drinkwater Archives

Foto: Alabama Extension (cc)

Hitte en droogte in landen rond de Middellandse Zee

28 april 2023 , 08:00 , door Jos van Dijk

In Girona, een stad in het noordoosten van Spanje, heeft de rivier de Onya dermate lage waterstanden bereikt dat besloten is de vissen er uit te halen. Ze zijn met kleine elektrische schokken verdoofd voordat ze in plastic zakken werden overgebracht naar de rivier de Ter, 10 km verderop. Elders worden vissen gedood ter voorkoming van besmetting van het drinkwater. Spanje heeft 36 opeenvolgende maanden te weinig regen gehad. Reservoirs zijn gemiddeld op 50% van hun capaciteit, maar in de noordoostelijke regio van Catalonië en de zuidelijke regio van Andalusië is het niveau gedaald tot ongeveer 25%.

Spanje wapent zich voor een nieuwe zomer met een verzengende hitte nu de temperaturen al in april tegen de 40 graden lopen. Spaanse meteorologen zien een zeer warme en droge luchtmassa uit Afrika het land binnenkomen. Daarbij komt een stabiele atmosfeer, wat neerkomt op onveranderlijk weer, en een sterke zonnenschijn. Men spreekt van ‘een thermische bergkam – of golf van hoge temperaturen – die zich uitstrekt van Afrika tot het Iberisch schiereiland.‘ De gemiddelde temperatuur in Spanje is sinds de pre-industriële tijd (1850 tot 1900) met 1,7 graden Celsius (ºC) gestegen, waarvan 1,3ºC in de afgelopen 60 jaar, zo werd al in 2021 gemeld in een klimaatrapport. In het slechtste geval kan de gemiddelde temperatuur volgens dat rapport in Spanje aan het einde van de eeuw met 5ºC stijgen.

Doneer!

Mededeling

Sargasso is een laagdrempelig platform waarop mensen kunnen publiceren, reageren en discussiëren, vanuit de overtuiging dat bloggers en lezers elkaar aanvullen en versterken. Sargasso heeft een progressieve signatuur, maar is niet dogmatisch. We zijn onbeschaamd intellectueel en kosmopolitisch, maar tegelijkertijd hopeloos genuanceerd. Dat betekent dat we de wereld vanuit een bepaald perspectief bezien, maar openstaan voor andere zienswijzen.

In de rijke historie van Sargasso – een van de oudste blogs van Nederland – vind je onder meer de introductie van het liveblog in Nederland, het munten van de term reaguurder, het op de kaart zetten van datajournalistiek, de strijd voor meer transparantie in het openbaar bestuur (getuige de vele Wob-procedures die Sargasso gevoerd heeft) en de jaarlijkse uitreiking van de Gouden Hockeystick voor de klimaatontkenner van het jaar.

Waan van de dag

‘Vitens luidt noodklok over drinkwater’

29 augustus 2014 , 11:06 , door Jeroen Laemers

Zo schrijft nu.nl:

Waterbedrijf Vitens maakt zich grote zorgen over de winning van schoon drinkwater. De bodem, die de afgelopen jaren al is aangetast, is vogelvrij geworden door tal van graaf- en booractiviteiten. […]
De afgelopen jaren hebben industriële vervuiling, (dier)geneesmiddelen en overbemesting de bodem al aangetast. Nu dreigt volgens Declercq verdere verslechtering door allerlei (proef)boringen voor onder meer de winning voor schaliegas en warmteopslag. […]
De directievoorzitter zegt dat bedrijven die naar schaliegas willen boren niet zo veilig kunnen werken als ze beweren. ”Wij als waterbedrijven weten als geen ander dat elke pijp ooit gaat lekken.”

Foto: Sander Weeteling on Unsplash

“Voor mij zijn technologische oplossingen een last resort”

12 januari 2023 , 08:00 , door Studium Generale Universiteit Utrecht

INTERVIEW - door Laura Mol

Al eeuwenlang proberen we het land met dijken, molens en deltawerken te beschermen tegen het water. Maar er loert ook een ander gevaar. Het grondwaterpeil is te laag en natuurwater is vervuild. Hoe voorkomen we een watercrisis?

