2023 een nieuwjaar?

2022 was een jaar dat van zich deed spreken. Vanaf 24 februari zette het de wereld op z’n kop en dat hield niet meer op. Een oorlog die een pandemie naar de achtergrond dreef. En zo zou 2022 zomaar ook 2023 kunnen gaan beheersen, of krijgt het bestaan enige lichtheid terug? De redactie wenst u in ieder geval een goed en mooi nieuw jaar toe. Net als bij het vorige nieuwe jaar richten een aantal van onze redacteurs zich persoonlijk tot u. Ieder op z’n eigen manier. Met een terugblik op 2022, met een wens voor 2023, met een tip voor een artikel dat het teruglezen waard is, of een serie die nog niet het publiek heeft gekregen dat het verdient. -o-o-o- János Betkó: "Erger dan dit kan het echt niet meer worden". Zodra iemand deze gevleugelde woorden uitspreekt op tv, wéét je gewoon dat het altijd erger kan. In het echt werkt het trouwens ook zo: bij menig kater-uit-de-hel dacht ik, toen ik nog jong en naïef was, dat het echt niet erger zou kunnen, en dat nog wat gif in het lijf misschien louterend zou werken (nope it doesn't). Hoeveel mensen zullen eind 2020 (de tering), 2021 en nu weer gedacht hebben "erger dan dit...". Nee, ik ga 'em niet eens afmaken deze keer. Maar wie weet? Misschien valt het deze keer écht mee. Krijgen we (een beetje meer) vrede op aarde, wordt de ongelijkheid (in eigen land en daarbuiten) aangepakt, wordt eindelijk eens iets gedaan aan de diverse crises die ons teisteren (of het nou klimaat, biodiversiteit of COVID-19 betreft). Je kan altijd hopen... O ja, een tip voor iets teruglezen? Nou ja, het zal jullie niet verbazen dat ik jullie allen dan aanraad om nog eens door mijn Closing Time'pjes van het afgelopen jaar te bladeren en jezelf te trakteren op goddelijke muziek. Neem deze nou bijvoorbeeld, van Tristania - de band bestaat niet meer, maar de muziek kan wellicht wat troost en schoonheid brengen in deze bittere, donkere en koude tijden. -o-o-o- Jos van Dijk: Mijn eerste wens voor het komend jaar is dat er van welke kant dan ook een initiatief komt voor onderhandelingen over een wapenstilstand in Oekraïne. Oorlog is erg. Een uitzichtloze oorlog nog een graadje erger. Verder hoop ik dat een oorlog voorkomen kan worden in Kosovo en Noord-Ierland, Verder mag ik hopen dat meer politici het komende jaar de olifant in de kamer gaan zien die de aanpak van de klimaatverandering nog steeds in de weg staat. Lees Jason Hickels LESS IS MORE. -o-o-o- Ad van der Stok: Wat je na 2022 moet wensen voor 2023? Terug naar een lichtheid van bestaan? Die lichtheid zie ik voorlopig echter niet terugkomen. Het is vooral hopen op politici zonder bijziendheid, die juist scherp zien in de verte die onze toekomst heet. Die voorbij morgen kunnen kijken en voorbij komende week en komende maand. Die begrijpen dat de toekomst die we ons wensen ons niet overkomt, maar dat er leiders nodig zijn om ons naar die toekomst te leiden. Over de oorlog gesproken, die afgelopen jaar zo op het bestaan heeft gedrukt, bestaat er zo'n politicus. Jens Stoltenberg, die hier toch helder uiteenzet waar het op staat. Dat is dan wel een beetje hoopvol. -o-o-o- Krispijn Beek: 2022 is het jaar waarin de EU en Nederland een harde landing maakten in de realiteit dat handelsrelaties geen garantie voor vrede zijn. De hernieuwde inval van Rusland in Oekraïne zorgde voor een aanbodcrisis op de Europese energiemarkt. Een aanbodcrisis die voorlopig nog niet afgelopen is. Ik wens de lezers dan ook vooral een betaalbare energierekening toe, want de prijzen dit winterseizoen zijn waarschijnlijk slechts een voorproefje van het stookseizoen 2023-2024. Aangezien EU voor meer dan de helft van z’n energievoorziening afhankelijk is van import en een groot deel van die gas, olie en kolen uit Rusland kwam (ook in 2022 nog). Verder wens ik de lezer bestuurders toe die stoppen met reageren en zoeken naar geitenpaadjes, maar weer een aanvang maken met het oude ambacht van regeren. Na ruim 10 jaar reageren en geitenpaadjes zoeken blijkt Nederland namelijk niet af, maar heeft het land te maken met een grote ruimtelijke puzzel, en (onder andere) een wooncrisis en een stikstofcrisis die al jaren voortduren. Tot slot wens ik de lezers uit met name de provincies met veel op- en overslag van vluchtige organische stoffen (zoals olie, benzine, diesel en benzeen) toe dat 2023 het jaar wordt dat de provinciale verboden op varend ontgassen eindelijk gehandhaafd gaan worden. -o-o-o- Nina de Haan: Ik wens iedereen meer positieve ontwikkelingen en berichten toe. Toen ik dit jaar aan de redactie voorstelde om bewust wat meer