De euro: een prisoner’s dilemma

Laat ik het maar meteen aan het begin zeggen: opbreken van de euro is geen optie. Een muntunie opzetten is relatief eenvoudig maar een muntunie afbreken zal een grote crisis veroorzaken. Desondanks denken velen dat de problemen, die het gevolg zijn van de schuldencrisis het beste kunnen worden opgelost door de muntunie te wijzigen, zoals Frits Bolkestein en afgelopen weekend Paul Hockenos in de NRC beweren. Zij willen een “neuro” en een “zeuro”: één euro voor de sterke landen in het noorden en één voor de zwakken in het zuiden. Over Griekenland wordt niet meer gediscusieerd: dat land moet uit de euro. En dan zijn er natuurlijk de populisten die dromen van herinvoering van de gulden.  Dit is ongefundeerd, contraproductief en zelfs gevaarlijk geklets.

Door: Foto: Sargasso achtergrond wereldbol

Terug naar de gulden?

, door

Al tien jaar lang willen al die mensen die moord en brand schreeuwden wegens de prijsstijgingen na de overgang op de euro, terug naar de gulden. Het is een schoolvoorbeeld van de naïeve sentimentaliteit die het politieke denken in Nederland overheerst. Het soort denken dat één stap zet en vervolgens niet doordenkt.

Sta mij toe een stap verder te denken. Wat was ook alweer het probleem met die euro? Was dat niet dat winkeliers wel heel erg naar zichzelf toe rekenden en alles ineens duurder werd? Dan lijkt het natuurlijk logisch om te denken dat het omgekeerde gebeurt als je dezelfde weg weer terug volgt. Alleen is dat niet zo.

Laat ik een eenvoudig voorbeeld geven. Afgelopen zomer reed ik op ons onvolprezen geitenpad, de Autostrada A3, langs een beginnende bermbrand en ik kan u vertellen: dat is best eng. Wat denkt u dat er gebeurde toen ik weer terug naar huis ging? Ging de brand als vanzelf weer uit? Werd de tijd teruggedraaid zoals in Superman? Eh… nee. In tegendeel. Ik moest nóg een keer langs de vlammen, die nu, aan de andere kant, hoog over de vangrail sloegen.

Dat gebeurt er dus als u weer op de gulden over moet. U moet opnieuw langs de vlammen en met dereguleringspartij VVD aan de macht, wordt de winkelier vast niets in de weg gelegd om hetzelfde geintje nog een keer te flikken. Maar dan beter. Het terugrekenen naar de gulden gaat u dus geld kosten en het excuus luidt natuurlijk dat de winkelier “enorm veel extra kosten” moet maken. Net als toen. Drie zwaar onderbetaalde vakkenvullers, een prijstang en een avondje tot een uur of elf. En daar gaat u nog jaren voor schokken.

Foto: Sargasso achtergrond wereldbol

De Eurotop: Herhaling van zetten

, door

Ik had evengoed als titel Groundhog Day Again kunnen kiezen. De dames en heren zijn er uit in Brussel maar het is een herhaling van zetten. We gaan eerst aan een fiscale unie werken en pas daarna gaan we de euro redden. De Britten doen niet mee want die willen hun eigen ‘City’ redden. Over economische groei is niet nagedacht: men is geheel gefocust op de schulden. Duitse Disziplin staat op het recept, “groei” komt in de receptuur van de medicijnmannen en vrouwen in Brussel niet voor. Maar dat is ook irrelevant, want als we zo doorgaan is de patiënt binnenkort overleden.

Dat is kort samengevat de manier waarop we nu de crisis gaan aanpakken als het aan onze leiders ligt. Het echte probleem, de verkeerd in elkaar gezette muntunie wordt niet aangepakt. Het is dus zeker dat deze crisis nog niet voorbij is: het moet eerst nog erger worden voordat het beter wordt, let maar op beurs de komende weken.

Het echte probleem wordt niet opgelost

Ik heb het hier al vaker uitgelegd, maar ik vat het nog maar even kort samen. Op de financiële markt wordt er, al dan niet terecht, rekening meegehouden dat landen hun schulden niet meer kunnen betalen. Daardoor loopt de rente op waardoor de kans nog groter wordt dat deze landen hun schulden niet kunnen betalen. Het is niet moeilijk om in te zien dat dit leidt tot een vicieuze cirkel van oplopende rentes en oplopende tekorten. Het maakt daarbij niets uit dat de landen waar de rente oploopt economisch gezond zijn. Onder “normale” omstandigheden zou de Centrale Bank van een land ingrijpen en staatsleningen opkopen, waardoor de rente daalt. In euroland mag dit echter niet. Dat is zo afgesproken. En aan die afspraak is niets veranderd, sterker nog de voorzitter van de ECB Mario Draghi verzekert iedereen dat de ECB dat ook nu niet zal gaan doen. “Wij drukken geen geld”. Maar er is onduidelijkheid over het echte beleid van de ECB: de suggestie wordt gedaan dat zij misschien toch wel obligaties gaat opkopen van landen die zich aan de nieuwe afspraken houden.

