Duopolie | Ondoorzichtige bank

Eén van de redenen dat de financiële crisis zo’n diepe impact heeft gehad, is dat banken zo ondoorzichtig zijn. Niemand wist precies welke banken goede en slechte kredieten op hun balans hadden staan, zodat geen bank meer geld aan een andere bank wilde lenen, en de ECB moest ingrijpen met een flinke som geld. Maar waarom zijn banken eigenlijk zo ondoorzichtig? En moeten banken niet veel transparanter worden? Ten opzichte van andere bedrijven zijn banken automatisch een stuk minder transparant, omdat de bezittingen moeilijker op risico te schatten zijn en door de veranderlijkheid van de bezittingen. Een belangrijke manier waarop een bank waarde toevoegt, is door kredieten te verstrekken en te beheren die vaak moeilijk op waarde te beoordelen zijn. De ene hypotheek is de andere niet, en een bedrijvenkrediet aan bijvoorbeeld Unilever heeft een ander risicoprofiel dan een krediet aan de makers van de volgende Candy Crush. Banken met een op het oog zelfde portefeuille, kunnen hierdoor sterk verschillen in risicoprofiel.

Door: Foto: Duopolie
Waan van de dag

‘Nederlandse banken mogelijk betrokken bij belastingontwijking’

, door

Zou het heus?

Veel Nederlandse banken, waaronder Rabobank, ING en ABN Amro zijn mogelijk betrokken bij belastingontwijking. Zij hebben vestigingen in (voormalige) belastingparadijzen en hebben bedrijven en particulieren als klant die vanuit deze tax havens opereren. Hoeveel belasting er met de hulp van Nederlandse banken wordt ontweken, is niet bekend.

Dit stelt het onderszoeksbureau Profundo in het rapport Dutch Banks and Tax Avoidance, […]

Het bureau onderzocht hoeveel dochterbedrijven de banken hebben in belastingparadijzen zoals de Kaaimaneilanden, Maagdeneilanden, Jersey, Guernsey, de Amerikaanse staat Delaware, Zwitserland en Luxemburg en wat die dochters precies doen. In totaal bleken acht Nederlandse banken 166 dochters te hebben in zulke oorden. ASN Bank, SNS Reaal en Triodos hebben ze niet. […]

Wat die 166 dochters doen, bleek lastig te achterhalen – en vaak niet. Vragen die de onderzoekers daarover vervolgens aan de banken stelden, werden lang niet altijd afdoende beantwoord, zo stelt althans De Eerlijke Bankwijzer.

Lezen: De BVD in de politiek, door Jos van Dijk

Mededeling

Tot het eind van de Koude Oorlog heeft de BVD de CPN in de gaten gehouden. Maar de dienst deed veel meer dan spioneren. Op basis van nieuw archiefmateriaal van de AIVD laat dit boek zien hoe de geheime dienst in de jaren vijftig en zestig het communisme in Nederland probeerde te ondermijnen. De BVD zette tot tweemaal toe personeel en financiële middelen in voor een concurrerende communistische partij. BVD-agenten hielpen actief mee met geld inzamelen voor de verkiezingscampagne. De regering liet deze operaties oogluikend toe. Het parlement wist van niets.

Foto: Chris (cc)

De economie is mensenwerk

, door

OPINIE - Ik heb me al eens eerder verbaasd over de vreemde manier waarop we naar economie kijken: alsof het een natuurfenomeen is zoals het weer. Hoogstens kun je je goed kleden, maar je kunt er niets aan veranderen. Een artikel in het Financieel Dagblad van 27 augustus: ‘Europese economie groeit zo matig dat recessie sowieso niet ver weg is’, is een mooi verbeeld hiervan.

Twee bankiers mogen hun mening geven over de stand van de economie. Han de Jong, hoofdeconoom van ABN Amro en Hans Stegeman van de Rabobank. ‘Het goede nieuws van de afgelopen achttien maanden,’ aldus Stegeman, ‘was dat de economie van de eurozone weer groeide, de tegenvaller was en blijft dat de groei trager is dan we hadden verwacht.’ Omdat de groei zo gering is, is hij is bang voor een nieuwe recessie. Groei kan zomaar omslaan in krimp, bijvoorbeeld door de crises in Oekraïne en Irak. Han de Jong is niet zo somber. Hij heeft ‘een heel simpele redenering […] de Europese conjunctuur volgt doorgaans de conjunctuur in de VS. In de VS zet het herstel nog steeds door, dus waarom zou het in Europa niet doorzetten?’

Ondanks het optimisme van de Jong is er is wel degelijk reden tot somberheid want de vooruitzichten zijn niet best. ‘Vrees voor derde recessie neemt toe’ kopte en twitterde het FD vorige week.