Het lijkt misschien een beetje gek om na een natte herfst stil te staan bij de waterproblemen die we in Nederland hebben. Toch is het volgens experts twee voor twaalf. We hebben steeds meer last van lange droge periodes waardoor er een tekort aan regenwater dreigt. Bovendien is het Nederlandse water sterk vervuild. Volgens hydroloog dr. Niko Wanders (UU) moeten we aan droogte werken als het nat is. We spreken hem in aanloop naar het Science Café over water op 24 mei én omdat hij recent een grote beurs ontving voor zijn onderzoek naar meerjarige droogte.

Niko, gefeliciteerd met het binnenhalen van je beurs. Waarom is dit project zo belangrijk?
“Sinds 2018 hebben we, met uitzondering van 2021, bijzonder droge zomers gehad. Dat is natuurlijk zorgwekkend. Wij willen uitzoeken wat de impact is van meerdere droge jaren achter elkaar, wat dat doet met de natuur en het grondwater. Daarnaast willen we in kaart brengen hoe ons eigen watergebruik daar invloed op heeft.”

Experts spreken van meerdere watercrises. Er is droogte, maar we hebben ook te maken met sterk vervuild water, door het gebruik van pesticiden bijvoorbeeld. Is er een verband tussen droogte en waterkwaliteit?
“Tot op zekere hoogte wel. Als het in een bepaald gebied te droog is, wordt de concentratie slechte stoffen hoger en dus nog schadelijker voor de natuur. Er is tegenwoordig ook veel discussie over het grondwaterpeil. Dat hebben we historisch gezien altijd laag gehouden, omdat we droge grond beschikbaar willen houden voor de landbouw. Maar het zorgt er ook voor dat regenwater in natuurgebieden snel wegstroomt, omdat het grondwater in het gebied eromheen laag is. Water stroomt nu eenmaal van hoog naar laag. En dus worden natuurgebieden droger.”

Droogte wordt ook wel een onzichtbaar probleem genoemd. Waarom?
“Dat komt omdat het merendeel van ons water in de grond zit. En dát is het water dat we in ons dagelijks leven gebruiken. Om te drinken, om akkers mee te besproeien, of om van alles mee te produceren. Het zichtbare water in rivieren en sloten gebruiken we bijna niet. Wanneer de waterreserves opraken, het grondwater zakt of wanneer water verontreinigd is, dan zien we dat niet. Droogte komt heel langzaam, als je het eenmaal doorhebt, dan is het al veel te laat.”

Voelen beleidsmakers en politici dat er iets moet gebeuren?
“Het besef begint te komen. Het kost veel tijd om maatregelen te implementeren, maar het moet veel sneller. Ik moet wel zeggen dat er in 2022 minder problemen waren dan in 2018, terwijl het neerslagtekort even groot was. Dus de maatregelen die toen genomen zijn, hebben enig effect. Maar de veranderingen moeten structureel zijn. Het grondwaterpeil moet omhoog. Dat betekent vernatting van veen- en weidegebied. Vroeger dachten we dat alles maakbaar was, nu moeten we meebewegen met de natuur. Dat betekent soms natuurgebied of landbouwgrond opgeven en sloten dempen. We moeten minder gericht zijn op het afvoeren van water, en er alles aan doen om het vast te houden.”

Zijn er technologische oplossingen die een uitweg kunnen bieden, bijvoorbeeld het ontzilten van zeewater dat we als drinkwater kunnen gebruiken?
“Voor mij zijn technologische oplossingen een last resort. Dat doe je alleen als je alle andere oplossingen al hebt geprobeerd. Het ontzilten van zeewater is bovendien helemaal niet duurzaam. Het kost heel veel energie, stoot CO2 uit, en is hartstikke duur.”

