Bloedend Rood – hoe de SP maar niet volwassen wil worden

ANALYSE - Een jaar geleden escaleert een conflict tussen de partijtop van de SP en leden van Rood, op dat moment nog de jongerenpartij. Geradicaliseerde zolderkamercommunisten worden ze genoemd, vanwege hun communistische sympathieën. Ze willen debat over een linksere koers, tegen de zin van het bestuur. Het escaleert, of beter, het partijbestuur laat het escaleren. Het onvolwassen gedrag komt niet van de jongeren. Het bestuur van de SP ligt nu al een jaar op ramkoers met de toekomst van de eigen partij. Deze week werd een goede uitslag bij de gemeenteraadsverkiezingen getorpedeerd.

Ontbrandend conflict

Najaar 2020. In de aanloop naar de Tweede Kamerverkiezingen ontvlamt een al langer smeulend conflict tussen partijbestuur en de jongeren van Rood. Hun verzet tegen toekomstige samenwerking met de VVD was al eerder slecht gevallen. Sommige van hen zijn binnen de SP onderdeel van discussiegroepen als communistisch platform en het marxistisch forum. Dat levert hen uit de mond van bestuurslid Arnout Hoekstra het stempel geradicaliseerde zolderkamercommunisten op. Volgens hem willen de jongeren “de bevolking bewapenen voor een burgeroorlog” (vanaf 18:36). De jongeren zelf, aangevoerd door Rood voorzitter Olaf Kemerink, zeggen dat ze niets met geweld te maken willen hebben. Ze willen op een democratische wijze invloed uitoefenen op de koers van de SP. Maar daar moet het bestuur niets van hebben.

Dubbel partijlidmaatschap

Kemerink wordt met enkele andere leden geroyeerd. Dat gebeurt met het opmerkelijke argument dat SP leden niet lid mogen zijn van andere partijen. Staat blijkbaar in de statuten. Maar hoezo eigenlijk? Waarom is het een regel dat iemand niet ook lid van bijvoorbeeld GroenLinks zou mogen zijn? Twee linkse partijen met communistische roots. En moeten we het normaal vinden dat politieke partijen, die onderdeel van de macht zijn, zelf de grondwettelijke vrijheid van vereniging (art.8) en van vergadering (art.9) niet respecteren? Gelukkig kun je statuten gewoon veranderen.

Maar vooral opmerkelijk aan dat argument is dat het wordt ingezet tegen het communistisch platform en het marxistisch forum, want het zijn geen politieke partijen. Ze staan niet geregistreerd als partij, er is geen contributie, ze doen niet mee aan de verkiezingen. Het zijn discussiegroepen die binnen de SP iets willen veranderen. Je zou zomaar kunnen denken dat dat probleem van een dubbele partijlidmaatschap een gelegenheidsargument is van het bestuur.

Kommunistiese Partij Nederland/Marxisties Leninisties

Daarbij komt, de SP is de VVD niet! Als de JOVD zich sterk zou maken voor arbeidersrechten, desnoods met gewapende acties, dan begrijp ik dat er een reactie van VVD bestuursleden volgt. Ze vallen van hun stoel van het lachen. Maar we hebben het over de jongeren van de socialistische partij. De partij die z’n wortels heeft in het communisme. De welbekende geradicaliseerde zolderkamercommunist Jan Marijnissen was, met z’n marxisties-leninistiese roots, niet zolang geleden nog leider van deze partij. Misschien moet de huidige partijleider eens in de boekenkast van haar ouders snuffelen.

En dan mogen deze jongeren niet teruggaan naar de wortels van de partij, om uit te zoeken of daar iets van waarde te vinden is? Alsof je CDA jongeren verbiedt de bijbel te bestuderen. Toegegeven, die vergelijking gaat een beetje mank, want jongeren bij het CDA hebben vaak al de pensioengerechtigde leeftijd bereikt. En de bijbel heeft binnen de christendemocratie vooral de functie van boekensteun, om de van de VVD geleende werken van Friedrich Hayek en Milton Friedman overeind te houden. Maar toch.