Foto: Duopolie

Duopolie | Rapportcijfers

, door

COLUMN - Ieder jaar produceert de Autoriteit Financiële Markten een rapportcijfer voor de grootste Nederlands banken en verzekeraars op het zogenaamde “Klantbelang Dashboard”. Getoetst wordt of producten en diensten kostenefficiënt, nuttig en begrijpelijk zijn “met als doel dat banken en verzekeraars het klantbelang blijvend centraal stellen”. De AFM zegt dat haar aanpak effect heeft en dat de klantvriendelijkheid de afgelopen jaren is verbeterd.

Het zou voor de hand liggen om deze informatie aan de consument door te spelen zodat die betere keuzes kan maken, net als een soort sterrensysteem voor hotels. Dat kan echter niet omdat de Wet Financieel Toezicht voorschrijft dat de AFM alleen het gemiddelde rapportcijfer mag publiceren en niet de cijfers van de individuele instellingen.

Vrijwillige publicatie zien de banken en verzekeraars voorlopig nog niet zitten. Pas nadat de Consumentenbond, Vereniging Eigen Huis en Vereniging van Effectenbezitters de organisaties een aanmanende brief stuurden ging een deel van de verzekeraars, maar geen van de aangeschreven banken overstag. Alleen de Rabobank publiceert haar rapportcijfers, de andere banken lieten weten dat ze de cijfers daarvoor “ongeschikt” vinden, en eerst met de toezichthouder in overleg willen. Deze collectieve weigering wekt de indruk dat er een soort gentlemen’s agreement bestaat om de sector te beschermen tegen concurrentie.

Lezen: Bedrieglijk echt, door Jona Lendering

Mededeling

Bedrieglijk echt gaat over papyrologie en dan vooral over de wedloop tussen wetenschappers en vervalsers. De aanleiding tot het schrijven van het boekje is het Evangelie van de Vrouw van Jezus, dat opdook in het najaar van 2012 en waarvan al na drie weken vaststond dat het een vervalsing was. Ik heb toen aangegeven dat het vreemd was dat de onderzoekster, toen eenmaal duidelijk was dat deze tekst met geen mogelijkheid antiek kon zijn, beweerde dat het lab uitsluitsel kon geven.

Foto: Fabio Bruna (cc)

Leeftijdsgrens starterslening Rhenen naar 45 jaar

, door

Door deze verruiming komen ook die mensen in aanmerking die in deze tijd noodgedwongen op steeds latere leeftijd overgaan tot de koop van een 1e woning.

Bron: Gelderlander

Het speculeren op inkomstenstijging bij het aangaan van een hypotheek vond ik altijd al een kwalijke zaak, maar bij mensen van 45 wordt het wel helemaal dubieus. Als zij immers carrièremakers waren geweest hadden ze naar alle waarschijnlijkheid voldoende verdiend voor iets wat op een woning lijkt. Dat zij dat niet doen lijkt mij een reden aan te nemen dat er ook in de toekomst niet heel veel stijging meer in het vat zit. De gemiste rente inkomsten mogen door een volgend gemeentecollege worden uitgelegd. Het opeisen van de lening na 30 jaar ook.

De starterslening is steeds vaker een hele slechte smoes om het daadwerkelijke probleem niet op te lossen, namelijk het gebrek aan voldoende passende woonruimte. Dat mensen noodgedwongen woonruimte zoeken snap ik, maar als je noodgedwongen moet kopen terwijl je er niet het inkomen voor hebt, faalt gewoon het beleid. Zolang verkopers blijven hopen op die ene overgecrediteerde koper die nu nét wel dat huis tegen de te hoge vraagprijs kan betalen en wethouders mogen beweren dat ze probleemgevallen helpen met een extra lening worden problemen alleen maar erger.

Foto: Duopolie

Duopolie | Concurrentie op de hypotheekmarkt

, door

COLUMN - Het schiet nog niet echt op met de concurrentie op de Nederlandse hypotheekmarkt. De Rabobank, ABN Amro en ING hebben samen zo’n tachtig procent van de markt in handen en lijken een ijzeren greep op de markt te hebben. De hypotheekrente gaat steeds verder omlaag, maar ligt nog een stuk boven de hypotheekrente in de rest van Europa (zie ook bijgaand plaatje), en een heel stuk boven de ECB-beleidsrente van bijna nul procent.

Interestvoeten

Ook als je wat dieper ingaat op de kosten van financiering voor die hypotheken, zoals ik met UvA-hoogleraar Maarten Pieter Schinkel deed, blijkt dat de marge op hypotheken in Nederland hoog blijft, en de laatste maanden verder oploopt.