positieve berichten te plaatsen, leidde dat tot niks omdat we barweinig positiefs konden bedenken. Misschien nodigen dingen die goed gaan minder uit tot schrijven dan de vele dingen die overduidelijk beter kunnen en moeten. Maar we hebben ook een positief verhaal nodig, om bijvoorbeeld niet in een klimaatdepressie te belanden, dus ik neem mijn voorstel graag mee naar 2023. Ook wens ik een hernieuwd gevoel van saamhorigheid. In coronatijd deden we zo ons best om voor onszelf én elkaar te zorgen, of in ieder geval werd dat idee luidkeels verkondigd. Het woord 'verbinding' verloor door het vele gebruik ervan haast zijn betekenis. Nu vraag ik me af hoe het met de saamhorigheid en verbinding gesteld is in al dan niet polariserend Nederland. We mogen verder op zoek naar een saamhorigheid die ons een beter gevoel geeft én die ons helpt om samen te werken om onze problemen systematisch aan te pakken. We moeten daarbij wel radicaal eerlijk zijn, dus niet alleen maar positief, zodat we niet slechts gezellig samen onze kop in het zand steken. -o-o-o-- P.J. Cokema: Bam!!! Staan we van de een op de andere dag in de toekomst. Iedereen is een jaartje ouder geworden. Hopelijk is dat niet het enige dat verandert. Komt er in 2023 nog wat van dat Nationale Covid-monument? En laten Rijk en gemeenten dit jaar het heel snel eens worden over een fatsoenlijke asielopvang. Verder heb ik niet zo veel wensen. Opvallend hoe een wensenlijstje krimpt naar mate Rutte langer aan het roer staat. Je kan wensen wat je wil, de man vergeet het subiet en dan lijkt elk volgend jaar sterk op het vorige. Awel, laat ik nu niet de 2023-hypochonder worden. Er is altijd nog hoop. En met een beetje meer hedendaags klassiek in Closing Time en een iets andere Kunst op Zondag wordt ik al wat vrolijker. Maar bovenal: ik hoop oprecht dat het met u, met jullie, het komend jaar goed zal gaan. Proost! -o-o-o- Karin van der Stoop: Het is soms lastig om optimistisch te blijven, als je ziet wat er allemaal gaande is in de wereld. Maar toch denk ik dat de mensheid als geheel het wel gaat rooien. We doen veel fout, maar we maken ook prachtige dingen! Als we samenkomen ontstaat soms - vaak - iets waanzinnig moois. En daar doen we het toch voor. We verzinnen verhalen, we maken mooie dingen, we hebben lief, we ervaren het leven en geven dat weer door. De zin van het leven is gewoon leven; voelen, maken, proeven, ruiken. Dat is wat we hier doen. Ervaren. It's life Jim! -o-o-o- Joost: Democratie staat wereldwijd onder druk, er wordt overal aan de rechtstaat gemorreld, er is weer geen zak gedaan aan de klimaatcrisis, er is voor het eerst in meer dan 70 jaar weer een gewapend internationaal conflict in Europa, en we doen alsof de pandemie voorbij is. Last en misschien least heeft een despoot een van de meest invoeldrijke social media overgenomen en er een free hate speech medium van gemaakt. Let that sink in: op het eerste gezicht lijkt er niet veel om positief op terug te kijken dit jaar. Maar ook in deze ellende zijn er lichtpuntjes. Dit keer kijken we niet lijdzaam toe terwijl Rusland een land binnenvalt, en ook na bijna 10 maanden oorlog blijkt de steun aan Oekraïne zonder aarzeling groot, ondanks dat het ook ons pijn doet. Dat had ik niet verwacht. Het is een extentiële strijd voor hoe Europa er de komende tijd uit gaat zien, en het verloop is - ondanks het onnoemelijke leed - hoopvol. Het snel toenemende protest van ondermeer Extintion Rebellion blijft het nieuws halen, en klimaatontkenning is dermate marginaal geworden dat partijen als Clintel zich nu vooral richten op hoe lelijk windmolens wel niet zijn en hoeveel decibellen ze produceren, waarmee ze en passant ook mooi laten zien dat het ze uiteindelijk niet om de wetenschap gaat, maar alleen om de transitie vertragen. Ook de teloorgang van Twitter bracht iets nieuws: mensen stapten massaal over naar dat andere netwerk: Mastodon, onderdeel van een universum, of fediverse, van gelinkte maar onafhankelijke servers. Instagram? Nee, Pixelfed. Facebook? Nah, Friendica. En nog veel meer. En allemaal kunnen ze met elkaar communiceren, waardoor het bijvoorbeeld mogelijk is om op Mastodon een Pixelfed-account te volgen. En het mooiste? Het kan niet verkocht worden aan de hoogste bieder. Ik hoop dat deze ontwikkelingen zich voortzetten en verder ontwikkelen in 2023 en de wereld, althans ietsje, beter maken. Proost! En misschien tot ziens op onze eigen Mastodon-server! -o-o-o- de Redactie: Zo, het jaar kan loos.... En we blijven het zeggen: Hoop is geen berg om tegenop te zien. Wij herhalen: hoop is…

