Waarom Labohm op Sargasso stond

Om de gedachten scherp te houden, is het goed zo nu en dan kennis te nemen van ongemakkelijke visies. Bovendien verdienen sommige argumenten het keer op keer ontkracht te worden. Of moeten we sommige standpunten niet als gelijkwaardig behandelen?

Sargasso schrijft al jaren en jaren en jaren over het klimaat. In die tijd hebben we een aardige reputatie opgebouwd: genuanceerd, feitelijk, maar ook met een typisch smaakje. De vaste bezoekers van Sargasso weten waar ze aan toe zijn als ze de website openen. Een aantal zullen dan ook verbaasd geweest zijn toen afgelopen zaterdag opeens een stuk verscheen van een klimaatscepticus over een aanstaande kleine IJstijd.

De reacties onder het artikel en via de mail waren niet mals. ‘Sargasso begint te zinken,’ ‘dat Sargasso zich leent voor deze misleiding valt me tegen,’ of ‘wat krijgen we nu? Hans Labohm op sargasso? Dat kun je toch niet serieus menen?’ (via de mail). Ook binnen de redactie heeft de plaatsing van het stuk tot de nodige discussie geleid. Het leek ons niet verkeerd aan die discussie enige openbaarheid te geven.

Al langer speelden we met het idee ook eens andere visies op Sargasso te verwelkomen. Het idee heerst dat we af en toe teveel preken voor eigen parochie. En hoe kun je je gedachten aanscherpen als je alleen maar dingen leest waar je het mee eens bent?

Het probleem met het stuk dat we afgelopen zaterdag plaatsten was volgens sommige redacteuren niet zozeer dat het afweek van de op Sargasso geldende norm, maar dat het slecht beargumenteerd was. ‘Discussiëren kun je over meningen, niet over feiten,’ schreef iemand van buiten de redactie, ‘en wat Labohm doet is meningen als feiten presenteren.’

Dat kan zo zijn, maar als je niet goed ingevoerd bent in de klimaatdiscussie, is een goed geformuleerde drogreden wellicht net zo plausibel als gepresenteerde feiten. Zou een medium dat waarde hecht aan nuance en feitelijkheid dan niet ook podium moeten bieden aan zulke drogredenen, om ze vervolgens te laten ontkrachten door het vaste publiek? Om te laten zien wat er niet klopt aan het verhaal van klimaatsceptici als Labohm?

Ja maar, werpen anderen weer tegen: door serieus in te gaan op de argumenten van klimaatsceptici, neem je ze serieus. Daarmee wek je voor leken de indruk dat het een legitieme discussie is. Beter is het om dit soort lieden geen gelijkwaardige positie te geven.

Maar dat is ook gevaarlijk. Sargasso wil geen elitair clubje zijn dat zich verheven voelt boven hen die niet beter weten, maar een platform waar op kritische wijze actuele thema’s belicht worden. En klimaatverandering is een actueel thema, in tegenstelling tot bijvoorbeeld de vraag of de aarde het centrum van het heelal is. Zou Galileo Galilei in zijn tijd ook geweigerd hebben serieus in te gaan op de argumenten van de kerk? Aan de andere kant, het is niet zo dat Sargasso niet eerder al de argumenten van klimaatsceptici heeft ontkracht. Misschien moeten we dat stuk gewoon af en toe herhalen.

Het moge duidelijk zijn dat de redactie er ook nog niet helemaal uit is. Kunnen we visies als die van Labohm nou wel of niet plaatsen op Sargasso? Of moeten we, als we dat doen, iets meer context geven over waarom het stuk er staat?

Wat we in ieder geval wel zeker weten is dat we graag de interactie met de lezer aangaan. Die denkt met ons mee, draagt aan, en houdt ons scherp. Daarom zijn we benieuwd wat u vindt, waarde lezer. Hou het netjes alsjeblieft.

  1. 1

    prima actie.. heel goed om ook andere opinies ( al dan niet gelardeerd met feiten) te plaatsen. De lezers kunnen zelf denken toch?

    Als er weinig van klopt wordt er door diezelfde lezers wel gehakt van gemaakt..

