Aan: College Bescherming Persoonsgegevens Betreft: openbare ip-banlijsten Amsterdam, 25 september 2008 Geachte heer/mevrouw, Websites slaan routinematig ip-adressen op van hun bezoekers, niet zelden in combinatie met hun bezoekgedrag. Het voornaamste doel daarvan is vaak het op maat toedienen van advertenties. Slechts in uitzonderlijke gevallen wordt hiervoor expliciet om toestemming gevraagd, in weerwil van het bepaalde in artikel 8 sub b van de Wet Bescherming Persoonsgegevens. Reden hiervoor is dat een ip-adres, zoals ook door uw college vastgesteld niet automatisch geldt als een persoonsgegeven. Door het tekort aan ip-adressen maken in de praktijk meerdere individuen gebruik van hetzelfde adres, zodat doorgaans additionele informatie, zoals het exacte tijdstip van een website-bezoek, nodig is om het adres tot een individu herleidbaar te maken. Weblogs en andere sites die aan bezoekers de mogelijkheid bieden een reactie achter te laten, leggen vaak een zogeheten banlijst aan. Dit is een lijst van ip-adressen die gebruikt zijn om een reactie achter te laten die door het betreffende weblog als onwelvoeglijk is aangemerkt. Gebruikers met deze ip-adressen kunnen de site dan nog wel bezoeken, maar geen reactie achterlaten. Bezoekers zullen vaak tegen hun zin met hun ip-adres in dit specifieke bestand belanden (en andere gebruikers van hetzelfde ip-adres met hen). Een vriendelijk verzoek volstaat doorgaans om van de banlijst afgevoerd te worden. Overigens hebben weblogs geen belang bij het aanleggen van zo groot mogelijke banlijsten, want iedere actieve bezoeker minder scheelt advertentie-inkomsten. De banlijst is een noodmaatregel om verpesting van het door de beheerder gewenste discussieklimaat te borgen. Het bijhouden van een ip-banlijst wordt gezien als een gerechtvaardigd belang, zoals bepaald in de WBP artikel 8 sub f. Het betreffende artikel spreekt niet alleen over het belang van de verantwoordelijke, maar ook van een derde aan wie de gegevens worden verstrekt. Het verstrekken van ip-adressen aan derden gebeurt bijvoorbeeld op grote schaal ter bestrijding van spam: het belang van een 'schone' mailbox weegt zwaarder dan de privacy van spammers. Sommige spammers doen een beroep op de vrijheid van meningsuiting om hun activiteiten te rechtvaardigen. Deze redenering wordt juridisch niet houdbaar geacht. Een verschijnsel op internet is dat een site haar bezoekers ertoe aanzet om de reactiemogelijkheid van een andere site te misbruiken. Dit is bijvoorbeeld een handelsmerk van GeenStijl.nl, een onderdeel van de Telegraaf Media Groep, dat door haar grote bezoekersbasis in staat is andermans reactiemogelijkheden volledig te doen ?volspammen? met onzinbijdrages. Dit overkwam GeenCommentaar.nl in september 2008, toen een petitie over persvrijheid door bezoekers van GeenStijl gesaboteerd werd na een oproep daartoe door laatstgenoemd weblog. Vele andere websites kunnen verhalen van soortgelijke overvallen. Het probleem wordt breed erkend, maar uit vrees voor represailles van GeenStijl durft niemand werkelijk actie te ondernemen. GeenCommentaar heeft in dit licht geoordeeld dat er sprake was van een gerechtvaardigd belang om een eenmalig aangelegde lijst met 2000 adressen van saboteurs niet alleen voor eigen gebruik aan te leggen, maar ook voor het publiek raadpleegbaar te maken. Om de privacy zoveel mogelijk te waarborgen is daarbij een aantal maatregelen genomen: ? De lijst is niet in zijn geheel beschikbaar gemaakt. In plaats daarvan kan van een bepaald ip-adres getoetst worden of het gebruikt is voor het bekladden van GeenCommentaars petitie. Concreet werkt het zo: op de speciale website of via een zogeheten api kan één ip-adres per keer getoetst worden en