‘Ons zoontje zegt dat hij niet dood wil’

Precies 4 weken geleden viel Rusland Oekraïne aan. Sindsdien heb ik elke dag contact met mijn twee vrienden in Kyiv. Met hun vierjarig zoontje en hond zitten ze de oorlog uit. Ik schrijf op wat ze meemaken. Dit is deel 7 uit de serie ‘Overleven in Kyiv’.   ‘Eerder had ik hoop, maar nu geloof ik niet langer dat deze oorlog snel eindigt. Putin geeft zich niet over en gaat ons land, inclusief de Krim, niet erkennen.’ Het is zondag 20 maart. Dit is het antwoord van Viktor als ik hem vraag hoe hij nu naar deze oorlog kijkt. ‘Als ik afga op de informatie van onze overheid en westerse specialisten dan geloof ik dat de actieve oorlog in een maand eindigt. Misschien dat het leven in Kyiv over een maandje wel weer min of meer terug naar normaal is gegaan. Maar plaatselijke gevechten zullen waarschijnlijk nog wel een heel lange tijd doorgaan, vooral in de steden bij de grens met Rusland. Waarschijnlijk totdat de sancties Rusland compleet hebben ontwricht. Oorverdovend Maandag 21 maart. Een Russische aanval heeft de avond ervoor een winkelcentrum verwoest vlakbij waar Ada en Viktor wonen. ‘Het was oorverdovend en beangstigend,’ laat Ada weten. ‘Het was een nieuw winkelcentrum, we kwamen er graag.’ Ze stuurt een filmpje waarin hun vierjarige zoontje Tomko door een enorme speelruimte stuitert. ‘In vergelijking met wat er in andere delen van ons land gebeurt, stelt de vernietiging van een winkelcentrum weinig voor, maar het doet pijn dat alles waar we van houden kapot gemaakt wordt.’ Ik vraag Viktor wat er zo bijzonder is aan een winkelcentrum dat de Russen het moeten bombarderen. Ik dacht dat ze een voorkeur hadden voor kinderziekenhuizen, kraamklinieken en scholen, kan ik niet laten er cynisch bij te denken. ‘Geen idee,’ antwoordt hij, en verandert van onderwerp: 'Deze explosie was zo luid dat die zelfs aan de andere kant van de Dnipro rivier was te horen. Voor het eerst hoorden we nu ook het luchtalarm. Normaal krijgen we alleen een waarschuwing op onze telefoon.' [caption id="attachment_336980" align="alignnone" width="450"] Foto: UNDP Ukraine (cc)[/caption] Kind Hoe reageert Tomko op al die enge geluiden, wil ik weten. ‘Meestal reageert hij niet, of vraagt hij of het onweer is,’ antwoordt Ada. ‘Ik ben zo opgelucht dat hij niet helemaal snapt wat er aan de hand is. Hij weet dat er oorlog is, met bommen en raketten, maar hij begrijpt niet wat dat inhoudt. En dat is een hele geruststelling. Hij wordt alleen ongedurig als hij niet naar buiten kan. Het is niet goed voor hem als hij de hele dag binnen naar tekenfilms kijkt.’ ‘Laatst zei hij dat hij niet dood wil,’ zegt Viktor. ‘Aan de buitenkant lijkt hij kalm, maar ik ben bang dat hij wel wat zorgen en gedachten heeft over alles wat hier aan de hand is.’ Ik slik een brok in mijn keel weg voor ik vraag wat hij dan tegen Tomko zegt. ‘We vertellen hem dat hij niet dood gaat. Dat we veilig zijn. We zeggen dat ons leger de vijand hier niet laat komen. En dan zegt hij: “Nee, ik laat zélf de Russen niet hier komen. Ik ga zelf tegen ze vechten en ik dood ze allemaal.” Het is verontrustend als ik denk aan wat voor sporen deze oorlog nalaat op zijn psyche.’ Saboteurs De hele dag is het geluid van beschietingen en explosies van drie kanten te horen. Die avond gaat een avondklok weer in. Deze  is volgens Ada en Viktor nodig om saboteurs te vinden. Ik druk ze op het hart om alsjeblieft voorzichtig te zijn als ze weer vanaf woensdag naar buiten mogen. Onzin natuurlijk, dat weten ze zelf echt wel beter dan ik. Ook zij hebben op een van de nieuwskanalen gezien dat een mijn was verstopt in een zandbak. Dinsdag 22 maart. De hele dag moeten ze binnen blijven, en doordat er constant gevaar dreigt, blijven ze de hele dag in hun schuilkelder. 'Het is mentaal zwaar om de hele dag in een schuilkelder te zitten,' schrijft Viktor. 'Ik denk aan de mensen die nu op de plekken zitten die de hele tijd onder vuur genomen wordt. Constant in een schuilkelder. Dagen-, wekenlang. Ik weet niet hoe dat voor hen moet zijn. Rond het middaguur komen twee bommen in hun buurt terecht. Nog niet eerder was het gevaar zo dichtbij. ‘De muren en ramen schudden. Alles bleef heel, we zijn niet geraakt,’ schrijft Ada. Ik zie met afschuw de ravage die de bommen hebben veroorzaakt. Deze aanval doodde één persoon en verwondde er drie. Ada en Viktor kunnen niets vertellen over de saboteurs waarvoor de avondklok was ingesteld. Later lees ik dat er in totaal 162 zijn opgepakt, maar - logischerwijze - geen details over wanneer en waar. Naar buiten Woensdag 23 maart. De avondklok is opgeheven. ‘We hebben even de hond uitgelaten,’ zegt Viktor. ‘Ze is doodsbang door het geluid van die eindeloze explosies. Op het moment lijkt het rustig, maar eerder vandaag waren beschietingen vlakbij waar mijn ouders wonen.’ Ze willen opnieuw naar buiten voor een wandeling, maar net als ze willen vertrekken is er een waarschuwing voor een aanval. En dus zitten ze weer in hun schuilkelder. Ze hebben daar wel elektriciteit, maar geen stromend water. Drinkwater hebben ze in flessen. Hun behoefte doen ze op een kinderpotje, eens van Tomko geweest. ’s Avonds laat Ada weten: ‘We konden vandaag toch nog een paar uur naar buiten. Het was heerlijk.’   Vorige afleveringen gemist? ‘We springen niet meer op bij elke knal’ (21 maart) ‘Raketten vernietigen onze steden steeds verder’ (18 maart 2022) ‘We kunnen volhouden, maar niet falen’ (16 maart 2022) ‘Het is angstaanjagend te weten dat deze oorlog niet snel zal eindigen’ (15 maart 2022) ‘Eigenlijk kan ik nog steeds niet geloven dat dit gebeurt’ (10 maart 2022) ‘Hopelijk overleven we dit’ (2 maart 2022)   * Om de privacy van mijn vrienden te beschermen gebruik ik gefingeerde namen.  

