Tijdens de Kristallnachtherdenking van maandag koos Chanan Hertzberger, de voorzitter van het Centraal Joods Overleg, ervoor om de genocide in Gaza een leugen te noemen en de 200.000 deelnemers aan de Rode Lijn-demonstratie van een dag eerder verdacht te maken. Hun oproep om een einde te maken aan Nederlandse medeplichtigheid aan de Israëlische genocide in Gaza zou er volgens hem op neerkomen dat Israël van de kaart moet verdwijnen. Een nogal groteske verdraaiing van de werkelijkheid, nota bene tijdens een herdenking die moet waarschuwen voor de gevolgen van ontmenselijking en massaal geweld. Hij koos daarmee politiek te bedrijven over de ruggen van de zes miljoen joodse slachtoffers in de Tweede Wereldoorlog.
Volgens Hertzberger mag uitsluitend een rechter vaststellen of Israël genocide pleegt. Een bijzonder cynisch argument. Genocide is immers geen misdaad die pas ontstaat wanneer een rechter vonnist. Tegen de tijd dat alle juridische procedures zijn afgerond, liggen de slachtoffers al jaren onder de grond. Zuid-Afrika heeft bovendien al in 2023 een zaak aangespannen bij het Internationaal Gerechtshof. De schriftelijke procesgang loopt volgens de huidige planning door tot 2029. Moeten we tot die tijd beleefd zwijgen?
De onafhankelijke VN-onderzoekscommissie en meerdere grote humanitaire organisaties concludeerden na onderzoek al dat Israël genocide pleegt. Hertzberger noemt die conclusie desondanks een leugen en suggereert dat demonstranten die haar onderschrijven gedreven worden door Jodenhaat. Zo wordt het uitblijven van een definitief rechterlijk oordeel gebruikt om de vastgestelde feiten en gedocumenteerde misdaden buiten het publieke debat te houden.
Nog kwalijker is dat Hertzberger opnieuw Joden en Israël met elkaar vereenzelvigt. Hij beweert dat de overgrote meerderheid van de Nederlandse Joden zionist is en reduceert zionisme vervolgens tot het erkennen van Israëls bestaansrecht. Daarmee trekt hij de Joodse gemeenschap rechtstreeks het politieke conflict in. Vervolgens klaagt hij dat Nederlandse Joden collectief verantwoordelijk worden gehouden voor Israëls misdaden.
Die collectieve verantwoordelijkheid is inderdaad antisemitisch. Alleen helpt Hertzberger zelf mee om precies die associatie in stand te houden en zelfs te versterken.
Ik schreef daar eerder al over. Door als Joodse belangenorganisatie voortdurend de verdediging van Israël op zich te nemen, bevestigt het CJO het gevaarlijke beeld dat Joden en de Israëlische staat één en dezelfde belangen vertegenwoordigen. Dat schaadt iedereen. Joodse Nederlanders worden aangesproken op misdaden waarvoor ze geen verantwoordelijkheid dragen, omdat de organisaties die zeggen hen te vertegenwoordigen de link zelf leggen, terwijl tegelijk terechte kritiek op Israël verdacht wordt gemaakt als antisemitisme. Bovendien worden Joden die zich juist tegen Israëlisch staatsgeweld verzetten impliciet buiten de gemeenschap geplaatst die het CJO zegt te vertegenwoordigen.
En dan Rob Jetten. Die vond het als premier niet passend om bij de Rode Lijn-demonstratie aanwezig te zijn, hoewel hij eerder als oppositieleider wel meeliep. Een dag later stond hij wél keurig op het podium van de Kristallnachtherdenking, waar hij mocht aanhoren hoe Hertzberger de demonstranten wegzette als vijanden van Israël en de genocide een leugen noemde. Hertzberger bedankte hem zelfs expliciet omdat hij de eisen van die demonstranten naast zich neerlegde.
Jetten wilde als premier kennelijk boven de demonstranten staan, terwijl hij zonder zichtbare tegenspraak het podium deelde met iemand die hun protest demoniseerde, en daarmee de nuttige idioot van de avond werd. Want hij had kunnen weten waar de bijeenkomst voor zou worden misbruikt, een jaar eerder zat premier Schoof bij een door dezelfde organisatie georganiseerde 7-oktoberherdenking braaf pro-Israëlische propaganda aan te horen.
Erger nog: Jetten deed er in zijn eigen toespraak een schepje bovenop. Hij noemde de aanslag van Hamas op 7 oktober 2023 “het ultieme bewijs” dat geweld tegen Joden ook in deze tijd nooit ver weg is. Een aanslag op Israëlische burgers binnen een langdurig conflict tussen een staat en een gewapende verzetsbeweging op een Nederlandse herdenking van een nazipogrom zo benoemen is schaamteloos. Alsof antisemitisme nodig was om die aanval te verklaren. Ook zonder antisemitische motieven kunnen gewapende groeperingen verschrikkelijke misdaden tegen burgers plegen. Door de aanval desondanks primair als bewijs van Jodenhaat te presenteren, maakt Jetten de Joodse identiteit bepalend voor de interpretatie van het Israëlisch-Palestijnse conflict. Precies de vereenzelviging die het CJO en ook Israël voortdurend in stand houden.
Dat 7 oktober een gruwelijke daad was ontkent niemand. Maar wie het een dag na een demonstratie van 200.000 mensen tegen de genocide in Gaza tot ultiem bewijs verheft dat jodenhaat bestaat, en met geen woord rept over de tienduizenden Palestijnse doden, staat niet boven de partijen. Die kiest partij, met het gezag van het premierschap. Dezelfde Jetten die vorig jaar nog meeliep in het rood, levert nu het vocabulaire waarmee die demonstranten worden weggezet. Welke Jetten moeten we geloven?
De wrangste ironie is dat Hertzberger tijdens een herdenking van de Kristallnacht de geschiedenis aanhaalt om te waarschuwen voor het wegkijken bij vervolging en massaal geweld, terwijl hij zelf wegkijkt en de genocide op Palestijnen als een leugen afdoet.
Kennelijk moeten we van de geschiedenis leren, zolang die lessen maar niet op Israël worden toegepast.