  2. 2

    Ik vond het een verstandig besluit. Alleen door open uitwisseling van ideeën en informatie kunnen we de wereld om ons heen steeds beter gaan begrijpen. Klimaat is zo langzamerhand een geloof en door het stuk te plaatsen heeft Sargasso laten zien niet bang te zijn voor verlichting.

  3. 3

    De naam Labohm is in de paar jaar dat ik Sargasso lees vaak voorbij gekomen, en ik vond het een nuttige exercitie om eens een stuk en een discussie te zien die precies zo uit blijkt te pakken als dat ik me had voorgesteld. Ik vind het heel goed dat Sargasso af en toe ook een radicaal tegengeluid de ruimte geeft, en daarmee ook zichtbaar maakt hoe demagogie kan worden onderscheiden van echte discussies. Als een contrapunt lijkt het me een geslaagde actie en ik kijk nu weer uit naar de goed doortimmerde klimaatstukken van Steeph en de zijnen en e meer serieuze discussies daarover.

  4. 4

    @3: ja en die goed doortimmerde stukken leveren dan 3 reacties op.. gooi die maar in de pet van de redactie dan…. doe mij maar een beetje leven in de brouwerij. Wel met enige regie en visie graag..

  5. 5

    Ik had eerst m’n WTF momentje toen ik het las. Puur en alleen gebaseerd op het geven van (nog meer) bandbreedte aan Labohm en consorten.

    Nu, achteraf denk ik dat het -als experiment- geslaagd is. Labohm was zichzelf en alle andere reaguurders, mezelf inbegrepen zijn op de voor hun normale wijze het debat aangegaan. Ik heb me niet laten beïnvloeden door het aanzien dat Labohm geniet in zijn kringen, dus kreeg hij van mij dezelfde behandeling die elke andere bladhark die afval niet van loof kan onderscheiden en dat is dus hoon.

    En mede daarom heeft iedereen kunnen zien wat voor beide partijen belangrijk is in het debat en waarom het klimaatdebat buiten de wetenschap ook compleet zinloos is. Wie eventueel had gedacht dat de partijen dichterbij elkaar zouden komen, of dat de onderbouwing van de titel van het artikel er wel zou komen is misschien teleurgesteld, maar ik denk dat zelfs de Sargasso redactie daar niet op had gerekend.

  6. 6

    Een beetje medium weet wat hij kan verwachten van zijn parochie
    en dat Sargasso zinkende is , tja die indruk kan ik alleen maar onderschrijven.

  7. 7

    Mijn eerste reactie was: geen enkel probleem, maar plaats dan iets dat kwaliteit heeft en niet iets van een drammer die drogredenen hanteert en en de werkelijkheid zo verdraait dat ze binnen zijn straatje passen.

    Nou lees dat Majava schrijft dat Labohm aangezien geniet in zijn kringen. Dat wist ik niet, ik houd me niet zo bezig met die klimaatdiscussie, omdat ik wat anders tegen die materie aankijk (en ik herhaal: ik behoor echt niet tot de ontkenners) en dat wil toch niemand horen.

    Maar als dat dus zo is, dan is het wel heel erg bedroevend en dat mag je het wat mij betreft ook laten. Niet dat het me stoort hoor: ik lees het toch nauwelijks. Af en toe probeer ik er dan een zinnige opmerking tussen te plaatsen, maar meestal wordt het een onzinnige en daarmee is voor mij de kous af. Tijdverspilling.

  8. 9

    “En hoe kun je je gedachten aanscherpen als je alleen maar dingen leest waar je het mee eens bent?”

    Dat probleem heb ik hier in elk geval nooit last van.

    Ik zou zeggen als het eens wat anders moet zijn plaats dan inderdaad iets wat de geest inderdaad verscherpt. Als ik enthousiaste selectieve linkknutselaars wil lezen ga ik wel zoeken op de een of andere protest-blogspot. Binnenkort nog eens herkauwen hoe de Bilderbergers het WTC hebben opgeblazen?