Tegelijkertijd vraag je je dan af waar de nieuwe toetreders blijven. Een jaar geleden stonden de kranten nog bol van Duitse hypotheekaanbieders die met honderden miljarden euro’s de Nederlandse markt zouden betreden. Maar dit bleek niet meer dan een prematuur plan van een makelaarskantoor in Deventer, de honderden miljarden zijn er nooit gekomen. Maar waarom treden buitenlandse hyptheekaanbieders niet tot de Nederlandse markt toe?

Uit interviews die KPMG hield onder buitenlandse banken in opdracht van de Autoriteit Consument en Markt (ACM: de opvolger van de NMa), blijkt dat buitenlandse banken niet toetreden vanwege gepercipieerde risico’s en omdat DNB toetreding lastig maakt. Allereerst de risico’s: die hebben met name te maken met hoge hypotheekleningen ten opzichte van de onderliggende waarde. In Nederland ligt die loan-to-value rond de 100 procent voor iemand die voor het eerst een huis koopt, tegenover een Europees gemiddelde van 80 procent. Vaak staan hier garanties tegenover, zoals bijvoorbeeld levensverzekeringen of een garantie van de NHG, maar voor een buitenlandse bank zal het moeilijk zijn zo’n hoge loan-to-value te verantwoorden naar de kapitaalverstrekkers.

Doe het veilig met NordVPN

Mededeling

Sargasso heeft privacy hoog in het vaandel staan. Nu we allemaal meer dingen online doen is een goede VPN-service belangrijk om je privacy te beschermen. Volgens techsite CNET is NordVPN de meest betrouwbare en veilige VPN-service. De app is makkelijk in gebruik en je kunt tot zes verbindingen tegelijk tot stand brengen. NordVPN kwam bij een speedtest als pijlsnel uit de bus en is dus ook geschikt als je wil gamen, Netflixen of downloaden.

Quote du Jour

Quote du jour | Extreme armoede

, door

In 1990 was het aantal armen 50 procent op een wereldbevolking van toen 5,3 miljard mensen. Dat waren 2,65 miljard mensen. Nu is dat 45 procent van 7 miljard mensen of 3,15 miljard. In absolute getallen zijn er juist 500 miljoen armen bij gekomen. In 1990 consumeerde de armste helft van de wereldbevolking 3 procent van het wereld-bbp en de rijkste helft 97 procent. In 2008 consumeerde de armste helft van de wereldbevolking 2,7 procent van het wereld-bbp en de rijkste helft 97,3 procent. De armste helft heeft zijn bestedingen dus met 10 procent zien teruglopen.

Foto: Fabio Bruna (cc)

Woningmarkt: een vergelijking met de crash van 1978 in drie grafieken

, door

DATA - Het aantal woningen op Funda heeft zich sinds 2007 tot een astronomische hoogte ontwikkeld. Wat ik mijzelf altijd wel afvraag bij deze cijfers, is hoe dit zich verhoudt tot bijvoorbeeld de crash in de jaren zeventig. Nu kom ik zo nu en dan wel cijfers van de NVM tegen in de krantenarchieven, maar het is moeilijk te zeggen hoe groot hun marktaandeel in die tijd was.

Vandaag kwam ik eigenlijk bij toeval een mooie grafiek uit 1984 tegen waarin het aantal te koop staande woningen wordt afgezet tegen het aantal verkochte woningen. Dit getal is ongeacht het marktaandeel van de NVM en de omvang van de totale woningvoorraad een mooie maatstaf om te kijken hoe groot het stuwmeer aan te verkopen woningen is.

In onderstaande grafiek heb ik deze voorraad weergegeven, net als de voorraad nu. De grafiek toont de ontwikkeling per kwartaal, vanaf de piek (qua huizenprijzen). Voor wie denkt dat voorraden tegenwoordig altijd hoger zijn dan vroeger; in het vierde kwartaal van 2007 was de voorraad te koop staande woningen gelijk aan zeven maanden verkoop.

Zoals je ziet is in het 23e kwartaal van deze crisis (het tweede kwartaal van 2014) de totale voorraad op Funda goed voor 22,63 maanden verkoop. Dit is ruim het dubbele van de voorraad in het zelfde kwartaal van de crisis in de jaren zeventig en tachtig. Over de gehele duur is het stuwmeer twee tot zelfs vier maal zo groot als destijds.

Foto: Duopolie

Duopolie | Acht keer is scheepsrecht

, door

COLUMN - Sinds ongeveer een week is Argentinië opnieuw failliet gegaan op de schuld die het in 2001 ook al niet terugbetaalde. Enigszins verrassend, omdat het land de afgelopen dertien jaar juist zijn best deed om de schuld wel terug te betalen: Argentinië herstructureerde inmiddels 93 procent van de lopende schuld, betaalde her IMF terug en deed ook een eerste betaling aan de club van Parijs.