daarop komt een 1 of een 0 terug: staat wel of niet in de database. Er vindt dus nadrukkelijk geen overdracht van ip-adressen plaats. ? Er worden geen additionele gegevens beschikbaar gemaakt, zodat de ip-adressen slechts in uitzonderlijke gevallen tot personen zijn terug te leiden. ? Dankzij de aandacht die GeenStijl aan onze actie besteedde zijn wij er vrij zeker van dat alle betrokkenen op de hoogte gesteld zijn van onze actie. Uit de reacties die wij ontvangen hebben, bleek wel dat sommigen dachten dat iedereen die ons via GeenStijl bezocht, in het bestand was opgenomen. Dat is nadrukkelijk niet het geval. Alleen degenen die zich naar ons inzicht misdroegen zijn opgenomen. ? Iedereen die daarom verzoekt wordt onvoorwaardelijk van de lijst gehaald. De mogelijkheid hiertoe is helder aangegeven op de speciale website: zodra een ip-adres getoetst wordt dat op de lijst blijkt te staan, krijgt de gebruiker de mogelijkheid een verzoek tot verwijdering in te dienen. Inmiddels zijn tientallen aanvragen om verwijdering binnengekomen (en gehonoreerd), waaruit wij afleiden dat deze optie in voldoende mate bekend gemaakt is. ? Hoewel de lijst veel geraadpleegd wordt, blijkt uit onze logs vooralsnog niet dat dit systematisch door één partij gebeurt. Wij concluderen hieruit dat de gebruikers vooralsnog individuen zijn die willen weten of zij er zelf op voorkomen. Zelf gebruiken wij de lijst ook niet om mensen van ons weblog te weren. De praktische consequenties van het bestaan van de lijst zijn op dit moment dan ook beperkt. Deze handelswijze is ons op kritiek komen te staan (en een heuse ddos-aanval van GeenStijl, maar die valt buiten dit bestek). Dat is begrijpelijk, want we openbaarden potentieel privacygevoelige informatie op een niet eerder vertoonde wijze. We hebben onze actie dan ook direct bekend gemaakt en ict-jurist Arnoud Engelfriet om een reactie gevraagd. Hij gaf aan onze actie ?niet netjes? te vinden, maar stelde niet bij voorbaat vast dat van een wetsovertreding sprake was. Wij menen daarom vooralsnog onze afweging binnen het kader van de wet gemaakt te hebben, om bovenstaande redenen. In elk geval denken wij dat onze actie een maatschappelijk relevante functie als testcase kan hebben. Twee additionele overwegingen komen bij ons op die in deze materie een rol zouden kunnen spelen: ? Op internet is meer en meer sprake van netwerken die als actor optreden. GeenCommentaar, bijvoorbeeld, is geen rechtspersoon, maar een netwerk van vrijwilligers die samen een weblog maken. Vaak genoeg zijn er overlappingen tussen netwerken. Daardoor is het niet altijd duidelijk waar de grenzen van een groep liggen. Dat roept vragen op wanneer sprake is van de verantwoordelijke voor een verzameling ip-adressen en wanneer sprake is van overdracht aan een derde. ? Bedrijven en overheden maken zich meer en meer zorgen over de uitstraling die niet-functioneel surfende werknemers hebben op hun organisatie. Zie bijvoorbeeld het artikel in het tijdschrift, Intermediair van 17 november 2007 over ambtenaren die onder werktijd Wikipedia bekladden. Weliswaar kan de ip-informatie die GeenCommentaar beschikbaar stelt an sich niet tot personen herleidbaar zijn, als bedrijven constateren dat vanaf hun bedrijfsnetwerk ongewenste activiteiten zijn ondernomen, beschikken zij intern allicht over voldoende informatie om deze alsnog tot een persoon te herleiden. Dit leidt tot een aantal concrete vragen die wij aan u zouden willen voorleggen: ? Acht u het toelaatbaar dat weblogs banlijsten aanleggen en zo ja onder welke omstandigheden? ? Acht u het toelaatbaar dat banlijsten volledig openbaar gemaakt worden, dus alle gebande adressen in een downloadbaar bestand beschikbaar gesteld? ? Acht u het