  9. 11

    Ik vind niet dat een dergelijk figuur een podium hoeft te krijgen op deze webstek. Je kan ook waanlinken naar een artikel van hem als hij toevallig ooit eens met iets nieuws zou komen. Ik neem aan dat hij een plek heeft waar hij dat doet.

  10. 12

    Natuurlijk zijn “afwijkende” meningen en de discussies daarover leuk speelgoed voor de geest,
    Maar Labohm is wel een geval apart.
    Volgens mij lijdt die aan semantische dementie:

    Eén van de verschijnselen daarvan is, dat mensen met semantische dementie dwangmatig kunnen worden of een heel sterke interesse in bepaalde onderwerpen krijgen.

    Ze vertellen steeds opnieuw hetzelfde verhaal.

    Niet zoals bij de ziekte van Alzheimer omdat ze vergeten zijn dat ze het verteld hebben, maar omdat ze obsessief met dat onderwerp bezig zijn.
    Ze zijn erg op zichzelf gericht, staan bijna niet meer open voor de buitenwereld of hun partner.
    Mensen moeten beseffen dat dat gedrag echt komt door de ziekte, dat doen zij niet expres.
    ;-)

  11. 13

    Het is moeilijk bescheiden te blijven als je de wijsheid in pacht hebt. Misschien is het juist leuk om werkelijk interessante verhandelingen af te wisselen met stukjes van types zoals klimaatsceptici en potenrammers, om de parochie een beetje bezig te houden en te provoceren. Alleen gezever over zeehondjes is saai en je krijgt echt geen kusje van de juffrouw.

  12. 14

    Met “afwijkende” meningen op Sargasso heb ik niet zo’n probleem (er zijn dagelijks wel topics waarin ik op zijn minst reacties tegenkom met een mening die niet met de mijne overeenkomt, als al niet het artikel zelf zoiets bevat). In het geval van Labohm stoorde het mij (en ik denk ook vele anderen) vooral dat hij er een handje van heeft zijn meningen te ondersteunen met grote hoeveelheden bronnen, die bovendien bij nadere inspectie vaak de bewering die hij deed helemaal niet ondersteunden. Daardoor heb ik veel tijd verspild aan dat topic, die ik achteraf gezien veel plezieriger en “zinvoller” (voor zover reageren op een blog zinvol kan zijn) in andere topics had kunnen steken. Maarja, als je als je zo’n pertinente ongerijmdheden op je voorkeursblog ziet, roept de plicht.

  13. 16

    hoei, de oogkleppen iets minder strak aantrekken en testen wat het resultaat ervan zal zijn> het zou een default instelling moeten zijn (oogkleppen uit)> (voor een kritisch blog)> zeker voor zulke zwak wetenschappelijk ondersteunde onderwerpen.

  14. 17

    Dit is in de wetenschapsjournalistiek een vrij bekende discussie. Een journalist doet aan hoor en wederhoor, wat heel vaak een goede benadering is. Als de werkgevers de lonen willen verlagen, is het goed ook de werknemers aan het woord te laten. Dit is vooral een zinvolle benadering als de waarheid niet in absolute termen te vangen is en als de diverse visies samen een beter en genuanceerder beeld opleveren.

    In de wetenschap ligt dat anders. Ik zal niet beweren dat “de” waarheid bestaat, maar wetenschappers zoeken ernaar en leveren op een bepaalde manier de best-denkbare informatie. Je krijgt van UMTS-masten geen enge ziektes, punt uit; vervolgens hoor en wederhoor toepassen leidt er vooral toe dat wat in principe betrouwbare kennis is, aan twijfel onderworpen raakt. Het waarheidsinstinct van de journalist, dat hem ertoe brengt twee kanten aan hetzelfde verhaal te zien, brengt hem dan juist verder van de waarheid af.

    Zo wordt er dus nodeloos veel aandacht besteed aan op zich onwetenschappelijke stemmen of aan stemmen die binnen de wetenschap allang achterhaald zijn. Er zal vast nog steeds ergens een wetenschapper rondlopen ergens zijn die meent dat vaccinatie leidt tot autisme, en een volledige berichtgeving over autisme noemt zo’n wetenschapper, maar het stuk is daarmee in feite té compleet.