Gewelddadig of onbesproken gedrag?

Kemerink en de zijnen willen discussie over de koers van de partij. Een tamelijk democratisch verlangen. Na zijn royement ziet hij in dat hij geen voorzitter kan blijven, omdat de statuten van Rood lidmaatschap van de SP als voorwaarde stellen. Nadat de leden van Rood instemmen met gewijzigde statuten die dat wel toelaten, wordt hij opnieuw voorzitter. Voor de Tweede Kamerverkiezingen voert Rood, dan al door het partijbestuur op afstand geplaatst, gewoon campagne voor de SP. Ondanks het machtsvertoon. Simpelweg omdat ze de idealen van de SP delen. En Kemerink stelt dat ze lokale SP afdelingen zullen blijven steunen. “Wij blijven strijden voor het socialisme en tegen de kapitalistische samenleving. Daartoe zijn wij hier op aarde. Wij gaan door. Het gaat al niet geweldig met links.”

Niet haatdragend dus tegenover de partij die hen de deur wees. Integendeel. Ze zoeken zelfs actief toenadering, zoals begin dit jaar in Naar een vruchtbare samenwerking, voorstellen voor een bloeiend Rood & SP in 2021. Naast een beschrijving van het ontstane conflict doen ze voorstellen voor toenadering en samenwerking. Uitgangspunt van de voorstellen is een zekere onafhankelijkheid van Rood. Wat betreft organisatie, maar vooral wat betreft het formuleren van politieke standpunten. En daar wringt natuurlijk de schoen. Want de SP houdt niet van mensen die willen afwijken van de partijlijn. [1]

Loopgraven op de Zuidas

Terug naar Rood. Mijn informatie is vast onvolledig, maar ik krijg de indruk dat het tot nu toe met die bewapening wel mee valt. Stel dat bewapening echt het doel zou zijn, waren er dan niet al schuren met munitie aangetroffen, of wapentransporten onderschept? Zou er dan niet al beeldmateriaal zijn opgedoken met glimpen van een trainingskamp?  Of een loopgravenkaart voor de verovering van de neoliberale Zuidas? Dan zouden we er zonder twijfel allemaal van weten, want daarover zou groot worden bericht. Maar elke aanwijzing in die richting ontbreekt.

Valt er dan niets op deze jongeren aan te merken? Zeker wel. Uit deze herdenkingstweet bijvoorbeeld, van de geboortedag van Lenin, spreekt weinig besef over de verschrikkingen onder het communisme. Van iemand die zoveel doden op z’n naam heeft, herdenk je de geboortedag niet, ook al zijn z’n geschriften nog zo interessant. Maar moet een partij om zo’n tweet afstand nemen van de jongerenorganisatie, of zou een debat over zo’n kwestie een beter idee zijn? Dat laatste veronderstelt natuurlijk wel dat er ruimte is om een eigen mening te uiten.

Het partijbestuur

Het ongenoegen van het partijbestuur over Rood is tot op zekere hoogte begrijpelijk. Want ze nam een motie aan tegen samenwerking met de VVD. En Lillian Marijnissen wilde die mogelijkheid in aanloop naar de verkiezingen blijkbaar open houden. Maar de houding waarin ze volhardt illustreert dat er iets niet lekker zit.