Wat kunnen wij zelf betekenen in de watercrisis?
“We moeten met z’n allen minder water gaan gebruiken. Alleen dan kunnen we voorkomen dat er drastische maatregelen moeten worden genomen. Maar dat gaat niet vanzelf. Ik zou ervoor willen pleiten om een prijskaartje te hangen aan overmatig watergebruik. Begrijp me niet verkeerd, schoon drinkwater is noodzakelijk voor ieder huishouden en het is ook belangrijk dat het betaalbaar blijft. Volgens de WHO is er per huishouden 50 tot 100 liter water nodig. Nou, laten we in Nederland een maximum van 120 liter aanhouden. We zouden ervoor kunnen kiezen dat je voor iedere liter meer een hoger tarief betaalt. Er zou ook wetgeving kunnen komen die ons verplicht om regenwater van het dak op te vangen. Zo’n wet hebben ze in België. Schoon water is schaars en daar mogen we met z’n allen best weleens wat vaker bij stilstaan.”

Foto: copyright ok. Gecheckt 28-02-2022

EU burgers in actie

21 februari 2014 , 07:00 , door Jos van Dijk

NIEUWS - Het Europese burgerinitiatief geeft EU-burgers de mogelijkheid een onderwerp op de agenda te zetten in Brussel. Het jongste initiatief wil het cannabisgebruik legaliseren.

Maandag vond in het Europese Parlement een hoorzitting plaats over het allereerste Europese Burgerinitiatief. Bijna 2 miljoen mensen hebben een oproep ondertekend aan de Europese Commissie om voor alle Europeanen de toegang tot schoon drinkwater en sanitair veilig te stellen en privatisering van waterleidingbedrijven te verbieden. Die privatisering is inmiddels als algemene richtlijn van de baan, maar de eis is nog wel actueel in landen die lenen bij het Europese noodfonds, zoals Griekenland, die door de Trojka worden verplicht staatsbedrijven te verkopen. De organisatie Right2Water is het initiatief gestart vanuit de gedachte dat water een openbaar goed is en niet beschouwd moet worden als handelswaar. In de hoorzitting is het initiatief toegelicht aan de verantwoordelijke Eurocommissaris Sefcovic, die nu moet bekijken of alsnog nieuwe wetgeving wenselijk is.

Het Europese Burgerinitiatief (ECI, European Citizens Initiative) bestaat sinds 2012 als uitvloeisel van het Verdrag van Lissabon. Minstens één miljoen burgers uit minimaal 7 landen kunnen de Europese Commissie vragen een wetsvoorstel in te dienen. Voor elk van die 7 landen is ook een minimumaantal handtekeningen vereist. Een voldoende gesteund initiatief komt in Brussel op de agenda. De Commissie is niet verplicht het voorstel te volgen, maar moet er wel een gemotiveerd besluit over nemen.

Steun ons!

Mededeling

De redactie van Sargasso bestaat uit een club vrijwilligers. Naast zelf artikelen schrijven struinen we het internet af om interessante artikelen en nieuwswaardige inhoud met lezers te delen. We onderhouden zelf de site en houden als moderator een oogje op de discussies. Je kunt op Sargasso terecht voor artikelen over privacy, klimaat, biodiversiteit, duurzaamheid, politiek, buitenland, religie, economie, wetenschap en het leven van alle dag.

Om Sargasso in stand te houden hebben we wel wat geld nodig. Zodat we de site in de lucht kunnen houden, we af en toe kunnen vergaderen (en borrelen) en om nieuwe dingen te kunnen proberen.

Waan van de dag

Olieopslag bedreigt natuurgebied en drinkwatervoorziening

26 april 2014 , 12:45 , door Krispijn Beek

Al veertien dagen borrelt er olie op in het nabij Enschede gelegen Duitse natuurgebied Amtsvenn. Volgens Tubantia wijzen de onderzoeken op een lekkage van een zoutholte waarin 140 miljoen liter ruwe olie is opgeslagen. Inmiddels zijn olierestanten aangetroffen in grondwater en sloten, is een kikkerpoel vervuilt en zijn 6 koeien overleden na het drinken van water met olie.