toelaatbaar dat banlijsten raadpleegbaar worden gemaakt, zoals door GeenCommentaar gedaan? ? Acht u het toelaatbaar dat banlijsten niet op het niveau van ip-adressen openbaar gemaakt worden, maar op het niveau van de eigenaar van het betreffende netwerk? ? Acht u het toelaatbaar dat organisaties en/of netwerken bilateraal afspraken maken over het uitwisselen van banlijsten? ? Acht u het toelaatbaar dat aan de banlijst extra informatie wordt toegevoegd, zoals de reden waarom de ban is uitgedeeld (racisme, obsceniteit, enzovoort) of het ip-adres dan wel de website die de bezoeker bezocht voordat hij op de plek belandde waar hij zich naar inzicht van de beheerder misdroeg? Wij wachten uw antwoord met belangstelling af. Uiteraard zijn we te allen tijde bereid een nadere toelichting te geven en zal het voortbestaan van onze eigen raadpleegbare banlijst afhangen van uw oordeel. Met vriendelijke groet, Namens de volledige redactie van GeenCommentaar, Joost Berculo Bijlage: puntsgewijze beantwoording Puntsgewijze beantwoording van vragen uit uw brief van 23 september 2008 Voor zover bovenstaande brief ? die wij u sturen omdat wij immers zelf onze actie bij u aangemeld hebben ? geen duidelijk antwoord geeft op de vragen die u ons per brief op 23 september stelde, volgt hieronder een puntsgewijze beantwoording. 1. Het betrof een eenmalige actie. Voortzetting ervan is afhankelijk van uw oordeel erover. 2. Er was geen sprake van toestemming voor het verzamelen van de adressen. Die is er bij banlijsten zelden, omdat veel mensen het als hun recht zien om hun mening op een weblog te geven, terwijl in de praktijk de eigenaars van het weblog juridisch aansprakelijk gehouden worden voor de inhoud van reacties. 3. Er was geen sprake van een contractuele relatie met betrokkenen. Sommige weblogs vergen registratie van gebruikers voor zij kunnen reageren, waarbij met een aantal huisregels akkoord gegaan moet worden. GeenCommentaar heeft ook huisregels, maar vraagt geen expliciet akkoord van gebruikers. 4. De verzameling van de gegevens was in ons belang. Deze handelswijze wordt door alle weblogs gevolgd, omdat structureel hinderlijke gebruikers anderen afschrikken en als hun uitingen onwettig zijn de beheerders van het weblog als uitgever blootstellen aan vervolging. 5. De ip-adressen zijn aan niemand verstrekt. Het bestand is slechts raadpleegbaar door een ip-adres ter controle op aanwezigheid in de database aan te bieden. Gezien het beperkte aantal adressen in de lijst op de totale ip-adresruimte in het Nederlandse taalgebied is het praktisch ondoenlijk voor derden om door systematisch opvragen onze lijst na te bouwen. 6. De afweging tussen ons belang en de privacy van betrokkenen is in de brief gemotiveerd. 7. Betrokkenen zijn niet door onszelf, maar door GeenStijl ingelicht over het bestaan van de lijst. De mogelijkheid van onvoorwaardelijke verwijdering is op de speciale website zelf helder aangegeven.
“I didn’t know you were Catholic.”
Nancy Pelosi, leider van de Democraten in het Huis van Afgevaardigden, nadat minister van financiën Paulson voor haar knielde om te smeken het reddingsplan voor de bank te blijven steunen.
Tot het eind van de Koude Oorlog heeft de BVD de CPN in de gaten gehouden. Maar de dienst deed veel meer dan spioneren. Op basis van nieuw archiefmateriaal van de AIVD laat dit boek zien hoe de geheime dienst in de jaren vijftig en zestig het communisme in Nederland probeerde te ondermijnen. De BVD zette tot tweemaal toe personeel en financiële middelen in voor een concurrerende communistische partij. BVD-agenten hielpen actief mee met geld inzamelen voor de verkiezingscampagne. De regering liet deze operaties oogluikend toe. Het parlement wist van niets.