    Het probleem is natuurlijk dat er altijd dissidente stemmen zijn die wel degelijk gelijk hebben. En er zijn bovendien wetenschappen die als geheel op een dwaalspoor kunnen raken (bijv. classici baseren zich op enkele aannames die door de sociale wetenschappen zijn ondergraven). Ik weet niet of er een echte oplossing is, maar ik denk wel dat maximale openheid en stevig investeren in wetenschapscommunicatie zinvol zijn. Bij dat laatste denk ik aan minstens 10% van de tijd (een advies van de KNAW/JA).

  15. 19

    Overigens, ik vind die post van Labohm alleen al de moeite waard omdat Labohm zich deze opmerking laat ontvallen:

    Er zijn inderdaad overeenkomsten tussen de Nazi-ideologie en het huidige groene denken, net zoals tussen het huidige socialisme en het nationaal-socialisme.

    Done. Finished. Over.

  16. 20

    Volgens mij is de geest prima te slijpen door echte vragen te stellen en die proberen te beantwoorden. Zoeken naar falsificaties van je eigen hypothesen of wereldbeelden is heel gezond. Maar graag met enig respect voor het concept waarheid, dat heeft HL niet , hij spring van hot naar her en verdraait woorden.

    Dat gezegd hebbende zie ik toch wel vaak minnetjes verschijnen bij normale vragen van reageerders die de consensus in een thread niet volgen en dat is jammer.

  17. 22

    Om de gedachten te scherpen, andere standpunten als gelijkwaardig behandelen bla bla. Een hoop aandachttrekkerij is het, net als dat plusjes en minnetjes gedoe. Dat heb een kwalitatief goed blog allemaal niet nodig toch…

  18. 23

    Ik was de eerste die reageerde over de wenselijkheid (met dat “zinken”) , dus is het misschien nuttig de achtergrond van die reaktie te geven.

    Dit was mijn overweging.

    Hans Labohm zou m.i. nooit toegeven wanneer hij ongelijk heeft. Dat zag ik op andere blogs. Hij ontloopt eerst de kern van de discussie door steeds nieuwe zijpaden in te slaan. Alleen zeer vasthoudende reaguurders houden hem op het hoofdonderwerp. Maar als die geen zin meer hebben om alle onzin te weerleggen, blijven de makkers van Labohm gewoon doorgaan. Onzin verkopen is nl. veel makkelijker dan goed onderbouwd weerleggen. En wie dan later in de discussie inschakelt zou een vertekend beeld krijgen – het zou net zijn of er iets waar is van die onzin.

    Dat gebeurde ook deels. Vrijwel niemand die kijkt wat er achter die links van Labohm zit. Als je niet uitkijkt wordt de overdaad aan links vanzelf een bewijs van het gelijk. Vandaar een van mijn reakties om die links eens aan de kaak te stellen.

    Wat me verrast is dat hij zich zo heeft laten kennen. Wat gronk zegt @19. Hij heeft een (inmiddels niet meer zo verborgen) rechts-radicale agenda die aansluit bij de conservatieve republikeinen in de VS, die voor een flink deel anti-wetenschap zijn (en pro creationisme). Dat vermoedde ik wel, maar nu is het gezegd.

    Waarom is dat belangrijk? Omdat het gaat om deels met opzet verspreide misinformatie. Die wordt verder verspreid door een heel leger van sceptische blogs, maar die schrijven elkaar alleen maar over. Ik vermoed, en dat zou ik graag eens willen onderzoeken, dat je al die misinformatie terug zal kunnen herleiden tot maar een paar bronnen in de VS. Zoals Fox en de Wall Street Journal. En de New Republican.

    De parallel met de (beweerde schadelijkheid van) UMTS straling en van GSM is frappant. Daar is alle misinformatie tot slechts enkele personen in Zweden en Denemarken terug te leiden.

    Of met de relatie vaccinatie-autisme. Dat verhaal is nog op tientallen sites te vinden, maar de bron is slechts één persoon. Die man heeft inmiddels bekend het onderzoek uit zijn duim te hebben gezogen – maar dat maakt kennelijk niet meer uit.