Akzo en Argos hebben plannen om onder het Enschedese industriegebied Marssteden 70 miljoen liter gas en olie op te gaan slaan in zoutcavernes.

Foto: Pleuntje (cc)

Medicijnresten in grondwater

17 februari 2014 , 19:00 , door Karin Tex Rijnders

ACHTERGROND - In Nederland zijn medicijnresten in het grondwater gevonden. Dat zei Lieve Declercq, voorzitter van de directie van waterbedrijf Vitens, eind januari tijdens een hoorzitting over geneesmiddelen en waterkwaliteit in de Tweede Kamer. Tweederde van de Nederlandse gezinnen gebruikt drinkwater dat uit de grond komt. Op dit moment zijn de installaties die het grondwater zuiveren niet voldoende ingericht om de medicijnresten eruit te halen. Ofschoon medicijnresten op dit moment niet een acuut gevaar voor de mens vormen, roepen verschillende partijen op tot maatregelen om mogelijk schadelijke effecten op lange termijn voor te zijn.

Om medicijnresten uit grondwater te verwijderen is volgens Vitens aanpassing van de installaties noodzakelijk. Dat zal een forse kostenstijging betekenen. Een woordvoerder van het bedrijf laat weten dat de consument uiteindelijk voor de kosten zal opdraaien indien het probleem vooruit wordt geschoven. De klant zal dit volgens hem merken door een forse verhoging van de waterrekening. Tweede Kamerlid Carla Dik- Faber (ChristenUnie) initieerde de hoorzitting. ‘Ik ben erg geschrokken van het feit dat er ook medicijnresten in het grondwater gevonden zijn. Het maakt mij duidelijk dat we als overheid nú moeten ingrijpen.’

Lange termijn

Het probleem van de medicinale vervuiling is met dit nieuwe wapenfeit letterlijk én figuurlijk op een dieper niveau gekomen.Vervuild grondwater (en daarmee drinkwater) heeft gevolgen voor de mens. Het gaat weliswaar om lage concentraties die de volksgezondheid niet direct lijken te schaden, maar we kunnen niet weten welke gevolgen dat op de lange termijn heeft. De Rijksdienst voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) sprak al in 1999 over chronische gevolgen die het voor de mens verwacht. ‘Potentiële humane risico’s zijn: ontwikkeling van allergische, genotoxiciteit en de overdracht van resistentiegenen,’ staat er in het rapport. Sindsdien is het medicijngebruik in Nederland alsmaar gestegen. Met de vergrijzing en de daaruit voortvloeiende verdere stijging van het medicijngebruik, zal de watervervuiling alleen maar verder toenemen. En daarmee de noodzaak om het water beter te reinigen.

Foto: Jan Brünemann (cc)

Geschenk uit de hemel

6 juli 2013 , 13:00 , door Vice Versa

REPORTAGE - Wat als er geen of ongezond water uit de kraan komt? Dan vang je regenwater op. Een eenvoudige oplossing zorgt soms voor een revolutie, blijkt in Nepal. Hier ontstaan duurzame en zelfvoorzienende initiatieven om regenwater, poep en plas te hergebruiken.

‘Je schrijft een artikel over water in Nepal?’ De afwezige blik van de souvenirventer maakt plaats voor een goedkeurende grijns. Terwijl ik de roepies tel, zet hij zijn bontgekleurde mutsje af. Dan duwt hij onverwachts zijn jonge, maar slechts met plukjes haar bedekte, schedel onder mijn neus. ‘Er is water genoeg in dit land, maar wat er hier in Kathmandu uit de kraan komt, maakt je ziek en je haren vallen er spontaan van uit!’ Of ik dat alsjeblieft ook voor hem wil opschrijven.