Door: Foto: De Nieuwe Wereld, foto Bram Hendrickx, via Wikimedia Commons.

Closing Time | In de toekomst

De toekomst is al weer vier dagen oud. Hoeveel toekomst er ons rest, is gissen. Valt er wel wat te zeggen over hoe de toekomst er uit ziet?

David Byrne deed in 1984 wat voorspellingen. Deze lijkt al aardig uitgekomen:

In the future there will be so much going on that no one will be able to keep track of it.

‘In the future’ is onderdeel van Music for The Knee Plays, een serie muziekjes die als intermezzo’s tussen de scenes van de opera ‘the CIVIL warS’ van theatermaker Robert Wilson. De opera (vijf akten in een dag tijd) is nooit in zijn geheel uitgevoerd. In 1984 ging wel ‘Music for the Knee Plays’ in première.

Lezen: Bedrieglijk echt, door Jona Lendering

Bedrieglijk echt gaat over papyrologie en dan vooral over de wedloop tussen wetenschappers en vervalsers. De aanleiding tot het schrijven van het boekje is het Evangelie van de Vrouw van Jezus, dat opdook in het najaar van 2012 en waarvan al na drie weken vaststond dat het een vervalsing was. Ik heb toen aangegeven dat het vreemd was dat de onderzoekster, toen eenmaal duidelijk was dat deze tekst met geen mogelijkheid antiek kon zijn, beweerde dat het lab uitsluitsel kon geven.

Foto: Maria Willems (cc)

3G Nieuwjaar

Een nieuwe dag in een nieuw jaar. Wij wensen iedereen een 3G (goed, gelukkig, gezond) nieuwjaar toe. Een aantal van onze redacteurs richten zich persoonlijk tot u en geven aan wat zij het liefst van 2022 verwachten.

