarde aan: die blokkade moet zelf rechtmatig zijn.

Update: De extreem-rechtse minister Ben-Gevir heeft op social media beelden gedeeld van de behandeling (lees: mishandeling) van de activisten. Ondertussen geeft onze minister van Buitenlandse Zaken oorlogsmisdadiger Netanyahu een complimentje. Inmiddels is de Israëlische ambassadeur wel ontboden, maar pas nadat bleek dat de activisten werden mishandeld.

Tot een paar jaar geleden hield dat juridische en diplomatieke verhaal ook nog soort van stand. Alleen vooral omdat Israël voor het Westen nu eenmaal een bondgenoot is. Bondgenoten krijgen traditioneel meer ruimte binnen het internationale recht, zeker wanneer hun tegenstanders gemakkelijk als terroristen of schurkenstaten kunnen worden weggezet. Zolang de humanitaire gevolgen nog enigszins abstract bleven en westerse regeringen bereid waren weg te kijken, konden veel van Israëls acties nog worden verpakt als harde maar legitieme veiligheidspolitiek.

Doneer!

Sargasso is een laagdrempelig platform waarop mensen kunnen publiceren, reageren en discussiëren, vanuit de overtuiging dat bloggers en lezers elkaar aanvullen en versterken. Sargasso heeft een progressieve signatuur, maar is niet dogmatisch. We zijn onbeschaamd intellectueel en kosmopolitisch, maar tegelijkertijd hopeloos genuanceerd. Dat betekent dat we de wereld vanuit een bepaald perspectief bezien, maar openstaan voor andere zienswijzen.

In de rijke historie van Sargasso – een van de oudste blogs van Nederland – vind je onder meer de introductie van het liveblog in Nederland, het munten van de term reaguurder, het op de kaart zetten van datajournalistiek, de strijd voor meer transparantie in het openbaar bestuur (getuige de vele Wob-procedures die Sargasso gevoerd heeft) en de jaarlijkse uitreiking van de Gouden Hockeystick voor de klimaatontkenner van het jaar.

Foto: De gevaarlijkste plek voor kinderen

Hoe is het nu in Gaza?

In Gaza voltrok zich twee weken geleden een bijzondere ceremonie: 300 paren traden tegelijk in het huwelijk in een massaal bezochte bijeenkomst in Deir al-Balah. Een van de bruiden, Thekra al-Masri, vertelde hoe de viering “hoop op verandering” bracht voor de ontheemden in Gaza. Maar voorlopig verandert er nog weinig in het totaal verwoeste gebied.

Een greep uit recente berichten:

Volgens medici en hulpverleners zijn eind april bij twee Israëlische luchtaanvallen in de Gazastrook minstens acht Palestijnen omgekomen, onder wie drie kinderen. Op 30 april vielen nog eens vier doden. Afgelopen dinsdag berichtte Reuters dat Israëlische luchtaanvallen in de Gazastrook minstens drie Palestijnen hebben gedood, onder wie een kind. Medici meldden dat een Palestijn om het leven kwam en twee anderen gewond raakten door een Israëlische luchtaanval nabij de wijk Sheikh Radwan in Gaza-stad, terwijl een andere Palestijn om het leven kwam en meerdere anderen gewond raakten door Israëlische tankbeschietingen nabij het centrum van de enclave.

Israëlische troepen in Gaza hebben volgens The Guardian medio april een wateringenieur en twee chauffeurs gedood die gedurende vier dagen water vervoerden naar ontheemde gezinnen. Dit incident heeft het ernstige tekort aan schoon water verergerd en de verspreiding van ziekten aangewakkerd. Vier dagen eerder schoten Israëlische troepen twee chauffeurs dood die werkten voor Unicef, de VN-organisatie voor kinderen, bij het belangrijkste waterverzamelpunt voor het noorden van Gaza. Ratten en parasieten verspreiden zich door de tentenkampen voor ontheemde Palestijnen in Gaza, meldde The Times of Israel gisteren. Ze bijten kinderen in hun vingers en tenen terwijl ze slapen, knagen aan de weinige waardevolle bezittingen die mensen nog hebben en verspreiden ziektes. Volgens berichten van de VN worden knaagdieren en ander ongedierte regelmatig aangetroffen op 80% van de locaties waar ontheemde gezinnen momenteel verblijven. De VN vluchtelingenorganisatie UNWRA waarschuwt nu het weer zomer wordt ook voor een opleving van huidziekten zoals die in 2024 minstens 150.000 mensen hebben getroffen.

Foto: Christoffer Horsfjord Nilsen (cc)

De Palestijn: de indringer die er altijd al was

De Israëlische claim op Palestina wordt in het westen vaak gepresenteerd als een kwestie van herstel, een terugkeer naar een land dat ooit van “hen” was, na een lange en gewelddadige onderbreking. Dat frame suggereert automatisch dat het land in de periode na het gedwongen vertrek grotendeels leeg stond, of dat de bevolking die er woonde er eigenlijk niet thuishoorde. Die aanname is feitelijk onjuist.

