De Arabist en de Moefti

Hans Jansen wijt de Holocaust aan de tussenkomst van de Grootmoefti van Jeruzalem, haj Amin al-Hoesseini. Een staaltje holocaustrevisionisme dat wordt weersproken door de historische bronnen - die Jansen duidelijk niet kent. De koppen schreeuwen me in het gezicht: “The Mufti of Jerusalem: Architect of the Holocaust”; “From Himmler with Love: “His Eminence, the Grand Mufti, In Remembrance”; “The Smoking Gun: The Auschwitz Blueprints and The Mufti”. Het is 2010 en ik bevind me op het weblog van Pamela Geller. Volgens Geller verzwijgt de Duitse regering de locatie van een appartement waar een paar jaar eerder een bouwtekening van concentratiekamp Auschwitz is gevonden om te voorkomen dat de wereld te weten komt dat niemand minder dan haj Amin al-Husseini, grootmoefti van Jeruzalem, de architect van de Holocaust is geweest. Al-Husseini was namelijk dikke mik met Heinrich Himmler moet u weten, en één plus één is twee. Maar goed, deze haatpropagandiste beweert ook dat Obama de onwettige liefdesbaby is tussen Malcolm X en een militant-marxistische porno-actrice; dat de Moslimbroederschap onder leiding van diezelfde Barack Hussein Obama het Witte Huis bestiert; en dat Geert Wilders een levende legende is die ons zal verlossen van het islamofascisme. Ik wil maar zeggen: dat wijf is knettergek. Samenzweringstheoreticus Spoelen we door naar 2014, waar PVV-ideoloog Hans Jansen een podium op nationale tv krijgt aangeboden om te verkondigen dat hij genoodzaakt is met holocaustrevisionisten samen te werken teneinde te voorkomen dat Hamas Europa overneemt, en dat Hitler pas op het idee is gekomen om de Europese Joden uit te roeien nadat de Moefti van Jeruzalem hem uit het hoofd had gepraat dat hij die Joden in Palestina zou kunnen lozen. De samenwerking met een halve holocaustrevisionist rechtpraten door je te beroepen op je eigen variant van holocaustrevisionisme, je moet het maar durven.

Door: Foto: copyright ok. Gecheckt 24-10-2022
Foto: Patrick Bouquet (cc)

Lieve apen

, door

ACHTERGROND - Is empathie voor apen een bewuste keuze of een geautomatiseerd proces? En hoe zit dat dan eigenlijk bij de mens? En wat is eigenlijk het nut van empathie?

Prof. dr. Frans de Waal is een graag geziene gast bij Studium Generale. Hij laat zich niet meevoeren door de ‘onderzoekswaan van de dag’ en schrikt er niet voor terug om baanbrekende hypotheses op te stellen. Zo was hij één van de eersten die durfde te stellen dat mensen en apen overeenkomen qua gedrag. Maar waarin lijken wij dan precies op elkaar?

De Waal heeft met zijn onderzoeken aangetoond dat mensapen een vorm van empathie kennen. Hij voerde een aantal spraakmakende experimenten uit. Een aspect van deze empathie is bijvoorbeeld het kopiëren van lichaamsgedrag. De Waal en zijn onderzoeksgroep toonden aan mensapen filmpjes van gapende apen, en die werkten op hen aanstekelijk.

Daarnaast herkent hij troostgedrag bij zijn primaten. Als een vrouwtjesaap is gebeten door een andere aap uit de groep en krijsend wegvlucht, springt een andere aap op haar af om haar even flink te omhelzen. Uit andere experimenten bleek dat mensapen (maar ook olifanten) in staat zijn tot samenwerking, zelfs als ze daar niet allebei baat bij hebben. Eén experiment, dat al in 1930 plaatsvond, laat zien hoe de ene aap de andere helpt om voedsel binnen te halen door tegelijk met hem aan een touw te trekken. Hij heeft daar eigenlijk niet zoveel zin in, want hij heeft net zelf al lekker gegeten. De andere aap weet echter, op een voor ons herkenbare manier, te zorgen dat de onwillige aap toch meedoet.

Doe het veilig met NordVPN

Mededeling

Sargasso heeft privacy hoog in het vaandel staan. Nu we allemaal meer dingen online doen is een goede VPN-service belangrijk om je privacy te beschermen. Volgens techsite CNET is NordVPN de meest betrouwbare en veilige VPN-service. De app is makkelijk in gebruik en je kunt tot zes verbindingen tegelijk tot stand brengen. NordVPN kwam bij een speedtest als pijlsnel uit de bus en is dus ook geschikt als je wil gamen, Netflixen of downloaden.