Door: Foto: Mathias P.R. Reding (Pexels)

Closing Time | Lying All The Time

 Nederbeat van The Outsiders uit 1966. Wat een branie had die Wally Tax toch en wat een talent. En wat een heerlijk snerend houterig Engels. Maar bij ‘lying all the time’ dacht ik nu niet aan een mislukte liefdesrelatie, en aan wie daar de schuld van krijgt, maar aan de berichtgeving over de ‘militaire vredesoperatie’ in Oekraïne.

Lezen: De BVD in de politiek, door Jos van Dijk

Tot het eind van de Koude Oorlog heeft de BVD de CPN in de gaten gehouden. Maar de dienst deed veel meer dan spioneren. Op basis van nieuw archiefmateriaal van de AIVD laat dit boek zien hoe de geheime dienst in de jaren vijftig en zestig het communisme in Nederland probeerde te ondermijnen. De BVD zette tot tweemaal toe personeel en financiële middelen in voor een concurrerende communistische partij. BVD-agenten hielpen actief mee met geld inzamelen voor de verkiezingscampagne. De regering liet deze operaties oogluikend toe. Het parlement wist van niets.

Foto: Flickr ianus raadzaal Gemeenteraad Werkendam CC BY-NC-SA 2.0.

Amsterdam ontregelt Nationale dag van de Lokale Democratie

COLUMN - door P.J. Cokema

Nog zeven dagen en dan (30 maart) worden in heel het land nieuwe gemeenteraden geïnstalleerd. Heel het land? Nee, één gemeente wenst de eeuwenoude reputatie van de eigenwijste in het land in ere te houden en heeft de beëdiging van de raadsleden een weekje eerder op de agenda van de raadsvergadering van 24 maart staan.

