Elektriciteitsbedrijf Tepco heeft binnen het containment van één van zijn Fukushima-reactoren een stralingsdosis van 78 sievert per uur gemeten. Schrik! Iemand een paar minuten daar opknapwerk laten verrichten en h/zij valt dood om. Er bestaat zelfs geen apparatuur die met afstandsbediening ingezet zou kunnen worden (robotarmen of zo), want huidig materiaal is niet tegen een zo hoge straling bestand. Zegt Tepco zelf.Dus moet Japan eerst dergelijke radioactief-bestendige apparaten ontwikkelen zodat het de drie geruïneerde reactoren op centrale Fukushima Daiichi kan ontmantelen. Met de zojuist gemeten stralingswaardes twijfelt men of het lukt de ontmanteling binnen de gestelde 30 jaar te halen. Architect Katsuhiro Miyamoto lanceerde onlangs een geheel andere lange-termijn-oplossing: maak van Fukushima een bedevaartsoord.

Miyamoto stelt voor om van de twee centrales in Fukushima die Tepco heeft afgeschreven, een gigantisch shinto-tempelcomplex te maken. De blauwdrukken had Miyamoto al lang klaar voordat Tepco met zijn laatste jobstijding kwam. Hij ging er bij zijn ontwerp van uit dat het veel te gevaarlijk is om de hoog-radioactieve brandstof uit de reactoren te halen. Dus wil hij de reactorgebouwen weer in zijn oude vorm optrekken. Hij versterkt ze vervolgens met een aardbevingvaste staal-betonconstructie, en schermt ze van boven af met een decoratief houten dak in de typische shinto-stijl. De gebouwen laat hij vol lopen met water. De centrales kunnen dan 10.000 jaar rustig blijven staan tot het radioactieve materiaal grotendeels gedeactiveerd is. Het controlecentrum dat meer landinwaarts ligt, bouwt hij om tot gebedsruimte waar iedere dag shinto-priesters een ceremonie moeten houden. Om de herinnering aan de ramp levend en om de boze geesten rustig te houden. Want boze geesten met namen als cesium, strontium of plutonium, of de verwarde geesten van de besmette bossen, bergen en wateren (naar animistische shinto-overlevering) waren er veeltallig en nog heel, heel lang rond. De Fukushima-Jinja* zou – net als de Frauenkirche in Dresden en de Hiroshima-Dome – een werelderfgoed moeten worden, vindt Miyamoto. Zijn project was afgelopen maand in Osaka tentoongesteld en valt in juni in Tokyo te bezichtigen.