Foto: Shannon Smith (cc)

Alle pech de wereld uit?

, door

NIEUWS - Sinds begin april is een nieuwe prenatale test, genaamd Niet-Invasieve Prenatale Test of NIPT, beschikbaar in Nederland. Met deze bloedtest voor zwangere vrouwen kan ín het bloed van de zwangere vrouw gezocht worden naar DNA van de foetus, en hiermee kunnen chromosomale afwijkingen als het syndroom van Down in een vroeg stadium worden opgespoord. Ik schreef hierover al eerder en vind de invoering van de test een goede ontwikkeling voor de gezondheidszorg.

De test is beschikbaar voor vrouwen die ná een combinatietest (een test die aangeboden wordt bij dertien weken zwangerschap) een verhoogd risico op een aantal chromosomale afwijkingen laten zien. Zij kunnen nu de veilige NIPT laten uitvoeren in plaats van een vruchtwaterpunctie met een beperkt risico op een miskraam. Een mooi voorbeeld van hoe genetica ziektes in een vroeg stadium kan opsporen.

Pre-conceptiescreening

Onderzoekers van de afdeling Genetica van het UMCG in Groningen hebben nu een test ontwikkeld die nóg eerder kan plaatsvinden: nog vóór de zwangerschap. Hiermee kan getest worden of een stel aanleg heeft voor ongeveer 70 zeldzame erfelijke aandoeningen. Veel mensen zijn ‘drager’ van één (of meerdere) genetische mutaties die deze aandoeningen kunnen veroorzaken zonder dat te weten, en zonder dat dit gevolgen heeft voor hun gezondheid. Alleen als de partner diezelfde genetische afwijking heeft, is er een kans dat zij samen een kind krijgen met zo’n ernstige ziekte. De onderzoekers schatten in dat 1 op de 100 stellen een kans maakt op een kind met één van deze ziektes. Ze beginnen dit najaar een test met deze pre-conceptiescreening bij honderd stellen.

Foto: Seth Schoen (cc)

De Oudheid uitgelegd

, door

OPINIE - Ik wilde deze Romeinenweek elke dag een stukje schrijven over een aspect van de Romeinse cultuur en had niet zo’n zin om in te gaan op de catastrofale wijze waarop de oudheidkundige disciplines steeds weer in het nieuws komen. Daar leek deze week mij niet het moment voor.

Ik had gerekend buiten Bibi Netanyahu.

De paus bezocht Israël en premier Netanyahu maakte een opmerking dat Jezus daar ook had geleefd en dat hij Hebreeuws had gesproken. De paus corrigeerde hem meteen: Jezus had Aramees gesproken. Netanyahu moest erkennen dat dat waar was en probeerde zijn gezicht te redden met de woorden dat Jezus weliswaar Aramees had gesproken maar ook Hebreeuws had gekend. De paus had gelijk en als Netanyahu met zijn tweede uitspraak bedoelde dat Jezus de teksten begreep die in de synagoge werden gelezen, had ook hij gelijk.

Dat wist u allang. Als u het niet hebt opgepikt in de discussie rond The Passion of the Christ, dan is het wel uit het Cultureel Woordenboek of anders hebt u het in de krant gelezen. In de Syrische Burgeroorlog is regelmatig gevochten om het stadje Maaloula, en elke keer als daarover werd geschreven, werd erbij gezegd dat ‘de bewoners Aramees spreken, de taal van Jezus’ (voorbeeld).

Ook in het wild rennen muizen graag in een loopwiel

, door

Veelal wordt aangenomen dat het rennen van muizen in loopwielen, in gevangenschap aangeleerd gedrag is. In laboratorium settings worden dergelijke loopwielen gebruik om het activiteitsniveau van muizen te stimuleren.

Neuropsysiologen Johanna Meijer en Yuri Robbers (Universiteit Leiden) hebben echter ontdekt dat dieren (hoofdzakelijk muizen) in het wild net zo goed graag in een loopwiel rennen als in een laboratorium.

If wheel running is indeed caused by captive housing, wild mice are not expected to use a running wheel in nature. This however, to our knowledge, has never been tested. Here, we show that when running wheels are placed in nature, they are frequently used by wild mice, also when no extrinsic reward is provided. Bout lengths of running wheel behaviour in the wild match those for captive mice. This finding falsifies one criterion for stereotypic behaviour, and suggests that running wheel activity is an elective behaviour.

Het onderzoek is gepubliceerd in Proceedings of the Royal Society B: Biological Sciences.