-o-o-o-
Gwen van Eijk: Nieuw jaar, nieuwe kansen. Na een jaar zonder noemenswaardige aanpak van de klimaatcrisis, waarin we de pandemie hebben laten razen omdat we niet zorgen voor elkaar en rijke landen het niet nodig vinden de vaccinpatenten te delen, een jaar waarin we niet eens in eigen land een poging hebben gedaan om armoede en dakloosheid uit te roeien, gaan we dit jaar alles anders doen toch? TOCH? Optimisme is een morele plicht. Optimisme is een morele plicht. Optimisme is…

-o-o-o-
János Betkó: voor de wereld een beetje hoop. Minder sterke mannen en wat meer democratie. Urgentie en daadwerkelijke vooruitgang bij de grote uitdagingen van deze tijd, of dat nou de pandemie, de klimaatcrisis, toenemende ongelijkheid of de bescherming van natuur en biodiversiteit is. En voor mezelf: dat er alsjeblieft weer wat bandjes te bekijken gaan zijn, en wat te festivallen valt. Dat mis ik echt.

-o-o-o-
Jos van Dijk: Als Brussel er keer op keer niet in slaagt de ondermijning van de rechtsstaat in landen als Hongarije en Polen te keren, mogen we hopen dat de bevolking meer succes gaat boeken. Uiteindelijk zal de democratie toch door de burgers zelf gerealiseerd moeten worden.
Op naar betere tijden. Ik wens u en alle andere Europeanen een goed nieuwjaar!

Foto: IISG (cc)

Online nieuwjaarsrecepties

De jaarlijkse gemeentelijke nieuwjaarsrecepties gaan niet door. Niet op de traditionele wijze: de burgemeester ontvangt lokale ondernemers, vertegenwoordigers van organisaties en wat individuele burgers onder het genot van een nootje en een drankje.

Dat gaat dit jaar niet door, want u weet wel…. De lokale overheid kan het natuurlijk niet maken de lockdown te trotseren. Geen nieuwjaarstoespraken van burgermoeders- en vaders? Geen erepenningen, stadscomplimenten, vrijwilligersprijzen en de lokale ‘inwoner van het jaar’?

Dat soort eerbetoon kreeg vaak een plaats op de gemeentelijke nieuwjaarsrecepties. Zowel de recepties als de huldeblijken gaan dit jaar online.

In Oldebroek was men er op tijd bij en de burgemeester reikte de Oldebroeker Erepenning op 19 december al twee inwoners. Door de lokale omroep gefilmd en gisteren uitgezonden, als zijnde een ‘Anders dan anders’-nieuwjaarsreceptie.

De gemeente Eindhoven zendt vandaag een videoboodschap uit op haar de internetpagina en social media. De inhoud is nog verborgen gehouden, want “Eindhoven wil de inwoners graag verrassen, zegt een woordvoerder.”

Ook Leiden houdt van verrassingen. Op 4 januari kunnen inwoners deelnemen aan een online nieuwjaarsreceptie (wel vooraf registreren). Behalve de nieuwjaarstoespraak van de burgmeester en een interactief programma met wethouders en gasten, staat er een ‘verrassende afsluiting’ op het programma. Gokje? Dat wordt een van de Leidse jongeren die coronaproof lekker bezig zijn geweest.

Lezen: De wereld vóór God, door Kees Alders

De wereld vóór God – Filosofie van de oudheid, geschreven door Kees Alders, op Sargasso beter bekend als Klokwerk, biedt een levendig en compleet overzicht van de filosofie van de oudheid, de filosofen van vóór het christendom. Geschikt voor de reeds gevorderde filosoof, maar ook zeker voor de ‘absolute beginner’.

In deze levendige en buitengewoon toegankelijke introductie in de filosofie ligt de nadruk op Griekse en Romeinse denkers. Bekende filosofen als Plato en Cicero passeren de revue, maar ook meer onbekende namen als Aristippos en Carneades komen uitgebreid aan bod.

Closing Time | Cornelis Vreeswijk

De Nederlands-Zweedse troubadour Cornelis Vreeswijk, bekend van vrolijke liedjes als “De nozem en de non”, zag het niet bepaald zonnig in.

