Afgestoft | Schermschot 4

Deze eerste kerstdag is ook de dag dat Sargasso twintig jaar geleden net 5 dagen oud was. We vonden in de archieven nog wat amusement: de Schermschotquiz. Samengesteld door onze toenmalige redacteuren Crachàt en mark. We halen de quiz onder het stof vandaan en presenteren vandaag vijf schermschotvragen. Hier de vierde: uit welk film komt dit schermschot? De eerste die de titel raadt geven we zomaar vijf punten. Er zijn dus 25 punten in totaal te winnen. De uitslag en vermelding van de winnaar(s) publiceren we ergens op derde kerstdag. Zie ook schermschotvraag 1, 2 en 3. Het volgende en laatste schermschotje verschijnt om 21 uur.

Foto: Maria Willems (cc)

Hardlopen door de regen in december

Hardlopen door de regen in december

En daar gaan we
de spoorbrug huilt
de trein die suist
de wind die blaast
de boom die buigt
het blad dat waait
de golven wit
het water wild
m’n sokken nat
mijn handen koud
het tempo straf
de wind die striemt
mijn bril beslaat
mijn hart dat bonst
de tak die kraakt
m’n jack kletsnat
het slechte zicht
mijn tijd beroerd
de spieren stram
de route lang
het hoekje om
de luwte in
het modderpad
het valse plat
de hongerklap
het zoute zweet
het zweet dat bijt
de wil die kraakt
de regenplas
de enkel zwikt
het rechte eind
het licht valt weg
je hapt naar lucht
een vaag besef
je vindt dit leuk
de regen in
decemberkou
de finish lonkt
je concentreert
je pas wordt lang
je grijns komt terug
je bent er weer.

Lezen: Bedrieglijk echt, door Jona Lendering

Bedrieglijk echt gaat over papyrologie en dan vooral over de wedloop tussen wetenschappers en vervalsers. De aanleiding tot het schrijven van het boekje is het Evangelie van de Vrouw van Jezus, dat opdook in het najaar van 2012 en waarvan al na drie weken vaststond dat het een vervalsing was. Ik heb toen aangegeven dat het vreemd was dat de onderzoekster, toen eenmaal duidelijk was dat deze tekst met geen mogelijkheid antiek kon zijn, beweerde dat het lab uitsluitsel kon geven.

Alternatief & kerstmuziek

VIDEO - Iedereen beleeft kerst op z’n eigen manier. In mijn jonge(re) jaren was 2e Kerstdag steevast gereserveerd voor de stamkroeg, ééntje met veel gitaarmuziek. Nog altijd ben ik groot voorstander van de alternatieve kerstmuziek in plaats van wat je op de reguliere radiozenders hoort. Of het nu de ouderwetse hakke-tak herrie van De Boegies is met “Elke punk  viert ook het kerstfeest“, het anti-kapitalistischeI Don’t Believe  in Santa Claus” van The Vandals, of de heerlijke chaos-familie-clip van Dropkick Murphy’s “The Season’s Upon Us” (zie hieronder), het is allemaal lekkerder dan Wham of Chris Rea. Soms zijn het snelle covers, dan weer verbasterde nummers of origineel werk, één ding is duidelijk: doedelzakken, violen en gitaren, het gaat allemaal prima samen met kerst.

Foto: copyright ok. Gecheckt 02-03-2022

Moraal met een accent

ONDERZOEK - Een trein rijdt heel snel op vijf mensen af. De trein heeft een probleem en kan alleen stoppen als er een zwaar object op het spoor wordt gegooid. Jij staat op een brug en er staat een heel dikke man naast je. De enige manier om de trein te stoppen is hem op het spoor te duwen. Hierdoor sterft hij, en red je de vijf mensen. Zou je hem duwen?

De meeste mensen vinden dit een lastig dilemma. Als je alleen maar rekent – een utilitaire moraal, heet dat –, moet je de dikke man naar beneden gooien: een winst van vier personen. Maar het gevoel komt in opstand: die ene dode die je zelf veroorzaakt, voelt lastiger aan dan de vijf doden die als het ware ’toch al’ zouden vallen.