Foto: Post-Atheïst

Post-atheïst | Nehalennia

, door

COLUMN - Het is Romeinenweek, dus ik dacht: laat ik er eens een Romeinse godheid tussendoor doen. En welk lid van de bonte club van antieke bovennatuurlijke wezens ligt dan meer voor de hand dan onze eigen Nehalennia?

Lange tijd was ze alleen bekend van enkele in 1647 ontdekte reliëfs uit Domburg, die allemaal bij een brand verloren zijn gegaan, op drie na. Twee daarvan zijn te zien in het Zeeuws Museum en de derde in de Brusselse Koninklijke Musea voor Kunst en Geschiedenis. Van de verloren reliëfs bestaan tekeningen. Daarnaast waren er ooit twee reliëfs in Keulen, maar die overleefden de oorlog niet. Steeds was een vrouw in een lange jurk afgebeeld, meestal gezeten op een troon, met een mand appels op schoot. Soms een hond erbij, vaak een scheepje. Dat was de godin Nehalennia dus. Meer wisten we niet.

En toen, in 1970, werden er ineens 122 bij ontdekt. Ik geloof dat het begon met een visser die bij Colijnsplaat een rare vondst deed, vervolgens kwamen de onderwaterarcheologen en later werd het materiaal uit de Oosterschelde overgebracht naar het Rijksmuseum van Oudheden. Foto’s vindt u in de digitale database.

Nehalennia (Rijksmuseum van Oudheden, Leiden)

Nehalennia (Rijksmuseum van Oudheden, Leiden)

Foto: Asta (cc)

Weet je wel wat je zegt?

, door

NIEUWS - Weten we wat we gaan zeggen voordat we onze mond opendoen? Onderzoek aan de Lund universiteit in Zweden laat zien dat dit niet altijd het geval is. In een experiment hadden proefpersonen in de meeste gevallen niet door dat ze zichzelf via een koptelefoon iets anders hoorden zeggen dan ze zojuist daadwerkelijk hadden gezegd.

De onderzoekers lieten een groep studenten de beroemde Strooptest doen. Op een beeldscherm kregen de participanten de woorden ‘groen’ en ‘grijs’ te zien. Soms was er een mismatch tussen de betekenis van het woord en de kleur waarin het gedrukt was, bijvoorbeeld ‘groen’ gedrukt in grijs. Aan de proefpersonen de taak om zo snel mogelijk de kleur te benoemen waarin het woord was opgeschreven. ‘Groen’ gedrukt in groen is makkelijk, maar ‘groen’ gedrukt in grijs zorgt voor verwarring.

De deelnemers droegen een koptelefoon waarin ze zichzelf de kleuren hoorden benoemen. Wat de participanten niet wisten, is dat de onderzoekers deze auditieve feedback manipuleerden. Als een deelnemers ‘grijs’ zei, dan hoorde hij zichzelf soms via de koptelefoon ‘groen’ zeggen. Deze woorden waren stiekem opgenomen in het eerste deel van het experiment.

Af en toe werd de taak onderbroken door een schermpje met de tekst: ‘Wat zei je?’ Uit de antwoorden op deze vraag bleek dat de deelnemers vaak helemaal niet doorhadden dat ze in de koptelefoon iets anders hoorden dan wat ze zonet gezegd hadden. Als ze ‘grijs’ hadden gezegd, maar in de koptelefoon ‘groen’ hoorden, dan antwoordden ze vaak ‘groen’ op de vraag wat ze zonet gezegd hadden. In sommige gevallen dachten de proefpersonen zelfs dat ze het verkeerde antwoord hadden gegeven, terwijl ze het eigenlijk wel goed hadden. Ze zeiden dan in eerste instantie bijvoorbeeld ‘groen’, hoorden zichzelf in de koptelefoon ‘grijs’ zeggen, waarna ze zichzelf ‘verbeterden’ met ‘oh nee, groen’. Sommige proefpersonen herhaalden wel het woord dat ze zojuist zelf gezegd hadden, maar in een interview na de test gaven ze toe dat ze zichzelf eigenlijk probeerden te verbeteren.

Waan van de dag

Wetenschappelijk artikel teruggetrokken omdat het de winst van een bedrijf schaadt

, door

NIEUWS - Het African Journal of Food Sciences heeft een artikel teruggetrokken omdat het de winst van een bedrijf zou schaden:

It’s not unusual for us to hear allegations that journals have caved to corporate demands that they retract papers. And companies have certainly objected to the publication of results that painted their products in an unflattering light.

But what we’ve never explicitly seen is a retraction notice that comes right out and says that they only reason a paper is being removed from the literature is that a company complained. That’s the jaw-dropping case with “Visual defects among consumers of processed cassava (gari),” a paper published earlier this year in the African Journal of Food Sciences.