Bent u vooruitstrevend?
Ha, daar blijf ik bijna in.
Een merkwaardig soort illusie:
naar de afgrond coûte que coûte.
En misschien wordt het morgen beter,
maar het wordt toch nooit goed.

Wie zal zeggen wat het nieuwe jaar gaat brengen? In elk geval wenst Sargasso u het allerbeste toe: het ongelijk van Cornelis Vreeswijk.

Foto: Sargasso achtergrond wereldbol

Jules Deelder ging net op tijd dood voor Claudia de Breij

RECENSIE - De afgelopen dagen keek ik cabaretshows van Claudia de Breij en Freek de Jonge terug, om een vergelijking te treffen van een oude en nieuwe coryfee. En Jochem Myer, maar dan apart.

Claudia de Breij kende ik vooral van een liedje: Mag ik dan bij jou? Dat ligt moeilijk in m’n gehoor en vooral daarachter. Geeft me het gevoel van Bløf: woord voor woord prachtig gevonden en vlekkeloos gecomponeerd, maar zo berekend op effectbejag. (Ook maar een mening.)

Was dus blij op 31 december 2019 rond een grote tafel met pannen te zitten bij lieve, praktische opgeleide familie, die niet eens weet wat een Oudejaarsconference behelst. Tot Nieuwjaarsdag m’n beste vriendin – kneiterrechts, moet niets hebben van de Vara – vertelde met z’n gezin onverwacht genoeglijk de conference van Claudia de Breij ondergaan te hebben.

Ik krijg graag ongelijk, dus fluks teruggekeken. Recensies waren immers heel positief over haar geslaagde conference. Maar het lachen lukte me nauwelijks, hoe treffend het alles ook leek. Vond het te gemaakt, met als anticlimax de exploitatie van stemmen van overledenen: was Jules Deelder niet voor niets zo snel gestorven.

Het eren van ouders en hun gewoonten – handen geven! – vind ik aanstekelijk. In dit geval was Claudia’s vader aan de beurt als de bevlogen lokale politicus te Hagestein en verdediger van de democratie. Heel mooi, want Henk de Breij was alleen bekend als vaardige p.r.-man van het eigen bureau EPP, en gelauwerde netwerker van de Nationale Haringparty en goede doelen.

Foto: pixelsniper (cc)

Welgemoed het nieuwe jaar in

COLUMN - Laten we voor 2020 een paar richtlijnen afspreken om ieders dagelijks leven, de staat van het publieke debat plus het politieke vertoog draaglijk te maken – en dat zo hopelijk te verbeteren.

Een. Aan cynisme heeft niemand iets. Je klinkt er weliswaar slim door, maar het is de dood in de pot. Je stelt zo vooral je eigen mening voorop en getuigt van dedain jegens anderen, terwijl luisteren stukken verstandiger is, en de ander serieus nemen altijd onontbeerlijk is.

Twee. Laten we ophouden te denken dat alles twee kanten heeft: dat is niet zo. Terwijl je serieus kunt debatteren welk beleid helpt de klimaatcrisis tegen te gaan (maar we juist dat akelig weinig doen), is ontkennen dat we met een crisis kampen geen zinvol uitgangspunt meer. Een fiks deel van Australië staat al maanden in de hens, de temperaturen stijgen overal, het poolijs kalft harder af dan verwacht, de CO2-uitstoot blijft wereldwijd toenemen.

Onder wetenschappers is het debat allang beslecht: wij mensen zijn er verantwoordelijk voor. Wie dan toch mensen aan het woord laat die de klimaatcrisis ontkennen, kan zich niet beroepen op evenwicht, of op neutraliteit. Waarom zou je mensen het woord geven die zich op kwakwetenschap beroepen? Als 99 procent van de wetenschappers het na een vrij rigoureus debat eens zijn, vormt die afwijkende 1 procent geen representatieve stem.