  19. 25

    Ik heb best wel genoten van de discussie alhoewel ik bang was in het begin dat het nogal oeverloos zou worden. Als er veel mensen reageren op een stuk (en daar zitten altijd reacties bij off-topic) dan geef je de schrijver van het stuk gelegenheid om te ontsnappen door alleen maar daar op in te gaan. Cherry-picking in de reacties. Dat viel gelukkig mee.

    De manier van werken van Labohm is dezelfde als die van de extreem-rechtse propagandist op DS en andere media Joost Niemöller. Ook bij hem zie je heel veel verwijzingen die niet kloppen. Zeer opvallend vind ik het ook dat zo weinig mensen de links natrekken. Gelukkig gebeurde dat nu wel.

    Toch is het een rommeltje geworden (onvermijdelijk) en zal er buiten Sargasso weinig aandacht aan worden besteed.

    Niettemin voor herhaling vatbaar. Niemöller uitnodigen?

  20. 26

    Zolang in de lead goed uitgelegd wordt wat wie en waarom hier een platform gegeven wordt, lijkt het me alleen maar goed – ook voor de reagerende lezers om hun zwaarden te slijpen en hun messen en klewangen te wetten.

    Maar je zal zien, straks op nu.nl: “Nieuwe IJstijd op komst, aldus weblog Sargasso”…. Niet dat je daar wat tegen kan doen.

  21. 27

    ” Aan de andere kant, het is niet zo dat Sargasso niet eerder al de argumenten van klimaatsceptici heeft ontkracht. Misschien moeten we dat stuk gewoon af en toe herhalen ”

    Het is leuk dat er zo nu en dan nog wat te lachen is, hier.

    Het ontstaan van wat zeer ten onrechte, dat zie je hier, homo sapiens wordt genoemd wordt door vele evolutie theoretici toegeschreven aan de ijstijden.

    Alleen de slimsten overleefden, intelligentie is in hoge mate erfelijk, niemand kwam nog met een andere verklaring voor onze zeer overdreven hersencapaciteit.

    Die ijstijden waren betrekkelijk kort geleden, de laatste meen ik nog maar 24.000 jaar.
    Het mechanisme van de ijstijden is onbekend, er is dus geen enkel argument te bedenken dat er niet weer eentje komt.

    Misschien is het ontstaan van homo consensus er uit te verklaren dat er een tijdlang geen ijstijden waren, de dommen stierven niet uit.

  22. 28

    @27:

    Het mechanisme van de ijstijden is onbekend, er is dus geen enkel argument te bedenken dat er niet weer eentje komt.

    Het is altijd lachen met je. Soms zeg je iets zinnigs, en dan komt er weer de grootst mogelijke onzin uit je pen.

    Het mechanisme achter de ijstijden wordt niet volledig maar wel grotendeels begrepen. “Krüger 2008.

    Maar zelf als we het niet zouden begrijpen, zijn er natuurlijk toch argumenten te bedenken waarom er nu wel _of niet_ een komt (het werkt twee kanten uit, dat niet weten). En die argumenten kunnen we dan tegen het licht houden en onderzoeken, en evt. te licht bevinden.

    Jouw redenering is: “we weten de oorzaak niet, dus het is niet te weerleggen” is gewoon een drogreden. Voorbeeld: El Nino keert zich eens in de zoveel jaar om, en al ken ik de oorzaak niet, ik kan toch waarnemen dat het gebeurt.

  23. 29

    @27: We verzamelen al wat relevant materiaal zodat niet alle discussie opnieuw gevoerd hoeven te worden. Het ijstijddraadje komt daar binnenkort bij:
    https://sargasso.nl/klimaat-dossier/

    Verder voor @27 en @28: Dit draadje gaat over of we dit soort stukken moeten plaatsen. Niet over ijstijden. Dat mag bij dat andere draadje :-)

  24. 31

    @28:
    ” Het mechanisme achter de ijstijden wordt niet volledig maar wel grotendeels begrepen. “Krüger 2008. ”

    Iets wat grotendeels begrepen wordt wordt dus niet begrepen.
    De link werkt niet.