Want wat er gebeurde na de Romeinse onderdrukking van de Joodse opstanden was deportatie, maar geen volledige ontvolking. Een groot deel van de bevolking bleef in het gebied achter. In de eeuwen daarna veranderde de religieuze identiteit van de achterblijvers, eerst richting christendom, later richting islam. De lijn van bewoning werd niet verbroken; zij veranderde van vorm. Bovendien was er op dat moment geen staat Israël die werd ontmanteld. De politieke entiteiten die er in de oudheid hadden bestaan waren relatief kortstondig en ingebed in een lange geschiedenis van wisselende rijken en overheersers.

Palestijnen zijn dan ook geen volk dat ergens vandaan is gekomen om zich later in Palestina te vestigen, in de achtergelaten huizen van de verdreven Joden. Zij zijn, in overwegende mate, afstammelingen van de oorspronkelijke bewoners van het gebied en hebben er continu gewoond. Dat hun identiteit over de eeuwen veranderde, maakt hun aanwezigheid niet minder reëel en hun claim niet minder geldig.

Foto: Enric Borràs (cc)

Satellietfoto’s

COLUMN - Kijkt u eens naar onderstaande twee satellietfoto’s, met dank aan Google Earth.


Het is winter, 16 december 2019 om precies te zijn, en de mensen die in dit deel van onze planeet wonen (boven: N 31.546518 E 34.548088; onder: N 31.542875 E 34.486812), wonen te midden van behoorlijk wat groen. Tuinen waarschijnlijk, zelfs op de onderste satellietfoto – midden in een stad -beslaan ze behoorlijk wat oppervlak. En ondanks dat het winter is, oogt het allemaal behoorlijk groen. Wat wil je ook. Op 31 graden noorderbreedte zit je in de subtropen.

Op 17 augustus 2023 is dat niet heel erg veranderd. Eigenlijk is alleen de kwaliteit van de satelliet camera’s wat verbeterd.


U kunt op deze foto’s de rijen bomen, die soms op de foto’s van vier jaar daarvoor ook zichtbaar zijn, veel beter zien. Dit zijn niet zomaar tuinen, het zijn boomgaarden en akkers, zelfs in de stad.

Drie maanden later, op 24 november 2023 is op beide plekken de situatie volledig veranderd. Alle groen is verdwenen, en dat ligt niet aan het feit dat het winter is, dat had u in december 2019 al gezien.


Wat u daar ziet zijn tanktracks, op elke vierkante centimeter tussen de bebouwing heeft de rupsband van een tank gereden. Dit zijn twee plekken in Gaza, 48 dagen later. En wat u hier ziet, kunt u op Google Earth op meer plekken in Gaza zien. Een strook van 7 kilometer lang langs de kust bijvoorbeeld, vanaf de bestandslijn uit 1947 naar het zuiden, van ongeveer 600 tot 1500 m breed is op de schop gegaan. Niet alleen is alle groen er verdwenen, alle ruimte tussen de huizen, ook waar geen groen was, bestaat uit uitsluitend tanktracks van iets meer dan drie meter breed.

Foto: "Bevrijding van Sint-Michielsgestel" by Brabant Bekijken is licensed under CC BY-NC-SA 2.0

De parodie die 5 mei dreigt te worden

Sef wordt geen Ambassadeur van de Vrijheid. Eerst wel in beeld, daarna toch afgevallen. Volgens hem vanwege zijn uitgesproken standpunten over de genocide in Palestina. Het Nationaal Comité 4 en 5 mei weigert te reageren, maar ik geloof hem, want er is al een tijdje een tendens om de herdenking los te koppelen van het heden. Vrijheid is blijkbaar prachtig, zolang je er niet al te concreet gebruik van maakt. Die afwijzing ondergraaft het hele idee van 4 en 5 mei. Als het vieren van vrijheid niet kan verdragen dat iemand die vrijheid gebruikt om actueel onrecht te benoemen, blijft er weinig meer over dan een ritueel zonder betekenis.

In theorie herdenken we op 4 mei de slachtoffers van oorlog en onderdrukking. Op 5 mei vieren we de bevrijding. De onderliggende boodschap luidt steevast dat vrijheid meer is dan een vlag, een festival en een obligate verwijzing naar “dit nooit weer”. Juist daarom is dit zo wrang. Het probleem is niet alleen de beslissing zelf, maar wat die beslissing blootlegt: dat de lessen die op 4 mei worden uitgesproken op 5 mei alweer zijn vergeten. Of misschien eigenlijk nooit zijn geleerd. Vrijheid zou ook moeten betekenen dat mensen kunnen spreken over onrecht, juist wanneer dat politiek gevoelig ligt. Maar dan blijkt ineens dat een artiest met een uitgesproken mening over de genocide in Gaza toch net iets te ingewikkeld wordt.

Volgende