Foto: Sargasso achtergrond wereldbol

De Europese schuldenhoax

, door

De zoveelste top der toppen bleek wederom een flop. Het echte probleem bleef buiten schot, het fantoomspook werd wel stevig aangepakt. Merkozy en Rutte zeggen het al wekenlang: de schuldencrisis moet aangepakt worden. Het wondermiddel? Meer sancties, harder bezuinigingen. Schuld en bezuinigingen, deze twee woorden lijken bij elkaar te horen als andijvie en spekjes. Maar is dat zo? Italië had al een decennium 120% staatsschuld en niemand maakte daar woorden aan vuil. Spanje had zelfs een lagere staatsschuld dan bijvoorbeeld Nederland. Het probleem is niet de hoogte van de staatsschuld van een land ‘an sich’. Het probleem is dat de financiële markten het vertrouwen hebben verloren dat de schuld kan worden afbetaald. Kortom: het belangrijkste probleem is dat er te weinig cash binnenkomt, niet de hoogte van de staatsschuld.

In Griekenland en Italië is er nu een ondemocratische premier aan de macht. Is er draagvlak bij de bevolking als deze landen verder wegzakken in een depressie? Dat lijkt me sterk. Ik voorspel voor 2012: meer demonstraties, meer sociale onlusten. In Spanje houdt de toekomstige premier Rajoy zich vooralsnog muisstil. Hoe brengt hij de Spaanse economie weer aan de praat? Niemand die het weet. Als je heel goed luistert hoor je af en toe heel zachtjes ‘Help, help’, maar Angela, Mark en Nicolas spreken geen van allen Spaans. Wat kan Spanje doen? De OESO voorspelt dat de werkloosheid volgend jaar verder stijgt, terwijl nu al 1 op de 5 Spanjaarden thuiszit. Het geld is op. Monti en Rajoy zitten klem en zien maar één uitweg: zij willen geld van het noorden. Ofwel via eurobonds of de geldkraan van de Europese Centrale Bank moet wagenwijd open. Deze schijnoplossingen maken de zuidelijke landen niet concurrerender, noch productviever. Nee, over structurele oplossingen wordt door alle Europese leiders in alle talen gezwegen.

Steun ons!

Mededeling

De redactie van Sargasso bestaat uit een club vrijwilligers. Naast zelf artikelen schrijven struinen we het internet af om interessante artikelen en nieuwswaardige inhoud met lezers te delen. We onderhouden zelf de site en houden als moderator een oogje op de discussies. Je kunt op Sargasso terecht voor artikelen over privacy, klimaat, biodiversiteit, duurzaamheid, politiek, buitenland, religie, economie, wetenschap en het leven van alle dag.

Om Sargasso in stand te houden hebben we wel wat geld nodig. Zodat we de site in de lucht kunnen houden, we af en toe kunnen vergaderen (en borrelen) en om nieuwe dingen te kunnen proberen.

Open Draad | De macht aan Europa

, door

De Europese samenwerking is voortgekomen uit de grootste crisis op aarde tot nu toe: WOII. Daarna is er in Europa regelmatig vooruitgang geboekt in tijden van crisis. Want onder druk wordt alles vloeibaar. We moeten er dus niet van opkijken dat onder druk van de huidige financiële crisis Europa weer een groeistuip doormaakt. Want alhoewel het er soms op lijkt dat de euro en alle andere Europese solidariteit zomaar uit elkaar kan spatten zijn de pro-Europese krachten machtig en vastberaden. Dit blijkt niet alleen uit de toespraak van Franse president Nicolas Sarkozy in Toulon waar hij pleitte voor een nieuwe Europees verdrag maar ook uit de open brief van vijf Nederlandse top-ondernemers vandaag in het Financieel Dagblad.

Sarkozy vindt dat ‘Europa moet vaker beslissingen kunnen nemen bij meerderheid van stemmen’. Hij stelt dat er in Europa meer solidariteit nodig is, maar ook meer discipline en strengere straffen. Het F-woord heeft Sarkozy tegengesproken maar de strekking van zijn woorden gaan wel richting een Federatie. Ondertussen krijgen de pro-Europese politici bijval van bedrijven. De bestuurders Frans van Houten (Philips), Paul Polman (Unilever), Peter Voser (Shell), Hans Wijers (AkzoNobel) en Feike Sijbesma (DSM) benadrukken het belang van een daadkrachtige aanpak van de eurocrisis. Zonder de euro zouden hun winsten verdampt zijn in valuta-schommelingen van de lire en drachme. Het project Europa is bedacht door idealisten en daarna vormgegeven door politici en bedrijven. Nu deze twee groepen nu weer stevig het roer grijpen krijsen nationalisten moord en brand, maar denken zij werkelijk dat terug kruipen achter de dijken ons zal helpen?