    El Nino wordt, dacht ik, wel begrepen, het is klotsen van de Pacific.

    Verder, als iets vele keren is voorgekomen, en je weet niet waarom het opgehouden zou zijn, dat lijkt mij de redelijke veronderstelling dat het weer gebeurt.

    Dat de diersoort, die ten onrechte homo sapiens is genoemd, na de laatste ijstijd is ontstaan, zal voor het mechanisme van de ijstijden geen reden zijn er mee op te houden, al dan niet helaas.

  25. 32

    @objectief

    De moderne mens (die NB daarna nog met de neanderthaler en denosivan hehybridiseert is) is minstens 200.000 jaar oud. Dus is niet van na de laatste ijstijd.

  26. 33

    @32:
    Dan ben je slecht op de hoogte.
    De moderne mens stamt van na de laatste ijstijd, die was 24.000 jaar geleden.

    In de ijdele hoop van het gezeur af te komen raadpleegde ik Fred Hoyle, Sir, FRS, ‘A chilling scientific forecast of a new Ice Age’, 1981, 1982, Sevenoaks.
    Hf 4 bl 57 gaat over Astronomical Theories of the Cause of the Ice Ages.
    Hoyle veegt de vloer aan met Milankovitch en Croll.

    Vandaar zijn uitleg hoe wij ons tegen de komende ijstijd kunnen beschermen door tijdig de oceanen op te warmen.

    Hij verklaart de ijstijden uit de bewegingen van de continenten, bl 92.

    Ik zal het boek weer eens lezen, het is 12 jaar geleden dat ik dat deed.

    Hoyle is niet de eerste de beste, in Fred Hoyle, ‘Home Is Where the Wind Blows, Chapters from a cosmologist’s life’, Mill Valley 1994 rekent hij voor dat leven onmogelijk bij toeval is ontstaan.
    Hoyle is ook de man van de Big Bang, de woorden waarmee hij Gamov belachelijk maakte toen die de oerknal uitvond.

    Die oerknal is intussen een lachertje , ondanks dat dat niet aan de grote klok wordt gehangen, men weet het niet:
    John Horgan, ‘The end of science, Facing the limits of knowledge in the scientific age’, Reading, 1996
    John Maddox, ‘What remains to be discovered, Mapping the secrets of the universe, the origins of life, and the future of the human race’, London 1998.

    Beide boeken stellen die oerknal ter discussie, het verschil tussen beide boeken is dat het eerste pessimistisch is, het tweede optimistisch.

    Hoyle is van mening, met Giordano Bruno, die werd daarvoor nog levend verbrand door de paus in 1600 in Rome, dat het heelal oneindig is in ruimte en tijd, en dat daarin leven overal voorkomt.
    Fred Hoyle and Chandra Wickramasinghe, ‘Life on Mars ?, The case for a Cosmic Heritage ?’, Bristol 1997.
    Voor mij is dat (ook ?) de enige manier waarop ik het heelal kan begrijpen.

    Recent Japans onderzoek aan het stof van een komeet toonde aan dat daarin stoffen voorkomen die proteïne zijn, of dicht in de buurt komen.

  27. 34

    @33: “De moderne mens stamt van na de laatste ijstijd, die was 24.000 jaar geleden.”

    Twee eenvoudig te vinden onjuistheden in één zin. Zoek je ook wel eens iets op, voor je objectief doch stellig begint te beweren?

  28. 35

    C.D Darrington, The evolution of man and society, Londen, 1969, bl 27 en 34.
    Ben jij een wikipedia wijzer ?
    Je kunt ook Calvin lezen, die boeken zijn recenter.

  29. 36

    Waar Sargasso mij steeds weer verbluft is hoe vasthoudend men hier is aan consensus.

    Het doet me denken aan de Delphi methode, een collega, een socioloog, legde me die lang geleden eens trouwhartig uit.
    Het voorbeeld is van voor we rond de maan vlogen.
    De vraag is : hoeveel groene mannetjes wonen er op de achterkant van de maan ?
    De Delphi methode levert daar een antwoord op door deskundologen hun mening te vragen, en vervolgens de antwoorden rond te sturen.
    Daarna wordt de vraag opnieuw gesteld.
    Enzovoorts.