De kalende verkoper legt in één zin de vinger op de zere plek. Nepal zit niet verlegen om watervoorraden en het heldere, gebottelde Himalayawater smaakt bij elke slok naar meer. Maar die voorraden zitten diep weggestopt en het ontbreekt dit land aan de middelen en infrastructuur om ze aan te boren en via waterleidingen te vervoeren naar huishoudens.

Zeker rond deze tijd van het jaar, twee maanden voor de regenperiode, is de watersituatie in het land kritiek. Vanuit het vliegtuig is te zien hoe het rivierennet in Nepal heeft plaatsgemaakt voor uitgedroogde zandbanken. Elke tien dagen komt er precies één uur lang water uit de kraan. Voor hen die zijn aangesloten op het waterleidingnetwerk is dat het moment om de tanks op het dak zo vol mogelijk te laten lopen. Vervolgens zingen zij het met de opgespaarde liters weer anderhalve week uit.

Waan van de dag

Management Team Watertekorten bijeen

26 mei 2011 , 20:26 , door P.J. Cokema

Management Team Watertekorten bijeen

Door de aanhoudende droogte moeten er bijzonder maatregelen getroffen worden om het drinkwater op peil te houden. Medewerkers van Rijkswaterstaat, de Unie van Waterschappen, het KNMI en het ministerie van Infrastructuur en Milieu zijn voor het eerst sinds 2003 bij elkaar als Management Team Watertekorten.

Toevoeging: bekijk het grafiekje van het KNMI over het neerslagtekort. In 1976 is het grootste tekort gemeten. Eind april en mei van dit jaar, lijkt dat record te breken.

Doe het veilig met NordVPN

Mededeling

Sargasso heeft privacy hoog in het vaandel staan. Nu we allemaal meer dingen online doen is een goede VPN-service belangrijk om je privacy te beschermen. Volgens techsite CNET is NordVPN de meest betrouwbare en veilige VPN-service. De app is makkelijk in gebruik en je kunt tot zes verbindingen tegelijk tot stand brengen. NordVPN kwam bij een speedtest als pijlsnel uit de bus en is dus ook geschikt als je wil gamen, Netflixen of downloaden.

Foto: Bram Cymet (cc)

Feit of fabel: drinkwater

18 april 2013 , 11:00 , door The Fact Club

ACHTERGROND - In zijn NRC-column van 6 april bekritiseert Bas Heijne een uitspraak van oud CDA-staatssecretaris Pieter van Geel over drinkwater. Van Geel is de nieuwe voorzitter van de belangenvereniging Frisdrank, Waters, Sappen (FWS). Tijd om de feiten boven tafel te krijgen.

Pieter van Geel zei in maart (pdf) van dit jaar: ‘Ik ben blij dat we in Nederland uitstekend drinkwater hebben. Er zal de komende tijd hard gewerkt moeten worden om dat zo te houden, aangezien er steeds meer diffuse stoffen in het afval water komen.’

Het is niet zomaar te zeggen of dat een feit of fabel is.

Als we de uitspraak van Pieter van Geel ontleden zegt hij eigenlijk drie dingen:
–         We hebben in Nederland uitstekend drinkwater. Dat is een feit.
–         Er komen meer diffuse stoffen in het afvalwater. Dat ligt te gecompliceerd om als feit of fabel te bestempelen.
–         Er moet de komende hard gewerkt worden om de kwaliteit van het drinkwater te behouden, vanwege de diffuse stoffen. Indien van Geel bedoelt dat er nu niet hard wordt gewerkt dan is het een fabel.

Waar komt het drinkwater eigenlijk vandaag?

Ons drinkwater kent twee bronnen: grondwaterbronnen, de naam zegt het al, dat is water uit de grond en oppervlaktebronnen, dat zijn rivieren, maar bijvoorbeeld ook het IJsselmeer.

Stel je niet aan, drink uit de kraan

5 juni 2012 , 10:00 , door Eetschrijver

Goed, dat is dus een mooie binnenkomer, met zo’n koddige titel. Je zou bij al die vrolijkheid bijna nog vergeten dat er over deze materie ook nog wel iets serieus te zeggen valt.