Het zat me al niet lekker toen de Duyvendak controverse in volle hevigheid woede en dat is eigenlijk nog steeds zo. Naast de discussie over wat Duyvendak feitelijk gedaan heeft en hoe erg dat was, liep er al snel een discussie over de regeltjes van burgerlijke ongehoorzaamheid. Ook bij ons werd al snel het “standaardwerk” van dhr Schuyt aangehaald.
Duyvendak, en andere activisten uit dezelfde hoek in die tijd, zouden dingen gedaan hebben die niet voldeden aan die regeltjes. En omdat ze niet voldeden aan die regeltjes was het gedrag “verwijtbaar”.
Bij veel van de stukken over dit onderwerp wordt aangehaald dat we toch in een democratie leven, dat er een werkende rechterlijke macht is en dat iedereen goed geïnformeerd is. Daardoor kan het opleggen van een verandering waar niet eerst de democratische weg, de rechterlijke weg en het overtuigen van de meerderheid is geprobeerd nooit bestempeld worden als legitieme burgerlijke ongehoorzaamheid of “geweldloos verzet”. Sterker nog, het zou wel bestempeld kunnen worden als “Tirannie” (van de minderheid).
Ik ga niet proberen een uitgebreide filosofische verhandeling hierover te houden. Dat doen anderen makkelijker. Ik heb gewoon een principieel probleem met de discussie. De discussie redeneert namelijk vanuit de een bestaande situatie. En regels die gegeven worden, zijn beredeneerd vanuit de bestaande stelsel. Als zodanig, zijn ze dus onderdeel van het systeem dat verandert moet worden (volgens de opstandelingen). Als er dan vervolgens ook nog gezegd wordt dat het bestaande systeem nagenoeg perfect is (kernwapens in Nederland, deelname Irakoorlog anybody?), is er eigenlijk geen discussie meer mogelijk. Dan zijn alle afwijkingen van de bestaande status quo niet te legitimeren. En dat is debiel. Hoe kan je ongehoorzaamheid en opstand nou aan regels binden? Dat is toch een contradictie? Het is er juist omdat er iets aan het bestaande stelsel niet klopt.
Of een actie grond had is alleen na verloop van (lange) tijd te bepalen (De overwinner bepaalt wat de “juiste” interpretatie van de geschiedenis is). En zelfs dan soms niet omdat veel van de kennis van de situatie (en dat wat niet publiek bekend was) verloren gaat.
Iedere discussie over “regeltjes” rondom ongehoorzaamheid en opstand is dus kul. Waste of time.
De jongeren van het CDA vinden het te ver gaan om homoleraren met hun hoofd naar beneden van het schooldak af te gooien. Een ontslag op staande voet, eventueel met inzet van het bevoegd gezag, is voldoende. Dit stellen CDJA-voormannen Harry van der Molen en Geert Meijering vandaag in het Nederlands Dagblad.
De verklaring van de CDA-jeugd maakt duidelijk dat er een enorme kloof bestaat tussen de christen-democratische jongeren en hun conservatieve moederpartij CDA. De jongeren menen dat ontslag – met eventuele inzet van geweld – ruim voldoende is om jonge tere kinderzieltjes te beschermen tegen de schadelijke invloed van met homofilie besmette leraren.
Pre-emptive antidiscriminatiebeleid
Beter nog is het om deze leraren vooraf de toegang te ontzeggen, vinden de twee. “Christelijke scholen moeten vooraf docenten kunnen weigeren die een homosexuele relatie aangaan, ook als deze leraar niet rookt”, stellen de jonge gelovigen. “Zie het als pre-emptive antidiscriminatiebeleid. Als je ergens niet mag komen, kun je ook niet gediscrimineerd worden.”
Onderwijsminister Plasterk heeft geen problemen met homosexuele leraren voor de klas. “Zolang de relatie maar buiten de schooluren en -muren wordt geconsumeerd is er niets aan het handje. Gelovigen moeten eens ophouden met het zagen aan de poten van het onderwijs.”