    De socioloog legde me uit dat de antwoorden naar elkaar tenderen, en, zo voegde hij toe ‘dan weet je meer’.
    Ik schoot in de lach en zei hem dat je dan nog niets weet, dat er alleen een groepsproces heeft plaatsgevonden.
    Hij was diep beledigd.

    Die vasthoudendheid aan consensus kan natuurlijk de oorzaak zijn dat Sargasso geen succes is.
    Inteelt sluit nieuwelingen uit.

  30. 38

    @ objectief

    Ik ben zeer bekend met de genetische literatuur en de laatste gemeenschappelijke voorouder populatie van de moderne mens is van langer dan 24.000 jaar geleden. Daarbij komen natuurlijk ook nog de vele fossielen van moderne mensen die ook ouder dan 24.000 jaar zijn.

    Als het over economische zaken gaat is er op sargasso wel degelijk discussie. Maar, consensus over dingen die vast staan is logisch.

    Doei!

  31. 39

    Ik ben zeer bekend met de genetische literatuur en de laatste gemeenschappelijke voorouder populatie van de moderne mens is van langer dan 24.000 jaar geleden

    Ik had het niet over de voorouders van de moderne mens, maar over de moderne mens.
    Klein verschil.
    De voorouders gaan héél ver terug, tot bij apen.

  32. 40

    @38:
    Maar, consensus over dingen die vast staan is logisch.

    Logisch is dat wel, helaas is het in vele gevallen een illusie.
    Laat ik complotten noemen, het best gedocumenteerde complot was dat van 1956, Engeland, Frankrijk, Israel, toch ontkennen velen complotten.
    Of Pearl Harbour, het rapport van de republikeinen van 1946 liegt er niet om.
    En zo is er meer.

  33. 42

    Ik kon het natuurlijk niet laten nog even te controleren:
    William H. Calvin, ‘De opkomst van het intellect, Een reis naar de ijstijd’, Amsterdam 1994 (The Ascent of Mind. Ice Climates and the Evolution of Intelligence’, 1990)

    bl 19: ” Later in dit ijstijdvak, tussen 37.000 en 20.000 jaar geleden, bloeide het geestelijk leven op: bewerkt ivoor en grotschilderingen raakten in zwang. ”

    Het verschil met de 24.000 van Darrington lijkt niet indrukwekkend.

  34. 43

    @38:
    Ik dacht daar ook nog even over na.
    Soms krijg ik het gevoel dat consensus juist ontstaat over dingen die NIET vast staan, anders geformuleerd, waar het begrip consensus wordt gebruikt staat iets niet vast.
    Dat is verklaarbaar uit kudde gedrag.
    Onzekerheid is een belasting voor een kudde.
    Op korte termijn is schijnzekerheid een voordeel.

  35. 44

    Lief Sargasso:
    Niet te veel metapost over post op Sargasso, aub.
    Belangrijk is over welke onderwerpen het gaat en wie er zich geroepen voelen te reageren.
    Hoe de redactie dat voor elkaar krijgt een in stand houdt: niet belangrijk.
    Dank.

  36. 45

    Dank voor de uitleg.

    Ik zou in de titel wel meer naar voren laten komen dat dit bedoeld is om een afwijkend geluid ook hier ruimte te geven (bijvoorbeeld Klimaatscepticus Labohm: en dan de titel).

    Overigens, 1 kleine pluim voor Labohm: hij doet zelf actief mee aan de discussie in de comments. Weliswaar met verdraaiingen, selectief quoten, maar hij doet het wel en dat waardeer ik.
    Bovendien, zolang hij hier zieltjes probeert te winnen, kan hij niet op vruchtbaarder grond desinformatie verspreiden. :-)

  37. 46

    @44:
    Hoe de redactie dat voor elkaar krijgt een in stand houdt: niet belangrijk.

    Mooi, ik kan geen touw aan de zin, als het dat is, vastknopen.