Want ja, het is natuurlijk prettig uit zo’n persbericht van Spa te vernemen dat met zuiver mineraalwater rechtstreeks uit de bron, Spa Reine voldoende drinken lekker én gemakkelijk maakt. “Want Spa heeft voor elk moment van de dag een passend formaat, van mini tot maxi!”. En dus zien we op het plaatje van rechts naar links een Kinderfles, een Reisfles, een Sportfles, een Meeneemfles (nieuw!) en een Familiefles (eveneens nieuw!, waarbij u moet weten dat “familie” Vlaams is voor “gezin”). Het kan niet op.

Daarna wil Spa zich toch ook nog even van zijn milieuvriendelijke kant laten zien:“Spa draagt de zorg voor de natuur al eeuwenlang een warm hart toe. Duurzaam denken zit in de genen van het merk; Spa vervult dan ook sinds jaar en dag een voortrekkersrol onder andere op het gebied van duurzame verpakkingen. De Spa flessen zijn licht van gewicht en als eerste in Europa gemaakt van PET met maar liefst 50% gerecycled materiaal. De etiketten zijn geprint met plantaardige inkt op gerecycled papier. Alle Spa Reine flessen zijn volledig recyclebaar”.

Lezen: Venus in het gras, door Christian Jongeneel

Mededeling

Op een vroege zomerochtend loopt de negentienjarige Simone naakt weg van haar vaders boerderij. Ze overtuigt een passerende automobiliste ervan om haar mee te nemen naar een afgelegen vakantiehuis in het zuiden van Frankrijk. Daar ontwikkelt zich een fragiele verstandhouding tussen de twee vrouwen.

Wat een fijne roman is Venus in het gras! Nog nooit kon ik zoveel scènes tijdens het lezen bijna ruiken: de Franse tuin vol kruiden, de schapen in de stal, het versgemaaide gras. – Ionica Smeets, voorzitter Libris Literatuurprijs 2020.

Ook schrijven voor Sargasso?

Mededeling

Dat kan! Sargasso is een collectief van bloggers en we verwelkomen graag nieuw blogtalent. We plaatsen ook regelmatig gastbijdragen. Lees hier meer over bloggen voor Sargasso of over het inzenden van een gastbijdrage.

Foto: Sargasso achtergrond wereldbol

Britse rivieren vallen droog door overmatig waterverbruik

4 juli 2011 , 11:10 , door Carlos

Britse rivieren vallen droog door slecht gereguleerde en overmatige (drink)wateronttrekking. De favoriete denktank van premier David Cameron: Policy Exchange publiceert vandaag een rapport met straffe aanbevelingen om ‘het opdrogen van het Verenigd Koninkrijk te voorkomen’. Er zijn in Engeland en Wales ongeveer 20.000 punten waar water wordt onttrokken aan de bodem of rivieren en meren. De grootste afnemers zijn de drinkwaterbedrijven die ongeveer de helft van het totale volume opslurpen, daarna volgt de energiesector en de industrie die koelwater verbruikt. Landbouw verbruikt gemiddeld maar 1% van het water, al kan dat per regio en seizoen sterk wisselen. Momenteel wordt er veels te veel water verbruikt waardoor rivieren en wetlands droogvallen. In de Thames rivier stierven tientallen zwanen door het extreem droge voorjaar en de (te) lage waterstand. Om het interen op de nationale watervoorraad te stoppen zouden 23 miljoen Britten moeten stoppen met drinken, douchen en afwassen. Dat kan natuurlijk niet en dus richten de aanbevelingen van het Policy Exchange rapport zich op het strenger reguleren van de wateronttrekking. Dat zou kunnen betekenen dat het in droge seizoenen en op kwetsbare plekken de wateronttrekking even niet mag. Maar alleen zo kan de overheid garanderen dat er ook in de toekomst voldoende betaalbaar water beschikbaar is.