Sargasso is een laagdrempelig platform waarop mensen kunnen publiceren, reageren en discussiëren, vanuit de overtuiging dat bloggers en lezers elkaar aanvullen en versterken. Sargasso heeft een progressieve signatuur, maar is niet dogmatisch. We zijn onbeschaamd intellectueel en kosmopolitisch, maar tegelijkertijd hopeloos genuanceerd. Dat betekent dat we de wereld vanuit een bepaald perspectief bezien, maar openstaan voor andere zienswijzen.
In de rijke historie van Sargasso – een van de oudste blogs van Nederland – vind je onder meer de introductie van het liveblog in Nederland, het munten van de term reaguurder, het op de kaart zetten van datajournalistiek, de strijd voor meer transparantie in het openbaar bestuur (getuige de vele Wob-procedures die Sargasso gevoerd heeft) en de jaarlijkse uitreiking van de Gouden Hockeystick voor de klimaatontkenner van het jaar.
“Ik stimuleer wobben like hell, maar tijd…” (Martin Sommer, chef van de parlementaire redactie van de Volkskrant)
Journalisten debatteren over onderzoeksjournalistiek in politiek Den Haag. Conclusie van het debat: veel potentiële nieuwsverhalen rond het Haagse Binnenhof blijven onder het tapijt en worden nooit uitgezocht. Parlementaire journalisten slaan er geen acht op of hebben niet de tijd om er werk van te maken. Echte onderzoeksjournalistiek komt in Den Haag dus helaas niet van de grond.
Jacob Zuma lijkt de definitief de strijd om het leiderschap van het ANC gewonnen te hebben. President Thabo Mbeki trad af, zes maanden voor het verstrijken van zijn ambtstermijn. Een afsplitsing van de Mbeki-getrouwen in het ANC dreigt nu. Dat zou een zegen zijn voor de Zuid-Afrikaanse democratie.
Ten eerste is Jacob Zuma een politicus van twijfelachtig allooi. Hij heeft al voor de rechter gestaan op beschuldiging van zowel verkrachting als corruptie. Hij is in beide gevallen vrijgesproken, maar een ideale kandidaat voor het presidentschap is hij zeker niet.
Dat iemand als Zuma zo ver kan komen, wijst erop dat de democratie in Zuid-Afrika niet optimaal functioneert. Het ANC is al sinds de opheffing van de apartheid aan de macht en heeft nog steeds een tweederde meerderheid in het parlement. Dan is het niet zo gek dat de werkelijke beslissingen over wie de macht heeft verschuiven van de algemene verkiezingen naar duister gekonkel binnen het partijapparaat. Soortgelijke ongezonde situaties kennen we ook uit Wallonië en Japan.
Als de Mbeki-tak zich wil afsplitsen, dan moeten ze het alleen wel snel doen, want de verkiezingen zijn al over zes maanden. Gezien de hoeveelheid ervaring en het netwerk waarover ze beschikken zou dat net genoeg moeten zijn om een alternatief voor het ANC op te zetten.
Een nieuwe autoloze zondag is gekomen en gegaan. En eenieder lijkt het erover eens dat het een groot succes was. Goed, van Telegraafzijde was er als vanouds wat voorspelbaar gesputter, maar daar worden schone lucht en op straat spelende kinderen ook nog steeds gezien als onderdeel van het grote linkse complot. Maar gezien de steeds stijgende groep steden die meedoet lijkt dat vooral op gezeur in de marge. Al zijn er natuurlijk altijd nog curieuze witte vlekken op de autovrije routekaart. Wanneer gaat bijvoorbeeld dat zogenaamde “linkse college” in Groningen eens een keer overstag?
Maar goed, nu is het tijd voor de volgende stap. Mag de strijd in de meeste stedelijke gebieden gestreden zijn, op het platteland valt nog een wereld te winnen. Nu zult u natuurlijk terecht stellen dat autoloze zondag in een plattelandsgemeente een vrij zinloze maatregel is. Veel bewoners daar hebben immers helemaal geen keus in hun transportwijze, omdat fatsoenlijk openbaar vervoer in deze regio`s de afgelopen jaren behoorlijk is kapotgeliberaliseerd (waarmee ik me dan voor één keer mag aansluiten bij onze nieuwe bezoekersstroom met de opmerking “Dank je wel Partij van de Afbraak!”).