Lezen: De BVD in de politiek, door Jos van Dijk

Tot het eind van de Koude Oorlog heeft de BVD de CPN in de gaten gehouden. Maar de dienst deed veel meer dan spioneren. Op basis van nieuw archiefmateriaal van de AIVD laat dit boek zien hoe de geheime dienst in de jaren vijftig en zestig het communisme in Nederland probeerde te ondermijnen. De BVD zette tot tweemaal toe personeel en financiële middelen in voor een concurrerende communistische partij. BVD-agenten hielpen actief mee met geld inzamelen voor de verkiezingscampagne. De regering liet deze operaties oogluikend toe. Het parlement wist van niets.

Lezen: Venus in het gras, door Christian Jongeneel

Op een vroege zomerochtend loopt de negentienjarige Simone naakt weg van haar vaders boerderij. Ze overtuigt een passerende automobiliste ervan om haar mee te nemen naar een afgelegen vakantiehuis in het zuiden van Frankrijk. Daar ontwikkelt zich een fragiele verstandhouding tussen de twee vrouwen.

Wat een fijne roman is Venus in het gras! Nog nooit kon ik zoveel scènes tijdens het lezen bijna ruiken: de Franse tuin vol kruiden, de schapen in de stal, het versgemaaide gras. – Ionica Smeets, voorzitter Libris Literatuurprijs 2020.

Foto: Timo (cc)

Vrij 2020

COLUMN - Allemaal de beste wensen voor 2020.

Het nieuwe jaar zal, nog meer dan vorig jaar, in het teken staan van 75 jaar vrijheid. De koning trok 31 augustus aan de bel, zo van “die vrijheid luitjes – ga daar behoedzaam mee om”,  en een jaar van herdenkingen en vieringen ging van start.

Het nieuwe jaar wordt dan wel een verjaardag met een schaduwrandje. We weten immers dat er in die 75 jaar nooit overal sprake van vrede en vrijheid was. Zelfs een goedbedoelde VN, in 2020 ook 75 jaar, moet nog steeds elk jaar met zo’n tiental themadagen de gedachte aan oorlog, vrede en vrijheid levend zien te houden.

Het nieuwe jaar brengt dus niets nieuws? Misschien is 75 jaar zo’n lange periode dat er steeds minder mensen zijn die nog serieus weten bevrijding van oorlog en onderdrukking betekent.
Het kan ook zijn dat er na 75 jaar mensen zijn die obligate herdenkingen en vieringen laten voor wat het is en in 2020 een nieuwe, verse invulling kunnen geven aan “Opdat we niet vergeten” en “Dat nooit weer”.

Kunnen we een kijken of we daar wat van kunnen maken in 2020?
Wij wensen u een mooi, vredig en vrij 2020.

Foto: Paul van de Velde (cc)

2019

COLUMN - De laatste weken is bij het doornemen van het nieuws amper aan eindejaarslijstjes te ontkomen. Een populair format is die van het jaar 2019 in foto’s.

Het Britse persbureau Reuters heeft de hele wereld in beeld gebracht onder het motto één land, één foto, één jaar. We waren natuurlijk nieuwsgierig naar wat Reuters koos als het voor Nederland meest typerende 2019-beeld.

We dachten dat een van de vele fotogenieke momenten van de boerenprotesten wel in aanmerking was gekomen.  Bijvoorbeeld deze foto, bij dit bericht van EenVandaag, van politieagenten die onder een regen van stro, van een heftigheid die je eerder bij buitenlandse protesten verwacht. Maar nu dus ook in Nederland en daarom wellicht door Reuters gekozen? Nee.

Of deze foto bij een bericht van RTL Nieuws, van landsleider Rutte die boze boeren te woord stond.

Nee, het werd: An aerial view of tulip fields near the city of Creil, Netherlands April 18, 2019.

Een overwegend paars bollenveld! Bij Creil, waar vandaag van 10.00 uur tot 1 januari 2020 02.00 uur binnen en buiten de bebouwde kommen met carbid geschoten mag worden. Binnen de bebouwde kom alleen bij het trainingsveld aan de Galamalaan, buiten de bebouwde kom mag het overal.

