Wie redt GroenLinks?

Het bedrijf Sdu, dat de stemmachines aan de gemeente Amsterdam heeft geleverd, is boos. De gemeente heeft namelijk informatie verstrekt aan wijvertrouwenstemcomputersniet, nadat die een beroep op de Wet Openbaarheid Bestuur (WOB) had gedaan. Volgens Sdu zit daar gevoelige bedrijfsinformatie tussen.

Het is vreemd dat gegevens over stemcomputers pas openbaar worden nadat iemand een beroep doet op de WOB. Stemmen is een essentieel onderdeel van een democratie, en je zou kunnen zeggen dat iedereen te allen tijde toegang moet kunnen hebben tot informatie over de machines waarmee gestemd wordt. Hoe ze in elkaar zitten, hoe ze werken, wat ze gekost hebben, wie waarvoor verantwoordelijk is, wanneer en waarom.

Als de transparantie van het stemproces eventueel in het geding zou kunnen zijn, hoort een volwassen democratie commerciële belangen te vertrappelen en voor dood achter te laten. Het idee dat Sdu meer recht zou hebben op sommige gegevens dan de kiezer, is te idioot voor woorden. De jammerklacht “Maar onze informatie ligt op straat” kan maar op één manier beantwoord worden: “Ja, dat klopt, en dat hoort zo. Als dat je niet bevalt, dan zoek je maar een andere branche.” Hetzelfde geldt voor Nedap, dat mekkert dat de gemeente Amsterdam ook een offerte van dat bedrijf openbaar heeft gemaakt.

Bovenstaande zin hoor ik vaak als we het hebben over de steeds meer aanwezige bewakingscamera’s. De meeste mensen gebruiken het argument om aan te geven dat als je tegen bent je vast iets te verbergen hebt, en kijken mij dan aan met een blik van “en jij”?

Ik sputter dan meestal iets in de geest van “Als ik niets fout doe, hoeft de regering mij niet te bekijken” en “De regering bepaalt wat fout is en zij kunnen de definitie aanpassen. In feite doen ze dat al”. Een ander argument is dat de regering misschien foute dingen zou kunnen doen met onbewust door mij gegeven informatie. Leuke argumenten, maar ze overtuigen de gesprekspartner meestal niet.

Op een Amerikaans weblog ontstond een interessante discussie hierover. De auteur van het stukje haalt daar nog een ander, voor mij tot nog toe onbekend argument aan: privacy is een onvervreemdbaar mensenrecht en een voorwaarde voor een waardig en respectvol bestaan.

Het interessante van deze uitspraak is dat het geen verdediging is op de inherente beschuldiging uit de titel van deze post: als jij ertegen bent heb je vast iets te verbergen. Zou jij het leuk vinden dat er iemand meekijkt terwijl je op een bankje een zoen geeft aan je geliefde? Daar even lekker op inzoomed? Of dat je denkt onopvallend even in je neus te kunnen pulken? Dat brengt me meteen op een ander goed argument dat wordt aangehaald in de discussie: onafhankelijk van of je iets doet dat legaal is of illegaal, alleen al het gevoel dat je bekeken wordt verandert hoe je je gedraagt. Daarom is het een gevaar voor de authenticiteit en autonomie van de individuen in een samenleving (Beate Rössler in haar boek “The Value of Privacy”). Als je dit doortrekt is privacy dus nodig voor voor vrije meningsvorming en dus democratie.

Door professionalisering raken sommige mensen/instellingen gekwalificeerd en anderen gediskwalificeerd met soms rare gevolgen.
Het is een verstandige strategie om externe deskundigen in te schakelen als men vervelende of verstrekkende maatregelen wil nemen.
Als een CEO een bedrijf ingrijpend wil reorganiseren schakelt hij daartoe een interim manager in, de vervelende boodschap (veel ontslagen) komt dan van een specialist & buitenstaander, die na het voorstellen/nemen van maatregelen weer uit het bedrijf verdwijnt.
Een land dat zich op wil werken in de vaart der volkeren bedenkt de kenniseconomie te willen bevorderen en benoemt daartoe een commissie van deskundigen, wat onder voorzitterschap van een professor in de hogere burgemeesterskunde niet mis kan gaan.
Langdurig kansloos werklozen kregen vroeger nepbanen (Melkertbanen), maar de onverkwikkelijke situatie dat zij in instellingen als crèches en scholen eenvoudige klusjes betaald verrichtten was een misstand die uit de wereld is geholpen. Tegenwoordig bestaan er instellingen van professionele werklozencoaches, reïntegratiebureaus die werklozen de weg wijzen van kast naar muur, een veel betere, want professionele besteding van geld.

Bovenstaande voorbeelden zijn niet ernstig, de trend waait wel weer over, misschien is een eerste teken hiervan dat professionalisering ook op een basaal niveau in de samenleving doordringt.
Kennissen van mij nemen inmiddels hun 4e hond, de drie vorige stierven na een leven van veel spelen, rennen, kwijlen, poepen en snuffelen van ouderdom, maar voor de nieuwe hond schakelden de eigenaars professionals in: zij gaan met het beest op puppytraining.
Met volle overtuiging heb ik een jonge vader horen zeggen dat zijn kind geen hoogvlieger kon zijn, dat had de eerste test in groep 1 van de basisschool namelijk uitgewezen…