Het plotseling bestempelen van een discussiegroep, het communistisch platform, tot politieke partij, terwijl het al enkele jaren bestaat en evident geen partij is. Net zo min als het marxistisch forum. Het om die reden royeren van leden. Het stoppen van de financiering van Rood, het afsluiten van de site en het zo op afstand zetten van de jongeren. Het parkeren van het probleem in een commissie die pas na de Tweede Kamerverkiezingen met haar bevindingen komt. Het rapport van die commissie pas enkele weken na afronding vrijgeven aan de jongeren die het betreft. Het zeggen dat je aanstuurt op een ‘nette scheiding’, waarbij leden van Rood wel lid mogen blijven van de SP (het kan dus toch). En daar dan van terugkomen om alsnog tientallen leden te royeren omdat ze lid zijn van Rood, zoals deze week gebeurde. Onder hen veel leden die actief zijn op provinciaal of gemeentelijk niveau. En, niet te vergeten, leden die tot hun plotse royement voor het partijbestuur verkiesbaar waren.

Zou er een moment zijn geweest dat het bestuur oprecht heeft aangestuurd op het verenigen van de partijen? Of was ze daarvoor zelf teveel partij?

En de andere leden?

Onder SP leden was er wel degelijk bereidheid om samen met Rood verder te gaan. Getuige de honderden steunbetuigingen op SPvoorRood.nl. “Dit is een oproep. Een oproep tot bezinning, tot wijsheid, tot empathie, een oproep tot verzoening. Wij, ondertekenaars van deze brief, zijn bezorgd over het besluit van het partijbestuur van de SP om jongerenvereniging ROOD (voorlopig) buiten spel te zetten en een aantal leden van ROOD het partijlidmaatschap te ontnemen. […] In onze ogen is dit een onwenselijke escalatie.” Getekend door veel actieve SP-ers, waaronder ook prominent (voormalig) kamerlid Sadet Karabulut.

Ook de actie SP tegen de heksenjacht laat zien dat er meer twijfels zijn over het opereren van het huidige bestuur. Over de Royementen: “Dergelijke maatregelen zijn symptomatisch voor een bredere strategie van bureaucratische verstikking van kritische geluiden binnen de partij door het partijbestuur. Deze heksenjacht moet gestopt worden.”

(Zie ter illustratie ook dit Twitterdraadje van NRC journalist en SP-watcher Pim van den Dool.)

Waar het partijbestuur niet mee om weet te gaan

Ironisch genoeg hadden de voorstellen van Rood het partijbestuur ook van dienst kunnen zijn. Want je kunt je makkelijker van een jongerenpartij distantieren als die onafhankelijk is. “Inderdaad, Rood wil niet dat de SP regeert met de VVD”, had Marijnissen kunnen verklaren, “maar zij gaan over hun eigen standpunten en niet over die van de SP”. Maar dan moet je als partij wel eerst leren tolereren dat ook mensen met dezelfde idealen andere opvattingen kunnen hebben.

En nog iets over die coalitievorming. Hoe serieus verwacht je dat andere partijen je nemen, als je niet eens in staat bent een coalitie met je eigen jongerenpartij overeind te houden?

Het handelen van het partijbestuur – het doorlopend opportunistisch oprekken en bijbuigen van regels om andere leden ‘met reden’ te kunnen royeren – doet vooral denken aan landen waar ze het met democratie niet zo nauw nemen. Het partijbestuur doet alsof de communistische jongerenclubjes een probleem vormen. In werkelijkheid is het de steeds terugkerende roep om open debat over idealen en politieke koers waar ze zelf niet mee om weet te gaan. En juist dat oogt wel een beetje communistisch. Rood, met haar wens voor debat en haar voorstellen tot samenwerking, geeft meer blijk van democratische volwassenheid dan de SP zelf.

——–
[1] Lees over de cultuur binnen de SP ook de biografie van voormalig SP kamerlid Sharon Gesthuizen

+12

Reacties (12)

#1 Joost

Ik las laatst op den Twitters dat het ook een strijd is tussen de randstad en daarbuiten, waarbij de randstad radicalere standpunten in aan het nemen is, die het conservatievere deel minder goed trekt.