Lezen: Het wereldrijk van het Tweestromenland, door Daan Nijssen

In Het wereldrijk van het Tweestromenland beschrijft Daan Nijssen, die op Sargasso de reeks ‘Verloren Oudheid‘ verzorgde, de geschiedenis van Mesopotamië. Rond 670 v.Chr. hadden de Assyriërs een groot deel van wat we nu het Midden-Oosten noemen verenigd in een wereldrijk, met Mesopotamië als kernland. In 612 v.Chr. brachten de Babyloniërs en de Meden deze grootmacht ten val en kwam onder illustere koningen als Nebukadnessar en Nabonidus het Babylonische Rijk tot bloei.

Lezen: Mohammed, door Marcel Hulspas

Wie was Mohammed? Wat dreef hem? In deze vlot geschreven biografie beschrijft Marcel Hulspas de carrière van de de Profeet Mohammed. Hoe hij uitgroeide van een eenvoudige lokale ‘waarschuwer’ die de Mekkanen opriep om terug te keren tot het ware geloof, tot een man die zichzelf beschouwde als de nieuwste door God gezonden profeet, vergelijkbaar met Mozes, Jesaja en Jezus.

Mohammed moest Mekka verlaten maar slaagde erin een machtige stammencoalitie bijeen te brengen die, geïnspireerd door het geloof in de ene God (en zijn Profeet) westelijk Arabië veroverde. En na zijn dood stroomden de Arabische legers oost- en noordwaarts, en schiepen een nieuw wereldrijk.

Foto: Jean-Pierre Dalbéra (cc)

Kunst op Zondag | De laatste van 2019

Dit is de laatste Kunst op Zondag van 2019. Geen nood, want 2020 heeft een ook weer 52 zondagen. Volgens de kalender, wat geen bindende waarheid hoeft te zijn. Maar dat is voer voor kalenderontkenners, daar doe ik niet aan mee.

Er lag hier nog wat kunst dat de vorige afleveringen niet haalde wegens ruimtegebrek. Zo’n grote instelling zijn wij ook weer niet. Zie het alstublieft niet als opruimingsuitverkoop. Meer als toegift, de coda van KoZ 2019.

-o-o-
Tavares Strachan – Homage aan Robert Henry Lawrence Jr., de eerste Afro-Amerikaanse astronaut, die in 1967 tijdens zijn training verongelukte en dus nooit een ruimtevlucht heeft kunnen maken.

-o-o-

In samenwerking met The Black Archives ging Iris Kensmil opzoek naar vrouwelijke utopisten uit de Cariben, de Verenigde Staten en Europa en maakte voor het Nederlandse paviljoen op de Biënnale van Venetië zeven portretten van Hermina Huiswoud (1905-1998), bell hooks (1952), Amy Ashwood Garvey (1897-1969), Sister Nancy (1962), Octavia E. Butler (1947-2006), Claudia Jones (1915-1964) en Suzanne Césaire (1915-1966).

Iris Kensmil –  The new utopia begins here, zeven portretten, 2018 – 2019.
cc Flickr Jean-Pierre Dalbéra photostream Le pavillon national des Pays-Bas (Biennale de Venise 2019)

-o-o-
Niets is wat het lijkt. Op het eerste oog een zachte sculptuur van plooibare stof, bij nader contact blijkt het van staal gemaakt te zijn.
Carol Bove, Baadster, 2019.
cc Flickr Jean-Pierre Dalbéra photostream L'exposition de l'Arsenal (Biennale de Venise 2019)

Lezen: Venus in het gras, door Christian Jongeneel

Op een vroege zomerochtend loopt de negentienjarige Simone naakt weg van haar vaders boerderij. Ze overtuigt een passerende automobiliste ervan om haar mee te nemen naar een afgelegen vakantiehuis in het zuiden van Frankrijk. Daar ontwikkelt zich een fragiele verstandhouding tussen de twee vrouwen.

Wat een fijne roman is Venus in het gras! Nog nooit kon ik zoveel scènes tijdens het lezen bijna ruiken: de Franse tuin vol kruiden, de schapen in de stal, het versgemaaide gras. – Ionica Smeets, voorzitter Libris Literatuurprijs 2020.

Volgende