De gemeenteraadsverkiezingen van 16 maart vallen nog onder de Tijdelijke wet verkiezingen covid-19 (Twv). Die wet is in december 2021 verlengd tot 1 juli 2022. Naast allerlei voorschriften betreffende vervroegd en veilig stemmen, is ook geregeld dat de installatie van de gemeenteraden niet acht maar veertien dagen na vaststelling van de uitslag zal plaatsvinden.

De periode tussen vaststelling van de uitslag en installatie van de gemeenteraad is verlengd om de gemeenteraden meer tijd te geven (tot en met 29 maart) voor het onderzoek van de geloofsbrieven (artikel C 4, tweede lid, Kieswet en artikel 1b Tijdelijke wet verkiezingen covid-19).

De “oude’, nu nog zittende raad moet het onderzoek ergens voor 29 maart afgerond hebben. Vervolgens moet er een raadsvergadering gepland worden waar de oude raad aftreedt.  Doorgaans zal de oude raad voor het laatst bijeenkomen op dinsdag 29 maart.

Foto: Marco Raaphorst (cc)

Kwetsbare democratie, weerbare democratie

COLUMN - door Prof.Dr. Bert van den Braak

Partijen die de fundamentele zedelijke beginselen aantasten die in het Nederlandse volk leven, zijn vijanden en moeten met alle machtsmiddelen worden bestreden. Dat betoogde George van den Bergh in 1936 in zijn oratie bij het aanvaarden van het hoogleraarschap aan de Universiteit van Amsterdam. 1)
Hij doelde uiteraard vooral op antidemocratische, fascistische, nationaal-socialistische en revolutionair-socialistische groepen die in het Interbellum waren opgekomen.

Van den Bergh wees erop dat de tolerantie, die een vrije, democratische samenleving eigen is, tevens het gevaar inhield dat ruimte werd geboden aan groeperingen die diezelfde democratische samenleving ten gronde willen richten. Gewaakt moest worden voor naïviteit ten aanzien van hen die de democratie willen ondermijnen. En dat gevaar ligt ook nu weer op de loer. Buitenlandse beïnvloeding mag evenmin worden onderschat.

De Staatscommissie parlementair stelsel heeft zich volop beziggehouden met mogelijk onwenselijke activiteiten van politieke partijen 2). Zij stelde voor in een Wet op de politieke partijen (Wpp) heldere regels op te nemen over democratische inbedding, financiering en giften en (digitale) campagnevoering van partijen. Ook een eventueel partijverbod moet daarin worden geregeld. Minister Kajsa Ollongren ging daarmee wel aan de slag, maar liet in juni 2020 weten dat er eerst nieuwe regels over de partijfinanciering zouden komen. De behandeling van het betreffende wetsvoorstel daarover is nog gaande.

Doe het veilig met NordVPN

Sargasso heeft privacy hoog in het vaandel staan. Nu we allemaal meer dingen online doen is een goede VPN-service belangrijk om je privacy te beschermen. Volgens techsite CNET is NordVPN de meest betrouwbare en veilige VPN-service. De app is makkelijk in gebruik en je kunt tot zes verbindingen tegelijk tot stand brengen. NordVPN kwam bij een speedtest als pijlsnel uit de bus en is dus ook geschikt als je wil gamen, Netflixen of downloaden.

Closing Time | Love Is Selfish

Bij het bekijken, en beluisteren van deze song, deze clip van Jack White, was ik al om/ingepakt, binnen de eerste 20 seconden. En waardoor kwam dat? Door de song, de artiest, de clip misschien? Nee, het kwam door dat geluid dat wordt veroorzaak als de vingers van de gitarist glijden over de hals van de gitaar, van het ene akkoord naar het andere. Dat geeft een bepaald geluid. En dat geluid, die muziek, staat niet genoteerd in de compositie. Je hoort een swietsj, je hoort een sjoetjs, dat is het geluid dat de verplaatsende vingers maken op de snaren.

Foto: Trey Musk (Pexels)

‘We springen niet meer op bij elke knal’

LONGREAD - 25 dagen geleden viel Rusland Oekraïne binnen. Sindsdien heb ik elke dag contact met mijn twee vrienden in Kyiv. Met hun vierjarig zoontje en hond zitten ze de oorlog uit. Ik schrijf op wat ze meemaken. Dit is deel 6 uit de serie ‘Overleven in Kyiv’.