Overigens snap ik die radicalisatie goed. Crisis na crisis die volgens de regering ‘door iedereen evenredig moet worden opgevangen’, waarbij die regering vergeet dat 5% aan de onderkant eraf toch echt iets anders is dan 5% aan de bovenkant, én dat zelfs dat meestal niet gebeurt maar dat de klappen vooral aan de onderkant vallen. De stedelingen merken dat het hardst, zeker nu de wooncrisis daar onevenredig hard toeslaat.

  • Volgende discussie
#1.1 KJH - Reactie op #1

‘Crisis na crisis’? We hebben zojuist 87 miljard Euro extra uit de markt getrokken!

#2 KJH

Poeh. Het is weer een stuk van een lengte waar Fidel trots op zou zijn geweest.

‘Volgens hem willen de jongeren “de bevolking bewapenen voor een burgeroorlog” (vanaf 18:36).’
En volgens mij was dat ook min of meer aangetoond, toch? De auteur gaat er (wijselijk? Gegeven het punt dat hij lijkt te willen maken) niet meer op in. Lijkt me wel essentieel, zeker voor een linkse partij. Dus open kaart jongens: is geweld wel of niet een optie?

  • Volgende discussie
  • Vorige discussie
#2.1 beugwant - Reactie op #2

Voor het bestuur is administratief geweld meer dan een optie. Men geeft het zowaar vorm.
En de rest van de wereld maar denken dat in het linkse kamp dit soort praktijken na 1953 alleen maar afgenomen zijn.

#3 Co Stuifbergen

En volgens mij was dat ook min of meer aangetoond, toch?

Geruchten werken ook als ze niet waar zijn.

Dus als klopt wat u gelooft, moet u een verwijzing (“link”) naar de bewijzen of getuigenissen plaatsen.

  • Volgende discussie
  • Vorige discussie
#3.2 Co Stuifbergen - Reactie op #3.1

Dank!

’een revolutie vreedzaam als het kan maar met geweld als het moet’.

Dat plaatst de bewering “de bevolking bewapenen voor een burgeroorlog” in perspectief.
Als ik het goed begrijp zou ROOD of het Marxistisch forum (RTL is niet duidelijk over welke web-site het gaat. Misschien is het een mening van 1 lid op een forum) dat alleen doen als een revolutie niet vreedzaam kan.

Om te beweren dat ze dan de bevolking aan het bewapenen zijn, vind ik een stap te ver gaan.

Ik kan mij wel voorstellen dat de SP het standpunt afwijst.

#3.3 Ad van der Stok - Reactie op #3

Over dat geweld, dit is een citaat dat ik tegenkwam:

,,Het gaat om extreme situaties waarbij de socialistische partij democratisch verkozen zou zijn tot winnaar, maar tegenstanders daarop een coup proberen te plegen. Pas dan ben ik voor een burgerbevolking die met wapens in verzet kan komen. Niet omdat een VVD-er zegt dat hij tegen immigratie is, of als de PVV democratisch is gekozen. Maar dit is mijn persoonlijke mening. Als jongerenbeweging Rood hebben wij hier geen standpunt over ingenomen.”

Hier vandaan:
https://www.gelderlander.nl/nijmegen/oorlog-bij-de-sp-om-geradicaliseerde-communist-olaf-uit-nijmegen-hij-is-dag-en-nacht-bezig-met-ongelijkheid-in-de-wereld~a178e9c0/

Uit dit citaat en ook andere verwijzingen krijg ik het idee dat het om nogal hypothetische situaties gaat. Als ‘de socialistische partij democratisch verkozen zou zijn tot winnaar’, dus een SP met meer dan 76 zetels (want eerder hebben ze ook weleens een verkiezing gewonnen, daar lijkt hij niet op te doelen) en dat tegenstanders dan een coup plegen. Kortom, in een situatie die nooit gaat voorkomen is hij voor geweld.

Dat maakt het niet beter. Speculeren over geweld lijkt me sowieso afkeurenswaardig. Maar een bestuur van een volwassen politieke partij met een oprechte bedoeling tegenover die jongeren, gaat niet over tot royementen, maar gaat het debat aan.

