De massa-immigratie kwam van Links! Nee, juist van Rechts! Na tien jaar framing van Rechterzijde kreeg Martijn van Dam eindelijk ook door hoe je het spelletje speelt, en kaatste de bal onlangs keihard terug. Maar hoe heeft het nu werkelijk gezeten?

Daarover discussiëren hoogleraar integratie- en migratiestudies Han Entzinger, promovenda op de Marokkaanse migratiegeschiedenis Nadia Bouras, en CDA-kamerlid Ger Koopmans in het programma ZOZ.

Bekijk de video in andere formaten.

Entzinger en Bouras schilderen keurig hoe de ideeën over immigratie in Nederland over vier decennia langzaam evolueren. Hoewel het aanvankelijk de bedoeling was dat gastarbeiders hier maar een paar jaar zouden blijven, drongen werkgevers er op aan dat hun werknemers een langere verblijfsduur in Nederland werd gegund. Waarom werknemers vervangen door anderen – die je dan weer in moet werken – als er nog werk is en je mensen hebt rondlopen die ervaren zijn, tenslotte? Dit brengt vervolgens het recht met zich mee om vrouw en kinderen naar Nederland over te laten komen, iets waar ook de voorlopers van het CDA, de KVP en ARP, zich hard voor maken. Het gezin is immers een belangrijke waarde voor de christendemocraten.

Zelfs na de economische teruggang van eind jaren zeventig en de werkloosheid van de jaren tachtig blijft het idee van alle partijen (werkgevers, overheid, migrantengemeenschappen zelf) dat men terug zal keren naar het moederland. Met het oog daarop is het beleid van de overheid er daarom ook lange tijd op gericht, migranten zoveel mogelijk bij de eigen taal en cultuur te houden. Integratie wordt dus ontmoedigd.