Dat neemt niet weg dat er wel een en ander te verbeteren valt. Nu ging ik afgelopen weekeinde eens recreatief uit fietsen op het platteland. Dat doe ik, als verstokte stedeling, niet vaak, maar af en toe bekruipt mij die neiging en dan is het beter daaraan toe te geven. Het grote plezier van het fietsen in de vrije natuur verging mij echter al gauw door de –letterlijk- honderden motoren die mij in de paar uur dat ik mij op landelijke weggetjes bevond, passeerden. Dat daarbij van de prettige landelijke stilte en de schone landelijke lucht weinig overbleef moge duidelijk zijn. Gezien de enorme overlast lijkt het me slechts een kwestie van tijd voor een wanhopige plattelandsbewoner met een tactisch gespannen scheerlijn het recht in eigen handen neemt, en dat lijkt me toch hoogst onwenselijk.
Sargasso heeft privacy hoog in het vaandel staan. Nu we allemaal meer dingen online doen is een goede VPN-service belangrijk om je privacy te beschermen. Volgens techsite CNET is NordVPN de meest betrouwbare en veilige VPN-service. De app is makkelijk in gebruik en je kunt tot zes verbindingen tegelijk tot stand brengen. NordVPN kwam bij een speedtest als pijlsnel uit de bus en is dus ook geschikt als je wil gamen, Netflixen of downloaden.
Een paar losse kamerstukken dit keer. Allen verdienen wat meer aandacht of een opmerking.
Eerst wat kamervragen van lid Verdonk (Groep Verdonk). In die kamervragen gaat ze in op het recente nieuws over een geheime deal over een generaal pardon van het vorige kabinet. D66 zou dat afgedwongen hebben als compensatie voor het verliezen van het burgermeestersreferendum (zo gaat dat in Den Haag). Suggestie was dat Verdonk had ingestemd met de deal. Dat ontkent ze nu, en in de vragen, in alle toonaarden. Ze kan ook niet anders natuurlijk. Maar het roept natuurlijk wel de vraag op hoe waar het allemaal is. Zouden daar toch ergens notulen van zijn?
Dan de staatssecretaris voor economische zaken die omslachtig probeert te verklaren waarom consumenten voor sommige betaalmiddelen meer betalen dan voor andere. Eigenlijk zegt hij gewoon dat hij er geen grip op heeft.
Dat is opmerkelijk als je ziet dat in Europa binnenkort allerlei regels (via) van kracht worden die dit wel fatsoenlijk voor elkaar krijgen. Misschien moet hij zich daar eens op gaan inlezen.
Overigens wordt er überhaupt onvoldoende rekenschap gegeven van de impact van SEPA en PSD op de hele financiële markt in Europa.
Dan wat goed nieuws uit de koker van Eurlings. Er gaan volgend jaar eindelijk aanzienlijk meer treinen rijden. Wat uit het stuk niet blijkt is dat er nu eindelijk eens een automatiseringstraject bij de NS (ProRail) goed gegaan is. Voor die planning is aparte software gemaakt (heb ik vernomen). En kennelijk is dat niet bij de eerste de beste echte test onderuit gegaan. Mag ook wel eens gezegd worden.
“Tijdens die twee dagen militaire keuring voelde ik: Dit is helemaal niets voor mij. Hier ga ik doodongelukkig van worden. Het is een vorm van eigenzinnigheid.”
Aldus Minister van Defensie Eimert van Middelkoop, die blij was dat hij de toen nog bestaande militaire dienstplicht niet hoefde te vervullen. Te verenigen met zijn huidige baan?
Bedrieglijk echt gaat over papyrologie en dan vooral over de wedloop tussen wetenschappers en vervalsers. De aanleiding tot het schrijven van het boekje is het Evangelie van de Vrouw van Jezus, dat opdook in het najaar van 2012 en waarvan al na drie weken vaststond dat het een vervalsing was. Ik heb toen aangegeven dat het vreemd was dat de onderzoekster, toen eenmaal duidelijk was dat deze tekst met geen mogelijkheid antiek kon zijn, beweerde dat het lab uitsluitsel kon geven.