  • Vorige reactie op #3
#4 SG

Het Communistisch Platform (CP) wordt hier afgebeeld als slechts een discussiegroep binnen de SP / ROOD. In werkelijkheid is het een afzonderlijke organisatie met een eigen dagelijks bestuur en eigen stemdiscipline. Stemdiscipline in een parlement op partijniveau is iets anders dan binnen een politieke organisatie zoals ROOD en SP. In het ROOD-bestuur doet het Communistisch Platform naar eigen zeggen:

”Binnen ROOD betekent het wanneer er discipline ligt op bepaalde stemmingen dat er meegestemd wordt met de gezamenlijk afgesproken besluiten van CP. Daarnaast geldt voor onze mensen in het ROOD-bestuur dat zij hun kandidatuur en programma voorleggen aan CP en verslag doen aan CP over hun activiteiten. Als CP-leden de besturen van de SP of ROOD ingaan doen zij dit niet namens zichzelf, maar namens CP en de politieke principes van CP. Dat hier enige vormen van controleerbaarheid en discipline bij horen is logisch.”
“Wij willen graag werken naar een situatie waar CP wel de politieke leiding kan nemen in ROOD, zonder niet overtuigd te kunnen worden en compleet vast te zitten in het eigen gelijk.”
“Wat betreft ROOD ALV’s die klapvee worden voor CP is dit dus wel een terechte kritiek, maar ook enigszins overtrokken. Wij hadden geen meerderheid van de aanwezigen op de ALV zelf (het betrof uiterlijk 1/3e van het aantal aanwezige ROOD-leden).”

https://communisme.nu/artikelen/cultuur-en-partijbeweging/2021/09/06/rood-en-de-discipline-van-het-platform/

De macht van CP gaat niet alleen om aantallen, maar ook door opdagen bij vergaderingen waar niet-communistische minder-actieve ROOD-leden niet doen. En het vooraf afstemmen door het communistische blok in het ROOD-bestuur en ROOD-Ledenvergadering geeft veel macht als er geen andere “platformen” binnen ROOD bestaan die hetzelfde doen. Het Communistisch Platform heeft haar eigen statuten waar stemdiscipline als principe verplicht wordt gesteld.

”De statuten van het Communistisch Platform stellen:
“De vereniging is gestoeld op de principes van het democratisch centralisme: het gedeelte is ondergeschikt aan het geheel; lagere organen zijn ondergeschikt aan hogere organen; alle organen zijn ondergeschikt aan het landelijk bestuur; het landelijk bestuur is ondergeschikt aan het aggregaat.”
Voor de duidelijkheid is het “aggregaat” een algehele vergadering van alle leden waarin alle relevante politieke en organisatorische besluiten worden genomen, deze vindt eens in de drie maanden plaats. Tussen aggregaten door geldt het landelijk bestuur dus als het hoogste orgaan. Het aggregaat kent de mogelijkheid om besluiten van het landelijke bestuur ongedaan te maken.”

https://communisme.nu/artikelen/2020/07/12/een-pleidooi-tegen-democratisch-centralisme/

Daarnaast wordt het CP in dit artikel een discussiegroep BINNEN de SP genoemd, dus waarbij een groep SP-leden samenkomen voor gedachtewisselingen over de partij zelf. En niet een groep die vanaf buiten de SP ook nog bij andere organisaties wil binnenkomen en daar als een blok willen optreden. Volgens henzelf gaat niet binnen SP maar ook daar buiten. Opvallend in het stuk is dat ze net zo afstandelijk praten over SP als over “andere arbeidersbewegingen”.

