De burgemeester van Boedapest, Gergely Karácsony, onthulde deze week vier nieuwe straatnaambordjes in zijn stad. Bijzondere straatnamen: de Oeigoerse martelarenweg, de Bevrijd Hongkongstraat, de Dalai Lamastraat en de Bisschop Xie Shiguangstraat. De nieuw benoemde straten liggen in dezelfde wijk waar de Hongaarse regering een nieuwe universiteit heeft gepland, een tak van de Chinese Fudan universiteit in Shanghai, die geliëerd is aan de communistische partij. De nieuwe straatnamen zijn een duidelijk politiek statement van de burgemeester van de hoofdstad tegen premier Viktor Orbán en zijn Fidesz partij, die enkele jaren geleden de liberale, westerse Central European University de stad uitjoegen.
Karácsony won in 2019 met 'Dialoog voor Hongarije' de lokale verkiezingen in Boedapest. Het was voor het eerst dat de gehele oppositie met één kandidaat de strijd aanging tegen de Fidesz-hegemonie. Dat succes smaakt naar meer. Voor de presidentsverkiezingen van 2022 hebben de oppositiepartijen van links tot rechts opnieuw de handen ineen geslagen. Karácsony heeft zich kandidaat gesteld om de gezamenlijke lijst aan te voeren.
Beloning voor een derde kind
Daarmee is het einde van Orbán zeker nog niet getekend. In de peilingen houdt Fidesz voorlopig nog een voorsprong. Intussen werkt de Hongaarse premier na zijn afscheid van de christendemocratische Europese Volkspartij (EPP) gestaag verder aan een rechtser, conservatiever Europa. Afgelopen maand lanceerden de Visegradlanden (Hongarije, Polen, Tsjechië en Slowakije) een 'pro-gezinscoalitie'. Het doel van de nieuwe coalitie is het bevorderen van een gezinsbeleid op lokaal, nationaal en EU-niveau. De V4-ministers die belast zijn met sociale en gezinsaangelegenheden ondertekenden een gezamenlijke verklaring waarin ze hun "samenwerking om onderzoek te doen op het gebied van gezinsondersteuning en gezinsbehoeften, parallel in onze vier landen" uiteenzetten. Gegeven het lage geboortecijfer en de uitstroom van jongeren naar West-Europa geeft de Hongaarse regering al enige tijd een hoge prioriteit aan de ondersteuning van gezinnen. En dat lijkt succes te hebben. Met een flinke bonus op gezinsvorming is het aantal huwelijken in het land de afgelopen jaren fors gestegen. Gehuwde paren kunnen een lening van €30.000 krijgen die ze niet hoeven terug te betalen als ze een derde kind hebben gekregen. De stellen zijn volledig vrij om te beslissen hoe en wanneer ze de renteloze lening besteden. Ze moeten wel aan een aantal criteria voldoen: ze moeten getrouwd zijn, de vrouw moet tussen de 18 en 40 jaar oud zijn en het moet onder meer het eerste huwelijk zijn voor een van de twee.
De drie-kind-politiek van Hongarije komt bekend voor. De banden tussen China en Hongarije worden steeds steviger aangehaald. Hongarije heeft in de coronapandemie ingezet op het Chinese vaccin Sinopharm, waarvan de effectiviteit lager ligt dan die van westerse middelen. Onlangs is een akkoord gesloten voor de bouw van een vaccinfabriek die straks zowel Chinese coronavaccins als vaccins van eigen bodem produceren. Voor Europa is Orbán's liefde voor China een belangrijke hinderpaal om met alle 27 lidstaten een steviger Europees geluid te laten horen tegen mensenrechtenschendingen in China en de onttakeling van de democratie in Hongkong.
Illiberalen in Europa verenigt U!
Orbáns betrekkingen met China, en die met Israël en Saoedi-Arabië, moeten ook gezien worden in het kader van zijn streven Europa in rechts-conservatief vaarwater te krijgen. Voor dat doel is een vereniging van alle partijen rechts van de EPP wenselijk om in het Europees Parlement een effectief tegenwicht te kunnen bieden tegen de grote middenpartijen. Orbán hoopte een slag te slaan met zijn plan voor een gezamenlijk platform voor samenwerking tussen de ECR (Europese Conservatieven en Hervormers waar de Poolse PiS van Kaczynski een groot aandeel in heeft), en de verzameling van extreemrechts onder de titel Identiteit en Democratie (ID, met onder meer Marine Le Pen en het Italiaanse Lega van Matteo Salvini). Op zijn uitnodiging kwamen Salvini en Mateusz Morawiecki, de Poolse premier, begin april naar Boedapest. Voor Orbán werd het een teleurstelling. Het platform kwam er niet. Maar dat betekent nog niet dat de zozeer gewenste samenwerking van de baan is.
Eind mei bezocht de Spaanse extreemrechtse leider van VOX Santiago Abascal Boedapest. Hij was op weg naar Warschau waar hij naast de Poolse leiding van PiS ook Salvini's partner Giorgia Meloni (Fratelli d'Italia) trof op een conferentie van de ECR . Het doel van deze besprekingen was volgens een Poolse woordvoerder de realisatie van 'een echte grote centrumrechtse kracht in het Europees Parlement die een dam kan zetten tegen de extreem liberale, extreem gepolitiseerde richting van de huidige EU-politiek, die vol zit met dubbele moraal en schending van verdragen.' In Portugal kondigde Salvini vrijwel tegelijkertijd op een congres van ID zijn streven aan naar samenwerking met de ECR en rechtse delen van de EPP. De Italiaanse Lega-leider zei dat immigratie- en gezinskwesties in de EU moeten worden opgelost. 'Op sommige punten moet iemand in Brussel nee zeggen tegen het huren van baarmoeders en de adoptie [van kinderen] door homoseksuelen. Ik hoop dat er ook in de EVP mensen zijn die niet accepteren ondergeschikten van links te zijn.' Hij verwacht dat een nieuwe politieke formatie binnenkort in Italië of Polen verder besproken kan worden.