Alleen een paar hedgefondsen die de schuld voor een schijntje overkochten zijn niet akkoord met herstructurering: zij willen volledig worden terugbetaald. Rechter Thomas Griesa uit New York gaf de hedgefondsen (bijnaam: vulture funds) gelijk, maar Argentinië betaalt niet, waarbij het land wijst op een clausule die aangeeft dat alle schuldeisers gelijk moeten worden behandeld. Wanneer Argentinië de hedgefondsen volledig terugbetaalt, moet het ook alle andere schuldeisers volledig terugbetalen.

Argentinië is dus voor de achtste keer in zijn geschiedenis technisch failliet. Tegelijkertijd lijken de effecten van het laatste faillissement een stuk kleiner dan in 2001, en het ligt niet voor de hand dat de hedgefondsen betaald zullen krijgen.

In principe zijn er vier redenen waarom landen hun schuld terug betalen. Allereerst wil niemand je in de toekomst geld lenen als je je schuld niet terugbetaalt. Argentinië is lange tijd uitgesloten geweest van de internationale kapitaalmarkt en die toegang tot de internationale kapitaalmarkt lijkt een belangrijke reden om de schuld van 2001 alsnog af te lossen. Het nieuwe faillissement lijkt evenwel weinig invloed te hebben op het vertrouwen van investeerders: de Argentijnse overheidsschuld daalde nauwelijks in waarde. De markt verwacht dus nog wel een terugbetaling van de geherstructureerde schuld, zelfs nu de hedgefondsen niet betaald krijgen.

Waan van de dag

Rusland boycot westerse groenten, fruit, vlees, vis en zuivelproducten

, door

Zo meldt de Volkskrant:

De Nederlandse producenten van groente en fruit die naar Rusland exporteren, zijn de voornaamste verliezers. Zij kunnen ook nog indirect last krijgen, want de Russische boycot kan een daling van de Europese marktprijzen veroorzaken. Sluiting van de Russische grens kan immers tot een overschot aan zuivel, vlees en andere landbouwproducten leiden. Die lagere prijzen zijn uiteraard gunstig voor Europese consumenten.

Poetin verklaarde eerder dat gewone Russen geen enkele hinder zouden mogen ondervinden. Maar dat lijkt nauwelijks mogelijk. Het is voor Russen niet ongewoon Nederlandse groente, fruit, aardappelen, varkensvlees en zuivel in hun supermarkt te kopen.

De EU exporteerde in 2013 voor bijna 12 miljard euro landbouwproducten naar Rusland. Het gaat om iets minder dan 10 procent van de totale Europese uitvoer aan dergelijke producten, die vorig jaar bijna 120 miljard euro bedroeg.

Foto: Duopolie

Duopolie | Onwerkelijkheid

, door

COLUMN - Een paar jaar geleden heb ik een experimentje laten lopen. Proefpersonen konden kiezen tussen twee acties, A en B. Actie A leverde ze iets meer geld op dan actie B, maar een mogelijk gevolg was dat een andere proefpersoon veel geld zou verliezen. De proefpersonen konden er met een eenvoudige muisklik achter komen hoe schadelijk actie A precies was voor de andere persoon. Het doel van het experiment was om uit te vinden of mensen zulke informatie willen hebben en in welke omstandigheden.

De resultaten, hier te vinden, duidden op het bestaan van ‘strategische onwetendheid’: ongeveer een derde van de proefpersonen kozen A zonder de consequenties voor de andere persoon te willen weten. In het experiment varieerde ik de relatieve opbrengsten van actie A ten opzichte van die van de ‘aardige’ actie B. Strategische onwetendheid bleek op zulke prijsprikkels te reageren: als optie B minder onaantrekkelijk werd ten opzichte van optie A, waren proefpersonen vaker bereid de consequenties van A te zien.

De potentiële kosten van actie A voor de tweede proefpersoon hadden daarentegen geen effect: zelfs een verdubbeling van het mogelijke verlies voor de ander leidde niet tot een duidelijke afname van de strategische onwetendheid. Zo creëerden de deelnemers in het experiment dus een eigen werkelijkheid waarin ze ongewenste informatie over de gevolgen van hun acties negeerden.

Hoewel dit een braaf experiment was in een klaslokaal, moet ik er toch af en toe aan denken als ik de verschrikkelijke beelden uit Gaza zie. Israeliërs en Palestijnen lijken ook hun eigen werkelijkheid te hebben opgebouwd, een zelfgekozen ontkenning van wat ze de andere partij aandoen.

Vorige Volgende