Foto: Sargasso achtergrond wereldbol

Billion Euro-o-Gram

, door

DATA - David McCandless en zijn team van Information is Beautiful maakten eerder al het billion dollar-o-gram. Een schitterende visualisatie met gekleurde blokken,waarmee hij in een oogopslag de verhoudingen van exorbitante bedragen liet zien. Iets wat in tekst nooit zou lukken. En nu is er een euro-variant!

Voor de Franse krant Le Monde maakten ze een versie over de euro en Europa. Een beetje Frans georiënteerd, dat wel, maar ook heel interessant voor Nederlanders die behoefte hebben aan perspectief rondom de eurocrisis. Het billion euro-o-gram.

 

Foto: Sargasso achtergrond wereldbol

Open Draad | Eindspel euro

, door

Standard en Poor’s heeft de kredietwaardigheid van de Rabobank verlaagd van AAA naar een stabiele AA. Dat klinkt zorgelijk maar ondanks dat blijft de Rabobank nog steeds de ‘sterkste private bank ter wereld’. Deze verlaging zegt wel iets over de wereld waarin ook een solide bank niet meer onaantastbaar is. Niemand is meer onaantastbaar voor de crisis: Nederland niet, Duitsland niet. Internationale bedrijven maken inmiddels noodplannen voor het moment dat de euro valt. Niet zo’n gek idee nu er economen zijn, en echt niet meer alleen de doemdenkers als Nouriel Roubini en Willem Buiter, die er heel resoluut over zijn: de euro kan binnen een week of tien dagen verleden tijd zijn. En dan? Britse ambassades hebben vorige week instructies gekregen zich voor te bereiden op sociale onrust, rellen… op het vaste land van Europa. Toch is er bij de Europese Centrale Bank hoop dat de eurozone sterker uit de crisis zal komen. Maar wat heeft u als machteloze 99% daar op korte termijn aan? U wilt weten: wat kopen we in voor de Kerst? Wordt het een Wii voor het hele gezin, of een zak rijst en een brikettenmaker? Reken in ieder geval niet op Sinterklaas de regering, die zit als het mis gaat al op de boot naar Spanje Engeland.

Het simplisties verbond

, door

Terwijl de wereld steeds complexer  wordt, lijkt de politiek steeds meer te versimpelen. Ik begrijp dat wel; het stelt de burger gerust om de leiders in Jip- en Janneketaal te horen uitleggen welke eenvoudige en liefst harde maatregelen er moeten worden genomen om alle problemen op te lossen. Althans, de simpele burger.

Vandaag beweert Frits Bolkestein in het Algemeen Dagblad dat deneuro en de zeuro onvermijdelijk zijn. Volgens nu.nl, dat wel een abonnement op het AD heeft:

De Nederlanders, Duitsers en Finnen geloven volgens Bolkestein in discipline en regels, terwijl de mediterrane groep gelooft in politieke oplossingen voor economische problemen.

Natuurlijk, de ‘mediterrane groep’ versus de ‘noordelijke landen’. Zo eenvoudig ligt het allemaal. Pappen en nathouden versus discipline en regels. De burger hoort zichzelf deze dagen graag geportretteerd als ingezetene van een land van discipline en regels. Dat Mister Deregulering het zegt – de man die dus in essentie wil dat de overheid de markten ‘papt en nat houdt’, weet de burger niet. Die markten, weet u wel, die ondanks de diverse bubbles en crises nog altijd als een bezetene tekeer gaan en hele landen met genoegen naar de kelder lijken te jagen.

De simpele burger merkt het niet op, blij als hij is om niet in zo’nknoflookland te wonen. Het woord van oersimplist Wilders is meteen al salonfähig geworden. Kijk maar en let vooral ook op het kaartje onderaan de pagina. Ierland, een van de zwakste landen in de eurozone, is niet zwart gemaakt. Dat zou de idylle van het gedisciplineerde noorden versus de zuidelijke losbollen maar verstoren.

Doe het veilig met NordVPN

Mededeling

Sargasso heeft privacy hoog in het vaandel staan. Nu we allemaal meer dingen online doen is een goede VPN-service belangrijk om je privacy te beschermen. Volgens techsite CNET is NordVPN de meest betrouwbare en veilige VPN-service. De app is makkelijk in gebruik en je kunt tot zes verbindingen tegelijk tot stand brengen. NordVPN kwam bij een speedtest als pijlsnel uit de bus en is dus ook geschikt als je wil gamen, Netflixen of downloaden.

Doe het veilig met NordVPN

Mededeling

Sargasso heeft privacy hoog in het vaandel staan. Nu we allemaal meer dingen online doen is een goede VPN-service belangrijk om je privacy te beschermen. Volgens techsite CNET is NordVPN de meest betrouwbare en veilige VPN-service. De app is makkelijk in gebruik en je kunt tot zes verbindingen tegelijk tot stand brengen. NordVPN kwam bij een speedtest als pijlsnel uit de bus en is dus ook geschikt als je wil gamen, Netflixen of downloaden.

Vorige Volgende