Kameroens accent

Dat was al enige tijd een interessante kwestie voor filosofen om over na te denken, maar op een zeker moment zijn ook taalkundigen deze anekdote gaan inzetten. Zo ontdekten ze dat het uitmaakt in welke taal het dilemma wordt gesteld. Als ze het verhaal in een vreemde taal horen (die ze natuurlijk wel moeten beheersen) zijn mensen eerder geneigd de dikke man te offeren dan wanneer ze het in hun moedertaal horen. Datzelfde geldt, blijkens een artikel in Brain Sciences door Alice Foucart en Susanne Brouwer, voor buitenlandse accenten.

Foto: © Marc van Oostendorp kindertekening huidskleur

Huidskleur

COLUMN - Schokkende dialoog met Nene (8 jaar), inmiddels 2,5 jaar in Nederland. We zijn samen aan het tekenen: een huis met daarin kinderen, haar favoriete onderwerp voor een tekening. Zij vraagt aan mij of ik een viltstift wil aangeven.

– Welke kleur?

– Huidskleur!

Ik geef haar een lichtbruine viltstift.

– Maar dat is geen huidskleur!

– Maar het is de kleur van jouw huid.

Nene heeft zwart haar en donkerbruine ogen, en een kleur die misschien nog iets donkerder is dan de viltstift.

– Nee, huidskleur is roze!

Dit idee krijg ik niet uit haar hoofd. Ja, de kleur van haar huid is lichtbruin en ze lijkt daar niet verdrietig om. Maar huidskleur is roze.

Er blijkt onderzoek over te zijn: in verschillende Europese taalgebieden speelt deze kwestie. Ik herinner me niet dat ik in mijn jeugd bepaalde potloden huidkleurig noemde, maar misschien was in mijn tijd het zo gewoon om roze potloden huidkleurig te noemen dat ik het me daarom niet herinner.

Waar komt het vandaan? De meeste kinderen in haar klas hebben inderdaad eerder een lichtroze teint, net als haar ouders – maar er zijn ook kinderen met juist een donkerder huid. Heeft er iemand iets gezegd? Is dit nu eenmaal de gewone manier om ‘huidkleurige pennen’ te zien op school? Of op de BSO? En: is het nu een slecht ding of niet? Misschien betekent het alleen dat Nene observeert dat ze afwijkt van het gemiddelde, en benoemt ze huid naar dat gemiddelde? Of leer je zo een echt racistische onderstroom kennen in die gemoedelijke klas?

Foto: Marco Verch Professional Photographer (cc)

Lichtjeswaanzin

Je hebt ze overal, van die mensen die kerst gebruiken dan wel misbruiken (doorhalen wat niet van toepassing is) om de buurt mede te delen hoe serieus ze kerst wel niet nemen, en hoe kerstig kerst wel niet kan zijn. Maar je hebt baas boven baas, en de lichtjeswaanzin is nergens zo groot als aan de andere kant van de oceaan.

Zijn er voorbeelden in Nederland die ook maar in de buurt komen?

 

Foto: Maria Willems (cc)

Sargasso’s kerstpuzzel-recept 2021

RECEPT - Sargasso’s kerstpuzzel-recept 2021
kerstpuzzel

Horizontaal

  • 1. Oorspronkelijk uit Mexico afkomstig donker ingrediënt (200 gram)
  • 4. Fleurig (260 gram)
  • 6. Glazig resultaat van de bietencampagne (150 gram)
  • 8. Donkere bastaard (200 gram)
  • 9. In shape voor een stranddag
  • 11. Bosgod op het fornuis
  • 12. Gemalen variant van 1 (40 gram)
  • 14. Stukjes maken
  • 15. Met geduld temperatuur laten verlagen
  • 16. Hiermee bekleden tegen het plakken

Verticaal

  • 2. Gelegd (4 stuks)
  • 3. Van de koe of van Brinkers (225 gram)
  • 5. Ook voor beton te gebruiken (langzaamaan)
  • 7. Dit is het eindresultaat van de puzzel
  • 8. Carbonaat en zuur (1 theelepel)
  • 10. Heerlijk!
  • 13. Met 3 bestrijken

*****

Met het oplossen van deze puzzel  heb je de benodigdheden voor een recept.
Wil je het recept daadwerkelijk maken, doe dat dan in de volgende stappen.