Via Instagram krijg ik van Ada een doorgestuurde post: afgeluisterde berichten van Russische soldaten met hun familie. Ik frons. Het laatste wat ik wist was dat gevangengenomen soldaten huilend met hun moeder bellen (‘We zijn bezetters, mama… het is echt een nachtmerrie.’, Volkskrant, 9 maart 2022). Deze laten zelfingenomen weten hoe ze huizen en winkels plunderen. En erger: ‘Ik reed mijn tank door de tuin dwars door de deur, schoot iedereen neer, verkrachtte hen. (…) Ik krijg er waarschijnlijk nog een medaille voor ook.’

Ada is bitter. ‘Als ons leger de Russische soldaten gevangen hebben genomen vertellen ze het verhaal dat ze tijdens hun training hebben geleerd. Maar dat is niet zoals ze zijn. Ze haten ons. Je hoort hun minachting voor ons als ze vrijuit praten. Het valt allemaal op hun plek. Ze bombarderen burgerdoelen. Bij het theater in Mariupol was in enorme letters “kinderen” geschreven. Dat was goed zichtbaar voor de piloot van de bommenwerper. En toch drukte die op de knop om de bom te lanceren.’

Lezen: Venus in het gras, door Christian Jongeneel

Op een vroege zomerochtend loopt de negentienjarige Simone naakt weg van haar vaders boerderij. Ze overtuigt een passerende automobiliste ervan om haar mee te nemen naar een afgelegen vakantiehuis in het zuiden van Frankrijk. Daar ontwikkelt zich een fragiele verstandhouding tussen de twee vrouwen.

Wat een fijne roman is Venus in het gras! Nog nooit kon ik zoveel scènes tijdens het lezen bijna ruiken: de Franse tuin vol kruiden, de schapen in de stal, het versgemaaide gras. – Ionica Smeets, voorzitter Libris Literatuurprijs 2020.

Closing Time | Michal Turtle

Het platenlabel Music From Memory duikelt oude (band)opnames op voor (her)uitgave, niet zelden van cassettebandjes. In 1983-4 deed de 22-jarige Michael Turtle een live jam in de huiskamer van zijn familie en maakte onder andere het nummer ‘Are you Psychic?’

Medewerkers Reuters tegen samenwerking met TASS

Medewerkers van Reuters slaan alarm over samenwerking met de Russische nieuwsdienst Tass.

Reuters heeft een contract lopen met Tass, met name voor de doorlevering van video’s en foto’s aan allerlei media. Medewerkers van het Anmerikaanse persbureau  hebben specifiek hun bezorgdheid geuit over Tass’ kritiekloze rapportage van informatie over de oorlog in Oekraïne van de Russische regering, puur propaganda volgens critici en media-experts.

“Het was een schande toen het partnerschap twee jaar geleden werd ondertekend”, vertelde een verslaggever van Reuters aan POLITICO. “Nu is het gewoon verkeerd, en de stilte van de top is zorgwekkend en misschien wel het ergste.”

Closing Time | György Ligeti Poème Symphonique

Uit de oude doos: Poème Symphonique, voor 100 metronomen, een compositie van György Ligeti.

Het stuk beleefde op 13 september 1963 zijn wereldpremière in het Raadhuis van Hilversum, gedirigeerd door de componist zelf. Als afsluiting van de Gaudeamus Muziekweek.

Zoals u ziet is de uitvoering gefilmd. De bedoeling was dat de opname de volgende dag op televisie zou worden uitgezonden. Er was echter nogal wat heisa rond de uitvoering, zoveel zelfs dat op verzoek van het gemeentebestuur van Hilversum er van af werd gezien.

Lezen: Bedrieglijk echt, door Jona Lendering

Bedrieglijk echt gaat over papyrologie en dan vooral over de wedloop tussen wetenschappers en vervalsers. De aanleiding tot het schrijven van het boekje is het Evangelie van de Vrouw van Jezus, dat opdook in het najaar van 2012 en waarvan al na drie weken vaststond dat het een vervalsing was. Ik heb toen aangegeven dat het vreemd was dat de onderzoekster, toen eenmaal duidelijk was dat deze tekst met geen mogelijkheid antiek kon zijn, beweerde dat het lab uitsluitsel kon geven.

Vorige Volgende