”In tegenstelling tot andere groepen zien wij het niet als onze taak om de volgende communistische partij te zijn. Wij noemen ons daarom ook niet voor niets een platform. Dat wil zeggen dat wij binnen bestaande arbeidersorganisaties streven naar een communistisch programma. Momenteel doen wij dat met name binnen de hoogste politieke uitdrukking van de arbeidersbeweging in het land, de SP, maar ook is het ons streven om binnen de vakbond, protestbewegingen en andere arbeidersorganisaties te strijden voor een communistische politiek.”
https://communisme.nu/wie-zijn-wij/

In Rood vormt Communistisch Platform een eigen organisatie binnen een organisatie. Dat zou het CP ook in SP willen doen. Toen CP-lid de voorzitter werd van ROOD greep (naar mijn mening als SP-stemmer) terecht in. En het benoemen van CP als mensen met “communistische sympathieën” in dit artikel is een understatement.

Vrijheid van Vereniging betekent dat een vereniging haar eigen statuten mag bepalen, dus een politieke partij kan zelf beslissen of zij dubbele lidmaatschappen van verschillende politieke partijen aanvaarden. Zolang maar aan de wet wordt voldaan en er niet gediscrimineerd wordt op geslacht, seksuele voorkeur (vrouwenverbod vroeger bij de zwarte-kousen SGP), huidskleur enzovoorts. Een politieke partij is iets anders dan een tafeltennisvereniging.

De SP is groot geworden nadat zij het marxisme vaarwel hebben gezegd. Dus het idee dat het Communistisch Platform leidt tot succes is totaal onzinnig.

  • Volgende discussie
  • Vorige discussie
#4.1 Ad van der Stok - Reactie op #4

Waardevolle toevoeging.

Maar het toont ook aan dat dat CP een stroming is binnen de partij. Een stroming die zich weliswaar organiseert, maar dat is niet uniek. Denk aan Nieuw Links binnen de PvdA: https://nl.wikipedia.org/wiki/Nieuw_Links_(PvdA).

Het haalt daarmee het argument onderuit dat het een partij zou zijn. Ze hebben geen ambitie om een partij te zijn, ze willen van binnenuit de SP veranderen. Dat is natuurlijk lastig voor zo’n bestuur, dat snap ik. Maar daar kun je ook volwassen mee omgaan. Bijvoorbeeld door ze niet vals te beschuldigen van iets dat ze niet zijn.

Daarbij denk ik dat je dat opereren van dat CP moet zien tegen de achtergrond van een partijcultuur waarin open debat ontbreekt en het afwijken van de partijlijn nauwelijks getolereerd wordt. Dat is al jaren het geval. Daar is ook veel over te vinden in die biografie van Gesthuizen.

#4.2 Anoniem - Reactie op #4.1

Ad, toen ik je stuk las was klonk het heel redelijk en was ik het helemaal met je eens, maar wat SG hier post (met bronnen) verandert de situatie totaal. Een discussiegroep met een bepaalde ideologische inslag is prima maar dit is een blok met als enige doel het krijgen van controle over de SP, met kadaverstemdiscipline en verkozen functionarissen van bijv. Rood, een vakbond of de SP die verantwoording moeten afleggen aan de CP ledenvergadering over hun handelen in die functies. Natuurlijk kan de SP dat niet accepteren en blijkbaar was de controle over Rood al zo vergevorderd dat dat niet meer op te lossen was. Ik snap dat ze ze daarom hebben afgestoten en gelijksoortige praktijken in de kiem proberen te smoren.

#4.3 Ad van der Stok - Reactie op #4.2

Volgens mij is het goed te bedenken wat nou wat veroorzaakt. Zijn die goed georganiseerde discussiegroepen de oorzaak van de royementen, of is de houding van de SP en haar gebrek aan openheid en mogelijkheid tot de bat de oorzaak van het ontstaan van die goed georganiseerde discussiegroepen.

En los daarvan. Als de SP dat problematisch vind, dan heeft ze verschillende opties. De slechtste optie is iedereen royeren. Een veel betere optie is om het opereren van die discussiegroepen publiek, binnen de partij, ter discussie te stellen. Openbaar en voor iedereen toegankelijk. Maar dat vereist een hele andere houding…