Stap 1:  1, 3 (smelten)
Stap 2:  2, 6, 8, 5 (5 min.)
Stap 3:  4, 12 (toevoegen aan stap 2, daarna het resultaat van stap 1 toevoegen)
Stap 4:  9, 16
Stap 5:  30 Minuten bakken op 170 graden
Stap 6:  15
Stap 7:  14

Foto: Picea abies (fijnspar), 2002, door L. Kutschera en E. Lichtenegger, gearchiveerd in Wageningen Universiteit Image Collection copyright ok. Gecheckt 09-11-2022

(Kerst)bomen en hun wortels

Erwin Lichtenegger (1928-2004) tekende de wortelstelsels van bomen en planten, zoals in 2002 van een fijnspar (hierboven afgebeeld). Lichtenegger was onderdeel van een driepersoonsteam van wortelonderzoeker Lore Kutschera, die inmiddels ook overleden is. Bodemkundige Klaas Metselaar van Wageningen Universiteit digitaliseerde en archiveerde 1000 van hun tekeningen van wortelstelsels.

De fijnspar is populair als kerstboom, maar vanuit oogpunt van biodiversiteit en klimaat kunnen we weinig met deze boom. De fijnspar is hier inmiddels geworteld vanwege massale aanplant zo’n eeuw geleden voor de productie van hout, maar de boom is niet inheems. In de afgelopen eeuwen is vanwege economische redenen vaak gekozen voor het aanplanten van naaldbossen, waardoor herbebossing maar weinig geholpen heeft tegen klimaatverandering, zo concludeerden onderzoekers enkele jaren geleden. Het beste was geweest om de oerbossen onaangetast te laten, maar als er dan toch aangeplant moet worden dan is het beter te kiezen voor loofbossen.

Een boom slaat niet alleen CO2 op in de stam en takken maar ook in de wortels. Grotere bomen slaan meer CO2 op dan kleine, maar hoe groot een boom is kun je niet in een oogopslag zien, want je kunt de grootte van het wortelstelsel niet afleiden uit wat je bovengronds ziet. Dat zien we bij de fijnspar maar bijvoorbeeld ook bij deze kleine zomereik (inheems in Nederland) die Kutschera en Lichtenegger tekenden.

Hang Youth – Kerst is best ok

VIDEO - Ik ben dit jaar een beetje fan geworden van Hang Youth. De band combineert punk met gevatte teksten en snijdt het ene na het andere maatschappelijk thema aan. Dat gaat niet altijd even genuanceerd, maar nuance en punk, is dat ooit samengegaan? Willen we dat überhaupt het samengaat?

Nee? Dan heeft u pech. Want voor Hang Youth is het volgende nummer vrij genuanceerd. En kerstig.

 

Doe het veilig met NordVPN

Sargasso heeft privacy hoog in het vaandel staan. Nu we allemaal meer dingen online doen is een goede VPN-service belangrijk om je privacy te beschermen. Volgens techsite CNET is NordVPN de meest betrouwbare en veilige VPN-service. De app is makkelijk in gebruik en je kunt tot zes verbindingen tegelijk tot stand brengen. NordVPN kwam bij een speedtest als pijlsnel uit de bus en is dus ook geschikt als je wil gamen, Netflixen of downloaden.

Foto: Veronica - Ilaria (cc)

Afgestoft | Stilte

Zelfs het ‘Stille nacht, heilige nacht’ maakt haar akoestische ambities nooit waar. Het mag dan in alle Kerstherrie nog het meest bescheiden geluid zijn, stil is het absoluut niet. Naast het oorverdovende kerstgejingel, worden we de laatste decemberdagen ook geteisterd door allerlei top-zus-en-me-zo’s.

Kan iemand daar een eind aan maken a.u.b.?

Daar zijn wel pogingen toe gedaan. Vanwege Sargasso’s 20-jarig bestaan snuffelden we wat in het verleden. Diep in het spinrag troffen we een postje van een van onze vele gastauteurs. Dat postje even afgestoft en het ging zo:

Hier weer een bijdrage die we overnemen van Osocio. Deze site volgt wereldwijd “social adverting and non-profit campaignes”.

Do you also find the Christmas charts very annoying? In England they do. Last year they had a great action to break through the dominance of the X-factor mess. It was a victory, Rage Against the Machine became No. 1.

This year it can be even more obscure.

Cage Against The Machine started as a joke. And now the joke is so close to becoming a reality.

Cage Against The Machine is a campaign to get John Cage’s “silent” masterpiece, 4’33” [Wikipedia], to Christmas No 1 for 2010. At the time of writing, over 86,000 people have joined the Facebook Group. The ultimate goal: make it a silent night on Radio 1.

In case you don’t know, 4’33” is a piece of music containing 4 minutes and 33 seconds of silence.

Vorige Volgende