Het kabinet heeft een nieuwe oplossing voor de woningnood: mensen die al een woning hebben meer laten betalen.
Volgens het nieuwe kabinetsplan moeten woningcorporaties huurders met een hoger inkomen voortaan ieder jaar verplicht 50 of 100 euro extra huur per maand laten betalen, totdat de maximale huur volgens het puntenstelsel is bereikt. Ongeveer 177.000 huishoudens zouden ervoor in aanmerking komen.
Het idee is dat deze zogenaamde scheefwoners dan vanzelf doorstromen. Maar waarheen precies? Nederland heeft momenteel een woningtekort van ongeveer 384.000 woningen. Er zijn 427.000 woningvragers tegenover 43.000 beschikbare woningen. De overheid meldt zelf dat wachttijden voor sociale huur op sommige plekken inmiddels boven de tien jaar uitkomen.
Toch doet het begrip ‘scheefwonen’ alsof ergens buiten beeld een passende woning op deze mensen staat te wachten. Alsof iemand met een iets hoger inkomen alleen uit gemakzucht in zijn sociale huurwoning blijft zitten, terwijl betaalbare koopwoningen en middenhuur voor het oprapen liggen.
Zelfs de eerdere evaluatie van de inkomensafhankelijke huurverhoging biedt daarvoor nauwelijks steun. Mensen met hogere huren zeggen vaker dat ze willen verhuizen. Of ze vervolgens daadwerkelijk méér verhuizen, kon niet worden vastgesteld. De onderzoekers wijzen juist op de schaarste en hoge prijzen van koopwoningen en vrije huur als obstakel.
De verplichte huurverhoging lost dat obstakel op geen enkele manier op. Er komt geen huis bij. De gegarandeerde uitkomst is slechts dat de huur stijgt. En daarmee verdwijnt bij deze huishoudens iedere maand 50 of 100 euro aan besteedbaar inkomen. Geld dat niet meer naar boodschappen, horeca, kleding, sport of andere uitgaven kan. Corporaties kunnen de extra inkomsten natuurlijk investeren in hun woningvoorraad, maar dat maakt van een huurverhoging nog geen doorstromingsbeleid.
Zolang honderdduizenden woningen ontbreken, bestaat ‘scheefwonen’ vooral op papier. Je kunt mensen die nergens heen kunnen steeds harder financieel richting de uitgang duwen, maar er verschijnt alleen elders nog steeds geen deur.