Waan van de dag

Grootste dino? Mooi niet dus.

, door

ACHTERGROND - Wetenschapsvoorlichting zou zoveel eenvoudiger zijn als journalisten eens stopten met schrijven over ontdekkingen waarover nog geen officiële publicatie bestaat en als wetenschappers eens zouden afleren naar de pers te stappen voor hun onderzoek is afgerond.

Dat geldt ook als de première van “Godzilla” je een buitenkans biedt om te hengelen naar aandacht, publiciteit en fondsen.

Foto: A holy writing. Tristan and Isolde secretly meeting with a reflection of the king in the fountain who is hiding in tree. 14th century. Inv. Ms26-folio189recto. Photo: RenÈ-Gabriel OjÈda. Image licenced to Stephanie Van D’Elden University of Minnesota by Stephanie Van D’Elden Usage : – 4600 X 4600 pixels (A3) © RÈunion des MusÈes Nationaux […] copyright ok. Gecheckt 25-10-2022

Overspel: spel over?

, door

ACHTERGROND - Ons ideaal van romantische liefde heeft niet altijd al bestaan, maar is een uitvloeisel van middeleeuwse ideeën over overspel.

Tegenwoordig is vreemdgaan geïnstitutionaliseerd. De website secondlove.nl biedt mensen die getrouwd zijn of al een relatie hebben, de kans om online een spannend afspraakje te regelen met een onbekende. Waarom zou je jezelf immers geen minnaar cadeau kunnen doen? Dat is de vraag die de website opwerpt. Prof. dr. Maarten van Buuren sprak in de lezingenreeks 10 geboden revisited over het zevende gebod: ‘Gij zult niet echtbreken.’ Is het gebod inderdaad zo achterhaald als Secondlove doet overkomen?

Zaken zijn zaken

Onze huidige ideeën over echtbreuk en overspel verschillen van de manier waarop dit begrip werd opgevat in de vroege geschiedenis, toen het zevende gebod werd opgetekend. Er zijn in de Griekse woordenschat drie verschillende begrippen van liefde te onderscheiden. Zo is er de agape, wat kan worden vertaald als de naastenliefde en barmhartigheid. Ook is er de eros, de erotische liefde. Tot slot is er het begrip filia, de liefde die vriendschap heet. Deze filia kan eigenlijk alleen bestaan tussen mannen: vrouwen waren daarvoor niet geschikt. Geen van deze drie begrippen typeert eigenlijk de relatie in het huwelijk zoals wij die nu zien.

Een echtgenote verwees vroeger naar sociale status, niet naar wellust. De vrouw werd geacht trouw te zijn, kinderen te baren en het huishouden op orde te houden. Spanning en sensatie konden de mannen vinden bij hun maîtresses. Er was sprake van een dubbele moraal: een man mocht van zoveel walletjes eten als hij wilde, vrouwen konden rekenen op een fikse straf. Een huwelijk kwam niet voort uit passie en liefde, maar uit sociale pragmatiek. Twee families arrangeerden een bruiloft om hun verwantschap te beklinken. Het huwelijk vormde daarin de hoeksteen van de samenleving; echtbreuk was een aantasting van de sociale orde.

Lezen: Bedrieglijk echt, door Jona Lendering

Mededeling

Bedrieglijk echt gaat over papyrologie en dan vooral over de wedloop tussen wetenschappers en vervalsers. De aanleiding tot het schrijven van het boekje is het Evangelie van de Vrouw van Jezus, dat opdook in het najaar van 2012 en waarvan al na drie weken vaststond dat het een vervalsing was. Ik heb toen aangegeven dat het vreemd was dat de onderzoekster, toen eenmaal duidelijk was dat deze tekst met geen mogelijkheid antiek kon zijn, beweerde dat het lab uitsluitsel kon geven.

Lezen: De BVD in de politiek, door Jos van Dijk

Mededeling

Tot het eind van de Koude Oorlog heeft de BVD de CPN in de gaten gehouden. Maar de dienst deed veel meer dan spioneren. Op basis van nieuw archiefmateriaal van de AIVD laat dit boek zien hoe de geheime dienst in de jaren vijftig en zestig het communisme in Nederland probeerde te ondermijnen. De BVD zette tot tweemaal toe personeel en financiële middelen in voor een concurrerende communistische partij. BVD-agenten hielpen actief mee met geld inzamelen voor de verkiezingscampagne. De regering liet deze operaties oogluikend toe. Het parlement wist van niets.

Vorige Volgende